Η Τεχεράνη δεσμεύτηκε να μην επιβάλει «διόδια» για ένα διάστημα 60 ημερών, όπως αναφέρει το μνημόνιο και να προχωρήσει σε συζητήσεις με το Ομάν, το οποίο βρίσκεται στην απέναντι πλευρά του Ορμούζ, για να καθορίσει το μελλοντικό καθεστώς του Ορμούζ. Στα διόδια αντιδρούν οι άλλες χώρες και ναυτιλιακές εταιρείες, που θεωρούν ότι η διέλευση των πλοίων από το Ορμούζ αφορά διεθνή ύδατα.

Μείωση των διεθνών τιμών στο πετρέλαιο

Η αλλαγή δεδομένων έχει αποτυπωθεί στη σημαντική μείωση των τιμών του πετρελαίου, η οποία ξεκίνησε πριν από δύο εβδομάδες.

Η τιμή του μπρεντ διαμορφωνόταν την Παρασκευή κάτω από 80 δολάρια το βαρέλι από 98 δολάρια στις 3 Ιουνίου, αλλά είναι 30% υψηλότερη από την αρχή του έτους, όταν διαμορφωνόταν κοντά στα 60 δολάρια.

Το ερώτημα είναι αν η πτώση των τιμών του πετρελαίου θα έχει διάρκεια και συνέχεια, ώστε να συγκρατήσει και να αντιστρέψει την ανοδική πορεία του πληθωρισμού στην Ευρώπη και παγκοσμίως, η οποία έχει οδηγήσει ήδη στην πρώτη αύξηση επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από τον Σεπτέμβριο του 2023. Κατά την άποψη των αγορών και πολλών αναλυτών οι τιμές του πετρελαίου δεν θα μειωθούν σημαντικά από τα σημερινά επίπεδα έως το 2027.

Η τιμή για τα συμβόλαια παράδοσης μπρεντ τον Δεκέμβριο του 2026 διαμορφώνεται στα 75 δολάρια το βαρέλι και για τον Δεκέμβριο του 2027 κοντά στα 72 δολάρια.

Για τα συμβόλαια φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF), η τιμή παραμένει στα ίδια επίπεδα με σήμερα – λίγο πάνω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα – τόσο για το τέλος του 2026 όσο και για το τέλος του 2027. Η τιμή αυτή είναι χαμηλότερη από τα υψηλά επίπεδα που επικράτησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά είναι 50% υψηλότερη σε σχέση με την αρχή του έτους.

Μεγάλες αμερικανικές τράπεζες προσάρμοσαν καθοδικά τις προβλέψεις τους για τις τιμές του πετρελαίου, αλλά όχι στα επίπεδα που ίσχυαν πριν τον πόλεμο, καθώς εκτιμούν ότι η αποκατάσταση των ροών θα χρειαστεί μήνες για να επανέλθει στα προηγούμενα επίπεδα, μεταξύ άλλων και επειδή πρέπει να αναταχθούν ζημιές που υπέστησαν ενεργειακές υποδομές χωρών του Περσικού Κόλπου κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι εκτιμήσεις

Η Goldman Sachs «ψαλίδισε» την πρόβλεψη της για την τιμή του μπρεντ στα 80 δολάρια για το δ’ τρίμηνο του 2026 από 90 δολάρια προηγουμένως και την πρόβλεψή της για τα μέσα επίπεδα του 2027 στα 75 από 80 δολάρια, αναμένοντας ότι οι εξαγωγές από τον Κόλπο θα επανέλθουν κατά τα τέλη Ιουλίου στα προπολεμικά επίπεδα.

Η Morgan Stanley αναμένει επίσης το μπρεντ στα 80 δολάρια το δ’ τρίμηνο του 2026 από 95 δολάρια πριν, εκτιμώντας ότι η αύξηση της παραγωγής στον Κόλπο θα αρχίσει στα μέσα Ιουλίου και ότι το 80% της χαμένης παραγωγής θα έχει αποκατασταθεί έως τον Δεκέμβριο.

Χαμηλότερες τιμές αναμένει η Citi – 75 δολάρια για το γ’ τρίμηνο εφέτος και 70 δολάρια για το δ’ τρίμηνο. Από την άλλη πλευρά, η Barclays διατήρησε την πρόβλεψή της για μέση τιμή μπρεντ στα 100 δολάρια το 2026, τονίζοντας ότι ο αντίκτυπος από το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ στα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς πετρελαίου δεν θα είναι ξεκάθαρος για πολλές εβδομάδες.

Η εκτίμηση πάντως από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ότι ο πληθωρισμός δεν θα επανέλθει γρήγορα στα προπολεμικά επίπεδα καθώς έχουν αυξηθεί ήδη οι τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών.

Το 2027, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωζώνη (στο 2,6% και 2,3% αντίστοιχα), καθώς εξασθενούν οι πιέσεις από τις τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων.

Οι οικονομολόγοι της ΤτΕ αποδίδουν την μεγάλη απόκλιση του πληθωρισμού στην Ελλάδα σε σύγκριση με την ευρωζώνη στις τιμές ενέργειας. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά: «Η ενεργειακή πληθωριστική πίεση στην Ελλάδα τους τελευταίους δύο μήνες ήταν περίπου διπλάσια από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, κυρίως λόγω της ιστορικά ισχυρότερης προσαρμογής του ενεργειακού πληθωρισμού στην Ελλάδα σε σύγκριση με την Ευρωζώνη».

Συγκεκριμένα, ο ενεργειακός πληθωρισμός αναμένεται να σκαρφαλώσει στο 11,1% (έναντι 8,4% στην ευρωζώνη) αντανακλώντας τις ισχυρές αυξήσεις στις τιμές των ενεργειακών προιόντων και να επιβραδυνθεί στο 1,0% το 2027 λόγω των ισχυρών πτωτικών επιδράσεων της βάσης σύγκρισης και της αναμενόμενης αποκλιμάκωσης των τιμών των ενεργειακών εμπορευμάτων. Η ενσωμάτωση του συστήματος ETS2 αναμένεται να τροφοδοτήσει τον ενεργειακό πληθωρισμό στο 2,4% το 2028.

Σημειώνεται ότι ο πληθωρισμός ΕνΔΤΠ (Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) τον Μάιο ενισχύθηκε σημαντικά στο 3,2% στην ευρωζώνη (προκαταρκτική εκτίμηση) και στο 4,9% στην Ελλάδα, ενώ ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ αυξήθηκε στο 4,2% τον Μάιο, σηματοδοτώντας τον τρίτο συνεχή μήνα κατά τον οποίο οι επιπτώσεις του πολέμου αποτυπώθηκαν στις εξελίξεις του πληθωρισμού, κυρίως μέσω των τιμών στην ενέργεια και στα εμπορεύματα.

Παναγιώτης Δρίβας

Ποια προϊόντα τροφοδότησαν τον πληθωρισμό

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Μάιο, τις μεγαλύτερες αυξήσεις κατέγραψαν τα είδη κρέατος. Ειδικότερα, το μοσχάρι πωλείται ακριβότερα κατά 17,6% σε σχέση με πέρυσι, ενώ το αρνί και κατσίκι καταγράφουν αύξηση 16,2%. Στα πουλερικά η ετήσια ανατίμηση ανέρχεται στο 6%.

Ανοδικά κινήθηκαν επίσης τα αλίπαστα ψάρια (+12,6%), η μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη (+10,6%), τα αλλαντικά (+4,9%), τα φρούτα (+3,5%), τα λαχανικά (+4,1%) και ο καφές (+5,2%). Αυξήσεις καταγράφηκαν ακόμη στα γαλακτοκομικά και τα αυγά (+2,7%) καθώς και στο ψωμί και τα προϊόντα αρτοποιίας (+0,9%).

Στον τομέα της στέγασης, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 7,7%, ενώ το κόστος για επισκευή και συντήρηση κατοικίας ενισχύθηκε κατά 6,8%.

Ιδιαίτερα ισχυρές πιέσεις καταγράφονται και στην ενέργεια, καθώς το πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε κατά 24,4% και η βενζίνη κατά 21,5% σε ετήσια βάση.

Ανατιμήσεις παρατηρούνται και στις υπηρεσίες, με τις τιμές σε εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία και ταχυφαγεία να αυξάνονται κατά 8,5%, τα ξενοδοχεία κατά 9,5%, τα αεροπορικά εισιτήρια κατά 19,2%, τα ασφάλιστρα υγείας κατά 7% και τις υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας κατά 3,8%.

Στον αντίποδα, σημαντική αποκλιμάκωση σημειώθηκε στο ελαιόλαδο, η τιμή του οποίου υποχώρησε κατά 11,1%, ενώ μειωμένες κατά 7,8% εμφανίζονται οι τιμές στα δημητριακά πρωινού.

Στο 5,2% ο πληθωρισμός τον Μάιο

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με τον Απρίλιο, ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, διαμορφώθηκε στο 5,2% τον Μάιο, έναντι 5,4% τον Απρίλιο.

Στην κατηγορία «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» οι ετήσιες ανατιμήσεις έφτασαν το 3,5%, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών σε κρέατα, ψωμί, γαλακτοκομικά, αυγά, αλλαντικά, φρούτα, λαχανικά και καφέ. Μέρος των πιέσεων αντισταθμίστηκε από τις μειώσεις στο ελαιόλαδο, στα δημητριακά πρωινού και στα νωπά ή κατεψυγμένα ψάρια.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι μέσα στους πρώτους πέντε μήνες του 2026 ο πληθωρισμός έχει υπερδιπλασιαστεί, από 2,5% τον Ιανουάριο σε 5,2% τον Μάιο.

Οι ανατιμήσεις αλλάζουν τις διατροφικές συνήθειες

Οι συνεχείς αυξήσεις στο κρέας φαίνεται ότι επηρεάζουν άμεσα τη συμπεριφορά των καταναλωτών.

Σύμφωνα με έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν ότι περιορίζουν την κατανάλωση κρέατος ανήλθε στο 45% το 2026, από 36% το 2025, καταγράφοντας σημαντική αύξηση μέσα σε μόλις έναν χρόνο.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη παίζει η εκτίναξη της τιμής του μοσχαρίσιου κρέατος, η οποία αυξήθηκε κατά 17,6% σε ετήσια βάση, επιβαρύνοντας σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Συνεννόηση κυβέρνησης και σούπερ μάρκετ για συγκράτηση τιμών

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, και της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), με βασικό αντικείμενο τη συγκράτηση του κόστους ζωής και την αποτροπή νέων ανατιμήσεων.

Οι εκπρόσωποι του οργανωμένου λιανεμπορίου υποστήριξαν ότι τα σούπερ μάρκετ συνεχίζουν να απορροφούν μέρος των πληθωριστικών πιέσεων, παρά τις αυξημένες επιβαρύνσεις που προκαλούν οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και ιδιαίτερα η ένταση στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, υπογράμμισαν ότι ο πληθωρισμός στα ελληνικά σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 1,14%, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον γενικό πληθωρισμό τροφίμων στην Ελλάδα.

Η ΕΣΕ επανέλαβε τη δέσμευσή της ότι οποιεσδήποτε μειώσεις τιμών από τη βιομηχανία τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών θα μεταφερθούν άμεσα στα ράφια, ενώ τόνισε την ανάγκη εφαρμογής ενός πλαισίου σταθερών και μειωμένων τιμών για τα βασικά καταναλωτικά αγαθά.

Βασικός παράγοντας πίεσης παραμένει η ενέργεια, με φόντο τις διεθνείς εξελίξεις και την ένταση στη Μέση Ανατολή, που επηρεάζει τις τιμές πετρελαίου και καυσίμων.

Ιδιαίτερα έντονες αυξήσεις καταγράφονται στη στέγαση, η οποία ενισχύθηκε κατά 11,6%, με τα ενοίκια κατοικιών να αυξάνονται κατά 7,7%.

Αντίστοιχα, στις μεταφορές η άνοδος φτάνει το 11,5%, με τις τιμές να «εκτοξεύονται» στα καύσιμα:

• Πετρέλαιο κίνησης: +24,4%
• Καύσιμα συνολικά: +21,5%

Τρόφιμα: σημαντικές αυξήσεις σε βασικά είδη

Ανοδική πορεία συνεχίζουν και οι τιμές στα τρόφιμα, επιβαρύνοντας το κόστος διαβίωσης των νοικοκυριών. Ενδεικτικά:

• Μοσχάρι: +17,6%
• Αρνί και κατσίκι: +16,2%
• Φρούτα: +3,5%
• Λαχανικά: +4,1%

Η συνολική εικόνα δείχνει ότι, παρά τη μικρή επιβράδυνση του γενικού δείκτη, οι ανατιμήσεις σε βασικές κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών συνεχίζουν να ασκούν ισχυρές πιέσεις στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Αναλυτικά, όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, η αύξηση του δείκτη κατά 5,2% τον Μάιο 2026 προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:

•3,5% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, αλλαντικά, παρασκευάσματα με βάση το κρέας, ψάρια αλίπαστα, γαλακτοκομικά και αυγά, μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη, φρούτα (γενικά), λαχανικά (γενικά), ζάχαρη-σοκολάτες-γλυκά-παγωτά, καφέ. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: δημητριακά για πρωινό, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, ελαιόλαδο.

•11,6% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ενοίκια κατοικιών, επισκευή και συντήρηση κατοικίας, διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, στερεά καύσιμα.

•1,2% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ιατρικά προϊόντα, υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης, νοσοκομειακή περίθαλψη. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.

•11,5% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: καινούργια αυτοκίνητα, ανταλλακτικά και εξοπλισμό προσωπικής μεταφοράς, πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη), άλλα καύσιμα, συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς, άλλες υπηρεσίες σχετικές με την προσωπική μεταφορά, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα.

•1,4% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: προϊόντα κηπουρικής και ζώα συντροφιάς, υπηρεσίες αναψυχής, πακέτο διακοπών.

•2,8% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

•8,5% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.

•3,4% στην ομάδα Ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ασφάλιστρα υγείας, ασφάλιστρα οχημάτων.

•0,9% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: κομμωτήρια και καταστήματα προσωπικής φροντίδας, κοσμήματα και ρολόγια, άλλες υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: άλλες συσκευές και προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας, άλλα προσωπικά είδη.

Από τις μειώσεις των δεικτών κατά:

•0,1% στην ομάδα Αλκοολούχα ποτά και καπνός, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα αλκοολούχα ποτά (μη σερβιριζόμενα).

•0,9% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω μείωσης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης.

•0,1% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: οικιακές συσκευές και επισκευές, είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών στις οικιακές υπηρεσίες.

•2,7% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: εξοπλισμό ενημέρωσης και επικοινωνίας, υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας, πακέτα τηλεφωνικών υπηρεσιών

Ο εναρμονισμένος δείκτης κατέγραψε ετήσια αύξηση 4,9% τον Μάιο, όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ.

Υπενθυμίζεται ότι μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία η ΕΚΤ προχώρησε σε διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων, οδηγώντας το βασικό επιτόκιο από το 0% στο 4%, με στόχο τον περιορισμό του πληθωρισμού που είχε εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Σήμερα το βασικό επιτόκιο βρίσκεται στο 2%, ωστόσο οι τελευταίες ενδείξεις για αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων ενισχύουν τα σενάρια για νέα παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στην προσεχή συνεδρίαση ενδέχεται να αποφασιστεί αύξηση κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, με το επιτόκιο να διαμορφώνεται στο 2,25%.

Για τα προβλήματα καθημερινότητας, με έμφαση την στέγη, ο Υπουργός Οικονομικών σημειώνει ότι «το στεγαστικό πρόβλημα είναι πλέον ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά ζητήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτός είναι και ο λόγος που εντάξαμε το στεγαστικό ζήτημα στην ατζέντα του Eurogroup που φιλοξενήθηκε στη Λευκωσία. Πρέπει να συζητάμε ό,τι απασχολεί τους πολίτες και να ψάχνουμε λύσεις για τα μεγάλα προβλήματα».

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης στέλνει επίσης μηνύματα για τον ρόλο της Ευρώπης και την αλλαγή στρατηγικής που πρέπει να προωθήσει. Αναφέρει ειδικότερα ότι «η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αντιμετωπίζει κάθε κρίση αποσπασματικά και να αποκτήσει μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική επιλογή: είτε θα δράσει γρήγορα και συντονισμένα, είτε θα χάσει έδαφος, σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ταχύτερα από ποτέ».

Ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία, εξηγεί ο κ. Πιερρακάκης, είναι μια νέα ενεργειακή και πληθωριστική πίεση. Ήδη επηρεάζονται η ενέργεια, οι μεταφορές και τελικά θα αυξηθεί το κόστος ζωής των πολιτών. Και η Ευρώπη, τονίζει, δεν μπορεί να βρίσκεται κάθε φορά σε θέση άμυνας, εξαρτώμενη από αποφάσεις, παραγωγή και τεχνολογίες άλλων.

Για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο όπως είπε ο κ. Πιερρακάκης, «η δημιουργία μιας νέας ενεργειακής λεωφόρου στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτής της Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (GSI), αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας όχι μόνο για την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι ένα έργο που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, τη γεωπολιτική σταθερότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης σε μια περίοδο μεγάλων διεθνών αναταράξεων».

Η συνέντευξη Πιερρακάκη

– Η ελληνική κυβέρνηση επικαλείται τους δείκτες, που δείχνουν ανάπτυξη και βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων της χώρας αλλά πολλοί πολίτες και φορείς λένε ότι δεν βλέπουν ουσιαστικές βελτιώσεις στην καθημερινότητα. Ποια είναι κατά την άποψή σας η πραγματική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και πώς θα αντιμετωπιστούν τα προβλήματα νέας αύξησης στον πληθωρισμό;

Η ελληνική οικονομία σήμερα είναι σαφώς πιο ισχυρή απ’ ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Η χώρα αναπτύσσεται με ρυθμούς κοντά στο 2%, οι επενδύσεις αυξήθηκαν από το 11% στο 17% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος καταγράφει τον ταχύτερο ρυθμό μείωσης παγκοσμίως. Αυτή είναι πραγματική πρόοδος. Είναι η απόδειξη ότι η Ελλάδα αλλάζει σελίδα και εξελίσσεται σε ευρωπαϊκό παράδειγμα μετασχηματισμού, ανθεκτικότητας και αξιοπιστίας.

Όμως, υπάρχει και μια δεύτερη αλήθεια, που πρέπει να λέγεται καθαρά. Οι δείκτες πολλές φορές βελτιώνονται πιο γρήγορα από την καθημερινότητα του πολίτη. Ο κόσμος μετρά την οικονομία με το κόστος ζωής, το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ και την ενέργεια. Γι’ αυτό, η μάχη απέναντι στην ακρίβεια παραμένει απόλυτη προτεραιότητα.

Η κυβέρνηση στην Ελλάδα ήδη διέθεσε 800 εκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη των πολιτών απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις. Όμως η μόνιμη απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο τα προσωρινά μέτρα. Η πραγματική απάντηση είναι μια οικονομία πιο παραγωγική, πιο ανταγωνιστική και πιο εξωστρεφής. Μια οικονομία με περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες δουλειές και μεγαλύτερη συμμετοχή της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή.

Το μεγάλο στοίχημα της Ελλάδας είναι η ανάπτυξη να φτάσει ακόμη πιο γρήγορα στην κοινωνία. Να μετατρέπεται σε πραγματική βελτίωση της ζωής των πολιτών. Και υπάρχουν πλέον σοβαροί λόγοι αισιοδοξίας ότι η χώρα τα επόμενα χρόνια μπορεί να το πετύχει.

– Το στεγαστικό πρόβλημα είναι ένα μεγάλο θέμα στην Ευρώπη και απασχολεί έντονα την Ελλάδα και την Κύπρο. Τι θα λέγατε ως Υπουργός Οικονομικών σε έναν 25χρονο με μισθό περίπου €1.000 με €1.200 που ανησυχεί ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ δική του στέγη; Τι μπορεί να κάνει το κράτος ή η Ευρώπη για αυτό το καυτό πρόβλημα;

Θα έλεγα πρώτα απ’ όλα ότι καταλαβαίνουμε απόλυτα την αγωνία του. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας, ανεξαρτησίας και προοπτικής ζωής. Και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή την Κύπρο. Είναι πλέον ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά ζητήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτός είναι και ο λόγος που εντάξαμε το στεγαστικό ζήτημα στην ατζέντα του Eurogroup, που φιλοξενήθηκε στη Λευκωσία. Πρέπει να συζητάμε ό,τι απασχολεί τους πολίτες και να ψάχνουμε λύσεις για τα μεγάλα προβλήματα.

Στην Ελλάδα, προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα συνολικά. Αυξάνουμε την προσφορά κατοικιών, δίνοντας κίνητρα για να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες κλειστά σπίτια και βάζοντας κανόνες στη βραχυχρόνια μίσθωση σε περιοχές με πολύ μεγάλη πίεση. Ταυτόχρονα, στηρίζουμε άμεσα τους νέους μέσω της επιδότησης ενοικίου και των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», ώστε περίπου 30.000 άνθρωποι να μπορέσουν να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία.

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Υπάρχει όμως η υποχρέωση να αντιμετωπίσουμε τη στέγη ως μια κεντρική κοινωνική προτεραιότητα για την επόμενη δεκαετία.

– Αν ένας νέος ή ένα ζευγάρι σκέφτεται να φύγει στο εξωτερικό για εργασία, όπως για παράδειγμα να έρθει να εργαστεί στην Κύπρο ή σε άλλες χώρες της ΕΕ, ως Υπουργός Οικονομικών τι θα του απαντούσατε ή τι επιχειρήματα θα βάζατε στη συζήτηση για να αποτρέψετε την οικονομική μετανάστευση των νέων;

Ευτυχώς, σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην αντίστροφη πορεία από αυτήν της κρίσης. Περισσότεροι από 400.000 Έλληνες έχουν ήδη επιστρέψει από το εξωτερικό, από περίπου 600.000 που είχαν φύγει. Δηλαδή, έχουν επιστρέψει περίπου τα δύο τρίτα. Και αυτό είναι ίσως η πιο δυνατή απόδειξη ότι η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο.

Δεν μπορούσαμε να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι η χώρα θα χάνει τα πιο δημιουργικά και παραγωγικά μυαλά της. Δεν μπορούσαμε να αποδεχθούμε ότι το ταλέντο, η γνώση και η φιλοδοξία μιας ολόκληρης γενιάς θα αξιοποιούνται εκτός χώρας. Σήμερα, όμως, αυτή η εικόνα έχει αρχίσει να ανατρέπεται. Όλο και περισσότεροι νέοι Έλληνες επιστρέφουν, δημιουργούν και βλέπουν ξανά προοπτική στον τόπο τους. Η μεγάλη μας ευθύνη είναι να συνεχίσουμε να χτίζουμε μια Ελλάδα που θα παράγει ευκαιρίες: με περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες δουλειές, έμφαση στην τεχνολογία, στην καινοτομία, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην παραγωγή και στις σύγχρονες υποδομές.

Αυτό είναι το μεγάλο μας στοίχημα. Να γίνουμε μια χώρα που δεν θα εξάγει το μέλλον της, αλλά θα το κρατά, θα το αξιοποιεί και θα το δυναμώνει εδώ.

– Βλέπετε να οδηγείται η Ευρώπη σε νέα οικονομική αστάθεια από τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή και ποιος είναι κατά την γνώμη σας ο μεγαλύτερος κίνδυνος, ο πληθωρισμός, η ύφεση, η μετανάστευση, οι τιμές της ενέργειας;

Η κρίση στη Μέση Ανατολή υπενθυμίζει ότι η οικονομία και η γεωπολιτική ασφάλεια είναι πλέον αλληλένδετες. Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι να αντιδράσουμε με φόβο ή πανικό, αλλά να κινηθούμε γρήγορα, στρατηγικά και ενωμένα.

Ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία είναι μια νέα ενεργειακή και πληθωριστική πίεση. Ήδη επηρεάζονται η ενέργεια, οι μεταφορές και τελικά το κόστος ζωής των πολιτών. Και η Ευρώπη πρέπει πλέον να βγει στην επίθεση, χωρίς να παραμένει εξαρτώμενη από αποφάσεις, παραγωγή και τεχνολογίες άλλων.

Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει ταχύτητα. Χρειαζόμαστε κοινή ενεργειακή στρατηγική, περισσότερες επενδύσεις στην τεχνολογία, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην καινοτομία και στην άμυνα. Χρειαζόμαστε μια πραγματική Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, που θα μετατρέπει τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις σε ευρωπαϊκή παραγωγή, ευρωπαϊκή τεχνολογία και ευρωπαϊκή ισχύ.

Η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αντιμετωπίζει κάθε κρίση αποσπασματικά και να αποκτήσει μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική επιλογή: είτε θα δράσει γρήγορα και συντονισμένα, είτε θα χάσει έδαφος σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ταχύτερα από ποτέ.

Πόσο σημαντικό είναι για την Ελλάδα να προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο και κατά πόσο τα γεωπολιτικά κωλύματα μπορούν να βάλουν στο περιθώριο αυτό το μεγάλο έργο; Ποια είναι η σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου για τις δυο οικονομίες;

Η δημιουργία μιας νέας ενεργειακής λεωφόρου στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτής της Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (GSI), αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας όχι μόνο για την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι ένα έργο που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, τη γεωπολιτική σταθερότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης σε μια περίοδο μεγάλων διεθνών αναταράξεων.

Δεν είναι τυχαίο ότι πρόκειται για Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ήδη εγκεκριμένη χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ. Πρόσφατα, οι Υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου, παρουσία του Επιτρόπου Ενέργειας, έδωσαν επίσημη εντολή στον ΑΔΜΗΕ να καταθέσει αίτημα χρηματοδότησης στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή επενδυτών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων.

Για την Κύπρο, η διασύνδεση ενισχύει τη σταθερότητα και την ασφάλεια του ηλεκτρικού της συστήματος και δημιουργεί προϋποθέσεις για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Για την Ελλάδα, ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου, δημιουργώντας νέες επενδύσεις και υποδομές. Είναι ένα έργο win-win για την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρώπη.

– Υπάρχει ικανοποιητικός συντονισμός Ελλάδας και Κύπρου για κοινές παρεμβάσεις στην Ευρώπη για οικονομικά θέματα;

Βεβαίως. Και θα έλεγα ότι σήμερα δεν υπάρχει απλώς καλός συντονισμός, αλλά μια πραγματικά στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου στα μεγάλα ευρωπαϊκά και οικονομικά ζητήματα.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Κύπρος ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ενώ ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών εξελέγη στην Προεδρία του Eurogroup. Αυτό δημιουργεί μια ισχυρή δυνατότητα κοινών παρεμβάσεων και συντονισμού σε κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον της Ευρώπης.

Με τον Μάκη Κεραυνό υπάρχει ουσιαστική συνεργασία σε τομείς όπως η ναυτιλία, η ενεργειακή ασφάλεια, οι επενδύσεις, ο τουρισμός και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ειδικά στη ναυτιλία, Ελλάδα και Κύπρος αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες δυνάμεις της Ευρώπης. Έχουμε λοιπόν κοινή ευθύνη να προστατεύσουμε την ανταγωνιστικότητα ενός κλάδου στρατηγικής σημασίας για το ευρωπαϊκό εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία.

– Πώς μπορεί να ενισχυθεί η παρουσία ελληνικών επιχειρήσεων στην Κύπρο και κυπριακών στην Ελλάδα; Είστε γενικά ικανοποιημένος από το επίπεδο της οικονομικής συνεργασίας των δύο χωρών;

Το επίπεδο της οικονομικής συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου είναι ήδη πολύ υψηλό και αντανακλά τη στρατηγική σχέση των δύο χωρών.

Τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν. Η Κύπρος είναι πλέον η 3η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Ελλάδας, ενώ η Ελλάδα παραμένει σταθερά ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της Κύπρου. Αυτό δείχνει ότι η σχέση μας έχει πραγματικό οικονομικό βάθος.

Το ζητούμενο τώρα είναι να περάσουμε σε ένα ακόμη πιο φιλόδοξο επίπεδο συνεργασίας. Υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες στην ενέργεια, στη ναυτιλία, στις τράπεζες, στην τεχνολογία, στις υπηρεσίες, στις υποδομές και στην καινοτομία. Η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να λειτουργήσουν ακόμη περισσότερο ως ένας ενιαίος χώρος επενδύσεων, επιχειρηματικότητας και ανάπτυξης μέσα στην Ευρώπη.

Η έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο και του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Αθήνα δείχνει επίσης ότι επενδύουμε όχι μόνο στην οικονομία, αλλά και στη γνώση, στην έρευνα και στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Γιατί η πραγματική δύναμη Ελλάδας και Κύπρου τα επόμενα χρόνια θα κριθεί στην τεχνολογία, στην καινοτομία και στη νέα γενιά.

Άρα ναι, είμαστε ικανοποιημένοι από όσα έχουν επιτευχθεί. Αλλά πιστεύω ότι οι δυνατότητες Ελλάδας και Κύπρου είναι ακόμη μεγαλύτερες από όσα έχουμε δει μέχρι σήμερα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβλεψε την Πέμπτη ότι η οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη θα επιβραδυνθεί στο 0,9% το 2026 από 1,3% το 2025, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 3% από 1,9%, υπερβαίνοντας σημαντικά τον στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ, σύμφωνα με το Reuters. 

«Υπάρχουν πιέσεις στασιμοπληθωρισμού, αλλά η Ευρώπη παραμένει ανθεκτική», δήλωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, πρόεδρος του Eurogroup.

Ανησυχίες επενδυτών και άνοδος αποδόσεων ομολόγων

Οι επενδυτές έχουν αρχίσει να ανησυχούν ότι ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να προκαλέσει ένα διαρκές πληθωριστικό σοκ. Ως αποτέλεσμα, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας, δημιουργώντας τον κίνδυνο σημαντικής επιβάρυνσης της αγοραστικής δύναμης κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

ΕΚΤ και συντονισμός δημοσιονομικής πολιτικής

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε στους υπουργούς ότι εάν οι κυβερνήσεις χαλαρώσουν υπερβολικά τη δημοσιονομική πολιτική προκειμένου να αντισταθμίσουν τις αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, η ΕΚΤ θα μπορούσε να απαντήσει με αύξηση των επιτοκίων.

«Συζητήσαμε τη δημοσιονομική αντίδραση στο σοκ των τιμών ενέργειας και υπογράμμισα ότι τα δημοσιονομικά μέτρα θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες», δήλωσε η Λαγκάρντ μετά τη συνάντηση.

«Οποιαδήποτε απόκλιση από αυτές τις τρεις αρχές θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαφορετική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής», πρόσθεσε.

Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι οι υπουργοί κατανόησαν το μήνυμα.

«Κατανοούμε όλοι ότι δεν πρέπει να έρθουμε σε αντίθεση με τη νομισματική πολιτική. Η δημοσιονομική και η νομισματική πολιτική πρέπει να λειτουργούν παράλληλα», ανέφερε.

Συστάσεις για στοχευμένα μέτρα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τα μέτρα στήριξης σε προσωρινές και στοχευμένες παρεμβάσεις για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Ωστόσο, αρκετές χώρες έχουν ήδη υιοθετήσει οριζόντια μέτρα, όπως μειώσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα καύσιμα, τα οποία εφαρμόζονται για όλους τους πολίτες ανεξαιρέτως.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις τόνισε ότι τα μέτρα δεν θα πρέπει να ενισχύουν τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο περιορισμένου δημοσιονομικού χώρου.

Παράλληλα, ορισμένες κυβερνήσεις, όπως η Ιταλία, ζητούν να εξαιρεθούν οι κρατικές δαπάνες για τη στήριξη των τιμών των καυσίμων από τους υπολογισμούς των ευρωπαϊκών ελλειμμάτων, αντίστοιχα με ό,τι ισχύει για τις αμυντικές δαπάνες. Ωστόσο, τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και η πλειονότητα των υπουργών Οικονομικών εμφανίζονται αντίθετοι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

H οικονομική ανάπτυξη σύμφωνα με την πρόβλεψη της Κομισιόν πέφτει από 2,1% το 2025 σε 1,8% το 2026 και 1,6% το 2027, λόγω του «σοκ» στις τιμές της ενέργειας και ο πληθωρισμός αυξάνεται στο 3,7% το 2026 από 2,9% το 2025.

Η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2026 και το 2027 παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και της ευρωζώνης, παρόλο που η αύξηση του ΑΕΠ στην Ελλάδα αναμένεται να μετριαστεί σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις της Επιτροπής (2,2% ήταν η εκτίμηση για την ανάπτυξη το 2026 το περασμένο φθινόπωρο, έναντι 1,8% σήμερα).

Στην ΕΕ και την ευρωζώνη, η ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται επίσης προς τα κάτω, ενώ ο πληθωρισμός προς τα πάνω. «Ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η οικονομία της ΕΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στο ενεργειακό σοκ που προκαλείται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή – το δεύτερο τέτοιο σοκ σε λιγότερο από πέντε χρόνια», επισημαίνει η Επιτροπή.

Για την ευρωζώνη, προβλέπεται ανάπτυξη 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027 (από 1,2% και 1,4% αντίστοιχα το φθινόπωρο του 2025).

Στην ΕΕ, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 1,1% το 2026 (από 1,4% που προβλεπόταν πέρυσι το φθινόπωρο) και στη συνέχεια να αυξηθεί στο 1,4% το 2027.

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να φτάσει το 3,7% το 2026 και να υποχωρήσει ξανά στο 2,4% το 2027. Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του περασμένου φθινοπώρου, η Επιτροπή αναθεωρεί τον πληθωρισμό στην Ελλάδα για το 2026 κατά 1,4 ποσοστιαία μονάδα προς τα πάνω (2,3% ήταν τότε η πρόβλεψη).

Στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός προβλέπεται να φτάσει το 3% το 2026 και να υποχωρήσει στο 2,3% το 2027 και στην ΕΕ προβλέπεται στο 3,1% το 2026 και στο 2,4% το 2027.

Η έκθεση της Κομισιόν για την Ελλάδα

Η οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα αναμένεται να επιβραδυνθεί, από 2,1% το 2025 σε 1,8% το 2026, καθώς το σοκ των τιμών της ενέργειας διαβρώνει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και περιορίζει την αύξηση της κατανάλωσης. Ωστόσο, η αύξηση των επενδύσεων αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, υποστηριζόμενη από τη συνεχιζόμενη απορρόφηση κονδυλίων της ΕΕ. Το 2027, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί ελαφρώς στο 1,6% καθώς η εφαρμογή του RRF θα λήξει.

Ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 3,7% το 2026, τροφοδοτούμενος από την απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας. Το 2027, ο πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί στο 2,4%, αλλά ο πληθωρισμός εξαιρουμένης της ενέργειας και των τροφίμων αναμένεται να παραμείνει υψηλός, καθώς το σοκ των τιμών θα μεταδοθεί και σε μη ενεργειακά στοιχεία.

Η Ελλάδα αναμένεται να διατηρήσει μια ευνοϊκή δημοσιονομική θέση, με διατηρήσιμα πλεονάσματα κατά την περίοδο 2025 – 2027, παρά τα επεκτατικά δημοσιονομικά μέτρα. Η ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού προβλέπεται να συνεχίσουν να οδηγούν σταθερά προς τα κάτω τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, πλησιάζοντας το 134% μέχρι το τέλος του 2027.

Τα κονδύλια της ΕΕ και η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική μετριάζουν τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης

Το 2025, η ελληνική οικονομία διατήρησε την αναπτυξιακή της δυναμική. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,1% για τρίτο συνεχόμενο έτος, ωθούμενο από τις επενδύσεις, την ιδιωτική κατανάλωση και τις καθαρές εξαγωγές. Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει ισχυρή το 2026, υποστηριζόμενη από την πρωτοφανή υψηλή εισροή κονδυλίων της ΕΕ στην Ελλάδα στο πλαίσιο του RRF.

Ωστόσο, το σοκ στις τιμές της ενέργειας αναμένεται να μειώσει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Το επεκτατικό δημοσιονομικό πακέτο που ανακοινώθηκε το 2025, συμπεριλαμβανομένων των μειώσεων του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και των αυξήσεων των μισθών του δημόσιου τομέα, μαζί με τα πρόσφατα μέτρα για την ενέργεια, αναμένεται να μετριάσουν κάπως αυτές τις επιπτώσεις. Ωστόσο, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να επιβραδυνθεί.

Η ζήτηση εισαγωγών αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, λόγω της υψηλής εξάρτησης των επενδύσεων από τις εισαγωγές. Η αύξηση της παραγωγής προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω το 2027 καθώς οι επενδύσεις επιβραδύνονται λόγω της ολοκλήρωσης του RRF. Συνολικά, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να μετριαστεί στο 1,8% το 2026 και στο 1,6% το 2027, παραμένοντας παράλληλα πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, οι κίνδυνοι προς τα κάτω, παραμένουν, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να μειώσει τις εξαγωγές υπηρεσιών, ιδίως τον τουρισμό.

Αύξηση πληθωρισμού λόγων των υψηλών τιμών ενέργειας

Ο πληθωρισμός παρέμεινε υψηλός το 2025, με μέσο όρο 2,9%, αντανακλώντας την ισχυρή ζήτηση, μια στενή αγορά εργασίας και τον αντίκτυπο των μέτρων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Η πρόσφατη αύξηση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να αυξήσει τις τιμές λιανικής της ενέργειας και, ως εκ τούτου, τον πληθωρισμό το 2026, μετακυλίοντας σταδιακά στις τιμές των μη ενεργειακών αγαθών και υπηρεσιών.

Το 2027, μια υποτιθέμενη διόρθωση στις τιμές της ενέργειας θα πρέπει να στηρίξει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, αλλά η καθυστερημένη αύξηση στις τιμές των ενεργοβόρων αγαθών και υπηρεσιών θα διατηρήσει τον πληθωρισμό υψηλό. Επιπλέον, οι ισχυρές πιέσεις στη ζήτηση και τους μισθούς, που τροφοδοτούνται από την έλλειψη εργατικού δυναμικού, θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την εξέλιξη των τιμών. Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,7% το 2026 και να φτάσει το 2,4% το 2027.

Η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική

Η αγορά εργασίας συνέχισε να επεκτείνεται το 2025, με το ποσοστό ανεργίας να μειώνεται στο 8,4% το τελευταίο τρίμηνο, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί από το 2008, αν και εξακολουθεί να είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 6%.

Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητο, κοντά στο 5% –το υψηλότερο στην ΕΕ– αντανακλώντας μακροχρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως το χάσμα δεξιοτήτων και οι ανεπαρκείς λύσεις για τη φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων.

Τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας συνέχισαν να μειώνονται, αν και εξακολουθούν να υποδηλώνουν μια στενή αγορά εργασίας, ιδίως στον τουρισμό και τις κατασκευές. Η αύξηση της απασχόλησης αναμένεται να συνεχιστεί, αλλά με πιο μέτριο ρυθμό, περιορισμένη από διαρθρωτικά εμπόδια και ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα.

Διατήρηση της δημοσιονομικής ισχύος

Το 2025, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης κατέγραψε πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας το 1,1% του ΑΕΠ που προβλεπόταν από την Επιτροπή το Φθινόπωρο του 2025. Το ισχυρότερο αποτέλεσμα αντανακλά τις χαμηλότερες από το αναμενόμενο δαπάνες, ιδίως τις τρέχουσες δαπάνες, καθώς και τα υψηλότερα από το αναμενόμενο έσοδα, ιδίως από τον ΦΠΑ, που υποστηρίζονται από τις συνεχιζόμενες βελτιώσεις στη φορολογική συμμόρφωση.

Το 2026, το πλεόνασμα αναμένεται να παραμείνει ισχυρό αλλά μέτριο στο 0,8% του ΑΕΠ. Αυτή η πρόβλεψη ενσωματώνει τα επεκτατικά μέτρα που εκτιμώνται στο 0,6% του ΑΕΠ το 2026 και στο 0,8% του ΑΕΠ από το 2027 και μετά, συμπεριλαμβανομένων των μειώσεων στο φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, στο φόρο ακίνητης περιουσίας και στο ΦΠΑ, καθώς και στις αυξήσεις σε συντάξεις και μισθούς του δημόσιου τομέα.

Περιλαμβάνει επίσης τα προσωρινά μέτρα στήριξης της ενέργειας, που εκτιμώνται στο 0,2% του ΑΕΠ, τα οποία υιοθετήθηκαν ως απάντηση στην πρόσφατη αύξηση των τιμών των καυσίμων. Αυτά τα μέτρα είναι ευρέως στοχευμένα και περιλαμβάνουν επιδοτήσεις καυσίμων για τα νοικοκυριά, στήριξη για τις μεταφορές και τη γεωργία, ένα εφάπαξ επίδομα για οικογένειες με παιδιά και αποζημίωση για τις εταιρείες πλοίων.

Επίσης, οι πρόσφατα ανακοινωθείσες αλλαγές στα υπάρχοντα μέτρα, όπως η αύξηση του επιδόματος των συνταξιούχων και η αναθεώρηση των κριτηρίων εισοδήματος για την επιδότηση ενοικίου, εκτιμάται ότι θα έχουν δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ. Επιπλέον, οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν από 2,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 2,6% του ΑΕΠ το 2026. Οι εξελίξεις στα έσοδα, υποστηριζόμενες από την ονομαστική ανάπτυξη, αναμένεται να αντισταθμίσουν εν μέρει τον δημοσιονομικό αντίκτυπο αυτών των μέτρων.

Το 2027, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε πλεόνασμα στο 0,6% του ΑΕΠ. Αυτό αντανακλά τη συνεχιζόμενη μέτρια αύξηση των δαπανών. Ταυτόχρονα, πολλά μέτρα μείωσης του πλεονάσματος αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά το ισοζύγιο, συμπεριλαμβανομένου του ετήσιου αντίκτυπου του δημοσιονομικού πακέτου του 2026 (0,8% του ΑΕΠ), της περαιτέρω μείωσης των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης (0,1% του ΑΕΠ) και των επιπρόσθετων αυξήσεων στους μισθούς του δημόσιου τομέα.

Ο δείκτης δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε στο 146,1% το 2025, σχεδόν 43 ποσοστιαίες μονάδες, κάτω από το προ-COVID-19 κορυφαίο επίπεδο που καταγράφηκε το 2018. Ο δείκτης προβλέπεται να συνεχίσει να μειώνεται στο 134,4% έως το 2027, υποστηριζόμενος από την ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα επίμονα πρωτογενή πλεονάσματα του προϋπολογισμού.

Η αφορμή για το νέο ισχυρό selloff δόθηκε μετά το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο στο Ιράν, το οποίο επιτείνεται από την πρόσφατη επίθεση με drone σε πυρηνική εγκατάσταση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Με το πετρέλαιο τύπου Brent να σκαρφαλώνει στα 111 δολάρια το βαρέλι, οι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά τους τίτλους σταθερού εισοδήματος, στοιχηματίζοντας πλέον ανοιχτά σε ένα νέο κύκλο αυστηρής νομισματικής πολιτικής και αυξήσεων επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως.

Στην αμερικανική αγορά, οι πιέσεις οδήγησαν την απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου αναφοράς στο 4,631%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2025.

Παράλληλα, το διετές ομόλογο, το οποίο αντανακλά άμεσα τις προσδοκίες για τα επιτόκια, άγγιξε υψηλό 14 μηνών στο 4,105%, ενώ η απόδοση του 30ετούς τίτλου εκτινάχθηκε στο 5,159%.

Το εργαλείο CME FedWatch αποτυπώνει ανάγλυφα την αλλαγή του κλίματος, καθώς οι αγορές κοστολογούν πλέον με πιθανότητα άνω του 50% μια αύξηση επιτοκίων από τη Fed έως τον Δεκέμβριο, ανατρέποντας πλήρως τις προπολεμικές εκτιμήσεις που έκαναν λόγο για χαλάρωση της πολιτικής της.

Η νευρικότητα αυτή κυριάρχησε και στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της G7 στο Παρίσι, με τον Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ, να δηλώνει με νόημα πως: «Δεν βρισκόμαστε πλέον σε μια περίοδο όπου το δημόσιο χρέος δεν αποτελεί ζήτημα».

Από την πλευρά της, η Societe Generale περιγράφει την κατάσταση ως ένα «κραχ σε αργή κίνηση», επισημαίνοντας ότι η τάση θα μπορούσε να αντιστραφεί μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η υποχώρηση του πετρελαίου ή η εμφάνιση έντονων φόβων για παγκόσμια ύφεση.

Η εικόνα είναι εξαιρετικά επιβαρυμένη και στην Ασία, με την Ιαπωνία να βρίσκεται αντιμέτωπη με ιστορικά υψηλά.

Η πρόθεση του Τόκιο να εκδώσει νέο χρέος μέσω πρόσθετου προϋπολογισμού για να αντιμετωπίσει τις πολεμικές οικονομικές συνέπειες οδήγησε την απόδοση του 30ετούς ιαπωνικού ομολόγου στο ιστορικό 4,200%, ενώ το 10ετές άγγιξε το 2,800%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από το 1996.

Αντίστοιχα, στην ευρωζώνη, το γερμανικό 10ετές ομόλογο σημείωσε υψηλό 15 ετών στο 3,193%, με τις αγορές να προεξοφλούν κατά 80% μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ τον επόμενο μήνα, ακολουθούμενη από ακόμη δύο κινήσεις έως το τέλος του έτους.

Το κύμα ρευστοποιήσεων έρχεται σε συνέχεια των αρνητικών στοιχείων για τον πληθωρισμό του Απριλίου σε ΗΠΑ, Κίνα και Γερμανία, αλλά και της διάψευσης των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί για τη διήμερη σύνοδο κορυφής ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ, η οποία ολοκληρώθηκε χωρίς πρόοδο στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής.

Μέσα σε αυτό το γενικευμένο selloff, μοναδική εξαίρεση αποτέλεσαν τα βρετανικά ομόλογα, με το 10ετές να παρουσιάζει μικρή αποκλιμάκωση στο 5,14%, παρά την έντονη εγχώρια πολιτική αμφισβήτηση που αντιμετωπίζει ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μετά τις πρόσφατες τοπικές κάλπες.

Αναλυτικά, σύμφωνα με την έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ, η εξέλιξη του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή τον Απρίλιο του 2026, με έτος αναφοράς το 2020, διαμορφώθηκε ως εξής:

Από τη σύγκριση του Γενικού ΔΤΚ του Απριλίου 2026 με τον αντίστοιχο δείκτη του Απριλίου 2025 προέκυψε αύξηση 5,4%. Την αντίστοιχη περίοδο του 2025, η ετήσια αύξηση είχε διαμορφωθεί στο 2,0%.

Σε μηνιαία βάση, ο Γενικός ΔΤΚ τον Απρίλιο του 2026 αυξήθηκε κατά 1,5% σε σχέση με τον Μάρτιο του ίδιου έτους, ενώ κατά την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους είχε καταγραφεί μηδενική μεταβολή.

Παράλληλα, ο μέσος ΔΤΚ του δωδεκαμήνου Μαΐου 2025 – Απριλίου 2026 παρουσίασε αύξηση 2,9% σε σύγκριση με το δωδεκάμηνο Μαΐου 2024 – Απριλίου 2025. Την προηγούμενη αντίστοιχη περίοδο, η αύξηση είχε διαμορφωθεί στο 2,5%.

Σύγκριση Απριλίου 2026 με Απρίλιο 2025 

Αναλυτικά, η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 5,4% τον μήνα Απρίλιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Απριλίου 2025, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

1. Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:

• 4,4% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, ψάρια και θαλασσινά (γενικά), γαλακτοκομικά και αυγά, μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη, φρούτα (γενικά), λαχανικά (γενικά), σοκολάτες-προϊόντα σοκολάτας, προϊόντα ζαχαροπλαστικής, καφέ. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στο ελαιόλαδο.
• 1,4% στην ομάδα Αλκοολούχα ποτά και καπνός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: αλκοολούχα ποτά (μη σερβιριζόμενα), τσιγάρα.
• 2,0% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω αύξησης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης.
• 13,8% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ενοίκια κατοικιών, επισκευή και συντήρηση κατοικίας, διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, στερεά καύσιμα.
• 0,1% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις οικιακές υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: έπιπλα-διακοσμητικά είδη-τάπητες, οικιακές συσκευές και επισκευές, είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού.
• 1,2% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ιατρικά προϊόντα, υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης, νοσοκομειακή περίθαλψη. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.
• 10,0% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: καινούργια αυτοκίνητα, ανταλλακτικά και εξοπλισμό προσωπικής μεταφοράς, πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη), άλλα καύσιμα, συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς, άλλες υπηρεσίες σχετικές με την προσωπική μεταφορά, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα.
• 1,0% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: προϊόντα κηπουρικής και ζώα συντροφιάς, πακέτο διακοπών.
• 2,8% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
• 6,1% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στα εστιατόρια-ζαχαροπλαστείαταχυφαγεία-κυλικεία.
• 3,5% στην ομάδα Ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ασφάλιστρα υγείας, ασφάλιστρα οχημάτων.
• 1,2% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: κομμωτήρια και καταστήματα προσωπικής φροντίδας, άλλες υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από
  τη μείωση κυρίως των τιμών στα άλλα προσωπικά είδη

2. Από τις μειώσεις των δεικτών κατά:

2,2% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: εξοπλισμό ενημέρωσης και επικοινωνίας, υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας, πακέτα τηλεφωνικών υπηρεσιών.