Η απόφαση προβλέπει την αναστολή έως και την 4η Μαρτίου 2024 της διενέργειας πλειστηριασμών, κατασχέσεων, αποβολών και προσωπικών κρατήσεων, καθώς και των προθεσμιών άσκησης ενδίκων μέσων και βοηθημάτων που αφορούν σε εκκρεμείς διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης.

Δικαιούχοι της αναστολής είναι επιχειρήσεις που πιστοποιούνται ως πληγείσες από βεβαίωση της Περιφέρειας Θεσσαλίας και εντάσσονται στο πλαίσιο της κρατικής αρωγής προς πληττόμενες επιχειρήσεις, καθώς και τα φυσικά πρόσωπα, τα οποία πιστοποιείται ότι έχουν υποστεί ζημίες στις κατοικίες τους, στο πλαίσιο της ένταξής τους στο σχήμα παροχής στεγαστικής συνδρομής και αποζημίωσης οικοσκευής.

Ειδικότερα η απόφαση αφορά σε επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που επλήγησαν από τις ισχυρές βροχοπτώσεις, πλημμύρες και κατολισθήσεις:

• την 4η Σεπτεμβρίου 2023, στις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, καθώς και στους Δήμους Φαρσάλων, Τεμπών, Κιλελέρ και Αγιάς που είναι ήδη κηρυγμένοι σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας εξ αιτίας πλημμυρικών φαινομένων,
• την 6η Σεπτεμβρίου 2023, στις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας της Περιφέρειας Θεσσαλίας,
• την 4η Σεπτεμβρίου 2023, στις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Μαγνησίας και Σποράδων της Περιφέρειας Θεσσαλίας καθώς και στις υπόλοιπες περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Μαγνησίας και Σποράδων που είναι ήδη κηρυγμένες σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας εξ αιτίας πλημμυρικών φαινομένων,
• την 4η Σεπτεμβρίου 2023, στις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Καρδίτσας της Περιφέρειας Θεσσαλίας καθώς και στις υπόλοιπες περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Καρδίτσας που είναι ήδη κηρυγμένες σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας εξ αιτίας πλημμυρικών φαινομένων,
• την 4η Σεπτεμβρίου 2023, στις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων της Περιφέρειας Θεσσαλίας, καθώς και στις υπόλοιπες περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων που είναι ήδη κηρυγμένες σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας εξ αιτίας πλημμυρικών φαινομένων.

«Να μην το ζήσει κανείς αυτό», λέει η άτυχη δανειολήπτρια μιλώντας στην κάμερα του Star ενώ παράλληλα σημείωσε: «Είναι η πρώτη μου κατοικία. Αυτή τη στιγμή με φιλοξενεί η αδερφή μου, που έχει ένα σπίτι μικρό».

Πλέον η 67χρονη γυναίκα ζητά να «παγώσει» η διαδικασία της έξωσης έως τον ερχόμενο Απρίλιο, όταν θα εκδικαστεί η υπόθεση ανακοπής του πλειστηριασμού.

«Τώρα να ανασταλεί ο πλειστηριασμός της κατοικίας της συναδέλφου. Δεν είναι δυνατόν να πετάνε μία άνεργη γυναίκα στον δρόμο», τονίζει από την πλευρά του ο Πρόεδρος Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Αττικής Θανάσης Καλαμπαλίκης.

Υπάρχουν ωστόσο και δανειολήπτες, όπως η δασκάλα Έφη Παπαπαναγιώτου, η οποία δεν το βάζει κάτω και παλεύει να σώσει την πρώτη της κατοικία.

«Ζητήσαμε λιγότερο ποσό προκαταβολής, μικρότερη μηνιαία δόση. Το παλεύουμε, αγωνιζόμαστε και θα το καταφέρουμε στο τέλος», ανέφερε η κ Παπαναγιώτου.

«Πριν μία ώρα μου επιδόθηκε χαρτί κατάσχεσης του σπιτιού μου για να μπορέσω να πάρω τα πράγματά μού δίνουν λίγο χρονικό διάστημα γιατί δεν τα έχω πάρει από μέσα», ανέφερε ο Ανδρέας Μικρούτσικος, ενώ στη συνέχεια πρόσθεσε:

«Το σπίτι μου το έχει πάρει ένας Ιταλός. Ήρθε έξω (από το στούντιο) δικαστικός κλητήρας. Είναι μέσα στο σπίτι τα πράγματα μου είπαν αν δε τα πάρω θα τα χάσω», είπε ο Ανδρέας Μικρούτσικος.

Σύμφωνα με πληροφορίες και δημοσιεύματα, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τάχθηκε με συντριπτική πλειοψηφία  (59 έναντι 6) υπέρ των  funds, αποφαινόμενη ότι οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων (servicers) μπορούν να ενεργούν ως εντολοδόχοι των funds στο πλαίσιο του νόμου του 2015 για τις τιτλοποιήσεις, να εμφανίζονται ως διάδικοι και να προχωρούν σε πλειστηριασμούς με βάση τον νόμο του 2003.

Η απόφαση αναμένεται να εκδοθεί τον επόμενο μήνα. Είναι όμως πολύ πιθανόν να καθυστερήσει και να δημοσιευτεί μετά τις εκλογές– προφανώς για να μην έχει πολιτικές/εκλογικές επιπτώσεις.

Το βέβαιο είναι ότι θα προκαλέσει σφοδρές κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις, καθώς θα ακολουθήσει κύμα πλειστηριασμών και δεκάδες χιλιάδες κατοικίες θα πουληθούν σε πολύ χαμηλές τιμές, λόγω μεγάλης προσφοράς.

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου κλήθηκε να αποφανθεί για την ανατροπή ή μη της απόφασης Τμήματος του Ανωτάτου Δικαστηρίου βάσει της οποίας απαγορεύθηκε στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) να διενεργούν πλειστηριασμούς για δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί από τις τράπεζες σε funds τα οποία εδρεύουν στο εξωτερικό (κυρίως Ιρλανδία).

Για το θέμα αυτό έχουν εκδοθεί αντίθετες δικαστικές αποφάσεις. Η υπ΄αριθμόν 822/22 απόφαση τμήματος του Αρείου Πάγου όριζε ότι οι εισπρακτικές – που επικαλούνται νόμο του 2003 για να έχουν φοροαπαλλαγές έως και 38% και δεν υποχρεούνται να υποβάλουν  πρόταση ρύθμισης στους δανειολήπτες,  δεν μπορούν να διενεργήσουν πλειστηριασμούς.

Αντίθετα ο νόμος του 4354/ 2015 για τα “κόκκινα” δάνεια, προβλέπει ειδική νομιμοποίηση στους servicers, ώστε να μπορούν να πραγματοποιούν διαδικαστικές πράξεις αντί του δικαιούχου της απαίτησης (fund), αλλά με ειδικές προϋποθέσεις ενημέρωσης και φορολογία κατά το ελληνικό δίκαιο.

 Επίσης πολλά δικαστήρια – Ειρηνοδικεία, Πρωτοδικεία και ένα Εφετείο- έχουν εκδώσει αποφάσεις υπέρ των δανειοληπτών.

 Δεχόμενοι την εισήγηση της Αρεοπαγίτου Κανέλλας Τζαβέλα, οι Αρεοπαγίτες αποφάνθηκαν ότι οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων που εδρεύουν στην Ελλάδα, μπορούν να ενεργούν δικαστικές πράξεις (να γίνονται διάδικοι), να προβαίνουν σε πλειστηριασμούς με τη δική τους επωνυμία και όχι ως πληρεξούσιοι των funds.

Προβλήματα με τον εξωδικαστικό

Την ίδια ώρα αυξάνεται ανησυχητικά ο αριθμός των οφειλετών τραπεζών, servicers και Δημοσίου που… με το «καλημέρα» αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις πληρωμές των δόσεων προς τους πιστωτές τους και διατρέχουν τον κίνδυνο να καταγγελθούν οι ρυθμίσεις και να βρεθούν αντιμέτωποι με πλειστηριασμούς.

Οι συμβάσεις ρύθμισης οφειλών με τον Εξωδικαστικό έχουν ιστορία μερικών μηνών, από τα τέλη του περασμένου καλοκαιριού  και δεν είναι πολλές: μέχρι σήμερα, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο Χρ. Σταϊκούρας, περίπου 3.320 οφειλέτες έχουν ρυθμίσει οφειλές προς το Δημόσιο και προς χρηματοδοτικούς φορείς, συνολικού ύψους 1,08 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, ήδη αρχίζουν να καταγράφονται αρρυθμίες, με τη μορφή καθυστερήσεων στις πληρωμές δόσεων από οφειλέτες που έχουν προχωρήσει σε αναδιάρθρωση των χρεών τους, αν και ως τώρα δεν έχουν φθάσει οι καθυστερήσεις σε τέτοιο βαθμό, ώστε να καταγράφονται και καταγγελίες συμβάσεων ρύθμισης από πιστωτές.

Όσοι καθυστερούν τις δόσεις τους, θα βρεθούν αντιμέτωποι με όσα προβλέπει το άρθρο 27 του πτωχευτικού νόμου:

• Εάν ο οφειλέτης καθυστερήσει την καταβολή τριών (3) ή παραπάνω δόσεων προς οποιονδήποτε από τους πιστωτές του, ο πιστωτής δικαιούται να καταγγείλει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης.
• Την ίδια δυνατότητα έχει κάθε πιστωτής εάν ο οφειλέτης καθυστερήσει να του καταβάλλει πάνω από το 3% του συνολικού ποσού που οφείλει στον συγκεκριμένο πιστωτή.
• Η καταγγελία από κάποιον πιστωτή σημαίνει ότι ο οφειλέτης χάνει τη ρύθμιση της οφειλής του μόνο προς τον συγκεκριμένο πιστωτή, στον οποίο θα οφείλει τα ποσά που όφειλε πριν τη σύμβαση αναδιάρθρωσης, αφού από αυτά αφαιρεθούν τα ποσά που είχε καταβάλει μέχρι την καταγγελία.
• Ο πιστωτής που κατήγγειλε μπορεί να κινηθεί άμεσα κατά του οφειλέτη για να εισπράξει τα οφειλόμενα ποσά.

Σύμφωνα με νομικούς σε πολλές περιπτώσεις ο εξωδικαστικός δεν οδηγεί σε βιώσιμες ρυθμίσεις των χρεών, παρότι θεωρητικά αφήνει περιθώρια για μεγάλα «κουρέματα», που φθάνουν ως το 100% των τόκων δανείων ή στο 80% της βασικής οφειλής από δάνεια.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι μεγάλο ποσοστό των προτεινόμενων ρυθμίσεων να απορρίπτονται από τους ίδιους τους οφειλέτες, ενώ ακόμη και όσοι τις αποδέχονται σε αρκετά υψηλά ποσοστά δυσκολεύονται αμέσως να τις εξυπηρετήσουν.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα «κουρέματα» οφειλών είναι πολύ μικρά και ο αλγόριθμος παράγει ρυθμίσεις με υψηλή επιβάρυνση του οφειλέτη και για μεγάλη χρονική περίοδο.

• Σύμφωνα με τελευταία στοιχεία της γραμματείας Ιδιωτικού Χρέους (Έκθεση προόδου για τον Ιανουάριο 2023), το μέσο ποσοστό διαγραφής οφειλών προς το Δημόσιο είναι μόλις 22%, ενώ αντίστοιχα για τις οφειλές προς τους χρηματοδοτικούς φορείς το ποσοστό του «κουρέματος» ανεβαίνει στο 31,5%.

Επί συνόλου ρυθμισμένων, έως τώρα, οφειλών με τον Εξωδικαστικό, οι οποίες πλησιάζουν τα 1,1 δισ. ευρώ, για οφειλές ύψους 439 εκατ., που αντιστοιχούν στο 40% του συνόλου, το μέσο ποσοστό διαγραφής ξεπερνά το 30%.

Αυτά τα ποσοστά φαίνονται μεγάλα και θα έπρεπε να οδηγούν σε ελκυστικές προτάσεις ρύθμισης. Όμως, όπως τονίζουν νομικοί, στις περισσότερες περιπτώσεις αυτές οι διαγραφές είναι ασήμαντες: τα χρέη, τόσο προς το Δημόσιο, όσο και προς τους χρηματοδοτικούς φορείς, παραμένουν χωρίς εξυπηρέτηση για μεγάλες χρονικές περιόδους μέχρι να φθάσει η ώρα της ρύθμισης και «φουσκώνουν» υπέρογκα από τόκους υπερημερίας.

• Για παράδειγμα, μια οφειλή από καταναλωτικό δάνειο, όπου το αρχικό κεφάλαιο ήταν 20.000, μπορεί με τους τόκους υπερημερίας να έχει διπλασιασθεί ή τριπλασιασθεί μέχρι την ώρα που θα γίνει η πρόταση ρύθμισης από ένα χρηματοδοτικό φορέα. Το ποσοστό του «κουρέματος», π.χ. 30%, εφαρμόζεται σε αυτό το «φουσκωμένο» ποσό οφειλής. Έτσι ο δανειολήπτης καλείται να μπει σε μια ρύθμιση με υψηλή μηνιαία επιβάρυνση.

Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι οι προτάσεις ρύθμισης με διαγραφή εξακολουθούν να αποτελούν το μικρότερο μέρος των ρυθμίσεων που γίνονται με τον Εξωδικαστικό, αφού για τους περισσότερους δανειολήπτες ο αλγόριθμος «κρίνει» ότι με μια πολυετή ρύθμιση μπορούν να σηκώσουν το βάρος του χρέους τους.

Μπαράζ σκληρής κριτικής από την αντιπολίτευση

Τα “βέλη” της στην κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με ευθύνη των οποίων “οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας ήταν ούτως ή άλλως απελευθερωμένοι”, εξαπέλυσε η Έφη Αχτσιόγλου σχολιάζοντας τη χθεσινή απόφαση της Ολομέλειας του Άρειου Πάγου.

Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ σχολίασε την απόφαση του Αρείου Πάγου για τους πλειστηριασμούς, τόνισε την πρωτοφανή έλλειψη προστασίας και κάλεσε την κυβέρνηση να σταματήσει να κρύβεται πίσω από έναν ανεπαρκή και αναποτελεσματικό εξωδικαστικό μηχανισμό.

Αχτσιόγλου: “Στο έλεος μαζικών πλειστηριασμών οι δανειολήπτες με επιλογή της κυβέρνησης”

Η βουλεύτρια Επικρατείας και τομεάρχης Οικονομικών της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία ανέφερε σε δήλωσή της:

“Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Άρειος Πάγος με κατά πλειοψηφία απόφασή του έκρινε υπέρ της δυνατότητας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων να διενεργούν πλειστηριασμούς. Οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας ήταν ούτως ή άλλως πλήρως απελευθερωμένοι με πολιτική επιλογή και ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Με τη δικαστική αυτή απόφαση -το σκεπτικό της οποίας δεν είναι ακόμη γνωστό- στερούνται οι δανειολήπτες μίας δικονομικής δυνατότητας να παρεμποδίζουν υπό προϋποθέσεις την εκτέλεση πλειστηριασμού.

Εξαρχής είχαμε τονίσει στην κυβέρνηση ότι το ζήτημα δεν αφορά μία δικονομικού τύπου διαφορά, αλλά ότι θα έπρεπε να έχει νομοθετήσει για την προστασία της πρώτης κατοικίας. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση επέμεινε στον πτωχευτικό της κώδικα με τον οποίο είχε καταργήσει κάθε προστασία της πρώτης κατοικίας, ακόμη και των πλέον ευάλωτων συμπολιτών μας, ενώ άφησε εντελώς ανεξέλεγκτα τα funds να διενεργούν πλειστηριασμούς, χωρίς καν υποχρέωση προηγούμενης πρότασης ρύθμισης προς τον οφειλέτη.

Τις συνέπειες αυτών των πολιτικών επιλογών βιώνει σήμερα η ελληνική κοινωνία που σαρώνεται από εκτεταμένο κύμα πλειστηριασμών. Και σαν να μην έφτανε αυτό, και οι μέχρι χθες ενήμεροι δανειολήπτες κινδυνεύουν πλέον με πλειστηριασμούς, καθώς με την έκρηξη των επιτοκίων αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους. Την ίδια ώρα η κυβέρνηση της ΝΔ λειτουργεί ως ανέμελος παρατηρητής και εξαντλείται σε επικοινωνιακού τύπου διαρροές.

Η επόμενη προοδευτική κυβέρνηση του τόπου δεσμεύεται ότι θα νομοθετήσει τόσο για την προστασία της πρώτης κατοικίας όσο και για ένα πλαίσιο πραγματικής δυνατότητας ρύθμισης των χρεών των πολιτών τόσο προς το Δημόσιο όσο και προς τις τράπεζες”.

ΠΑΣΟΚ: “Ποτέ άλλοτε καταναλωτές και επιχειρήσεις δεν απειλούνταν με τόσο μαζικούς πλειστηριασμούς”

“Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που λήφθηκε με ταχύτητα ασφαλιστικών μέτρων, ανοίγει διάπλατα το δρόμο στα funds για πλειστηριασμούς”, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ σχολιάζοντας τη χθεσινή απόφαση της Ολομέλειας του Άρειου Πάγου.

Και προσθέτει: “Ποτέ άλλοτε στο παρελθόν καταναλωτές και επιχειρήσεις δεν απειλούνταν με τόσο μαζικούς πλειστηριασμούς. Ποτέ, όμως, δεν ήταν και τόσο απροστάτευτοι όσο σήμερα.

Η Κυβέρνηση δεν μπορεί να κρύβεται πλέον πίσω από έναν ανεπαρκή και αναποτελεσματικό εξωδικαστικό μηχανισμό. Κανένας, άλλωστε, εξωδικαστικός μηχανισμός δεν μπορεί να καλύψει το κενό από την κατάργηση της προστασίας της κατοικίας και την εξάλειψη κάθε διαπραγματευτικής δύναμης των οφειλετών που η ίδια προκάλεσε.

Κατόπιν αυτών, το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής καταθέτει και πάλι τροπολογία στη Βουλή για την επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας των αδύναμων δανειοληπτών από τους πλειστηριασμούς και τους εκβιασμούς των funds.

Με καθορισμό χαμηλότερων δόσεων και σταθερό, χαμηλό επιτόκιο για τις ρυθμίσεις δανείων.

Με επιδότηση από το δημόσιο των δόσεων αποπληρωμής για αποδεδειγμένα αδύναμους δανειολήπτες.

Με προστασία της αγροτικής γης.

Η αποδοχή της τροπολογίας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής από όλα τα κόμματα συνιστά πράξη ευθύνης απέναντι στους πολίτες”.