«Η Αρχή του Κόλπου του Περσικού Στενού (PGSA) προειδοποιεί ότι η πλοήγηση πλοίων εκτός των καθορισμένων διαδρομών δεν καλύπτεται από την Εγγύηση Ασφαλούς Διαμετακόμισης, την ασφάλιση ή τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από αυτήν», ανέφερε σε μήνυμά της η υπηρεσία που δημιουργήθηκε από το Ιράν για τη διαχείριση των διελεύσεων μέσω του Ορμούζ.

«Οποιεσδήποτε συνέπειες προκύψουν από ένα μη εξουσιοδοτημένο ταξίδι θα αποτελούν αποκλειστική ευθύνη του πλοιοκτήτη, του ναυλωτή και του καπετάνιου του πλοίου», πρόσθεσε ο οργανισμός.

Μετά τη χθεσινή επίθεση, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) ανακοίνωσε ότι ανέστειλε το σχέδιό του για την εκκένωση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, το οποίο είχε ξεκινήσει δύο ημέρες νωρίτερα για την απομάκρυνση 11.000 ναυτικών που παραμένουν εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο.

Επανεκκίνηση της κυκλοφορίας

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε την επανέναρξη της θαλάσσιας κυκλοφορίας μέσω του στρατηγικού Στενού του Ορμούζ στο πλαίσιο του μνημονίου συνεννόησης που υπεγράφη με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου, αλλά ταυτόχρονα υποστηρίζει ότι τα πλοία που επιθυμούν να διέλθουν από το στενό πρέπει να ενημερώνουν τους Φρουρούς της Επανάστασης για να λάβουν άδεια.

Το Ομάν ανακοίνωσε την Τετάρτη το άνοιγμα ενός «προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου» για τη διέλευση του Ορμούζ χωρίς χρέωση, σε συντονισμό με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) και χωρίς τη συμμετοχή της Τεχεράνης.

Ανάκαμψη της ροής πετρελαίου

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι οι ροές εμπορίου πετρελαίου αρχίζουν να ανακάμπτουν σταδιακά, αν και προειδοποίησε ότι οι προμήθειες από τη Μέση Ανατολή θα χρειαστούν ακόμη κάποιο χρόνο για να φτάσουν στην Ευρώπη.

Η Κομισιόν κοινοποίησε αυτήν την αξιολόγηση σε δήλωση μετά από συνεδρίαση της Ομάδας Συντονισμού Πετρελαίου την Πέμπτη, στην οποία οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέλυσαν την ασφάλεια του εφοδιασμού με πετρέλαιο υπό το πρίσμα της εξελισσόμενης κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το kavalanews.gr, από το περιστατικό προκλήθηκαν υλικές ζημιές και στα δύο πλοία, με αποτέλεσμα την προσωρινή απαγόρευση απόπλου και την ακύρωση προγραμματισμένου δρομολογίου προς Κεραμωτή.

Δεν αναφέρθηκε τραυματισμός ούτε θαλάσσια ρύπανση, ενώ τα πλοία συνέχισαν τους πλόες τους μετά την προσκόμιση βεβαιωτικών αξιοπλοΐας.

Η ανακοίνωση του Λιμενικού:

«Τις απογευματινές ώρες χθες, στο πλαίσιο περιπολίας από στελέχη της Λιμενικής Αρχής της Θάσου, διαπιστώθηκε ότι το επιβατηγό-οχηματαγωγό πλοίο (Ε/Γ-Ο/Γ) «ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ VI» Ν. Λ. 103/21, το οποίο ήταν προσδεδεμένο στο νέο λιμάνι της Θάσου, επακούμβησε στο Ε/Γ-Ο/Γ «ΑΝΑΣΣΑ Μ» Ν.Π. 12933, το οποίο βρισκόταν πλησίον του.

Αποτέλεσμα της επακούμβησης ήταν η πρόκληση υλικών ζημιών και στα δύο πλοία. Το προγραμματισμένο δρομολόγιο από Θάσο προς Κεραμωτή από το «ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ VI» παρέμεινε ανεκτέλεστο, ενώ οι επιβάτες εξυπηρετήθηκαν από έτερα πλοία της γραμμής, με μέριμνα της εταιρείας.

Από το Α’ Λιμενικό Τμήμα Θάσου του Κεντρικού Λιμεναρχείου Καβάλας που διενεργεί την προανάκριση, αρχικά απαγορεύτηκε ο απόπλους των ανωτέρω πλοίων, ενώ μετά την προσκόμιση των βεβαιωτικών αξιοπλοΐας από τους νηογνώμονες που τα παρακολουθούν, επετράπη η συνέχιση των πλόων τους. Από το περιστατικό δεν αναφέρθηκε τραυματισμός και δεν παρατηρήθηκε θαλάσσια ρύπανση».

«Το Ιράν συγκρότησε νέα Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου επιφορτισμένη με τις άδειες διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και την είσπραξη τελών διέλευσης», αναφέρεται στο δημοσίευμα της Lloyd’s List.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή που επικαλείται το προς συμπλήρωση έγγραφο της νέας υπηρεσίας, τα πλοία υποχρεούνται να παρέχουν λεπτομερείς πληροφορίες για τους πλοιοκτήτες, την ασφάλεια, τα μέλη του πληρώματος και την διαδρομή.

Η νέα υπηρεσία παρουσιάζεται, σύμφωνα με την Lloyd’s List, ως η μόνη αρχή που είναι αρμόδια για την έκδοση αδειών για τα πλοία που διασχίζουν το Στενό.

Την Τρίτη, το αγγλόφωνο ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Press TV μετέδωσε ότι το Ιράν έχει εγκαθιδρύσει «σύστημα για την άσκηση της κυριαρχίας του στα Στενά του Ορμούζ» και ότι τα πλοία που διέρχονται από τα στενά λαμβάνουν «οδηγίες» μέσω e-mail.

Στις 23 Απριλίου, αξιωματούχος του ιρανικού κοινοβουλίου είχε ανακοινώσει ότι η Τεχεράνη εισέπραξε τα πρώτα της έσοδα από τέλη διέλευσης που έχει επιβάλει για την ναυσιπλοΐα στο στενό.

Σύμφωνα με το Sky News, η νέα προειδοποίηση του IRGC έρχεται μετά την ανακοίνωση από τις ΗΠΑ του «Project Freedom», μιας προσπάθειας για την ασφαλή διέλευση των πλοίων από το στενό. Σε δηλώσεις που μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Fars, το ναυτικό του IRGC ανέφερε:

«Όλα τα σκάφη που σκοπεύουν να διέλθουν από το Στενό προειδοποιούνται ότι η μόνη ασφαλής διαδρομή για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ είναι ο διάδρομος που είχε ανακοινωθεί προηγουμένως από το Ιράν. Οποιαδήποτε απόκλιση από αυτή τη διαδρομή είναι επικίνδυνη και θα αντιμετωπιστεί με αυστηρά μέτρα από το Ναυτικό του IRGC».

Προηγουμένως, η Τεχεράνη επέτρεπε στα πλοία να διέρχονται από τη θαλάσσια οδό έναντι αμοιβής. Οι επιτρεπόμενες διαδρομές ήταν εκείνες που περνούσαν πιο κοντά στο Ιράν. 

Τα ιρανικά σκάφη δέχθηκαν επίθεση από ελικόπτερα Apache και SH-60 Seahawk των ΗΠΑ, ανέφερε ο Αμερικανός ναύαρχος, που διοικεί τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.

Δεν υπάρχει «συνοδεία» εμπορικών πλοίων από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στο στενό, εξήγησε ο Κούπερ. «Αν συνοδεύεις ένα πλοίο, παίζεις κατά κάποιον τρόπο ένας εναντίον ενός. Νομίζω ότι έχουμε μια πολύ καλύτερη αμυντική διάταξη σε αυτή τη διαδικασία, όπου διαθέτουμε πολλαπλά επίπεδα που περιλαμβάνουν πλοία, ελικόπτερα, αεροσκάφη, αερομεταφερόμενα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ηλεκτρονικό πόλεμο», ο επικεφαλής της CENTCOM. Και συνέχισε: «Έχουμε ένα πολύ ευρύτερο αμυντικό πακέτο από ό,τι θα είχαμε αν απλώς συνοδεύαμε».

Παρά τον αποκλεισμό, κάποια πλοία κατάφεραν να πραγματοποιήσουν τη διέλευση των Στενών. Ο αριθμός των πλοίων ανερχόταν σε 1.114 το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου, όταν εξαπολύθηκαν οι πρώτοι αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με άλλα λόγια μειώθηκε κατά 18%, σύμφωνα με την καταγραφή αυτή. Προχθές Τετάρτη το πρωί, πάνω από 270 πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια βρίσκονταν στον Κόλπο, όπως και περίπου είκοσι πλοία που μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ) ή υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (ΥΦΠ).

Αυτοί οι αριθμοί δεν κάνουν διάκριση ανάμεσα σε πλοία που πραγματικά εμποδίστηκαν να βγουν από τον Κόλπο εξαιτίας του de facto αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και εξαιτίας του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ, ενώ διάφορα άλλα πλοία, που εκμεταλλεύεται κυρίως η πετρελαϊκή βιομηχανία, δεν έχουν πρόθεση να φύγουν.

Σύμφωνα με δεδομένα της εταιρείας Kpler, ο αριθμός των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με διάφορα εμπορεύματα (φαρμακευτικά, τρόφιμα, έπιπλα, είδη βιομηχανικής χρήσης, καταναλωτικά αγαθά) που παραμένουν παρόντα στον Κόλπο ανέρχεται σε 118, από τα οποία 30 είναι ιρανικά, από 155 την πρώτη ημέρα του πολέμου. Από το σύνολο αυτό, 15 πλέουν με τα χρώματα της μεγαλύτερης ναυτιλιακής εταιρείας στον κόσμο, της ιταλοσουηδικής MSC, που μπόρεσε να βγάλει τέσσερα πλοία της από το στενό, ενώ δύο κατασχέθηκαν από το Ιράν.

Στη Maersk της Δανίας, τη δεύτερη μεγαλύτερη ναυτιλιακή σε διεθνή κλίμακα, ανήκουν έξι πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που παραμένουν στον Κόλπο. Ο αριθμός τους παραμένει αμετάβλητος από την πρώτη ημέρα του πολέμου. Στην τρίτη, τη γαλλική CMA CGM, ανήκουν 13. Κατάφερε να βγουν δύο από τα πλοία της. Στην κινεζική COSCO δεν ανήκουν παρά μόνο δύο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων από αυτά που παραμένουν στον Κόλπο, αφού μπόρεσε να εξασφαλίσει την έξοδο ισάριθμων. Έξι πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων ανήκουν στη Hapag Lloyd. Την πρώτη ημέρα του πολέμου ήταν επτά.

Εξαιτίας του κινδύνου επιθέσεων, το ποσοστό των πλοίων που κινούνται έχοντας απενεργοποιήσει το σήμα GPS τους ή εκπέμποντας παραπλανητικά δεδομένα (με τη μέθοδο «spoofing») έφτασε το 31% την 29η Απριλίου, από το 16% που καταγραφόταν προτού ξεσπάσει ο πόλεμος.

Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων από την Kpler και ξεχωριστή δορυφορική ανάλυση από τους ειδικούς ανάλυσης δεδομένων SynMax, στα πλοία περιλαμβάνονταν πλοία που αναχώρησαν από λιμάνια του Ιράκ και ένα πλοίο ξηρού φορτίου που έφυγε από ιρανικό λιμάνι.

Πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, καταγράφονταν κατά μέσο όρο 140 διελεύσεις πλοίων την ημέρα.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) έχει ανακατευθύνει 37 πλοία από τότε που επιβλήθηκε αποκλεισμός των ΗΠΑ στο Ιράν στις 13 Απριλίου, ανέφερε ο στρατός στις 25 Απριλίου.

Έξι ιρανικά δεξαμενόπλοια επέστρεψαν σε ιρανικά λιμάνια και πέρασαν ξανά από το Ορμούζ τις τελευταίες ημέρες με περίπου 10,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, σύμφωνα με δορυφορική ανάλυση από το TankerTrackers.com.

Περίπου τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρονταν σε δεξαμενόπλοια πέρασαν από τον αμερικανικό αποκλεισμό στις 24 Απριλίου, σύμφωνα με ξεχωριστή δορυφορική ανάλυση από το TankerTrackers.com.

Μόνο ένα πλοίο βγήκε από τον Κόλπο περνώντας από το Ορμούζ και δύο μπήκαν μέσα σε διάστημα 12 ωρών, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Υπό φυσιολογικές συνθήκες περνούν καθημερινά περίπου 130 πλοία.

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτησε το άνοιγμα των Στενών, ωστόσο διευκρίνισε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ θα συνεχιστεί.

Απαντώντας ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών στον Τραμπ έθεσε όρους στην διέλευση πλοίων, ενώ ιρανός αξιωματούχος ανακοίνωσε την επιβολή τελών σε ορισμένα εμπορικά πλοία.

«Η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ θα επιτρέπεται κατά μήκος μιας προκαθορισμένης διαδρομής από το Ιράν. Εάν ο ναυτικός αποκλεισμός των λιμανιών του Ιράν συνεχιστεί, το Ιράν θα λάβει αντίστοιχα μέτρα. Το Ιράν είναι ο φύλακας των Στενών του Ορμούζ και θα επιδείξει επιείκεια όπου είναι απαραίτητο» δήλωσε ο Εσμαήλ Μπακάι, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Όρους έθεσαν και οι Φρουροί της Επανάστασης για τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ.

Στο X ανέφεραν ότι κάθε διέλευση απαιτεί την άδειά τους, ότι τα πολιτικά σκάφη επιτρέπεται να διέρχονται μόνο από την καθορισμένη διαδρομή του Ιράν και ότι εξακολουθεί να απαγορεύεται η διέλευση για στρατιωτικά σκάφη.

Περιέγραψαν τον κατάλογο των όρων ως «νέα τάξη», λέγοντας ότι είναι σύμφωνοι με την κατάπαυση του πυρός.

Η δήλωσή τους περιλαμβάνει ορισμένες λεπτομέρειες τις οποίες δεν ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν σε ανάρτήσή του νωρίτερα στο X ότι η διέλευση κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας ήταν «εντελώς ανοιχτή» για όλα τα εμπορικά πλοία που έχουν ανακοινώσει τη διαδρομή που θα ακολουθήσουν.

«Εννέα πλοία συμμορφώθηκαν στις εντολές των αμερικανικών δυνάμεων να κάνουν αναστροφή και να επιστρέψουν σε λιμάνι ή σε ιρανική θαλάσσια ζώνη», ανέφερε η στρατιωτική διοίκηση των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή (Centcom) σε ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ.

«Κανένα πλοίο δεν κατάφερε να περάσει από τις αμερικανικές δυνάμεις», πρόσθεσε.

Ωστόσο, δεδομένα από ιστοτόπους παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας δείχνουν ότι τουλάχιστον τρία πλοία, που προέρχονταν από ιρανικά λιμάνια, διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ αφότου τέθηκε σε εφαρμογή ο αποκλεισμός. Ορισμένα από αυτά έκαναν αναστροφή στη συνέχεια, σύμφωνα με την εταιρεία συλλογής ναυτικών δεδομένων Kpler.

Τα Στενά του Ορμούζ, που είναι στρατηγικής σημασίας για τις θαλάσσιες μεταφορές, ιδίως υδρογονανθράκων, έχει παραλύσει από τις αρχές του πολέμου στο Ιράν. Καθώς δεν επιτεύχθηκε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου το Σαββατοκύριακο, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει τον δικό του αποκλεισμό σε όλα τα πλοία που μπαίνουν ή βγαίνουν από λιμάνια του Ιράν από το απόγευμα της Δευτέρας.