Ειδικότερα, σύμφωνα με την Eurostat ο ΔΤΚ έτρεξε στην Ελλάδα με ετήσιο ρυθμό 2,7% επιβραδύνοντας αισθητά από το ρυθμό ανόδου 3,9% ετησίως τον Ιούνιο.

Στη σύγκριση Ιουνίου – Ιουλίου δε, η μέτρηση έδειξε έντονη μείωση κατά 1,4%, τη μεγαλύτερη στην ευρωζώνη.

Στο σύνολο της ευρωζώνης ο ΔΤΚ διαμορφώθηκε στο 2,9% ετησίως τον Ιούλιο όπως προέβλεπε και η μέση εκτίμηση των αναλυτών μετά το 2,8% που είχε προηγηθεί, με μηνιαία αύξηση κατά 0,2%.

Στο πιο στενό μέτρο του λεγόμενου δομικού πληθωρισμού, δηλαδή χωρίς την επίδραση των ευμετάβλητων τιμών της ενέργειας και των τροφίμων/αλκοόλ, καπνικών ο δείκτης έτρεξε με ετήσιο ρυθμό 2,5%, διαψεύδοντας ελαφρώς τη μέση πρόβλεψη της αγοράς που περίμενε να διατηρηθεί αμετάβλητος στο 2,4%.

Ο δείκτης Dow Jones στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης έκλεισε σχεδόν αμετάβλητος με μικρή άνοδο κατά 0,02% στις 52.508 μονάδες. Δέχθηκε ισχυρές πιέσεις από την IBM, η οποία υποχώρησε περίπου 24% μετά την προειδοποίηση ότι τα κέρδη του δεύτερου τριμήνου θα διαμορφωθούν χαμηλότερα των προβλέψεων λόγω της ασθενέστερης ζήτησης στις δραστηριότητες λογισμικού και υποδομών.

Ο ευρύτερος S&P 500 ενισχύθηκε κατά 0,38% στις 7.543 μονάδες, ο τεχνολογικός Nasdaq κατέγραψε άνοδο 0,90% στις 26.107 μονάδες.

Οι αποδόσεις των ομολόγων από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα, υποχώρησαν, μετά και τη δημοσίευση των χαμηλότερων του αναμενομένου στοιχείων για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου, υποχώρησε περισσότερο από 2 μονάδες βάσης, στο 4,583%. Μεγαλύτερη ήταν η πτώση στο 2ετές ομόλογο, καθώς η απόδοσή του μειώθηκε κατά περισσότερο από 5 μονάδες βάσης, στο 4,204%. Την ίδια ώρα, η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου υποχώρησε κατά λιγότερο από μία μονάδα βάσης, διαμορφούμενη στο 5,091%.

Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού αλλάζει τις προσδοκίες για τη Fed

Καταλύτης για το θετικό κλίμα αποτέλεσαν τα στοιχεία που έδειξαν ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) υποχώρησε κατά 0,4% τον Ιούνιο σε μηνιαία βάση, με τον ετήσιο πληθωρισμό να διαμορφώνεται στο 3,5%, χαμηλότερα τόσο από τις προβλέψεις των αναλυτών όσο και από τις εκτιμήσεις της αγοράς.

Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε σημαντική αναθεώρηση των προσδοκιών για τα επιτόκια. Η  πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων στη συνεδρίαση της Fed τον Ιούλιο υποχώρησε στο 17%, από 42% μία ημέρα νωρίτερα. Παρ’ όλα αυτά, οι επενδυτές εξακολουθούν να θεωρούν πιθανή μία αύξηση τον Σεπτέμβριο, αποδίδοντας πιθανότητα περίπου 63% για νέα άνοδο κατά 25 ή 50 μονάδες βάσης.

Παρά την υποχώρηση του πληθωρισμού, αρκετοί αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί, επισημαίνοντας ότι η αποκλιμάκωση ενδέχεται να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να τροφοδοτεί αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας.

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Federal Reserve, Κέβιν Γουόρς, κατά την πρώτη εξαμηνιαία κατάθεσή του στο Κογκρέσο, επανέλαβε ότι «η έκρηξη του πληθωρισμού της τελευταίας πενταετίας θα αποτελέσει σύντομα παρελθόν», υπογραμμίζοντας ότι η κεντρική τράπεζα θα συνεχίσει να εφαρμόζει τη νομισματική πολιτική που απαιτείται για την αποκατάσταση της σταθερότητας των τιμών.

Ισχυρή επιστροφή για τις μετοχές των ημιαγωγών

Στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος βρέθηκαν οι εταιρείες παραγωγής ημιαγωγών, οι οποίες αντέδρασαν δυναμικά μετά τις έντονες ρευστοποιήσεις της προηγούμενης συνεδρίασης.

Το ETF VanEck Semiconductor (SMH) ενισχύθηκε περίπου 2%, ενώ σημαντικά κέρδη σημείωσαν οι Applied Materials και Teradyne, με άνοδο άνω του 4%. Ακόμη καλύτερη ήταν η εικόνα για τις Lam Research και Micron Technology, οι οποίες κέρδισαν περισσότερο από 5%, ενώ η STMicroelectronics ενισχύθηκε πάνω από 3%.

Ωστόσο, η έντονη μεταβλητότητα παραμένει χαρακτηριστικό του κλάδου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, η διακύμανση των μετοχών των ημιαγωγών έχει εκτοξευθεί στο υψηλότερο επίπεδο από το 2020, αντανακλώντας τις αμφιβολίες των επενδυτών για το κατά πόσο οι υψηλές αποτιμήσεις μπορούν να δικαιολογηθούν από τη μελλοντική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Η μεταβλητότητα είναι ιδιαίτερα αυξημένη σε εταιρείες που συνδέονται άμεσα με τις εφαρμογές AI, όπως οι Marvell Technology, ARM Holdings, Astera Labs, Micron και Credo Technology. Αντίθετα, οι μεγαλύτεροι παίκτες του κλάδου, όπως οι Nvidia, Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC) και Broadcom, εμφανίζουν σαφώς ηπιότερες διακυμάνσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τους μεγάλους ομίλους ως πιο ασφαλείς επιλογές.

Οι τράπεζες δίνουν ώθηση στην αγορά

Θετικά λειτούργησαν και τα εταιρικά αποτελέσματα των μεγάλων αμερικανικών τραπεζών. Η Goldman Sachs κατέγραψε άνοδο περίπου 7%, μετά την ανακοίνωση κερδών που ξεπέρασαν τις εκτιμήσεις των αναλυτών, ενώ ανοδικά κινήθηκαν επίσης οι JPMorgan Chase και Bank of America, μετά τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων του δεύτερου τριμήνου.

Η ισχυρή εικόνα του τραπεζικού κλάδου ενίσχυσε την εκτίμηση ότι η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παρά το περιβάλλον υψηλών επιτοκίων και τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες.

Ράλι ανόδου στις εταιρείες διύλισης

Σημαντικά κέρδη σημείωσαν και οι μετοχές των εταιρειών διύλισης, καθώς τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων (crack spreads) παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα λόγω της εκτίναξης των τιμών του ντίζελ.

Οι Valero Energy, Marathon Petroleum, Phillips 66 και Par Pacific Holdings κατέγραψαν νέα ιστορικά υψηλά, ενώ πολύ κοντά στα δικά τους ιστορικά ρεκόρ βρέθηκαν οι PBF Energy, Delek US Holdings και HF Sinclair.

Οι αποδόσεις από τις αρχές του έτους είναι εντυπωσιακές. Η Valero καταγράφει άνοδο περίπου 83%, η Marathon Petroleum 86%, η Phillips 66 56%, ενώ η Par Pacific έχει υπερδιπλασιάσει την αξία της με κέρδη περίπου 108%. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η άνοδος της PBF Energy, που ξεπερνά το 123%, ενώ οι Delek US και HF Sinclair ενισχύονται κατά περίπου 103% και 79%, αντίστοιχα.

Το πετρέλαιο αποκλιμακώθηκε από τα υψηλά

Στην αγορά εμπορευμάτων, οι τιμές του πετρελαίου περιόρισαν τα αρχικά τους κέρδη μετά την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να εγκαταλείψει το σχέδιο επιβολής τέλους 20% στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Παρά τη διόρθωση από τα υψηλά της ημέρας, το αμερικανικό αργό WTI παρέμεινε πάνω από τα 78 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent διατηρήθηκε υψηλότερα από τα 84 δολάρια, καθώς η επαναφορά του αμερικανικού αποκλεισμού κατά των ιρανικών πλοίων συνεχίζει να τροφοδοτεί ανησυχίες για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες.

Η εικόνα της συνεδρίασης επιβεβαίωσε ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να ισορροπούν ανάμεσα στις προσδοκίες για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, που λειτουργούν θετικά για τις μετοχές, και στους γεωπολιτικούς κινδύνους, οι οποίοι συνεχίζουν να στηρίζουν τις τιμές της ενέργειας και να διατηρούν αυξημένη τη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές.

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες τον περασμένο Ιούνιο, το ενεργειακό κόστος παραμένει γάγγραινα για τις αμερικανικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εξακολουθούν να κινούνται σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον, καθώς η νέα άνοδος στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου απειλεί ν’ ανατρέψει κάθε θετική εξέλιξη, μετά και τις αλλεπάλληλες αλλαγές στα δασμολογικά καθεστώτα εισαγωγής εμπορευμάτων ξένων κρατών.

Σύμφωνα με το BBC, τα τελευταία στοιχεία του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας (BLS) έδειξαν ότι ο ετήσιος πληθωρισμός υποχώρησε στο 3,5% τον Ιούνιο, από 4,2% τον Μάιο, κυρίως χάρη στη μείωση του ενεργειακού κόστους και των τιμών της βενζίνης. Ωστόσο, η ανάσα αυτή αποδείχθηκε προσωρινή. Μέσα σε λίγες ημέρες, οι διεθνείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή προκάλεσαν νέο άλμα στην τιμή του πετρελαίου Brent, η οποία άγγιξε τα 87 δολάρια το βαρέλι, ενώ η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ άρχισε και πάλι να αυξάνεται.

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε υψηλότερα λειτουργικά έξοδα. Οι εταιρείες μεταφορών, τα καταστήματα λιανικής, οι βιοτεχνίες, οι επιχειρήσεις εστίασης και όσοι εξαρτώνται από καθημερινές μετακινήσεις βλέπουν το κόστος καυσίμων να συμπαρασύρει προς τα πάνω σχεδόν κάθε δαπάνη. Από τις μεταφορές πρώτων υλών μέχρι τις παραδόσεις προϊόντων και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων, η ενέργεια αποτελεί βασικό συντελεστή του συνολικού κόστους.

Το πρόβλημα, βέβαια, δεν περιορίζεται μόνο στα καύσιμα. Οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων συνεχίζονται, ενώ ακριβότερα παραμένουν το κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα δημητριακά και τα γεύματα εκτός σπιτιού.

Έτσι, επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην εστίαση και το λιανεμπόριο καλούνται ν’ απορροφήσουν αυξήσεις που δύσκολα μπορούν να μετακυλήσουν εξ ολοκλήρου στους καταναλωτές, καθώς η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών παραμένει πιεσμένη. Το γεγονός επιτείνεται από τις προηγούμενες παλινωδίες Τραμπ σε συγκεκριμένα εισαγόμενα προϊόντα, με δασμούς που ανεβοκατέβαιναν.

Την ίδια ώρα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) εξακολουθεί να διατηρεί αυστηρή στάση απέναντι στον πληθωρισμό. Ο νέος πρόεδρός της, Κέβιν Γουόρς, έχει καταστήσει σαφές ότι προτεραιότητα αποτελεί η σταθερότητα των τιμών, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει διατήρηση ή και νέα αύξηση των επιτοκίων. Μια τέτοια εξέλιξη θα επιβάρυνε περαιτέρω τις μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες στηρίζονται στον τραπεζικό δανεισμό για επενδύσεις, αγορά εξοπλισμού ή κάλυψη των καθημερινών αναγκών τους.

Τα υψηλά επιτόκια κάνουν τον δανεισμό ακριβότερο και περιορίζουν τη δυνατότητα ανάπτυξης. Πολλοί επιχειρηματίες αναβάλλουν επενδύσεις, προσλήψεις προσωπικού ή επέκταση της δραστηριότητάς τους, καθώς το κόστος χρηματοδότησης έχει αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, η αβεβαιότητα για την πορεία της οικονομίας καθιστά ακόμη πιο δύσκολη τη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων.

Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι πάνω από ένας στους πέντε ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων στις ΗΠΑ δηλώνει πλέον ότι ο πληθωρισμός αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει, σύμφωνα με την Εθνική Ομοσπονδία Ανεξάρτητων Επιχειρήσεων (NFIB). Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων σχεδόν δύο ετών, γεγονός που αποτυπώνει την έντονη ανησυχία στον επιχειρηματικό κόσμο.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν η ένταση στη Μέση Ανατολή διατηρήσει τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, ο πληθωρισμός ενδέχεται να επιταχυνθεί εκ νέου τους επόμενους μήνες. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Fed δύσκολα θα προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων, παρά τις πιέσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για φθηνότερο δανεισμό.

Έτσι, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα διπλό βάρος: από τη μία το αυξημένο ενεργειακό κόστος που συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους και από την άλλη τα υψηλά επιτόκια που περιορίζουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Για πολλούς επιχειρηματίες, οι επόμενοι μήνες θα αποτελέσουν κρίσιμη δοκιμασία αντοχής, καθώς θα πρέπει να ισορροπήσουν ανάμεσα στη συγκράτηση των τιμών, τη διατήρηση των θέσεων εργασίας και την επιβίωση των επιχειρήσεών τους

Στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,8% από 3,2% τον Μάιο.

Αναλύοντας τις κύριες συνιστώσες του πληθωρισμού στη ζώνη του ευρώ, ο τομέας της ενέργειας αναμένεται να παρουσιάσει τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό τον Ιούνιο (8,7%, έναντι 10,8% τον Μάιο), ακολουθούμενος από τις υπηρεσίες (3,2%, έναντι 3,5% τον Μάιο), τα τρόφιμα, τα αλκοολούχα ποτά και ο καπνός (1,6%, έναντι 1,9% τον Μάιο) και τα βιομηχανικά αγαθά εκτός ενέργειας (0,9%, σταθερό σε σχέση με τον Μάιο).

Υψηλότερο ετήσιο πληθωρισμό κατέγραψαν μόνο η Λιθουανία (5,5%), η Βουλγαρία (5,3%), η Κροατία (4,2%) και η Κύπρος (4,0%), ενώ η Ελλάδα ακολουθεί με 3,9%.

Συνολικά στην Ευρωζώνη, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού οφείλεται κυρίως στην επιβράδυνση της ανόδου των τιμών της ενέργειας, οι οποίες αυξήθηκαν μεν κατά 8,7%, αλλά με χαμηλότερο ρυθμό από το 10,8% του Μαΐου.

Οι υπηρεσίες παρέμειναν η δεύτερη σημαντικότερη πηγή πληθωριστικών πιέσεων με αύξηση 3,2%, ενώ οι τιμές στα τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό επιβραδύνθηκαν στο 1,6%.

Λιγότερες είναι οι πιέσεις στις μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, με τον πληθωρισμό στη Γερμανία να διαμορφώνεται στο 2,4%, στη Γαλλία στο 2,0%, στην Ιταλία στο 3,1% και στην Ισπανία στο 3,6%.

Η Τεχεράνη δεσμεύτηκε να μην επιβάλει «διόδια» για ένα διάστημα 60 ημερών, όπως αναφέρει το μνημόνιο και να προχωρήσει σε συζητήσεις με το Ομάν, το οποίο βρίσκεται στην απέναντι πλευρά του Ορμούζ, για να καθορίσει το μελλοντικό καθεστώς του Ορμούζ. Στα διόδια αντιδρούν οι άλλες χώρες και ναυτιλιακές εταιρείες, που θεωρούν ότι η διέλευση των πλοίων από το Ορμούζ αφορά διεθνή ύδατα.

Μείωση των διεθνών τιμών στο πετρέλαιο

Η αλλαγή δεδομένων έχει αποτυπωθεί στη σημαντική μείωση των τιμών του πετρελαίου, η οποία ξεκίνησε πριν από δύο εβδομάδες.

Η τιμή του μπρεντ διαμορφωνόταν την Παρασκευή κάτω από 80 δολάρια το βαρέλι από 98 δολάρια στις 3 Ιουνίου, αλλά είναι 30% υψηλότερη από την αρχή του έτους, όταν διαμορφωνόταν κοντά στα 60 δολάρια.

Το ερώτημα είναι αν η πτώση των τιμών του πετρελαίου θα έχει διάρκεια και συνέχεια, ώστε να συγκρατήσει και να αντιστρέψει την ανοδική πορεία του πληθωρισμού στην Ευρώπη και παγκοσμίως, η οποία έχει οδηγήσει ήδη στην πρώτη αύξηση επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από τον Σεπτέμβριο του 2023. Κατά την άποψη των αγορών και πολλών αναλυτών οι τιμές του πετρελαίου δεν θα μειωθούν σημαντικά από τα σημερινά επίπεδα έως το 2027.

Η τιμή για τα συμβόλαια παράδοσης μπρεντ τον Δεκέμβριο του 2026 διαμορφώνεται στα 75 δολάρια το βαρέλι και για τον Δεκέμβριο του 2027 κοντά στα 72 δολάρια.

Για τα συμβόλαια φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF), η τιμή παραμένει στα ίδια επίπεδα με σήμερα – λίγο πάνω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα – τόσο για το τέλος του 2026 όσο και για το τέλος του 2027. Η τιμή αυτή είναι χαμηλότερη από τα υψηλά επίπεδα που επικράτησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά είναι 50% υψηλότερη σε σχέση με την αρχή του έτους.

Μεγάλες αμερικανικές τράπεζες προσάρμοσαν καθοδικά τις προβλέψεις τους για τις τιμές του πετρελαίου, αλλά όχι στα επίπεδα που ίσχυαν πριν τον πόλεμο, καθώς εκτιμούν ότι η αποκατάσταση των ροών θα χρειαστεί μήνες για να επανέλθει στα προηγούμενα επίπεδα, μεταξύ άλλων και επειδή πρέπει να αναταχθούν ζημιές που υπέστησαν ενεργειακές υποδομές χωρών του Περσικού Κόλπου κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι εκτιμήσεις

Η Goldman Sachs «ψαλίδισε» την πρόβλεψη της για την τιμή του μπρεντ στα 80 δολάρια για το δ’ τρίμηνο του 2026 από 90 δολάρια προηγουμένως και την πρόβλεψή της για τα μέσα επίπεδα του 2027 στα 75 από 80 δολάρια, αναμένοντας ότι οι εξαγωγές από τον Κόλπο θα επανέλθουν κατά τα τέλη Ιουλίου στα προπολεμικά επίπεδα.

Η Morgan Stanley αναμένει επίσης το μπρεντ στα 80 δολάρια το δ’ τρίμηνο του 2026 από 95 δολάρια πριν, εκτιμώντας ότι η αύξηση της παραγωγής στον Κόλπο θα αρχίσει στα μέσα Ιουλίου και ότι το 80% της χαμένης παραγωγής θα έχει αποκατασταθεί έως τον Δεκέμβριο.

Χαμηλότερες τιμές αναμένει η Citi – 75 δολάρια για το γ’ τρίμηνο εφέτος και 70 δολάρια για το δ’ τρίμηνο. Από την άλλη πλευρά, η Barclays διατήρησε την πρόβλεψή της για μέση τιμή μπρεντ στα 100 δολάρια το 2026, τονίζοντας ότι ο αντίκτυπος από το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ στα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς πετρελαίου δεν θα είναι ξεκάθαρος για πολλές εβδομάδες.

Η εκτίμηση πάντως από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ότι ο πληθωρισμός δεν θα επανέλθει γρήγορα στα προπολεμικά επίπεδα καθώς έχουν αυξηθεί ήδη οι τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών.

Το 2027, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωζώνη (στο 2,6% και 2,3% αντίστοιχα), καθώς εξασθενούν οι πιέσεις από τις τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων.

Οι οικονομολόγοι της ΤτΕ αποδίδουν την μεγάλη απόκλιση του πληθωρισμού στην Ελλάδα σε σύγκριση με την ευρωζώνη στις τιμές ενέργειας. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά: «Η ενεργειακή πληθωριστική πίεση στην Ελλάδα τους τελευταίους δύο μήνες ήταν περίπου διπλάσια από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, κυρίως λόγω της ιστορικά ισχυρότερης προσαρμογής του ενεργειακού πληθωρισμού στην Ελλάδα σε σύγκριση με την Ευρωζώνη».

Συγκεκριμένα, ο ενεργειακός πληθωρισμός αναμένεται να σκαρφαλώσει στο 11,1% (έναντι 8,4% στην ευρωζώνη) αντανακλώντας τις ισχυρές αυξήσεις στις τιμές των ενεργειακών προιόντων και να επιβραδυνθεί στο 1,0% το 2027 λόγω των ισχυρών πτωτικών επιδράσεων της βάσης σύγκρισης και της αναμενόμενης αποκλιμάκωσης των τιμών των ενεργειακών εμπορευμάτων. Η ενσωμάτωση του συστήματος ETS2 αναμένεται να τροφοδοτήσει τον ενεργειακό πληθωρισμό στο 2,4% το 2028.

Σημειώνεται ότι ο πληθωρισμός ΕνΔΤΠ (Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) τον Μάιο ενισχύθηκε σημαντικά στο 3,2% στην ευρωζώνη (προκαταρκτική εκτίμηση) και στο 4,9% στην Ελλάδα, ενώ ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ αυξήθηκε στο 4,2% τον Μάιο, σηματοδοτώντας τον τρίτο συνεχή μήνα κατά τον οποίο οι επιπτώσεις του πολέμου αποτυπώθηκαν στις εξελίξεις του πληθωρισμού, κυρίως μέσω των τιμών στην ενέργεια και στα εμπορεύματα.

Παναγιώτης Δρίβας

Ποια προϊόντα τροφοδότησαν τον πληθωρισμό

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Μάιο, τις μεγαλύτερες αυξήσεις κατέγραψαν τα είδη κρέατος. Ειδικότερα, το μοσχάρι πωλείται ακριβότερα κατά 17,6% σε σχέση με πέρυσι, ενώ το αρνί και κατσίκι καταγράφουν αύξηση 16,2%. Στα πουλερικά η ετήσια ανατίμηση ανέρχεται στο 6%.

Ανοδικά κινήθηκαν επίσης τα αλίπαστα ψάρια (+12,6%), η μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη (+10,6%), τα αλλαντικά (+4,9%), τα φρούτα (+3,5%), τα λαχανικά (+4,1%) και ο καφές (+5,2%). Αυξήσεις καταγράφηκαν ακόμη στα γαλακτοκομικά και τα αυγά (+2,7%) καθώς και στο ψωμί και τα προϊόντα αρτοποιίας (+0,9%).

Στον τομέα της στέγασης, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 7,7%, ενώ το κόστος για επισκευή και συντήρηση κατοικίας ενισχύθηκε κατά 6,8%.

Ιδιαίτερα ισχυρές πιέσεις καταγράφονται και στην ενέργεια, καθώς το πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε κατά 24,4% και η βενζίνη κατά 21,5% σε ετήσια βάση.

Ανατιμήσεις παρατηρούνται και στις υπηρεσίες, με τις τιμές σε εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία και ταχυφαγεία να αυξάνονται κατά 8,5%, τα ξενοδοχεία κατά 9,5%, τα αεροπορικά εισιτήρια κατά 19,2%, τα ασφάλιστρα υγείας κατά 7% και τις υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας κατά 3,8%.

Στον αντίποδα, σημαντική αποκλιμάκωση σημειώθηκε στο ελαιόλαδο, η τιμή του οποίου υποχώρησε κατά 11,1%, ενώ μειωμένες κατά 7,8% εμφανίζονται οι τιμές στα δημητριακά πρωινού.

Στο 5,2% ο πληθωρισμός τον Μάιο

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με τον Απρίλιο, ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, διαμορφώθηκε στο 5,2% τον Μάιο, έναντι 5,4% τον Απρίλιο.

Στην κατηγορία «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» οι ετήσιες ανατιμήσεις έφτασαν το 3,5%, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών σε κρέατα, ψωμί, γαλακτοκομικά, αυγά, αλλαντικά, φρούτα, λαχανικά και καφέ. Μέρος των πιέσεων αντισταθμίστηκε από τις μειώσεις στο ελαιόλαδο, στα δημητριακά πρωινού και στα νωπά ή κατεψυγμένα ψάρια.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι μέσα στους πρώτους πέντε μήνες του 2026 ο πληθωρισμός έχει υπερδιπλασιαστεί, από 2,5% τον Ιανουάριο σε 5,2% τον Μάιο.

Οι ανατιμήσεις αλλάζουν τις διατροφικές συνήθειες

Οι συνεχείς αυξήσεις στο κρέας φαίνεται ότι επηρεάζουν άμεσα τη συμπεριφορά των καταναλωτών.

Σύμφωνα με έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν ότι περιορίζουν την κατανάλωση κρέατος ανήλθε στο 45% το 2026, από 36% το 2025, καταγράφοντας σημαντική αύξηση μέσα σε μόλις έναν χρόνο.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη παίζει η εκτίναξη της τιμής του μοσχαρίσιου κρέατος, η οποία αυξήθηκε κατά 17,6% σε ετήσια βάση, επιβαρύνοντας σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Συνεννόηση κυβέρνησης και σούπερ μάρκετ για συγκράτηση τιμών

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, και της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), με βασικό αντικείμενο τη συγκράτηση του κόστους ζωής και την αποτροπή νέων ανατιμήσεων.

Οι εκπρόσωποι του οργανωμένου λιανεμπορίου υποστήριξαν ότι τα σούπερ μάρκετ συνεχίζουν να απορροφούν μέρος των πληθωριστικών πιέσεων, παρά τις αυξημένες επιβαρύνσεις που προκαλούν οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και ιδιαίτερα η ένταση στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, υπογράμμισαν ότι ο πληθωρισμός στα ελληνικά σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 1,14%, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον γενικό πληθωρισμό τροφίμων στην Ελλάδα.

Η ΕΣΕ επανέλαβε τη δέσμευσή της ότι οποιεσδήποτε μειώσεις τιμών από τη βιομηχανία τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών θα μεταφερθούν άμεσα στα ράφια, ενώ τόνισε την ανάγκη εφαρμογής ενός πλαισίου σταθερών και μειωμένων τιμών για τα βασικά καταναλωτικά αγαθά.

Βασικός παράγοντας πίεσης παραμένει η ενέργεια, με φόντο τις διεθνείς εξελίξεις και την ένταση στη Μέση Ανατολή, που επηρεάζει τις τιμές πετρελαίου και καυσίμων.

Ιδιαίτερα έντονες αυξήσεις καταγράφονται στη στέγαση, η οποία ενισχύθηκε κατά 11,6%, με τα ενοίκια κατοικιών να αυξάνονται κατά 7,7%.

Αντίστοιχα, στις μεταφορές η άνοδος φτάνει το 11,5%, με τις τιμές να «εκτοξεύονται» στα καύσιμα:

• Πετρέλαιο κίνησης: +24,4%
• Καύσιμα συνολικά: +21,5%

Τρόφιμα: σημαντικές αυξήσεις σε βασικά είδη

Ανοδική πορεία συνεχίζουν και οι τιμές στα τρόφιμα, επιβαρύνοντας το κόστος διαβίωσης των νοικοκυριών. Ενδεικτικά:

• Μοσχάρι: +17,6%
• Αρνί και κατσίκι: +16,2%
• Φρούτα: +3,5%
• Λαχανικά: +4,1%

Η συνολική εικόνα δείχνει ότι, παρά τη μικρή επιβράδυνση του γενικού δείκτη, οι ανατιμήσεις σε βασικές κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών συνεχίζουν να ασκούν ισχυρές πιέσεις στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Αναλυτικά, όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, η αύξηση του δείκτη κατά 5,2% τον Μάιο 2026 προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:

•3,5% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, αλλαντικά, παρασκευάσματα με βάση το κρέας, ψάρια αλίπαστα, γαλακτοκομικά και αυγά, μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη, φρούτα (γενικά), λαχανικά (γενικά), ζάχαρη-σοκολάτες-γλυκά-παγωτά, καφέ. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: δημητριακά για πρωινό, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, ελαιόλαδο.

•11,6% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ενοίκια κατοικιών, επισκευή και συντήρηση κατοικίας, διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, στερεά καύσιμα.

•1,2% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ιατρικά προϊόντα, υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης, νοσοκομειακή περίθαλψη. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.

•11,5% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: καινούργια αυτοκίνητα, ανταλλακτικά και εξοπλισμό προσωπικής μεταφοράς, πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη), άλλα καύσιμα, συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς, άλλες υπηρεσίες σχετικές με την προσωπική μεταφορά, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα.

•1,4% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: προϊόντα κηπουρικής και ζώα συντροφιάς, υπηρεσίες αναψυχής, πακέτο διακοπών.

•2,8% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

•8,5% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.

•3,4% στην ομάδα Ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ασφάλιστρα υγείας, ασφάλιστρα οχημάτων.

•0,9% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: κομμωτήρια και καταστήματα προσωπικής φροντίδας, κοσμήματα και ρολόγια, άλλες υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: άλλες συσκευές και προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας, άλλα προσωπικά είδη.

Από τις μειώσεις των δεικτών κατά:

•0,1% στην ομάδα Αλκοολούχα ποτά και καπνός, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα αλκοολούχα ποτά (μη σερβιριζόμενα).

•0,9% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω μείωσης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης.

•0,1% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: οικιακές συσκευές και επισκευές, είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών στις οικιακές υπηρεσίες.

•2,7% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: εξοπλισμό ενημέρωσης και επικοινωνίας, υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας, πακέτα τηλεφωνικών υπηρεσιών

Ο εναρμονισμένος δείκτης κατέγραψε ετήσια αύξηση 4,9% τον Μάιο, όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ.

Υπενθυμίζεται ότι μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία η ΕΚΤ προχώρησε σε διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων, οδηγώντας το βασικό επιτόκιο από το 0% στο 4%, με στόχο τον περιορισμό του πληθωρισμού που είχε εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Σήμερα το βασικό επιτόκιο βρίσκεται στο 2%, ωστόσο οι τελευταίες ενδείξεις για αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων ενισχύουν τα σενάρια για νέα παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στην προσεχή συνεδρίαση ενδέχεται να αποφασιστεί αύξηση κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, με το επιτόκιο να διαμορφώνεται στο 2,25%.

Για τα προβλήματα καθημερινότητας, με έμφαση την στέγη, ο Υπουργός Οικονομικών σημειώνει ότι «το στεγαστικό πρόβλημα είναι πλέον ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά ζητήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτός είναι και ο λόγος που εντάξαμε το στεγαστικό ζήτημα στην ατζέντα του Eurogroup που φιλοξενήθηκε στη Λευκωσία. Πρέπει να συζητάμε ό,τι απασχολεί τους πολίτες και να ψάχνουμε λύσεις για τα μεγάλα προβλήματα».

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης στέλνει επίσης μηνύματα για τον ρόλο της Ευρώπης και την αλλαγή στρατηγικής που πρέπει να προωθήσει. Αναφέρει ειδικότερα ότι «η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αντιμετωπίζει κάθε κρίση αποσπασματικά και να αποκτήσει μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική επιλογή: είτε θα δράσει γρήγορα και συντονισμένα, είτε θα χάσει έδαφος, σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ταχύτερα από ποτέ».

Ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία, εξηγεί ο κ. Πιερρακάκης, είναι μια νέα ενεργειακή και πληθωριστική πίεση. Ήδη επηρεάζονται η ενέργεια, οι μεταφορές και τελικά θα αυξηθεί το κόστος ζωής των πολιτών. Και η Ευρώπη, τονίζει, δεν μπορεί να βρίσκεται κάθε φορά σε θέση άμυνας, εξαρτώμενη από αποφάσεις, παραγωγή και τεχνολογίες άλλων.

Για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο όπως είπε ο κ. Πιερρακάκης, «η δημιουργία μιας νέας ενεργειακής λεωφόρου στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτής της Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (GSI), αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας όχι μόνο για την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι ένα έργο που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, τη γεωπολιτική σταθερότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης σε μια περίοδο μεγάλων διεθνών αναταράξεων».

Η συνέντευξη Πιερρακάκη

– Η ελληνική κυβέρνηση επικαλείται τους δείκτες, που δείχνουν ανάπτυξη και βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων της χώρας αλλά πολλοί πολίτες και φορείς λένε ότι δεν βλέπουν ουσιαστικές βελτιώσεις στην καθημερινότητα. Ποια είναι κατά την άποψή σας η πραγματική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και πώς θα αντιμετωπιστούν τα προβλήματα νέας αύξησης στον πληθωρισμό;

Η ελληνική οικονομία σήμερα είναι σαφώς πιο ισχυρή απ’ ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Η χώρα αναπτύσσεται με ρυθμούς κοντά στο 2%, οι επενδύσεις αυξήθηκαν από το 11% στο 17% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος καταγράφει τον ταχύτερο ρυθμό μείωσης παγκοσμίως. Αυτή είναι πραγματική πρόοδος. Είναι η απόδειξη ότι η Ελλάδα αλλάζει σελίδα και εξελίσσεται σε ευρωπαϊκό παράδειγμα μετασχηματισμού, ανθεκτικότητας και αξιοπιστίας.

Όμως, υπάρχει και μια δεύτερη αλήθεια, που πρέπει να λέγεται καθαρά. Οι δείκτες πολλές φορές βελτιώνονται πιο γρήγορα από την καθημερινότητα του πολίτη. Ο κόσμος μετρά την οικονομία με το κόστος ζωής, το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ και την ενέργεια. Γι’ αυτό, η μάχη απέναντι στην ακρίβεια παραμένει απόλυτη προτεραιότητα.

Η κυβέρνηση στην Ελλάδα ήδη διέθεσε 800 εκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη των πολιτών απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις. Όμως η μόνιμη απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο τα προσωρινά μέτρα. Η πραγματική απάντηση είναι μια οικονομία πιο παραγωγική, πιο ανταγωνιστική και πιο εξωστρεφής. Μια οικονομία με περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες δουλειές και μεγαλύτερη συμμετοχή της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή.

Το μεγάλο στοίχημα της Ελλάδας είναι η ανάπτυξη να φτάσει ακόμη πιο γρήγορα στην κοινωνία. Να μετατρέπεται σε πραγματική βελτίωση της ζωής των πολιτών. Και υπάρχουν πλέον σοβαροί λόγοι αισιοδοξίας ότι η χώρα τα επόμενα χρόνια μπορεί να το πετύχει.

– Το στεγαστικό πρόβλημα είναι ένα μεγάλο θέμα στην Ευρώπη και απασχολεί έντονα την Ελλάδα και την Κύπρο. Τι θα λέγατε ως Υπουργός Οικονομικών σε έναν 25χρονο με μισθό περίπου €1.000 με €1.200 που ανησυχεί ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ δική του στέγη; Τι μπορεί να κάνει το κράτος ή η Ευρώπη για αυτό το καυτό πρόβλημα;

Θα έλεγα πρώτα απ’ όλα ότι καταλαβαίνουμε απόλυτα την αγωνία του. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας, ανεξαρτησίας και προοπτικής ζωής. Και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή την Κύπρο. Είναι πλέον ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά ζητήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτός είναι και ο λόγος που εντάξαμε το στεγαστικό ζήτημα στην ατζέντα του Eurogroup, που φιλοξενήθηκε στη Λευκωσία. Πρέπει να συζητάμε ό,τι απασχολεί τους πολίτες και να ψάχνουμε λύσεις για τα μεγάλα προβλήματα.

Στην Ελλάδα, προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα συνολικά. Αυξάνουμε την προσφορά κατοικιών, δίνοντας κίνητρα για να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες κλειστά σπίτια και βάζοντας κανόνες στη βραχυχρόνια μίσθωση σε περιοχές με πολύ μεγάλη πίεση. Ταυτόχρονα, στηρίζουμε άμεσα τους νέους μέσω της επιδότησης ενοικίου και των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», ώστε περίπου 30.000 άνθρωποι να μπορέσουν να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία.

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Υπάρχει όμως η υποχρέωση να αντιμετωπίσουμε τη στέγη ως μια κεντρική κοινωνική προτεραιότητα για την επόμενη δεκαετία.

– Αν ένας νέος ή ένα ζευγάρι σκέφτεται να φύγει στο εξωτερικό για εργασία, όπως για παράδειγμα να έρθει να εργαστεί στην Κύπρο ή σε άλλες χώρες της ΕΕ, ως Υπουργός Οικονομικών τι θα του απαντούσατε ή τι επιχειρήματα θα βάζατε στη συζήτηση για να αποτρέψετε την οικονομική μετανάστευση των νέων;

Ευτυχώς, σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην αντίστροφη πορεία από αυτήν της κρίσης. Περισσότεροι από 400.000 Έλληνες έχουν ήδη επιστρέψει από το εξωτερικό, από περίπου 600.000 που είχαν φύγει. Δηλαδή, έχουν επιστρέψει περίπου τα δύο τρίτα. Και αυτό είναι ίσως η πιο δυνατή απόδειξη ότι η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο.

Δεν μπορούσαμε να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι η χώρα θα χάνει τα πιο δημιουργικά και παραγωγικά μυαλά της. Δεν μπορούσαμε να αποδεχθούμε ότι το ταλέντο, η γνώση και η φιλοδοξία μιας ολόκληρης γενιάς θα αξιοποιούνται εκτός χώρας. Σήμερα, όμως, αυτή η εικόνα έχει αρχίσει να ανατρέπεται. Όλο και περισσότεροι νέοι Έλληνες επιστρέφουν, δημιουργούν και βλέπουν ξανά προοπτική στον τόπο τους. Η μεγάλη μας ευθύνη είναι να συνεχίσουμε να χτίζουμε μια Ελλάδα που θα παράγει ευκαιρίες: με περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες δουλειές, έμφαση στην τεχνολογία, στην καινοτομία, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην παραγωγή και στις σύγχρονες υποδομές.

Αυτό είναι το μεγάλο μας στοίχημα. Να γίνουμε μια χώρα που δεν θα εξάγει το μέλλον της, αλλά θα το κρατά, θα το αξιοποιεί και θα το δυναμώνει εδώ.

– Βλέπετε να οδηγείται η Ευρώπη σε νέα οικονομική αστάθεια από τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή και ποιος είναι κατά την γνώμη σας ο μεγαλύτερος κίνδυνος, ο πληθωρισμός, η ύφεση, η μετανάστευση, οι τιμές της ενέργειας;

Η κρίση στη Μέση Ανατολή υπενθυμίζει ότι η οικονομία και η γεωπολιτική ασφάλεια είναι πλέον αλληλένδετες. Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι να αντιδράσουμε με φόβο ή πανικό, αλλά να κινηθούμε γρήγορα, στρατηγικά και ενωμένα.

Ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία είναι μια νέα ενεργειακή και πληθωριστική πίεση. Ήδη επηρεάζονται η ενέργεια, οι μεταφορές και τελικά το κόστος ζωής των πολιτών. Και η Ευρώπη πρέπει πλέον να βγει στην επίθεση, χωρίς να παραμένει εξαρτώμενη από αποφάσεις, παραγωγή και τεχνολογίες άλλων.

Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει ταχύτητα. Χρειαζόμαστε κοινή ενεργειακή στρατηγική, περισσότερες επενδύσεις στην τεχνολογία, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην καινοτομία και στην άμυνα. Χρειαζόμαστε μια πραγματική Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, που θα μετατρέπει τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις σε ευρωπαϊκή παραγωγή, ευρωπαϊκή τεχνολογία και ευρωπαϊκή ισχύ.

Η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αντιμετωπίζει κάθε κρίση αποσπασματικά και να αποκτήσει μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική επιλογή: είτε θα δράσει γρήγορα και συντονισμένα, είτε θα χάσει έδαφος σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ταχύτερα από ποτέ.

Πόσο σημαντικό είναι για την Ελλάδα να προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο και κατά πόσο τα γεωπολιτικά κωλύματα μπορούν να βάλουν στο περιθώριο αυτό το μεγάλο έργο; Ποια είναι η σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου για τις δυο οικονομίες;

Η δημιουργία μιας νέας ενεργειακής λεωφόρου στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτής της Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (GSI), αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας όχι μόνο για την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι ένα έργο που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, τη γεωπολιτική σταθερότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης σε μια περίοδο μεγάλων διεθνών αναταράξεων.

Δεν είναι τυχαίο ότι πρόκειται για Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ήδη εγκεκριμένη χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ. Πρόσφατα, οι Υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου, παρουσία του Επιτρόπου Ενέργειας, έδωσαν επίσημη εντολή στον ΑΔΜΗΕ να καταθέσει αίτημα χρηματοδότησης στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή επενδυτών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων.

Για την Κύπρο, η διασύνδεση ενισχύει τη σταθερότητα και την ασφάλεια του ηλεκτρικού της συστήματος και δημιουργεί προϋποθέσεις για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Για την Ελλάδα, ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου, δημιουργώντας νέες επενδύσεις και υποδομές. Είναι ένα έργο win-win για την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρώπη.

– Υπάρχει ικανοποιητικός συντονισμός Ελλάδας και Κύπρου για κοινές παρεμβάσεις στην Ευρώπη για οικονομικά θέματα;

Βεβαίως. Και θα έλεγα ότι σήμερα δεν υπάρχει απλώς καλός συντονισμός, αλλά μια πραγματικά στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου στα μεγάλα ευρωπαϊκά και οικονομικά ζητήματα.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Κύπρος ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ενώ ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών εξελέγη στην Προεδρία του Eurogroup. Αυτό δημιουργεί μια ισχυρή δυνατότητα κοινών παρεμβάσεων και συντονισμού σε κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον της Ευρώπης.

Με τον Μάκη Κεραυνό υπάρχει ουσιαστική συνεργασία σε τομείς όπως η ναυτιλία, η ενεργειακή ασφάλεια, οι επενδύσεις, ο τουρισμός και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ειδικά στη ναυτιλία, Ελλάδα και Κύπρος αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες δυνάμεις της Ευρώπης. Έχουμε λοιπόν κοινή ευθύνη να προστατεύσουμε την ανταγωνιστικότητα ενός κλάδου στρατηγικής σημασίας για το ευρωπαϊκό εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία.

– Πώς μπορεί να ενισχυθεί η παρουσία ελληνικών επιχειρήσεων στην Κύπρο και κυπριακών στην Ελλάδα; Είστε γενικά ικανοποιημένος από το επίπεδο της οικονομικής συνεργασίας των δύο χωρών;

Το επίπεδο της οικονομικής συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου είναι ήδη πολύ υψηλό και αντανακλά τη στρατηγική σχέση των δύο χωρών.

Τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν. Η Κύπρος είναι πλέον η 3η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Ελλάδας, ενώ η Ελλάδα παραμένει σταθερά ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της Κύπρου. Αυτό δείχνει ότι η σχέση μας έχει πραγματικό οικονομικό βάθος.

Το ζητούμενο τώρα είναι να περάσουμε σε ένα ακόμη πιο φιλόδοξο επίπεδο συνεργασίας. Υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες στην ενέργεια, στη ναυτιλία, στις τράπεζες, στην τεχνολογία, στις υπηρεσίες, στις υποδομές και στην καινοτομία. Η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να λειτουργήσουν ακόμη περισσότερο ως ένας ενιαίος χώρος επενδύσεων, επιχειρηματικότητας και ανάπτυξης μέσα στην Ευρώπη.

Η έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο και του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Αθήνα δείχνει επίσης ότι επενδύουμε όχι μόνο στην οικονομία, αλλά και στη γνώση, στην έρευνα και στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Γιατί η πραγματική δύναμη Ελλάδας και Κύπρου τα επόμενα χρόνια θα κριθεί στην τεχνολογία, στην καινοτομία και στη νέα γενιά.

Άρα ναι, είμαστε ικανοποιημένοι από όσα έχουν επιτευχθεί. Αλλά πιστεύω ότι οι δυνατότητες Ελλάδας και Κύπρου είναι ακόμη μεγαλύτερες από όσα έχουμε δει μέχρι σήμερα.