Ως προς το πρώτο πεδίο, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό, η λήξη της ισχύος των πιστοποιητικών εμβολιασμού στους 7 μήνες, για όσους δεν έχουν λάβει την τρίτη δόση, θα εφαρμοζόταν από την 1η Φεβρουαρίου.

Η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε παράταση της προθεσμίας για λίγες ημέρες, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξουν και σχετικές ανακοινώσεις εντός της ημέρας.

Τι εξετάζεται για τα μέτρα 

Ως προς τα μέτρα, η επιτροπή συνεδριάζει σήμερα και θα εισηγηθεί στην κυβέρνηση για παράταση ή ενδεχόμενη χαλάρωση. 

Υπενθυμίζεται ότι βήματα μερικής χαλάρωσης, όπως η επαναφορά της μουσικής στην εστίαση και η άρση των περιορισμών στο ωράριο (κλείνουν τα μεσάνυχτα), είχαν τεθεί στο τραπέζι για την 1η Φεβρουαρίου, ωστόσο το σενάριο αυτό παραμένει αβέβαιο. 

Και αυτό, αφενός διότι οι σκληροί δείκτες της πανδημίας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και αφετέρου κατεγράφη και «φρένο» στους εμβολιασμούς, απόρροια και της κακοκαιρίας των τελευταίων ημερών. 

Μιλώντας νωρίτερα στον ΣΚΑΪ, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Μίνα Γκάγκα, τάχθηκε κατά μιας γενικής άρσης των περιορισμών. 

«Δεν νομίζω πως πρέπει να πάμε σε γενική άρση μέτρων, όπως έγινε στη Δανία, γιατί πιθανώς να υπάρξει μια ήπια χαλάρωση», τόνισε, μιλώντας στον ΣΚΑΪ.

Σε ό,τι αφορά τις αποφάσεις για τα μέτρα που πρόκειται να λάβει και να ανακοινώσει σήμερα η Επιτροπή μετά τη συνεδρίασή της, η κ. Γκάγκα εξήγησε ότι η μουσική θα μπορούσε να επιστρέψει στην εστίαση αλλά μόνο σε χώρους για καθήμενους.

Για τα γήπεδα τόνισε ότι η πληρότητα του 10% μπορεί να αυξηθεί εάν και εφόσον τηρούνται τα μέτρα.

«Είμαστε πιο κοντά στο τέλος» σημείωσε η κ. Γκάγκα, αλλά συνέστησε να μην υπάρξει χαλάρωση.

Για τον υψηλό αριθμό των θανάτων τόνισε ότι αποτελεί πολυπαραγοντικό ζήτημα: «Από στους χθεσινούς θανάτους υπήρχαν 80 ανεμβολίαστοι και 27 που είχαν εμβολιαστεί πριν πολλούς μήνες με την 2η δόση, χωρίς να κάνουν την 3η», ανέφερε.

Δήλωσε μάλιστα ότι βασικό κομμάτι των θανάτων προέρχεται από ασθενείς που δεν χρήζουν διασωλήνωσης των οποίων η κατάσταση υγείας είναι ήδη επιβαρυμένη και όχι απαραίτητα από αναπνευστική ανεπάρκεια. Σε κάθε περίπτωση είπε πως ο αριθμός είναι μεγάλος και αυτό είναι στενάχωρο.

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Η εμφάνιση της μετάλλαξης Όμικρον, η αυξημένη μεταδοτικότητά της και η ταχύτατη διασπορά της σε πολλές χώρες μέσα σε λίγες εβδομάδες, αύξησε τον κίνδυνο μόλυνσης από τον ιό SARS-CoV-2 και, υπό το πρίσμα αυτό, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών επανεξέτασε τις συστάσεις χορήγησης της 3^ης δόσης και ομόφωνα γνωμοδότησε για τη χορήγησή της σε όλους τους πολίτες ηλικίας άνω των 18 ετών, στους τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του εμβολιασμού με τις δυο δόσεις, όπως και μετά από προηγηθείσα λοίμωξη.

Ειδικά, όμως, για τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα, ο εμβολιασμός μπορεί να γίνει και ένα μήνα μετά τη χορήγηση της 2^ης δόσης, λόγω της μείωσης της ανοσιακής απόκρισης του οργανισμού τους.

Οι μελέτες δείχνουν ότι ο χρόνος αύξησης των αντισωμάτων μετά την 3^η δόση είναι εξαιρετικά γρήγορος, εντός μιας έως τρεις ημέρες, καθώς η 3^η δόση προκαλεί δευτερογενή ανοσιακή ανταπόκριση. Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, η αναμνηστική δόση αυξάνει κατά 20 φορές το επίπεδο των εξουδετερωτικών αντισωμάτων και τριπλασιάζει τον αριθμό των μνημονικών Τ και Β λεμφοκυττάρων. Με βάση τα πρόσφατα δεδομένα από τις μεταλλάξεις του ιού, το CDC των ΗΠΑ τονίζει ότι η τρίτη δόση με την εμφάνιση της παραλλαγής «Όμικρον», δεν είναι πολυτέλεια ή υπερβολή αλλά απόλυτη αναγκαιότητα.

Πόσο χρόνο ισχύουν τα πιστοποιητικά εμβολιασμού

Για τον γενικό πληθυσμό (κάτω των 60 ετών και χωρίς υποκείμενα νοσήματα ή παράγοντες αυξημένου κινδύνου) το πιστοποιητικό εμβολιασμού ισχύει για ένα χρόνο.
Το τελευταίο διάστημα, ωστόσο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γίνονται συζητήσεις να μειωθεί ο χρόνος ισχύος του στους 9 μήνες. Δηλαδή, αν στους 9 μήνες δεν γίνει η αναμνηστική δόση, το πιστοποιητικό εμβολιασμού θα λήγει αυτόματα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Από τη Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 2021, θεωρούνται ανεμβολίαστοι (δεν ισχύει το πιστοποιητικό εμβολιασμού) οι πολίτες άνω των 60 ετών που δεν έχουν κάνει την 3^η δόση και έχουν κλείσει επτάμηνο από τη 2^η δόση. Αυτό σημαίνει ότι δε θα έχουν πρόσβαση σε κλειστούς χώρους, θα υφίστανται τους αντίστοιχους περιορισμούς των ανεμβολίαστων και την υποχρέωση για rapid test.

Από 16 Ιανουαρίου 2022, οι πολίτες άνω των 60 ετών που δεν έχουν κάνει καμία δόση θα έχουν διοικητικό πρόστιμο 100 ευρώ κάθε μήνα. Ο νόμος δίνει τη δυνατότητα στον υπουργό Υγείας να επεκτείνει το μέτρο και για όσους θα γίνουν 60 ετών από την 1^η Ιανουαρίου του 2022 και εξής.

Πόσο χρόνο ισχύουν τα πιστοποιητικά νόσησης

Επίσης, η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας εισηγήθηκε τη μείωση του χρόνου διάρκειας του πιστοποιητικού νόσησης στους τρεις μήνες, κάτι που έγινε πράξη με τον νόμο 4872/2021 ο οποίος μείωσε το χρόνο ισχύος του πιστοποιητικού νόσησης στους τρεις μήνες, ενώ από τις 2 Δεκεμβρίου 2021, το πιστοποιητικό εκδίδεται αποκλειστικά ύστερα από διαγνωστικό έλεγχο PCR.

Τα πιστοποιητικά νόσησης που εκδόθηκαν έως τις 30/10/21, θα λήγουν στις 31 Ιανουαρίου 2022, ενώ όσα πιστοποιητικά εκδόθηκαν από 1/11/21 θα λήγουν επίσης σε τρεις μήνες. Η σχετική τροπολογία του υπουργείου Υγείας, για τη μειωμένη ισχύ του πιστοποιητικού νόσησης στους τρεις μήνες, ψηφίστηκε στις 9 Δεκεμβρίου στη Βουλή. Αναφέρει πως το πιστοποιητικό νόσησης θα έχει ισχύ 90 μέρες και από τις διατάξεις εξαιρούνται όσοι για αποδεδειγμένους ιατρικούς λόγους δεν έχουν κάνει ακόμα το εμβόλιο.

Θα συσταθούν ειδικές επιτροπές, όπως έγινε και όταν θεσπίστηκε η υποχρεωτικότητα για τους υγειονομικούς, προκειμένου να εξετάσουν αιτήσεις, οι οποίες δικαιολογούν τους πολίτες που δεν έχουν εμβολιαστεί για υγειονομικούς λόγους.

Αναμνηστική Δόση: Ποια εμβόλια χορηγούνται

·         Ολοκληρωμένος θεωρείται ο εμβολιασμός με 2 δόσεις των εμβολίων Pfizer, Moderna ή AstraZeneca.

ü  Συστήνεται τουλάχιστον 3 μήνες μετά, αναμνηστικός εμβολιασμός με μία δόση Pfizer ή μισή δόση Moderna.

·         Ολοκληρωμένος θεωρείται ο εμβολιασμός ο εμβολιασμός με 1 δόση Johnson & Johnson.

ü  Συστήνεται εμβολιασμός τουλάχιστον 2 μήνες μετά, με μία δόση Pfizer, J&J ή μισή δόση Moderna

·         Όταν η 1^η δόση γίνει με εμβόλιο Pfizer, Moderna ή Astra Zeneca και 2^η  δόση με εμβόλιο J&J, τότε η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμού δε συστήνει τον εμβολιασμό με αναμνηστική δόση.

Εμβολιασμός και νόσηση: Τι ισχύει

·         Αν κάποιος έχει κάνει την 1^η δόση με Pfizer, Moderna ή AstraZeneca και νοσήσει μετά την 1^η δόση, συστήνεται να γίνει εμβολιασμός 3 μήνες μετά τη νόσηση με μια δόση Pfizer ή Moderna (ολόκληρη δόση) για ολοκλήρωση του εμβολιασμού.
Συστήνεται Αναμνηστική δόση συστήνεται 3 μήνες μετά από τη 2^η δόση με 1 δόση Pfizer ή Moderna μισή δόση

·         Αν κάποιος έχει ολοκληρώσει τον εμβολιασμό με μία δόση J&J και νοσήσει μετά,  συστήνεται εμβολιασμός 3 μήνες μετά τη νόσηση με μια δόση Pfizer, μισή δόση Moderna ή J&J.

·         Αν κάποιος έχει ολοκληρώσει τον εμβολιασμό με 2 δόσεις Pfizer, Moderna ή AstraZeneca και νοσήσει μετά, συστήνεται εμβολιασμός 3 μήνες μετά τη νόσηση με μία δόση Pfizer ή μισή δόση Moderna.

Πόσο μπορεί να καθυστερήσει η νόσηση την 3^η δόση;

·         Στην περίπτωση που κάποιος πολίτης είναι άνω των 60 και νοσήσει πριν προλάβει να κάνει την αναμνηστική (3η) δόση. Πόσο καιρό θα μείνει χωρίς πιστοποιητικό εμβολιασμού μέχρι το σύστημα να του επιτρέψει να κλείσει και να πραγματοποιήσει την αναμνηστική δόση και να εκδώσει το πιστοποιητικό του;

Στην υποθετική αυτή περίπτωση ο επίκουρος Καθηγητής Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπ. Υγείας, Γκίκας Μαγιορκίνης, απάντησε στο libre:

«Μετά από διάστημα 14 ημερών από την ημερομηνία διάγνωσης, μπορούν να μπουν στο σύστημα και να προγραμματίσουν τον εμβολιασμό τους για τις επόμενες ημέρες. Η αρχική σύσταση ήταν να εμβολιαστεί κάποιος τρεις μήνες μετά τη νόσηση. Στην πραγματικότητα μπορεί να εμβολιαστεί 3 εβδομάδες μετά τη νόσηση».
Η λογική, προφανώς, είναι ότι εκλαμβάνεται η νόσηση από τον ιό ως πρώτη δόση εμβολίου και μπορεί να ακολουθήσει η δεύτερη δόση μετά από τρεις βδομάδες.

«Η αρχική σύσταση άλλαξε καθώς φάνηκε ότι μπορεί κάποιος να εμβολιαστεί νωρίτερα και αυτό εξυπηρετούσε και πρακτικούς λόγους (όπως μετάβαση στο εξωτερικό, για παράδειγμα)», προσθέτει ο κ. Μαγιορκίνης.

·         Στην περίπτωση που κάποιος εμβολιασμένος πολίτης νοσεί, αν το δηλώσει στο σύστημα, καταργείται η ισχύς του πιστοποιητικού εμβολιασμού;

Και σε αυτήν την υποθετική αυτή περίπτωση, οκ. Μαγιορκίνης μας εξήγησε ότι «το σύστημα ενημερώνει ότι δεν μπορεί να εκδοθεί πιστοποιητικό νόσησης εάν δεν έχουν περάσει 30 ημέρες από τη διάγνωση. Στην περίπτωση που εκτυπωθεί το πιστοποιητικό, δεν είναι έγκυρο καθώς δεν μπορεί να σκαναριστεί»._ 

Καθώς τα κρούσματα COVID-19 αυξάνονται σε όλη την ΕΕ, πολλά κράτη-μέλη άρχισαν να επαναφέρουν ορισμένα περιοριστικά μέτρα, βασιζόμενα συχνά στο ευρωπαϊκό ψηφιακό πιστοποιητικό κατά της COVID για την ασφαλή πρόσβαση σε δημόσιους χώρους, τόνισε η Επίτροπος. «Για το Ευρωπαϊκό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ συνεργάστηκαν τα κράτη-μέλη και η Επιτροπή και παρέδωσαν το μεγαλύτερο διαλειτουργικό ψηφιακό σύστημα πιστοποιητικών COVID στον κόσμο.

Πρέπει να αποφύγουμε τον κατακερματισμό, και γι’ αυτό ο ισχυρός συντονισμός είναι το κλειδί», πρόσθεσε η Σ. Κυριακίδου.

«Η στενή συνεργασία και ο συντονισμός είναι απολύτως απαραίτητοι – σε κάθε βήμα αυτού του ταξιδιού. Ενώ καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια από την αρχή αυτής της πανδημίας, δεν μπορούμε να επιβάλουμε συντονισμό σε έναν τομέα όπου η αρμοδιότητα ανήκει αποκλειστικά στα κράτη μέλη. Στον τομέα της υγείας δεν χρειάζονται μόνο δύο για το ταγκό, χρειάζονται 27», δήλωσε στη συνέχεια.

Εξάλλου, η Σ. Κυριακίδου τόνισε ότι «τώρα αντιμετωπίζουμε μια πανδημία που οφείλεται κυρίως στους μη εμβολιασμένους» και πρόσθεσε ότι ο εμβολιασμός συνεχίζει να είναι ένα βασικό όπλο στη φαρέτρα μας. «Ταυτόχρονα όμως, μέχρι να επιτευχθούν αρκετά υψηλά ποσοστά εμβολιασμού και η κατάσταση να τεθεί υπό έλεγχο, σημαντικές μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ όπου χρειάζεται», πρόσθεσε.

Τέλος, αναφερόμενη στην Αρχή Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Έκτακτης Ανάγκης Υγείας (ΗΕΡΑ) , τόνισε ότι διαχειρίζεται πλέον όλες τις κοινές προμήθειες θεραπευτικών προϊόντων και συνεργάζεται με εταιρείες και χώρες που συμμετέχουν στην Κοινή Συμφωνία Προμηθειών για να εξασφαλίσει ίση πρόσβαση σε πολλά υποσχόμενες θεραπείες. Σημείωσε, ωστόσο, ότι δεν μπορούμε να έχουμε ένα ισχυρό Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων ή ένα ισχυρό HERA, χωρίς ένα ισχυρό Πλαίσιο Υγειονομικής Ασφάλειας της ΕΕ. «Πρέπει να καταλήξουμε σε πολιτική συμφωνία για όλες τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας το συντομότερο δυνατό», ανέφερε.