Η Τεχεράνη δεσμεύτηκε να μην επιβάλει «διόδια» για ένα διάστημα 60 ημερών, όπως αναφέρει το μνημόνιο και να προχωρήσει σε συζητήσεις με το Ομάν, το οποίο βρίσκεται στην απέναντι πλευρά του Ορμούζ, για να καθορίσει το μελλοντικό καθεστώς του Ορμούζ. Στα διόδια αντιδρούν οι άλλες χώρες και ναυτιλιακές εταιρείες, που θεωρούν ότι η διέλευση των πλοίων από το Ορμούζ αφορά διεθνή ύδατα.

Μείωση των διεθνών τιμών στο πετρέλαιο

Η αλλαγή δεδομένων έχει αποτυπωθεί στη σημαντική μείωση των τιμών του πετρελαίου, η οποία ξεκίνησε πριν από δύο εβδομάδες.

Η τιμή του μπρεντ διαμορφωνόταν την Παρασκευή κάτω από 80 δολάρια το βαρέλι από 98 δολάρια στις 3 Ιουνίου, αλλά είναι 30% υψηλότερη από την αρχή του έτους, όταν διαμορφωνόταν κοντά στα 60 δολάρια.

Το ερώτημα είναι αν η πτώση των τιμών του πετρελαίου θα έχει διάρκεια και συνέχεια, ώστε να συγκρατήσει και να αντιστρέψει την ανοδική πορεία του πληθωρισμού στην Ευρώπη και παγκοσμίως, η οποία έχει οδηγήσει ήδη στην πρώτη αύξηση επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από τον Σεπτέμβριο του 2023. Κατά την άποψη των αγορών και πολλών αναλυτών οι τιμές του πετρελαίου δεν θα μειωθούν σημαντικά από τα σημερινά επίπεδα έως το 2027.

Η τιμή για τα συμβόλαια παράδοσης μπρεντ τον Δεκέμβριο του 2026 διαμορφώνεται στα 75 δολάρια το βαρέλι και για τον Δεκέμβριο του 2027 κοντά στα 72 δολάρια.

Για τα συμβόλαια φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF), η τιμή παραμένει στα ίδια επίπεδα με σήμερα – λίγο πάνω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα – τόσο για το τέλος του 2026 όσο και για το τέλος του 2027. Η τιμή αυτή είναι χαμηλότερη από τα υψηλά επίπεδα που επικράτησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά είναι 50% υψηλότερη σε σχέση με την αρχή του έτους.

Μεγάλες αμερικανικές τράπεζες προσάρμοσαν καθοδικά τις προβλέψεις τους για τις τιμές του πετρελαίου, αλλά όχι στα επίπεδα που ίσχυαν πριν τον πόλεμο, καθώς εκτιμούν ότι η αποκατάσταση των ροών θα χρειαστεί μήνες για να επανέλθει στα προηγούμενα επίπεδα, μεταξύ άλλων και επειδή πρέπει να αναταχθούν ζημιές που υπέστησαν ενεργειακές υποδομές χωρών του Περσικού Κόλπου κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι εκτιμήσεις

Η Goldman Sachs «ψαλίδισε» την πρόβλεψη της για την τιμή του μπρεντ στα 80 δολάρια για το δ’ τρίμηνο του 2026 από 90 δολάρια προηγουμένως και την πρόβλεψή της για τα μέσα επίπεδα του 2027 στα 75 από 80 δολάρια, αναμένοντας ότι οι εξαγωγές από τον Κόλπο θα επανέλθουν κατά τα τέλη Ιουλίου στα προπολεμικά επίπεδα.

Η Morgan Stanley αναμένει επίσης το μπρεντ στα 80 δολάρια το δ’ τρίμηνο του 2026 από 95 δολάρια πριν, εκτιμώντας ότι η αύξηση της παραγωγής στον Κόλπο θα αρχίσει στα μέσα Ιουλίου και ότι το 80% της χαμένης παραγωγής θα έχει αποκατασταθεί έως τον Δεκέμβριο.

Χαμηλότερες τιμές αναμένει η Citi – 75 δολάρια για το γ’ τρίμηνο εφέτος και 70 δολάρια για το δ’ τρίμηνο. Από την άλλη πλευρά, η Barclays διατήρησε την πρόβλεψή της για μέση τιμή μπρεντ στα 100 δολάρια το 2026, τονίζοντας ότι ο αντίκτυπος από το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ στα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς πετρελαίου δεν θα είναι ξεκάθαρος για πολλές εβδομάδες.

Η εκτίμηση πάντως από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ότι ο πληθωρισμός δεν θα επανέλθει γρήγορα στα προπολεμικά επίπεδα καθώς έχουν αυξηθεί ήδη οι τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών.

Ειδικότερα, ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, δήλωσε ότι 12,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου πέρασαν χτες το βράδυ από τα Στενά του Ορμούζ, καταγράφοντας, όπως είπε, το υψηλότερο επίπεδο διακίνησης από την έναρξη της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αυξημένη ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει συμβάλει στη σταθεροποίηση της αγοράς, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει κοντά στα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από την έναρξη της κρίσης.

«Win win» η συμφωνία με το Ιράν

Παράλληλα, τόνισε ότι η πρόσβαση της Τεχεράνης σε οποιουσδήποτε πόρους εξαρτάται αποκλειστικά από τη συμμόρφωσή της με τους όρους της συμφωνίας και από την αλλαγή της συμπεριφοράς της.

«Η πραγματικότητα είναι ότι οι Ιρανοί θα μπορέσουν να αποκτήσουν αυτούς τους πόρους μόνο εφόσον συμμορφωθούν πλήρως και αλλάξουν τη συμπεριφορά τους. Και, παρεμπιπτόντως, δεν πρόκειται να λάβουν ούτε ένα σεντ από τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό οποιεσδήποτε συνθήκες» δήλωσε.

«Έτσι, έχουμε πραγματικά μια κατάσταση που ωφελεί και τις δύο πλευρές» πρόσθεσε.

«Αν το Ιράν δεν αλλάξει συμπεριφορά, τότε οι στρατιωτικές και πυρηνικές του δυνατότητες παραμένουν κατεστραμμένες. Αν, αντίθετα, αλλάξει συμπεριφορά, τότε θα μπορέσει να αναπτύξει μια νέα σχέση με τη Μέση Ανατολή και η Μέση Ανατολή θα αποκτήσει μια διαφορετική σχέση με τον ιρανικό λαό» ανέφερε.

«Έχουμε παρατηρήσει αλλαγή από την πλευρά του Ιράν τις τελευταίες ημέρες»

Ο Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν διαπιστώσει ενδείξεις αλλαγής στη στάση του Ιράν τις τελευταίες ημέρες, ενώ εκτίμησε ότι η Τεχεράνη αναγνωρίζει την επιρροή που ασκεί η Ουάσιγκτον τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.

Ο Βανς πρόσθεσε ότι αυτή η εκτίμηση βασίζεται όχι μόνο στις επαφές μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά και στη συμπεριφορά που έχει επιδείξει το Ιράν τις τελευταίες ημέρες. «Το είδαμε και μέσα από τη στάση τους τις τελευταίες δύο ημέρες. Αναγνωρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν σημαντικά μέσα πίεσης» δήλωσε.

Ωστόσο, απέφυγε να προβλέψει αν αυτή η αναγνώριση θα οδηγήσει τελικά σε ουσιαστική αλλαγή της ιρανικής πολιτικής. «Το αν αυτό θα οδηγήσει σε αλλαγή συμπεριφοράς, δεν το γνωρίζω», σημείωσε.

Αναφερόμενος στις επιφυλάξεις που έχουν εκφραστεί για τη συμφωνία με το Ιράν, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος παραδέχθηκε ότι υπάρχουν αναλυτές και πολιτικοί που θεωρούν πως η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αλλάξει στάση.

«Έχω ακούσει τους επικριτές της συμφωνίας να λένε ότι οι Ιρανοί δεν θα αλλάξουν ποτέ τη συμπεριφορά τους. Ίσως να έχουν δίκιο. Αν συμβεί αυτό, τότε δεν θα λάβουν κανένα από τα οφέλη της συμφωνίας. Αλλά δεν αξίζει να δοκιμάσουμε;» συμπλήρωσε.

«Το χρονόμετρο των 60 ημερών αρχίζει να μετρά από σήμερα»

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, διευκρίνισε πότε άρχισε να μετρά η προθεσμία των 60 ημερών που προβλέπεται στο μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για την επίτευξη της τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου για το αν η περίοδος των 60 ημερών ξεκίνησε από χθες, όταν υπεγράφη το έγγραφο, ο Βανς ανέφερε ότι η επίσημη έναρξη της προθεσμίας θεωρείται η σημερινή ημέρα.

«Θα έλεγα ότι η περίοδος των 60 ημερών ξεκίνησε επισήμως σήμερα» δήλωσε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος. Όπως εξήγησε, λόγω της διαφοράς ώρας μεταξύ των δύο χωρών, η συμφωνία θεωρείται ότι υπογράφηκε τεχνικά σήμερα, με βάση την ώρα του Ιράν.

«Επομένως, η συμφωνία υπογράφηκε χθες, αλλά το χρονόμετρο των 60 ημερών αρχίζει να μετρά από σήμερα» πρόσθεσε.

«Οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν ποτέ ξανά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ»

Ερωτώμενος για τα Στενά του Ορμούζ και το αν οι ΗΠΑ θα αγωνιστούν για να διασφαλίσουν ότι δεν θα επιβληθούν διόδια από το Ιράν σε αυτή τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό δήλωσε πως:«Πιστεύουμε ότι οι διεθνείς θαλάσσιες οδοί πρέπει να είναι ελεύθερες από διόδια και αυτή είναι η θέση μας».

Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι: «Δεν θέλουμε ποτέ να ξανασυμβεί αυτό» αναφερόμενος στο κλείσιμο των Στενών. «Δεν έχει να κάνει με την επιβολή διοδίων» συμπλήρωσε. «Έχει να κάνει με τη διασφάλιση ότι τα Στενά δεν θα χρησιμοποιηθούν ποτέ ξανά ως σημείο στραγγαλισμού της παγκόσμιας οικονομίας».

Βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα φέρονται να δείχνουν μεγάλες στήλες μαύρου καπνού πάνω από τον ορίζοντα της πόλης, ενώ ένα άλλο βίντεο έδειχνε drones να πετούν πάνω από την πόλη.

Ένα από τα βίντεο που κάνει τον γύρο του κόσμου κατέγραψε τη στιγμή που ένα ουκρανικό drone προκαλεί την τρομακτική έκρηξη στην δεξαμενή πετρελαίου.

Η μεγάλης κλίμακας επίθεση έλαβε χώρα λίγες ώρες πριν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συναντηθεί με ηγέτες της Νοτιοανατολικής Ασίας σε μια σύνοδο κορυφής στην πόλη Καζάν, περίπου 700 χιλιόμετρα ανατολικά της πρωτεύουσας.

Το Κίεβο έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones εναντίον της Ρωσίας τους τελευταίους μήνες, χτυπώντας διυλιστήρια πετρελαίου που χρηματοδοτούν τον πολεμικό προϋπολογισμό της Μόσχας, καθώς οι διπλωματικές συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης που διαρκεί πάνω από τέσσερα χρόνια παραμένουν σε αδιέξοδο.

«Οι δυνάμεις αεροπορικής άμυνας συνεχίζουν να αποκρούουν μια επίθεση μεγάλης κλίμακας. Αρκετά drones κατάφεραν να φτάσουν στο MNPZ (Διυλιστήριο Πετρελαίου της Μόσχας)», έγραψε ο δήμαρχος της Μόσχας Σεργκέι Σομπιανίν στο Telegram, ενώ οι Αρχές έκλεισαν την κυκλοφορία στους δρόμους κοντά στο διυλιστήριο.

Παρά τις κατά καιρούς διπλωματικές πρωτοβουλίες, οι συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένουν σε αδιέξοδο. Οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν αντικρουόμενα μηνύματα για την πορεία των διαπραγματεύσεων, ενώ οι στρατιωτικές ενέργειες δεν έχουν σταματήσει πλήρως. Αν και μια εύθραυστη εκεχειρία παραμένει σε ισχύ, η προοπτική μιας οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας εξακολουθεί να μοιάζει μακρινή.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι χρηματοπιστωτικές αγορές προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον γεωπολιτικό κίνδυνο, τις ενεργειακές αναταράξεις και τις προσδοκίες για την πορεία της παγκόσμιας ανάπτυξης.

Η Wall Street συνεχίζει να γράφει ιστορικά υψηλά

Όταν ξεκίνησαν οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν με μαζικές ρευστοποιήσεις. Ωστόσο, η εικόνα άλλαξε γρήγορα, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι βασικοί δείκτες της Wall Street όχι μόνο ανέκτησαν τις αρχικές απώλειες, αλλά κατάφεραν να κινηθούν σε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ο S&P 500 έχει καταγράψει διαδοχικά ρεκόρ, παρά το γεγονός ότι η πολεμική σύγκρουση συνεχίζεται και οι τιμές της ενέργειας παραμένουν σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.

Σύμφωνα με επενδυτές και αναλυτές, η ανθεκτικότητα της αμερικανικής αγοράς συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη δυναμική της τεχνητής νοημοσύνης. Οι προσδοκίες για εκρηκτική ανάπτυξη των επενδύσεων σε υποδομές AI και η ισχυρή κερδοφορία των αμερικανικών επιχειρήσεων έχουν λειτουργήσει ως αντίβαρο στις ανησυχίες που προκαλεί ο πόλεμος.

Ιδιαίτερα ωφελημένες εμφανίζονται οι εταιρείες τεχνολογίας και ημιαγωγών, καθώς η παγκόσμια ζήτηση για υπολογιστική ισχύ αυξάνεται με ταχύτατους ρυθμούς. Η εξέλιξη αυτή έχει ευνοήσει όχι μόνο τις ΗΠΑ αλλά και ασιατικές οικονομίες όπως η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, οι οποίες αποτελούν βασικούς κρίκους στην αλυσίδα παραγωγής προηγμένων τσιπ.

Αντίθετα, οι ευρωπαϊκές αγορές εμφανίζουν πιο συγκρατημένη εικόνα, καθώς η εξάρτησή τους από τις εισαγωγές ενέργειας τις καθιστά πιο ευάλωτες στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Ομόλογα: Η αγορά προεξοφλεί υψηλότερο πληθωρισμό

Η δεύτερη μεγάλη συνέπεια του πολέμου αποτυπώνεται στις αγορές κρατικών ομολόγων.

Οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων έχουν κινηθεί ανοδικά σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας θα διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η απόδοση του 30ετούς ομολόγου άγγιξε τον περασμένο μήνα τα υψηλότερα επίπεδα από πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, αντανακλώντας τις ανησυχίες για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στην Ευρώπη, ενώ ιδιαίτερα έντονες πιέσεις έχουν δεχθεί τα βρετανικά κρατικά ομόλογα, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει παράλληλα πολιτική και δημοσιονομική αβεβαιότητα.

Οι αγορές θεωρούν πλέον ότι ο συνδυασμός υψηλότερου πληθωρισμού, επιβράδυνσης της ανάπτυξης και διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες αποτελεί έναν πραγματικό και διαρκή κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία.

Το πετρέλαιο υποχώρησε από τα υψηλά, αλλά η κρίση παραμένει

Στο επίκεντρο των εξελίξεων παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, η σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη.

Η περιορισμένη λειτουργία της θαλάσσιας οδού κατά τη διάρκεια του πολέμου έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Παρότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν αποκλιμακωθεί από τα υψηλά που καταγράφηκαν τους πρώτους μήνες της σύγκρουσης, εξακολουθούν να κινούνται αισθητά υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.

Το Brent παραμένει περίπου 36% υψηλότερα σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ το αμερικανικό αργό WTI καταγράφει άνοδο σχεδόν 50%.

Οι ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Μέσης Ανατολής και οι περιορισμοί στις μεταφορές έχουν δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στην παγκόσμια προσφορά, αναγκάζοντας πολλές χώρες να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Μία από τις βασικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών είναι η σημαντική αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών πετρελαίου, οι οποίες έχουν συμβάλει στην απορρόφηση μέρους των κραδασμών της αγοράς.

Παράλληλα, οι αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων, οι εξαιρέσεις από ορισμένες κυρώσεις σε ιρανικό και ρωσικό πετρέλαιο, καθώς και η επιβράδυνση της κινεζικής ζήτησης έχουν περιορίσει την ανοδική πίεση στις τιμές.

Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν τα παγκόσμια αποθέματα συνεχίσουν να μειώνονται με τον σημερινό ρυθμό, οι αγορές ενδέχεται να βρεθούν σύντομα αντιμέτωπες με νέα κρίση προσφοράς. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η επιστροφή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι θεωρείται πιθανή.

Ο πληθωρισμός επιστρέφει στο προσκήνιο

Τα πρώτα στοιχεία από τις μεγάλες οικονομίες δείχνουν ήδη ότι ο πόλεμος αρχίζει να αφήνει ισχυρό αποτύπωμα στην πραγματική οικονομία.

Η αύξηση του κόστους της ενέργειας μεταφέρεται σταδιακά σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων, των μεταφορών, της βιομηχανίας και των καταναλωτικών αγαθών.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πληθωρισμός ανήλθε τον Απρίλιο στο 3,8%, το υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τριών ετών, ενώ παρόμοιες πιέσεις καταγράφονται σε αρκετές ευρωπαϊκές και ασιατικές οικονομίες.

Κυβερνήσεις όπως της Γερμανίας και της Ινδίας έχουν ήδη προχωρήσει σε παρεμβάσεις για να περιορίσουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ωστόσο οι αγορές εκτιμούν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα παραμείνουν για όσο διάστημα η ενεργειακή κρίση δεν αποκλιμακώνεται ουσιαστικά.

Οι αγορές ποντάρουν σε πολιτική λύση

Παρά τις συνεχιζόμενες εχθροπραξίες, ένα σημαντικό τμήμα των επενδυτών εξακολουθεί να πιστεύει ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί τη μακροχρόνια παράταση της σύγκρουσης.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν αποφύγει μέχρι στιγμής ένα νέο κύμα πανικού. Η κυρίαρχη εκτίμηση είναι ότι τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη αναζητούν μια διέξοδο που θα επιτρέψει τον τερματισμό της κρίσης χωρίς σημαντικές πολιτικές απώλειες.

Ωστόσο, όσο ο πόλεμος συνεχίζεται  οι κίνδυνοι για την παγκόσμια ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τις αγορές παραμένουν υπαρκτοί. Εκατό ημέρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον αν ο πόλεμος επηρεάζει την οικονομία, αλλά πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει η παγκόσμια οικονομία να λειτουργεί υπό τη σκιά του.

Το τάνκερ Skywave υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις από τον Μάρτιο σχετικά με τον φερόμενο ρόλο του στη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της WSJ, το Skywave μετέφερε πάνω από ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου που είχαν φορτωθεί τον Φεβρουάριο από τη νήσο Χαργκ του Ιράν.

Το πρακτορείο ειδήσεων Reuters υπογραμμίζει πως δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει τις πληροφορίες που μετέδωσε η Wall Street Journal.

Σύμφωνα με ανησυχητικές αναλύσεις των Allied Shipbroking και Allied QuantumSea Research, η επάρκεια σε καύσιμα –μετρούμενη σε ημέρες κάλυψης της ζήτησης– αναμένεται να κατρακυλήσει στις 98 ημέρες μέχρι το τέλος Μαΐου 2026, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοση από την έναρξη της δορυφορικής παρακολούθησης των inventories το 2018.

Η δραματική υποχώρηση από τις 101 ημέρες που βρισκόταν η αγορά προ κρίσης, αποδίδεται στην πλήρη αποδιοργάνωση ενός εκ των κρισιμότερων ενεργειακών περασμάτων του πλανήτη.

Η πραγματικότητα στο πεδίο της ναυσιπλοΐας είναι αποκαλυπτική της έντασης που επικρατεί, με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Saudi Aramco, Amin Nasser, να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Οι αριθμοί που παρουσίασε είναι αμείλικτοι: ενώ πριν την κρίση διέρχονταν καθημερινά περίπου 70 πλοία, πλέον ο αριθμός τους έχει συρρικνωθεί σε μόλις δύο έως πέντε διελεύσεις ανά εικοσιτετράωρο.

Αυτό μεταφράζεται σε μια τεράστια αιμορραγία για την παγκόσμια αγορά, η οποία υπολογίζεται ότι χάνει περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια για κάθε εβδομάδα που τα Στενά παραμένουν ουσιαστικά ανενεργά, με την καθαρή ημερήσια απώλεια να κυμαίνεται μεταξύ 9 και 12 εκατομμυρίων βαρελιών.

Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο, ο International Energy Agency (IEA) προχώρησε στις 11 Μαρτίου 2026 στην ιστορικά μεγαλύτερη αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων, ύψους 400 εκατομμυρίων βαρελιών. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το συγκεκριμένο «μαξιλάρι» επαρκεί μόνο για έναν μήνα υπό τις παρούσες συνθήκες κατανάλωσης.

Παρόλο που τα παγκόσμια κρατικά αποθέματα αγγίζουν τα 3 δισεκατομμύρια βαρέλια, η αποκλειστική χρήση τους θα μπορούσε να στηρίξει το σύστημα για λιγότερο από 30 εβδομάδες, την ώρα που φορείς όπως η Wood Mackenzie και η DHL εκτιμούν ότι η πλήρης ομαλοποίηση της ναυτιλιακής δραστηριότητας μπορεί να απαιτήσει έως και έξι μήνες μετά από ένα ενδεχόμενο άνοιγμα των Στενών.

Η χρονική συγκυρία καθιστά την κρίση ακόμη πιο επικίνδυνη, καθώς πλησιάζουμε στο τρίτο τρίμηνο του έτους, περίοδο κατά την οποία η ζήτηση κορυφώνεται λόγω των θερινών μετακινήσεων και της αυξημένης ηλεκτροπαραγωγής.

Με τη διυλιστηριακή δραστηριότητα να αυξάνεται παραδοσιακά κατά 3,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως αυτή την εποχή, ο συνδυασμός χαμηλών αποθεμάτων και μέγιστης κατανάλωσης αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τις θαλάσσιες μεταφορές.

Ήδη, η ασιατική αγορά εμφανίζει τα πρώτα σημάδια κάμψης, με τις εισαγωγές της Κίνας να έχουν υποχωρήσει κατά 20% τον Απρίλιο, εντείνοντας τους φόβους ότι εάν η κρίση παραταθεί πέραν των μέσων Ιουνίου, η πλήρης εξυγίανση της αγοράς θα μετατεθεί για το 2027.

Ίσως αυτή τη στιγμή ακούγεται αιρετικό, ειδικά μπροστά στον μεγάλο αριθμό ανθρώπινων θυμάτων του πολέμου, όμως είναι μια πιθανότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η παγκόσμια οικονομία είναι βέβαιο ότι θα υποστεί κάποιες θεμελιώδεις και απαραίτητες αλλαγές ως αποτέλεσμα της καταστροφής του πολέμου. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι όταν τελειώσουν οι εχθροπραξίες ο κόσμος θα θωρακίσει και θα διαφοροποιήσει τις αλυσίδες εφοδιασμού ενέργειας, εμποδίζοντας έναν στενό πορθμό να γίνεται σημείο στραγγαλισμού για την παγκόσμια οικονομία και να επιτρέπει στο Ιράν να επηρεάζει καθοριστικά την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Θετικά σημεία

Επίσης, ο ΟΠΕΚ μπορεί να συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο ή ακόμη και να διαλυθεί, μειώνοντας ενδεχομένως τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας θα μπορούσε να γίνει πιο ισχυρή, με αγωγούς που παρακάμπτουν εντελώς τα Στενά του Ορμούζ. Και ο κόσμος θα μπορούσε να επιταχύνει τη στροφή του σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μειώνοντας την εξάρτηση του κόσμου από τα ορυκτά καύσιμα.

Δεν είναι καθόλου σαφές τι είδους συμφωνία -αν υπάρξει- μπορεί να επιτευχθεί για τον τερματισμό του πολέμου. Το Ιράν μπορεί να μην αποδυναμωθεί τόσο πολύ όσο ελπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ. Μπορεί να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τρομοκρατικές οργανώσεις και να απειλεί τις ζωές και τα μέσα διαβίωσης των εχθρών του.

Ωστόσο, οικονομολόγοι και στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες συμφωνούν ότι κάποιο μακροπρόθεσμο καλό θα μπορούσε να προέλθει από αυτόν τον ιδιαίτερα αντιδημοφιλή πόλεμο.

Ενίσχυση της αλυσίδας εφοδιασμού ενέργειας

Ο πόλεμος αποκάλυψε σημαντικά δομικά ελαττώματα στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας – ένα πολύπλοκο, αλληλένδετο σύστημα που εξισορροπεί την πλεονάζουσα παραγωγή με την αποτελεσματικότητα. Το γεγονός ότι το Ιράν μπορεί τόσο εύκολα να διακόψει την πρόσβαση ολόκληρου του κόσμου στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου με μερικές νάρκες, drones και ταχύπλοα απαιτεί βαθύ προβληματισμό και μόνιμες αλλαγές.

Το πιθανότερο είναι ότι στη Μέση Ανατολή θα κατασκευαστούν αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου που θα διασχίζουν τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παρακάμπτοντας τελείως το Ορμούζ.

«Οι χώρες δεν είναι ανόητες: θα αναπτύξουν αγωγούς και θα αυξήσουν μαζικά τη χωρητικότητά τους», τονίζει ο Τζέι Χάτφιλντ, της Infrastructure Capital Advisors.

Αυτό θα σήμαινε ότι ο ενεργειακός εφοδιασμός θα μπορούσε να είναι πιο ασφαλής – και φθηνότερος – μακροπρόθεσμα. Εκτός των άλλων, ο κόσμος πληρώνει το υψηλά ασφάλιστρα που είναι ενσωματωμένα στα μεταφορικά κόστη μέσω αμφιλεγόμενων υδάτων.

«Αυτό μπορεί να μην είχε συμβεί χωρίς τον πόλεμο», δήλωσε ο Ρος Μέιφιλντ, επενδυτικός στρατηγικός αναλυτής στην Baird, που εξηγεί ότι «συχνά χρειάζονται κραδασμοί ή απροσδόκητα εξωγενή γεγονότα για να ενισχύσουν την άποψη ότι τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν».

Τέτοιες αλλαγές έχουν γίνει αρκετές φορές, ακόμη και αυτή τη δεκαετία. Κατά την πανδημία, οι αλυσίδες εφοδιασμού της παγκόσμιας βιομηχανίας έσπασαν, όμως στη συνέχεια ενισχύθηκαν σημαντικά. Ο πόλεμος της Ρωσίας με την Ουκρανία άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη προμηθεύεται το φυσικό αέριο. Οι δασμοί του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ οδήγησαν σε μαζικές αλλαγές στην προμήθεια πρώτων υλών.

Αν ο κόσμος απομακρυνθεί από την ενέργεια της Μέσης Ανατολής, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται ήδη σε καλή θέση για να επωφεληθούν: το φυσικό αέριο παραμένει η μεγαλύτερη πηγή ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και οι ΗΠΑ κολυμπάνε σ’ αυτό, με αυξημένες εξαγωγικές δυνατότητες.

Την ίδια ώρα, η μετάβαση στην ηλιακή ενέργεια βρίσκεται επίσης σε πλήρη εξέλιξη σε πολλά μέρη του κόσμου λόγω του σοκ των τιμών του πετρελαίου. Οι κινεζικές εξαγωγές ηλιακής τεχνολογίας, μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων έφτασαν σε ιστορικά υψηλά τον Μάρτιο.

Οι σκιές

Εντούτοις, αυτά τα αισιόδοξα ενδεχόμενα δεν είναι σίγουρα. Το νέο ιρανικό καθεστώς που θα αναλάβει την εξουσία θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο ριζοσπαστικοποιημένο και αποφασισμένο από το προηγούμενο να βλάψει τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το Ιράν δημιούργησε ένα σχέδιο για παγκόσμια οικονομική μόχλευση και, εάν τα Στενά του Ορμούζ γίνουν λιγότερο κρίσιμα, το Ιράν και οι σύμμαχοί του θα μπορούσαν να απειλήσουν άλλα κανάλια και αγωγούς στο μέλλον, σημειώνουν πολλοί αναλυτές.  

Ο ΟΠΕΚ+ –το μπλοκ του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και δέκα άλλων χωρών παραγωγών—δεν έχει σχολιάσει την αποχώρηση των ΗΑΕ, που ανακοινώθηκε την Τρίτη, παρά το γεγονός ότι η χώρα αποτελούσε πυλώνα του και μία από τις δύο χώρες μέλη που ήταν πιο πιθανό να αυξήσει την ποσότητα πετρελαίου που αντλεί.

Κατά συνέπεια η ανακοίνωση Τύπου της συνεδρίασης, που διεξάγεται διαδικτυακά, αναμένεται με ακόμη περισσότερη προσοχή απ’ ό,τι η ίδια η απόφαση του ΟΠΕΚ+, την οποία η αγορά ήδη περίμενε με αγωνία.

Συνολικά, η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Καζακστάν, η Αλγερία και το Ομάν αναμένεται να αυξήσουν τις ποσοστώσεις τους «κατά 188.000 βαρέλια την ημέρα», εξηγεί ο Αρν Λόμαν Ράσμουσεν αναλυτής στην Global Risk Management.

Συνεπώς, θα πρόκειται για παρόμοια αύξηση με αυτήν που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο και ανανεώθηκε τον Απρίλιο, από την οποία πρέπει να αφαιρεθεί το μερίδιο της αύξησης που προερχόταν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η παραγωγή σε μείωση

Αυτή η αύξηση στα χαρτιά πιθανότατα όμως δεν θα μετατραπεί σε επιπλέον παραγωγή: οι κύριες ανεκμετάλλευτες ικανότητες του ΟΠΕΚ+ βρίσκονται στις χώρες του Κόλπου, των οποίων οι εξαγωγές εμποδίζονται από τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, που έχει επιβάλει το Ιράν μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Στις χώρες του ΟΠΕΚ+ που υπόκεινται σε ποσοστώσεις, η παραγωγή «μειώθηκε στα 27,68 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο», ενώ το άθροισμα των ποσοστώσεών τους για τον ίδιο μήνα προβλεπόταν στα 36,73 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, «ένα έλλειμμα περίπου 9 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα», εξηγεί η Πρίγια Γουάλια αναλύτρια στην Rystad Energy.

Προβλήματα στην εξαγωγή πετρελαίου αντιμετωπίζουν η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ και φυσικά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η Ρωσία, η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός του μπλοκ, είναι αυτή που ωφελείται περισσότερο από την κατάσταση και τις αυξημένες τιμές ενέργειας, αλλά μοιάζει ήδη να δυσκολεύεται να πετύχει τις ισχύουσες ποσοστώσεις της. Η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία είναι αντιμέτωπη με την αποεπένδυση των Δυτικών μετά την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022 και προβλήματα στην παραγωγή λόγω των πληγμάτων ουκρανικών drones.

Ο ΟΠΕΚ+ αποδυναμωμένος

Για το μπλοκ η αποχώρηση των ΗΑΕ αποτελεί «ένα σημαντικό γεγονός», ακόμη σοβαρότερο από την αποχώρηση του Κατάρ το 2019 και στη συνέχεια αυτή της Ανγκόλας, εκτιμά η Αμένα Μακρ αναλύτρια στην Kpler.

Εκτός του ότι ήταν ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός του ΟΠΕΚ+, το Αμπού Ντάμπι διαθέτει μεγάλες ανεκμετάλλευτες ικανότητες παραγωγής, σημαντικό μοχλό για το μπλοκ όταν πρέπει να ρυθμίσει την αγορά.

Ήδη από το 2021 «τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν εκφράσει την έντονη δυσαρέσκειά τους για τις ποσοστώσεις τους», υπογραμμίζει η Μπακρ.

Η χώρα έχει κάνει σημαντικές επενδύσεις στις υποδομές της τα τελευταία χρόνια και η εθνική πετρελαϊκή εταιρεία Adnoc σχεδιάζει παραγωγική δυναμικότητα 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως έως το 2027, πολύ πάνω από την προηγούμενη ποσόστωσή της των 3,447 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.

«Έχουν ήδη βιώσιμη ικανότητα 4,3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως» και φιλοδοξούν να την αυξήσουν στα 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως το 2027, δηλώνει στο AFP ο Φράνσις Περίν ερευνητής στο IRIS.

Το γεγονός αυτό καθιστά το Αμπού Ντάμπι έναν ανταγωνιστικό παράγοντα στην αγορά, έναν παράγοντα που είναι επίσης ικανός να παράγει με πολύ χαμηλό κόστος και που θα μπορούσε να περιορίσει τον αντίκτυπο των μέτρων που λαμβάνονται από το Ριάντ και τους συμμάχους του μόλις η αγορά επιστρέψει σε κάποια κανονικότητα μετά το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

Για τον ΟΠΕΚ+, ο κίνδυνος είναι επίσης ότι και άλλες χώρες μπορεί να μπουν στον πειρασμό να αποχωρήσουν: το Καζακστάν και το Ιράκ, για παράδειγμα, έχουν ήδη δεχθεί επικρίσεις επανειλημμένα επειδή υπερβαίνουν τις ποσοστώσεις τους.

Η εταιρεία παρακολούθησης κατονόμασε το πλοίο ως «Huge» και ανέφερε ότι διασχίζει αυτή τη στιγμή το Στενό Λομπόκ της Ινδονησίας προς το Αρχιπέλαγος Ριάου, διαφεύγοντας του αμερικανικού αποκλεισμού που ανακοινώθηκε στις 13 Απριλίου.

Το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, υπήρχαν φόβοι ότι θα χάνονταν από την αγορά περίπου 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως — κάτι που τελικά δεν συνέβη ποτέ. Παρ’ όλα αυτά, το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 120 δολάρια το βαρέλι και η βενζίνη στις ΗΠΑ άγγιξε τα 5 δολάρια το γαλόνι.

Σήμερα, μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως βγήκαν άμεσα εκτός αγοράς — η μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία. Κι όμως, το πετρέλαιο κινείται κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ η βενζίνη διαμορφώνεται στα 4,39 δολάρια το γαλόνι στις ΗΠΑ. Στην Ελλάδα η τιμή της βενζίνης διαμορφώνεται πέριξ των 2 ευρώ ανά λίυρο.

Στην αρχή του πολέμου, οι αναλυτές προέβλεπαν ότι το πετρέλαιο θα είχε ήδη φτάσει τα 150 δολάρια. Ορισμένες πιο επιθετικές εκτιμήσεις έβλεπαν ακόμη υψηλότερες τιμές.

«Θα περίμενα οι τιμές να βρίσκονται πάνω από τα 200 δολάρια. Είναι τρελό», δήλωσε ο Ματ Σμιθ, επικεφαλής αναλυτής πετρελαίου της Kpler. «Όλοι προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει».

Τι συμβαίνει λοιπόν;

Οι αναλυτές του αμερικανικού δικτύου μάς καλούν να ξεχάσουμε για λίγο τις βασικές μας γνώσεις γύρω από την επιστήμη των οικονομικών: η προσφορά και η ζήτηση από μόνες τους δεν αρκούν για να εξηγήσουν όσα συμβαίνουν.

Οι αριθμοί δεν βγαίνουν. Κάτι άλλο επηρεάζει την αγορά.

Προσφορά και ζήτηση

Τα πιθανά σενάρια:

Πρώτον, ο κόσμος παράγει περισσότερο πετρέλαιο.

Η παραγωγή αργού στις ΗΠΑ, στη Λατινική Αμερική και σε άλλες περιοχές εκτός Περσικού Κόλπου έχει αυξηθεί — ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η άνοδος είναι ιστορική. Ωστόσο, η επιπλέον παραγωγή δεν επαρκεί ούτε κατά διάνοια για να καλύψει την απώλεια των 14 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.

Οι δύο χώρες με τη μεγαλύτερη δυνατότητα αύξησης παραγωγής είναι η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ωστόσο, δεν μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις εξαγωγές τους όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά. Επιπλέον, τα διυλιστήρια παγκοσμίως λειτουργούν ήδη στα όρια της δυναμικότητάς τους — εφόσον δεν έχουν πληγεί από τον πόλεμο.

Άρα, αυτή η εξήγηση απορρίπτεται εύκολα: δεν πρόκειται για ζήτημα αυξημένης παραγωγής.

Δεύτερον, υπάρχει ήδη πολύ πετρέλαιο αποθηκευμένο.

Πριν από τον πόλεμο, τεράστιες ποσότητες αργού — περίπου 580 εκατομμύρια βαρέλια σύμφωνα με την JPMorgan — βρίσκονταν αποθηκευμένα είτε σε δεξαμενόπλοια είτε σε χερσαίες εγκαταστάσεις. Αυτά τα αποθέματα δημιούργησαν ένα σημαντικό «μαξιλάρι» προσφοράς.

«Πρέπει να θυμόμαστε ότι πριν από τον πόλεμο η αγορά πετρελαίου βρισκόταν γενικά σε υπερπροσφορά», δήλωσε ο Τζο Μπρουσουέλας, επικεφαλής οικονομολόγος της RSM US. «Μερικές φορές είναι καλύτερο να είσαι τυχερός παρά καλός».

Η μαζική αποδέσμευση πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα, καθώς και η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να άρει κυρώσεις στο ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο, πρόσθεσαν ακόμη μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια στην αλυσίδα εφοδιασμού, προσφέροντας προσωρινή ανακούφιση στην αγορά.

Ωστόσο, ακόμη και όλα αυτά μαζί καλύπτουν μόνο περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από το κενό προσφοράς, σύμφωνα με τη Νατάσα Κανέβα, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της JPMorgan.

Τρίτον, η ζήτηση για πετρέλαιο μειώνεται.

Η ζήτηση έχει μειωθεί κατά τουλάχιστον 4,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την JPMorgan. Για σύγκριση, κατά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2009 η μείωση της ζήτησης ήταν μόλις 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ακόμη και όταν το πετρέλαιο είχε ξεπεράσει τα 140 δολάρια.

Μέρος των καταναλωτών περιορίζει τη χρήση καυσίμων λόγω του υψηλού κόστους. Όμως οι τιμές δεν είναι αρκετά υψηλές ώστε να εξηγούν τόσο μεγάλη πτώση στη ζήτηση.

Μία εξήγηση είναι ότι η κατάρρευση της προσφοράς είναι τόσο απότομη ώστε αποτυπώνεται πλέον και στη ζήτηση. Σε ορισμένες περιοχές του κόσμου — ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή και την Ασία — το πετρέλαιο και τα καύσιμα απλώς τελειώνουν.

Η Ευρώπη προειδοποιεί ήδη για επικείμενες ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών. Ελλείψεις πρώτων υλών για πλαστικά έχουν αναγκάσει ασιατικές χώρες να μειώσουν την παραγωγή ή ακόμη και να κλείσουν εργοστάσια. Η κατανάλωση υγραερίου στην Ινδία — βασικού καυσίμου για μαγείρεμα — έχει μειωθεί κατά 13%, σύμφωνα με την JPMorgan.

Δεν μπορούν να ζητήσουν προϊόντα που κυριολεκτικά δεν μπορούν να βρουν. Όταν η ζήτηση πέφτει, οι τιμές υποχωρούν επίσης.

Trump effect

Ακόμη και με 8 εκατομμύρια βαρέλια πρόσθετης προσφοράς και 4 εκατομμύρια βαρέλια μείωσης ζήτησης, η αγορά εξακολουθεί να απέχει από την αναπλήρωση των 14 εκατομμυρίων βαρελιών που χάθηκαν λόγω του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ.

Άρα το πετρέλαιο θα έπρεπε να βρίσκεται πολύ υψηλότερα. Γιατί δεν συμβαίνει αυτό;

Η απάντηση είναι η κερδοσκοπία.

Το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου πραγματοποιείται από επενδυτές που θέλουν να εξασφαλίσουν μελλοντικές παραδόσεις αργού. Ωστόσο, περίπου το 11% των ανοιχτών θέσεων ελέγχεται από traders με κερδοσκοπικούς σκοπούς, οι οποίοι δεν ενδιαφέρονται ούτε να παραλάβουν φυσικό πετρέλαιο ούτε να προσφέρουν ρευστότητα βραχυπρόθεσμα στην αγορά.

Αυτές οι συναλλαγές έχουν δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στις τιμές. Και σήμερα, οι traders στοιχηματίζουν ότι ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, θα απεμπλακεί γρήγορα από τη σύγκρουση με το Ιράν, περιορίζοντας έτσι την άνοδο των τιμών.

«Πιστεύω ότι ο Λευκός Οίκος έχει καταφέρει να πείσει ένα τμήμα της αγοράς ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα», δήλωσε η Χελίμα Κροφτ, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της RBC Capital Markets και πρώην αναλύτρια της CIA.

Γιατί οι τιμές μπορεί να εκτοξευθούν ξανά

Μέχρι στιγμής, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδειχθεί σχετικά προστατευμένες από τις ελλείψεις που καταγράφονται σε άλλες περιοχές του κόσμου. Με τη βενζίνη στα 4,30 δολάρια το γαλόνι, οι τιμές είναι υψηλές αλλά όχι σε ακραία επίπεδα, ενώ ακόμη και τα χαμηλότερα εισοδήματα συνεχίζουν σε γενικές γραμμές να διατηρούν τις συνήθεις καταναλωτικές τους συνήθειες, σύμφωνα με τη Bank of America.

Ωστόσο, τα αποθέματα που λειτουργούσαν ως «αμορτισέρ» εξαντλούνται γρήγορα. Τα αμερικανικά αποθέματα αργού μειώθηκαν απροσδόκητα κατά 6,2 εκατομμύρια βαρέλια την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ. Σημαντική πτώση καταγράφηκε επίσης στα αποθέματα βενζίνης και ντίζελ.

Τα αποθέματα που στηρίζουν σήμερα την αγορά μπορεί να επαρκούν μόνο για λίγους ακόμη μήνες.

Παρότι οι τιμές της βενζίνης εξαρτώνται λιγότερο από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής σε σχέση με άλλα προϊόντα όπως τα πλαστικά ή τα καύσιμα αεροσκαφών, το αργό πετρέλαιο παραμένει η βασική πρώτη ύλη — και ήδη καταγράφει νέα ανοδική πορεία, με άνοδο 20% μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες.

Οι περιορισμοί στη λειτουργία των διυλιστηρίων θα εντείνουν ακόμη περισσότερο την πίεση όσο πλησιάζει το καλοκαίρι. Και οι ελλείψεις σε άλλες περιοχές του κόσμου αναμένεται αναπόφευκτα να επηρεάσουν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, έστω και με χρονική καθυστέρηση.

«Ένα πράγμα είναι βέβαιο: έρχεται μια παγκόσμια κρίση προσφοράς και αυτό δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις τιμές», δήλωσε ο Σμιθ.