Σε ένα ενδιαφέρον πάνελ που επικεντρώθηκε στην απόπειρα του εσωτερικού ελέγχου να χτίζει αξία σε ένα κόσμο αναδυόμενων κινδύνων, ο Σπύρος Λορεντζιάδης, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος του Δ.Σ. του Υπερταμείου, ανέφερε ότι στο Υπερταμείο καταγράφονται εσχάτως κίνδυνοι σε θέματα κυβερνοασφάλειας, με την ύπαρξη σημαντικών περιστατικών τα προηγούμενα χρόνια, σε ζητήματα κλιματικής αλλαγής, καθώς και υγείας και ασφάλειας.

Σε αυτό το πλαίσιο, κατά τον κ. Λορεντζιάδη, το κύριο έργο που γίνεται σε ό,τι αφορά στον εσωτερικό έλεγχο στο Υπερταμείο είναι η συσπείρωση των κοινών αξιών και δράσεων σε όλο τον όμιλο, με στόχο να υποστηρίζονται οι δραστηριότητές του. Όσον αφορά, δε, στην εξέλιξη της μονάδας εσωτερικού ελέγχου μελλοντικά, αναφέρθηκε σε εκείνη ως «μια ‘’θερμοκοιτίδα’’ ανθρώπων που θα μπορούσαν να διοχετευθεί σε ηγετικές θέσεις μέσα τον οργανισμό».

Από την πλευρά της, η Αλεξάνδρα Ρογκάκου, Διοικήτρια, Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) έκανε μνεία στη στενή σύμπραξη του εσωτερικού ελέγχου με την ΕΑΔ, μέσω και της συνεργασίας για τη νομοθεσία για τον εσωτερικό ελεγκτή, με βάση διεθνή ελεγκτικά πρότυπα, λαμβάνοντας υπόψη και το ιδιαίτερο περιβάλλον του Δημοσίου.

Ωστόσο, υποστήριξε ότι η στελέχωση του εσωτερικού ελέγχου πρέπει να γίνεται από ανθρώπους που πιστεύουν πολύ σε αυτό τον ρόλο και έρχονται σε αυτή τη θέση συνειδητοποιημένα και ενεργά, κάτι που μπορεί να βοηθηθεί πλέον και από τη σχετική νομοθεσία που διασφαλίζει και την ανεξαρτησία του.

Για τον ρόλο της τεχνολογίας και του ΑΙ στον εσωτερικό έλεγχο μίλησε ο Γιώργος Πιτσιλής, Διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Για τον κ. Πιτσιλή, βασικό υπόβαθρο είναι η ανεξαρτησία της Αρχής, η οποία συνδέεται με εργαλεία στρατηγικής εσωτερικού ελέγχου, που μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη επόμενων λαθών σε έναν οργανισμό. Σε αυτό το σημείο, αφού εξήρε το ρόλο της τεχνολογίας, πρόσθεσε ότι ο εσωτερικός έλεγχος πρέπει να είναι θεματοφύλακας των εργασιών που εκτελούνται από τα ψηφιακά συστήματα, να υπάρχει η βεβαιότητα ότι οι αλγόριθμοι λειτουργούν σωστά.

Εξάλλου, ο κ. Πιτσιλής ανέφερε ότι ο εσωτερικός έλεγχος οφείλει να είναι ένα εργαλείο πριν από την καταγραφή ενός κινδύνου, να μπορεί πλέον να τον προβλέπει.

Από την πλευρά της, η Νατάσσα Στάμου, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (ΕΚ) και Πρόεδρος στο Investment Guarantee Fund, υποστήριξε ότι με τον νόμο 4706/2020 αναδείχθηκε ο ρόλος του εσωτερικού ελεγκτή και αυξήθηκε η ευθύνη του, ωστόσο, το θέμα είναι πλέον αν οι εισηγμένες εταιρείες έχουν αντιληφθεί τη σημασία του ρόλου του εσωτερικού ελεγκτή στην εταιρική κουλτούρα.

Για την ίδια, ο ρόλος του εσωτερικού ελεγκτή είναι διττός, η μια μορφή του διαμορφώνεται από τη διοίκηση, μέσα από την ανάγκη για κατανόηση της κουλτούρας της και πως έχει αυτή ενσωματωθεί στην εταιρεία, ενώ είναι σημαντική για την εξέλιξη του μέσα σε έναν οργανισμό και η συνεργασία ανάμεσα στα μέλη των ΔΣ.

Στο πώς οι αβεβαιότητες της εποχής μας επηρεάζουν το λειτούργημα του εσωτερικού ελεγκτή και τις αποφάσεις των εταιρειών αναφέρθηκε στη δική του τοποθέτηση ο Σπύρος Κυρίτσης, Πρόεδρος του SMEXA, ΣΟΛ CROWE, Διευθυντής στις Υπηρεσίες Χρηματοοικονομικής Συμβουλευτικής, MOTOR OIL, Μέλος της Επιτροπής Ελέγχου, Μέλος της Επιτροπής ESG του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ). «Η εποχή μας είναι γεμάτη αβεβαιότητες που συνδέονται με την τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη και την κυβερνοασφάλεια, και πλέον καλείται ένα ΔΣ να τα λάβει υπόψη του όλα αυτά και να πάρει τις σωστές αποφάσεις» υποστήριξε.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε, ο μηχανισμός για να ληφθούν οι σωστές αποφάσεις είναι η εταιρική διακυβέρνηση, της οποίας βασικός πυλώνας είναι ο εσωτερικός έλεγχος. Ο ρόλος των εσωτερικών ελεγκτών συνδέεται με την αξιοπιστία, το αίσθημα ανθεκτικότητας μέσα στην επιχείρηση, τη σωστή εταιρική οργάνωση και τα ζητήματα βιωσιμότητας. Για τον λόγο αυτό, κατά τον κ. Κυρίτση, το λειτούργημα του εσωτερικού ελεγκτή θα πρέπει να επεκταθεί σε όλο το ελληνικό επιχειρείν, όχι μόνο στις εισηγμένες εταιρείες.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ΑΑΔΕ, «υλοποιήθηκε ένα ευρύ φάσμα ψηφιακών, οργανωτικών και επιχειρησιακών δράσεων που ενίσχυσαν ουσιαστικά την αποτελεσματικότητά και οδήγησαν σε μετρήσιμα αποτελέσματα.

Οι συντονισμένες παρεμβάσεις, όπως η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS, η αξιοποίηση των δεδομένων του myDATA και οι στοχευμένοι έλεγχοι, συνέβαλαν καθοριστικά στην αύξηση της συμμόρφωσης, διαμορφώνοντας το συνολικό ποσό των εισπραχθέντων εσόδων στα 71,3 δισ. ευρώ – υπερβαίνοντας τον ετήσιο στόχο κατά 6,3 δισ. ευρώ. Παράλληλα, καταβλήθηκαν επιστροφές φόρων άνω των 8 δισ. Ευρώ».

Επιχειρήσεις δεν δήλωναν φόρους και ΦΠΑ

Σημαντικές ήταν και άλλες δράσεις που ενίσχυσαν τη φορολογική συμμόρφωση.

– Εντοπίστηκαν 1.706 επιχειρήσεις που υπέβαλαν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ για το 2023, παρότι παρουσίαζαν κανονική δραστηριότητα. Μετά την παρέμβαση της ΑΑΔΕ, προχώρησαν σε διορθώσεις, δηλώνοντας επιπλέον εκροές ύψους 60,9 εκ. ευρώ. Αντίστοιχα, για το 2022, 999 επιχειρήσεις που είχαν δηλώσει μηδενικό ΦΠΑ συμμορφώθηκαν, μετά από διασταύρωση με τα στοιχεία της πλατφόρμας myDATA, υποβάλλοντας δηλώσεις ύψους 46,7 εκ. ευρώ.

– Εντοπίστηκαν 1.423 νομικά πρόσωπα (εταιρίες) που δεν είχαν υποβάλει καμία δήλωση για το ίδιο έτος υποχρεώθηκαν σε συμμόρφωση, δηλώνοντας συνολικό φόρο 14,8 εκατ. ευρώ.

Το Γ’ Τελωνείο Πειραιά κατάσχεσε ναρκωτικά αξίας άνω των 7 εκατ. ευρώ

Η τελωνειακή διοίκηση διενήργησε περισσότερους από 109.000 ελέγχους, αξιοποιώντας σύγχρονα εργαλεία ανάλυσης κινδύνου και διαχείρισης δεδομένων εισροών–εκροών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Γ’ Τελωνείο Πειραιά, όπου κατασχέθηκαν ναρκωτικές ουσίες αξίας άνω των 7 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, εντατικοποιήθηκε η καταπολέμηση της παραβατικότητας μέσω 122.000 εργαστηριακών ελέγχων, δειγματοληψιών και επιθεωρήσεων σε ενεργειακά και αλκοολούχα προϊόντα, τρόφιμα και ύδατα, συμβάλλοντας στην προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.

Πάνω από 2,5 εκατομμύρια αιτήματα στην πλατφόρμα

Στον τομέα της εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων, η ψηφιοποίηση και η κεντρικοποίηση υπηρεσιών απέδωσαν απτά αποτελέσματα.

Μέσω της πλατφόρμας «Τα αιτήματά μου» εξυπηρετήθηκαν πάνω από 2,5 εκ. αιτήματα. Παράλληλα, εκδόθηκαν 930.805 ΑΦΜ και 395.079 κλειδάριθμοι, ενώ πραγματοποιήθηκαν 91.161 ραντεβού σε ΔΟΥ και Τελωνεία.

Όπως δήλωσε ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, «Το 2024 ενισχύσαμε τη συμμόρφωση, αξιοποιήσαμε τις νέες τεχνολογίες, αναβαθμίσαμε τις υπηρεσίες μας και σταθήκαμε δίπλα στον πολίτη και την επιχείρηση. Με οδηγό τα αποτελέσματα του 2024 και έχοντας πλήρη επίγνωση των προκλήσεων που έχουμε μπροστά μας, συνεχίζουμε με συνέπεια και προσήλωση την υλοποίηση της αποστολής μας».

«Πράγματι παρακολουθούμε τις δημοσιεύσεις στα social media και βγαίνουν ενδιαφέροντα στοιχεία, ειδικά όπου υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην εικόνα πολυτέλειας στα κοινωνικά δίκτυα και στην φορολογική εικόνα που μπορεί να περιλαμβάνει μειωμένα εισοδήματα ή ζημιές» είπε χαρακτηριστικά, αποφεύγοντας να σχολιάσει την υπόθεση με τον γάμο Λεμονίδη-Ελέτσι όπου έγιναν συστηματικοί έλεγχοι σε όλους τους εμπλεκόμενους.

«Κοιτάμε και επιχειρήσεις και πρόσωπα, ειδικά influencer. Έχουμε αρχίσει να καταλαβαίνουμε πώς λειτουργεί η αγορά» τόνισε ο επικεφαλής της ΑΑΔΕ.

Ο Γ. Πιτσιλής επισήμανε ότι οι δεξιώσεις είναι ένας τομέας που εμφανίζονται τα σοβαρότερα προβλήματα και πλέον παρακολουθούνται. «Είναι μια πηγή φορολογικών προβλημάτων που ενδιαφέρει την υπηρεσία» σχολίασε.

«Υπάρχει στην ΑΑΔΕ μια ομάδα που παρακολουθεί αποκλειστικά τις αναρτήσεις διάσημων στα κοινωνικά δίκτυα για να εντοπίσει «λαβράκια» από όσα ανεβάζουν. Έχουμε και τα ψηφιακά εργαλεία για να υποστηρίζουν την ομάδα» είπε ακόμη.

Δεν στάθηκε όμως μόνο στους influencer.

«Υπάρχουν όμως και τα… μεγάλα ψάρια, όπως οι τριγωνικές συναλλαγές, το λαθρεμπόριο καυσίμων και τις απάτες με το ΦΠΑ, όπου και εκεί έχει η ΑΑΔΕ επιτυχίες. Έχουμε φτιάξει αίθουσα επιχειρήσεων που θα συντονίζει τέτοιες επιχειρήσεις και έχουμε στόχο να φτιάξουμε ένα “στρατηγείο ειδικών δυνάμεων” με φορολογικές και τελωνειακές αρχές που θα εργάζονται μαζί πάνω σε αυτές τις υποθέσεις», είπε.

Αναφορικά για το αν το προσωπικό της ΑΑΔΕ επαρκεί γι’ αυτή την δραστηριότητα, απάντησε ότι «η ενίσχυση πάντα είναι αναγκαία, χρειάζεται όμως και να τους αξιοποιούμε με τον σωστό τρόπο».

Όπως είπε ο κ. Πιτσιλής, με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ΑΑΔΕ θα έχει τη δυνατότητα να αποκαλύπτει φορολογητέα ύλη:

– Αναλύοντας μεγάλα σύνολα δεδομένων από διάφορες πηγές, όπως τραπεζικές συναλλαγές, ψηφιακές δημόσιες πλατφόρμες, και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

– Ανιχνεύοντας συμπεριφορικά προφίλ, όπως ασυνήθιστες συναλλαγές ή μεταφορές χρημάτων και πληρωμές μέσω καρτών σε μη καταχωρημένους πωλητές, που συνδέονται συχνά με μη καταγεγραμμένη οικονομική δραστηριότητα μέσω πλατφορμών στη λεγόμενη οικονομία διαμοιρασμού.

– Εντοπίζοντας ανωμαλίες και ασυνήθιστες αποκλίσεις στα εισοδήματα πολιτών και επιχειρήσεων, όπως η μη αναλογία μεταξύ των εισοδηματικών πηγών και των δαπανών.

Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ τόνισε ότι όλα αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε πιο στοχευμένους φορολογικούς ελέγχους:

– Προβλέποντας φορολογικές παραβάσεις, με τη χρήση μοντέλων μηχανικής μάθησης για την εκτίμηση του κινδύνου φορολογικών παραβάσεων, βασιζόμενοι σε προηγούμενα μοτίβα συμπεριφοράς, που ενδέχεται να υποδεικνύουν φορολογική απάτη.

– Αναπτύσσοντας προφίλ κινδύνου για φορολογούμενους και επιχειρήσεις σχετικά με την πιθανότητα φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής, επιτρέποντας στις φορολογικές αρχές να αποφασίζουν, να προτεραιοποιούν και να εστιάζουν τους ελέγχους σε συγκεκριμένες ομάδες.

– Αξιολογώντας και αξιοποιώντας καταγγελίες των πολιτών για περιπτώσεις φοροδιαφυγής με αυτοματοποιημένο, γρήγορο και αποτελεσματικό τρόπο και με περισσότερες δυνατότητες συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών.

«Με την τεχνητή νοημοσύνη, ενισχύουμε τη φορολογική υπευθυνότητα, αναπτύσσοντας:

– Αυτοματοποιημένα συστήματα υποβοήθησης κατά τη δήλωση φόρων. Αυτά τα συστήματα μπορούν να διευκολύνουν τους φορολογούμενους στη συμπλήρωση των δηλώσεών τους, προσφέροντας εξατομικευμένη βοήθεια με ακρίβεια και ευκολία, ελαχιστοποιώντας λάθη και παραλείψεις.

– Συστήματα ευφυών εικονικών εξυπηρετητών (smart agents) που θα μπορούν να παρέχουν συμβουλευτική υποστήριξη στους φορολογούμενους για τη συμμόρφωσή τους με τους φορολογικούς κανόνες, διευκολύνοντας την συμμόρφωση.

– Ηλεκτρονικές πλατφόρμες για εκπαίδευση, παρέχοντας στοχευμένο εκπαιδευτικό υλικό για τη φορολογική συμμόρφωση, βοηθώντας τους φορολογούμενους να κατανοήσουν τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους».

Ο κ. Πιτσιλής είπε ότι η ΑΑΔΕ έχει ήδη ενσωματώσει προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης και data mining στη λειτουργία της, ενώ υλοποιεί και έργα, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, για την αξιοποίηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και άλλων προηγμένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων από τη φορολογική διοίκηση για τη διενέργεια έξυπνων διασταυρώσεων.

ΑΠΕ

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μειώνει το κόστος για τις επιχειρήσεις, ενώ ταυτόχρονα η εφορία θα γνωρίζει επακριβώς, τι πρέπει να εισπράξει από ΦΠΑ κάθε μήνα, περιορίζοντας σημαντικά τη φοροδιαφυγή και τις καθυστερήσεις στην αποπληρωμή των τιμολογίων από πολλές επιχειρήσεις.

Τα ηλεκτρονικά βιβλία είναι η πιο σημαντική ψηφιακή μεταρρύθμιση και έχει τύχει διεθνούς αναγνώρισης, ανέφερε ο κ. Πιτσιλής, προσθέτοντας ότι έχει αναγνωριστεί ως καλή πρακτική και μας ζητείται να τα παρουσιάσουμε και σε άλλες χώρες, όπως στην Πορτογαλία.

Μάλιστα μέχρι σήμερα, και παρά το γεγονός ότι δεν είναι ακόμα υποχρεωτική η εφαρμογή των ηλεκτρονικών βιβλίων, έχουν ληφθεί 27,2 εκατ. παραστατικά τιμολόγια που αφορούν 160.000 επιχειρήσεις, δηλαδή 400.000 παραστατικά την ημέρα.

Σημειώνεται ότι με την πλήρη εφαρμογή των ηλεκτρονικών βιβλίων, εκτός από την προσυμπλήρωση των δηλώσεων ΦΠΑ, το ελληνικό Δημόσιο θα επισπεύσει τις επιστροφές ΦΠΑ στις επιχειρήσεις και στους επαγγελματίες, καθώς θα γνωρίζει τις συναλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί και ότι αυτές είναι σύννομες, μειώνοντας στο ελάχιστο τον απαιτούμενο έλεγχο.

Παράλληλα, για το 2021 η φορολογική διοίκηση προγραμματίζει την εφαρμογή ηλεκτρονικού συστήματος όπου οι πληρωμές των φορολογουμένων θα φαίνονται άμεσα στην εφορία. Με το σύστημα αυτό, οι πληρωμές θα μπορούν να εμφανίζονται σε πραγματικό χρόνο, επισπεύδοντας έτσι τις συναλλαγές που εξαρτώνται από την εξόφληση φορολογικών οφειλών (όπως ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων), αλλά και την άμεση έκδοση φορολογικής ενημερότητας.

Ο διοικητής της ΑΑΔΕ αναφέρθηκε και στις ενέργειες της φορολογικής αρχής από την αρχή της πανδημίας, τονίζοντας:

«Mε το ήμισυ μόνον των εργαζομένων λόγω COVID-19 καταφέραμε:

Nα ανταποκριθούμε σε πάνω από 4.000.000 αιτήματα πολιτών και επιχειρήσεων μέσα στο 2020.
Oι ΔΟΥ απέστειλαν με ψηφιακή κοινοποίηση 850.000 έγγραφα που ζήτησαν πολίτες και οι επιχειρήσεις στη θυρίδα τους στο myTAXISnet.
Mέσα από πλατφόρμες όπως το myCAR, την ψηφιακή χορήγηση κλειδαρίθμου, γλιτώσαμε 1,8 εκατ. επισκέψεις πολιτών στις ΔΟΥ.
Eνισχύσαμε τις ψηφιακές πληρωμές του Δημοσίου προς τους πολίτες, μόνο το 2020 συγκεντρώσαμε σχεδόν 2,7 εκατ. ΙΒΑΝ, πλησιάζοντας πλέον τα 4 εκατ. ΙΒΑΝ».

Σημειώνεται ότι μέσω της εφαρμογής για τις δηλώσεις COVID για την αποζημίωση ιδιοκτητών ακινήτων 232.000 ΑΦΜ έχουν λάβει 44,5 εκατ. ευρώ μέσω συμψηφισμών, ενώ είναι έτοιμες για συμψηφισμό άλλες 15.000 αιτήσεις. Συνολικά 365.000 δικαιούχοι έχουν λάβει πάνω από 87 εκατ. ευρώ είτε μέσω συμψηφισμών είτε με πίστωση του τραπεζικού τους λογαριασμού.

Τα ποσά της αποζημίωσης για τα «κουρεμένα» έως 100% ενοίκια του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου αναμένεται να πιστωθούν την ερχόμενη εβδομάδα στον τραπεζικό λογαριασμό των ιδιοκτητών ακινήτων. Η ΑΑΔΕ, όπως δήλωσε χθες ο Γιώργος Πιτσιλής, «τρέχει» τις διαδικασίες για την καταβολή μέχρι και τις 20 Απριλίου της διπλής αποζημίωσης στους φορολογουμένους οι οποίοι το δίμηνο Φεβρουαρίου – Μαρτίου είτε δεν εισέπραξαν καθόλου ενοίκια είτε εισπράττουν μειωμένα μισθώματα κατά 40%.