Στη βαθιά δομική και δημογραφική κρίση που μαστίζει την ελληνική περιφέρεια, αλλά και στα οξυμένα προβλήματα στέγασης των μεγάλων αστικών κέντρων, αναφέρθηκε ο πρώην Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ανοίγοντας την ομιλία του.

Ο κ. Τσίπρας περιέγραψε την εικόνα της εγκατάλειψης στα ορεινά και ακριτικά χωριά ως αποτέλεσμα της απουσίας βασικών υποδομών, συνδέοντάς την παράλληλα με το αδιέξοδο που βιώνουν οι νέοι στις πόλεις. «Στο σχολείο ενός ακόμα χωριού της ορεινής Ελλάδας, φέτος το Σεπτέμβρη, δεν θα ακουστεί το κουδούνι και οι φωνές των παιδιών. Δεν υπάρχουν πια παιδιά εκεί. Έφυγαν οι τελευταίες οικογένειες. Όχι γιατί δεν αγαπούσαν τον τόπο τους. Αλλά γιατί χωρίς δουλειά, χωρίς κέντρο υγείας, χωρίς παιδικό σταθμό, χωρίς δρόμο το χειμώνα, αισθάνονταν ότι ο τόπος τους δεν τους αγαπούσε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «Και την ίδια στιγμή, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες μεγάλες πόλεις νέα παιδιά χρειάζονται σχεδόν ένα μισθό για ενοίκιο. Δεν μπορούν να φύγουν από το πατρικό τους και να κάνουν οικογένεια. Στριμώχνονται σε στενάχωρα διαμερίσματα και σε γειτονιές που ασφυκτιούν, ενώ η υπόλοιπη Ελλάδα ερημώνει. Ερημώνει οικονομικά. Ερημώνει πολιτιστικά. Ερημώνει εθνικά. Αυτή είναι σήμερα η μεγάλη αντίφαση της πατρίδας μας».

Αποδίδοντας την αιτία του προβλήματος στον υπερσυγκεντρωτισμό της εξουσίας, ο πρώην Πρωθυπουργός παρουσίασε στατιστικά στοιχεία για τη διαχείριση των δημόσιων δαπανών, καταγγέλλοντας το ισχύον μοντέλο διοίκησης.

«Ξέρετε ότι η Ελλάδα είναι από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη της Ευρώπης; Ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες της χώρας μας διαχειρίζονται το 6,5% των δημόσιων δαπανών; Ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο μέσος όρος είναι περίπου 34%; Αυτό σημαίνει, με απλά λόγια, ότι σχεδόν τίποτα δεν αποφασίζεται εκεί που ζούμε. Κάποιοι, κάπου στο υδροκέφαλο κέντρο, αποφασίζουν για μας χωρίς εμάς. Αυτή η στρέβλωση έχει ένα όνομα. Δεν λέγεται αυτοδιοίκηση. Λέγεται ετεροδιοίκηση», υπογράμμισε.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι η χώρα έχει εξαντλήσει τα όρια του πολιτικού συστήματος της Μεταπολίτευσης και απαιτείται μια συνολική αλλαγή παραδείγματος. «Τούτες τις μέρες γιορτάσαμε τα 52 χρόνια από τη Μεταπολίτευση. Και νομίζω όλοι αισθανόμαστε ότι ένα μεγάλο κεφάλαιο της πολιτικής μας ιστορίας έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Η πολιτική φθορά, η διαφθορά, η έκπτωση του κράτους δικαίου και η διάλυση της εμπιστοσύνης το πιστοποιούν. Η κοινωνία δεν ζητά σήμερα μια διαφορετική κυβέρνηση. Ζητά ένα διαφορετικό κράτος. Ζητά νέους θεσμούς. Ζητά μια νέα σχέση ανάμεσα στον πολίτη και την εξουσία. Η χώρα χρειάζεται επειγόντως μια μεγάλη αλλαγή. Εμείς την ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση», δήλωσε, παρουσιάζοντας το «Σχέδιο Αριστοτέλη» ως την πρώτη πράξη αυτής της μεταρρύθμισης.

Εξηγώντας τη φιλοσοφία της πρότασης, ο κ. Τσίπρας σημείωσε ότι το σχέδιο εδράζεται στην ευρωπαϊκή αρχή της επικουρικότητας και περιλαμβάνει τέσσερις βασικές αρχές: την Εγγύτητα, την Επικουρικότητα, την Αποτελεσματικότητα και τη Δημοκρατική Λογοδοσία. «Κάθε απόφαση πρέπει να λαμβάνεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στον πολίτη. Με συμμετοχή του πολίτη. Αυτή είναι η θεμελιώδης ευρωπαϊκή αρχή της επικουρικότητας. Αυτό σημαίνει πραγματική αποκέντρωση. Αυτό σημαίνει πραγματική Δημοκρατία», τόνισε.

Εξειδικεύοντας τις παρεμβάσεις στις Περιφέρειες, ο πρώην Πρωθυπουργός ανακοίνωσε την κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στις αιρετές Περιφέρειες, καθώς και τη συγκρότηση ενεργειακών κοινοτήτων σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους των Δήμων. «Πρώτον, με την Κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις λειτουργούν ως γραφειοκρατικό εμπόδιο ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και την αυτοδιοίκηση. Καταργούνται λοιπόν και οι αρμοδιότητές τους μεταφέρονται στις αιρετές Περιφέρειες… Το κεντρικό κράτος μετατρέπεται σε Κράτος-Στρατηγείο», εξήγησε.

Όσον αφορά τους Δήμους, ο Αλέξης Τσίπρας άσκησε κριτική στις αναγκαστικές συνενώσεις του «Καλλικράτη», προτείνοντας την επανασύσταση περισσότερων από 100 ιστορικών ή αυτοτελών δήμων και τη θεσμοθέτηση μητροπολιτικής διακυβέρνησης στα μεγάλα αστικά κέντρα. «Ο Καλλικράτης δημιούργησε Δήμους χωρίς την αναγκαία γεωγραφική, λειτουργική και κοινωνική συνοχή… Περισσότεροι από εκατό Δήμοι σε ολόκληρη τη χώρα μπορούν και πρέπει να αποκτήσουν ξανά την αυτονομία τους. Με το Σχέδιο Αριστοτέλης διορθώνουμε τις βίαιες και αναγκαστικές συνενώσεις που αλλοίωσαν τη φυσική και ιστορική διοικητική διαίρεση της χώρας», επεσήμανε, ενώ για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη πρότεινε τη δημιουργία ευέλικτων μητροπολιτικών συνδέσμων.

Για τη χρηματοδοτική στήριξη του εγχειρήματος, ο κ. Τσίπρας δεσμεύτηκε για την παροχή 13 δισεκατομμυρίων ευρώ στους Δήμους εντός μιας αυτοδιοικητικής θητείας, μέσου της απόδοσης του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας, της αύξησης των πόρων του Πράσινου Ταμείου, της κατεύθυνσης του 40% του νέου ΕΣΠΑ στην Αυτοδιοίκηση και της δημιουργίας νέου προγράμματος «Φιλόδημος» ύψους 3,5 δις ευρώ. «Καμία αρμοδιότητα δεν μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση χωρίς τους πόρους και το προσωπικό που τη συνοδεύουν. Καμία. Ποτέ. Για κανέναν λόγο», ξεκαθάρισε.

Τέλος, στο πεδίο της δημοκρατικής λειτουργίας, πρότεινε την επαναφορά του συστήματος των δύο γύρων για την εκλογή Δημάρχων και Περιφερειαρχών με όριο το 50%, την ενίσχυση των Κοινοτήτων με δικό τους προϋπολογισμό και την εισαγωγή συμμετοχικών προϋπολογισμών. «Το νέο σύστημα εκλογικής διαδικασίας με την κατάργηση του δεύτερου γύρου των δημοτικών εκλογών είναι ένα εφεύρημα για να ενισχύσει την κομματοκρατία της Νέας Δημοκρατίας… Η πρότασή μας είναι εκλογή Δημάρχου και Περιφερειάρχη με ποσοστό 50% και αν αυτό δεν επιτυγχάνεται στον πρώτο γύρο, τότε να ακολουθεί β’ γύρος», σημείωσε, καταλήγοντας: «Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν είναι μια μεταρρύθμιση για μια κυβερνητική θητεία. Είναι μια μεταρρύθμιση για τις επόμενες γενιές. Ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο για την Ελλάδα του 21ου αιώνα».

Αναλυτικά η ομιλία Τσίπρα:

«Φίλες και φίλοι,

Στο σχολείο ενός ακόμα χωριού της ορεινής Ελλάδας, φέτος το Σεπτέμβρη, δεν θα ακουστεί το κουδούνι και οι φωνές των παιδιών.

Δεν υπάρχουν πια παιδιά εκεί.

Έφυγαν οι τελευταίες οικογένειες.

Όχι γιατί δεν αγαπούσαν τον τόπο τους.

Αλλά γιατί

χωρίς δουλειά,

χωρίς κέντρο υγείας,

χωρίς παιδικό σταθμό,

χωρίς δρόμο το χειμώνα,

αισθάνονταν ότι ο τόπος τους δεν τους αγαπούσε.

Και την ίδια στιγμή, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες μεγάλες πόλεις

νέα παιδιά χρειάζονται σχεδόν ένα μισθό για ενοίκιο.

Δεν μπορούν να φύγουν από το πατρικό τους και να κάνουν οικογένεια.

Στριμώχνονται σε στενάχωρα διαμερίσματα και σε γειτονιές που ασφυκτιούν, ενώ η υπόλοιπη Ελλάδα ερημώνει.

Ερημώνει οικονομικά.

Ερημώνει πολιτιστικά.

Ερημώνει εθνικά.

Αυτή είναι σήμερα η μεγάλη αντίφαση της πατρίδας μας.

Οι νέοι θέλουν να δημιουργήσουν εκεί που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν.

Αλλά πώς;

Όλες οι συνθήκες είναι απαγορευτικές.

Ξέρετε ότι η Ελλάδα είναι από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη της Ευρώπης;

Ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες της χώρας μας διαχειρίζονται το 6,5% των δημόσιων δαπανών;

Ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο μέσος όρος είναι περίπου 34%;

Αυτό σημαίνει, με απλά λόγια, ότι σχεδόν τίποτα δεν αποφασίζεται εκεί που ζούμε.

Κάποιοι, κάπου στο υδροκέφαλο κέντρο, αποφασίζουν για μας χωρίς εμάς.

Αυτή η στρέβλωση έχει ένα όνομα.

Δεν λέγεται αυτοδιοίκηση.

Λέγεται ετεροδιοίκηση.

Θέλουμε λοιπόν σήμερα να παρουσιάσουμε όχι κάποιες γραφειοκρατικές αλλαγές κορυφής.

Αλλά μια νέα αντίληψη για την Ελλάδα.

Γιατί η Ελλάδα δεν θα αλλάξει επειδή θα αλλάξει ένας υπουργός, κάποιες διατάξεις, ή ολόκληρο το υπουργικό συμβούλιο.

Η Ελλάδα θα αλλάξει όταν αλλάξει η αρχιτεκτονική του κράτους.

Φίλες και φίλοι,

Τούτες τις μέρες γιορτάσαμε τα 52 χρόνια από τη Μεταπολίτευση.

Και νομίζω όλοι αισθανόμαστε ότι ένα μεγάλο κεφάλαιο της πολιτικής μας ιστορίας έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του.

Η πολιτική φθορά, η διαφθορά, η έκπτωση του κράτους δικαίου και η διάλυση της εμπιστοσύνης το πιστοποιούν.

Η κοινωνία δεν ζητά σήμερα μια διαφορετική κυβέρνηση.

Ζητά ένα διαφορετικό κράτος.

Ζητά νέους θεσμούς.

Ζητά μια νέα σχέση ανάμεσα στον πολίτη και την εξουσία.

Η χώρα χρειάζεται επειγόντως μια μεγάλη αλλαγή.

Εμείς την ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση.

Και την πρώτη πράξη αυτής της μεγάλης αλλαγής παρουσιάζουμε και προτείνουμε σήμερα:

Το Σχέδιο μιας Νέας Αρχιτεκτονικής για τη διοικητική οργάνωση τη χώρας.

Μιας νέας σχέσης ανάμεσα στο κεντρικό κράτος, στις περιφέρειες, στους Δήμους και στους πολίτες.

Μιας νέας ισορροπίας ανάμεσα στην ευθύνη και την εξουσία.

Και το Σχέδιο αυτό, συμβολικά ονομάζουμε: Σχέδιο Αριστοτέλης.

Γιατί ο Αριστοτέλης υπήρξε ο φιλόσοφος, που έθεσε τις βάσεις της πολιτικής οργάνωσης, με επίκεντρο το μέτρο και την αρετή. Και στόχο την ευδαιμονία.

Θέλουμε με το όνομα αυτό να καταδείξουμε ότι οι ρίζες της ιστορίας μας και της ελληνικής σκέψης, πρέπει και μπορούν να δώσουν σύγχρονους καρπούς.

Να γίνουμε επιτέλους Ελλάδα της Ευρώπης.

Όχι μόνο επειδή εφαρμόζει ευρωπαϊκούς νόμους.

Αλλά επειδή συνδέει τη διαδρομή, την ιστορία, τους αγώνες της, με τις ευρωπαϊκές αρχές, που γέννησε ο διαφωτισμός.

Η σημαντικότερη από αυτές είναι απλή.

Κάθε απόφαση πρέπει να λαμβάνεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στον πολίτη.

Με συμμετοχή του πολίτη.

Αυτή είναι η θεμελιώδης ευρωπαϊκή αρχή της επικουρικότητας.

Αυτό σημαίνει πραγματική αποκέντρωση.

Αυτό σημαίνει πραγματική Δημοκρατία.

Αυτό σημαίνει πραγματική εμπιστοσύνη.

Γιατί κανείς δεν γνωρίζει καλύτερα έναν τόπο από τους ανθρώπους που ζουν και δημιουργούν σε αυτόν.

Η πρότασή μας στηρίζεται σε τέσσερις αρχές.

Εγγύτητα. Οι αποφάσεις παίρνονται όσο πιο κοντά γίνεται σε αυτούς που αφορούν.

Επικουρικότητα. Κάθε αρμοδιότητα ασκείται από το επίπεδο που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, εκτός αν αποδεδειγμένα εξυπηρετείται καλύτερα αλλού.

Αποτελεσματικότητα. Ο πολίτης δικαιούται υπηρεσίες που δουλεύουν, όχι δικαιολογίες που εξηγούν γιατί δεν δουλεύουν.

Και δημοκρατική λογοδοσία. Όποιος αποφασίζει, λογοδοτεί. Λογοδοτεί σε αυτούς που τον εξέλεξαν. Όχι σε αυτούς που τον διόρισαν.

Και πάνω σε αυτές τις αρχές, μία αξιωματική υποχρέωση που δεν διαπραγματευόμαστε: ο Έλληνας πολίτης δικαιούται τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υπηρεσίες σε όλη, ανεξαιρέτως, την επικράτεια.

Στο Μαρούσι και στην Τήλο.

Στο Κολωνάκι και στα Άγραφα.

Γι’ αυτό, το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν είναι απλά μια μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Είναι, όπως προείπα, η πρώτη μεγάλη πράξη της Νέας Μεταπολίτευσης.

Και στηρίζεται σε τρεις μεγάλους πυλώνες.

Στις Περιφέρειες.

Στους Δήμους με μητροπολιτικές αρμοδιότητες.

Και στην Αναγέννηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ας ξεκινήσουμε από τις περιφέρειες.

Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν αναπτύχθηκε επειδή όλες οι αποφάσεις λαμβάνονταν στην πρωτεύουσά της.

Αναπτύχθηκε επειδή κάθε Περιφέρεια έχει τον δικό της ρόλο.

Τη δική της ταυτότητα.

Το δικό της σχέδιο

Σήμερα, δυστυχώς, οι περισσότερες Περιφέρειες της Ελλάδας είναι στην αναμονή.

Περιμένουν χρηματοδοτήσεις.

Περιμένουν εγκρίσεις.

Περιμένουν αποφάσεις.

Περιμένουν την Αθήνα.

Έτσι, όμως, δεν οικοδομείται μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα.

Έτσι αναπαράγεται η εξάρτηση.

Αυτός είναι ο λόγος που η αποκέντρωση για μας δεν είναι απλώς διοικητική επιλογή.

Είναι η βασική μας αναπτυξιακή στρατηγική.

Γιατί η νέα οικονομία δεν χτίζεται μέσα σε ένα υπουργείο.

Χτίζεται στους τόπους όπου παράγεται ο πλούτος.

Με τον Αριστοτέλη, λοιπόν, κάθε Περιφέρεια αποκτά το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος.

Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με σαφείς στόχους.

Με συγκεκριμένα έργα.

Με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα.

Με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Έτσι κάθε Περιφέρεια αναδεικνύει τα δικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Και καθίσταται η αποκέντρωση θεμέλιο της αναπτυξιακής μας στρατηγικής.

Ενώ η δημιουργία μόνιμης δημόσιας υποδομής αποκέντρωσης μετατρέπει τη μετεγκατάσταση στην ύπαιθρο από ατομικό ρίσκο σε δημόσια πολιτική,

ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή δημοκρατία, την επισιτιστική ασφάλεια

και την τεχνολογική αυτονομία των τοπικών κοινωνιών.

Επιτρέψτε μου να το πω επιγραμματικά:

Στο πρόγραμμά μας, η αποκέντρωση είναι ο βασικός μοχλός ανάπτυξης μιας σύγχρονης, δημοκρατικής και δίκαιης Ελλάδας.

Επί δεκαετίες σχεδιάζαμε την Ελλάδα από πάνω προς τα κάτω.

Σήμερα κάνουμε το αντίθετο.

Σχεδιάζουμε την Ελλάδα από κάτω προς τα πάνω.

Γιατί θέλουμε κάθε Περιφέρεια να μπορεί να απαντήσει σε ένα απλό αλλά καθοριστικό ερώτημα.

Πώς θέλουμε να είναι ο τόπος μας σε δέκα χρόνια;

Αυτή είναι η ουσία του Σχεδίου Αριστοτέλης.

Δεν αλλάζουμε μόνο τη διοικητική δομή της χώρας.

Αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζει το μέλλον της.

Πώς όμως θα ενισχύσουμε άμεσα τις Περιφέρειες;

Πρώτον, με την Κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.

Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις λειτουργούν ως γραφειοκρατικό εμπόδιο ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και την αυτοδιοίκηση.

Η ελλιπής στελέχωσή τους μεγεθύνει τα προβλήματα και δημιουργεί τεράστιες καθυστερήσεις: οριοθέτηση ρεμάτων, κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, εγκρίσεις που κρατούν μήνες.

Καταργούνται λοιπόν και οι αρμοδιότητές τους μεταφέρονται στις αιρετές Περιφέρειες, μαζί με το προσωπικό που τις ασκεί σήμερα και τους αντίστοιχους πόρους, ώστε να εξαλειφθούν οι επικαλύψεις, οι καθυστερήσεις και η πολυδιάσπαση ευθυνών.

Το κεντρικό κράτος μετατρέπεται σε Κράτος-Στρατηγείο.

Που σχεδιάζει.

Συντονίζει.

Θέτει εθνικούς στόχους.

Αξιολογεί τα αποτελέσματα.

Και αφήνει την εφαρμογή εκεί όπου υπάρχει γνώση, εμπειρία και εγγύτητα προς τον πολίτη.

Δεύτερον, με την συγκρότηση μιας ενεργειακής κοινότητας σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα.

Το ρεύμα είναι από τις μεγαλύτερες λειτουργικές δαπάνες κάθε δήμου και κάθε ΔΕΥΑ. Δημοτικός φωτισμός, αντλιοστάσια, σχολεία, κολυμβητήρια. Και είναι δαπάνη που δεν την ελέγχει κανείς τοπικά.

Η θέση μας είναι απλή: σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα συγκροτείται ενεργειακή κοινότητα, με τρεις θεσμικές προϋποθέσεις που την κάνουν εφικτή:

1. Προτεραιότητα στο δίκτυο για τις δημοτικές ενεργειακές κοινότητες και δέσμευση ενεργειακού χώρου για τις ανάγκες της Αυτοδιοίκησης.
2. Επαναφορά του net metering για τον ενεργειακό συμψηφισμό της κατανάλωσης δήμων και κάθε Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης.
3. Χρηματοδότηση με προτεραιότητα στους ευαίσθητους τομείς της ενέργειας και των υδάτων, με ειδική μέριμνα για τους μικρούς ορεινούς, νησιωτικούς και ακριτικούς Δήμους.

Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν αφορά όμως, μόνο τις μεγάλες πόλεις.

Δεν αφορά μόνο τις Περιφέρειες.

Αφορά κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Γιατί Ελλάδα είναι οι τόποι που κράτησαν ζωντανή την ταυτότητά μας.

Επιτρέψτε μου λοιπόν να περάσω στους δήμους.

Στους τόπους, που καθένας έχει τη δική του ιστορία.

Τη δική του φυσιογνωμία.

Κι όμως, πολλές φορές αντιμετωπίστηκαν σαν απλές διοικητικές μονάδες.

Σαν κουκίδες στο χάρτη.

Σαν παραρτήματα.

Τον Αριστοτέλη διαπερνά μια άλλη αντίληψη.

Η αντίληψη ότι η διοικητική οργάνωση μιας χώρας δεν μπορεί να αγνοεί την ιστορία της.

Τη γεωγραφία της.

Την κοινωνία της.

Την ταυτότητα των ανθρώπων της.

Γι’ αυτό ο Αριστοτέλης δεν επανασχεδιάζει απλώς τα διοικητικά όρια.

Αποκαθιστά ιστορικές αδικίες.

Επιστρέφει τη φωνή σε τοπικές κοινωνίες που τη στερήθηκαν.

Επιστρέφει την ευθύνη σε όσους γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον τον τόπο τους.

Το σχέδιο Καλλικράτης (Ν. 3852/2010) μείωσε τους δήμους από 1034 σε 325.

Με το Πρόγραμμα Κλεισθένης αυξήθηκαν σε 332.

Ο «Καλλικράτης» υπήρξε μια σημαντική μεταρρύθμιση για την εποχή του. Δημιούργησε ισχυρότερους Δήμους και έδωσε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση νέα χαρακτηριστικά.

Δεκαπέντε χρόνια μετά, όμως, η εμπειρία/ μάς επιτρέπει να δούμε και τα όριά του.

Δημιουργήθηκαν Δήμοι χωρίς την αναγκαία γεωγραφική, λειτουργική και κοινωνική συνοχή.

Δήμοι που ενώνουν περιοχές με διαφορετική ιστορική πορεία, διαφορετικές ανάγκες και διαφορετική αναπτυξιακή φυσιογνωμία.

Δήμοι τόσο εκτεταμένοι, ώστε πολλές φορές ο πολίτης αισθάνεται ότι η διοίκηση απομακρύνθηκε αντί να έρθει πιο κοντά του.

Στον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, για παράδειγμα, οι 3 κοινότητες δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους, ενώ μοιάζει να έχει εξαφανιστεί και μία τέταρτη, η Βάρκιζα.

Η Βάρη, στους πρόποδες του Υμηττού, ένας τόπος με αραιή δόμηση, αγροτικό παρελθόν και ανάγκες που δεν έχουν σχέση με τον συμπαγή αστικό ιστό της Βούλας δίπλα του.

Ενώ η Βουλιαγμένη, μία περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους, που χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία, κινδυνεύει να απορροφηθεί από το τσιμέντο που την απειλεί. Να γίνει ένα τεράστιο ξενοδοχείο, όπως κι η Βάρκιζα που έχει ξεχαστεί.

Ο Δήμος Κύμης–Αλιβερίου ενώνει δεκάδες οικισμούς και δύο πόλεις με διαφορετική ιστορική και οικονομική ταυτότητα.

Στον Δήμο Μετεώρων υπάρχουν χωριά που απέχουν έως και ογδόντα χιλιόμετρα από την έδρα τους.

Στον Δήμο Ωρωπού, η Ιπποκράτειος Πολιτεία και η Σκάλα Ωρωπού αποτελούν δύο εντελώς διαφορετικές χωρικές και κοινωνικές πραγματικότητες.

Αντίστοιχες περιπτώσεις συναντάμε στον Δήμο Διονύσου και στον Δήμο Μάνδρας–Ειδυλλίας, που εκτείνεται από τον Κορινθιακό Κόλπο έως τα όρια της Ελευσίνας.

Θα μπορούσα να δώσω δεκάδες άλλα παρόμοια παραδείγματα.

Η χωρική συγκεντροποίηση του Καλλικράτη δημιούργησε μεγάλες χωρικές ενότητες στις οποίες η θεμελιώδης «αρχή της εγγύτητας» της δημοτικής αρχής προς τους δημότες δεν μπορεί να λειτουργήσει, με αποτέλεσμα την ποιοτική υποβάθμιση της τοπικής δημοκρατίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σήμερα περίπου 90.000 δήμους με μέσο πληθυσμό 5.600 κατοίκους,

ενώ η Ελλάδα 332 δήμους με μέσο πληθυσμό πάνω από 30.000.

Περισσότεροι από εκατό Δήμοι σε ολόκληρη τη χώρα μπορούν και πρέπει να αποκτήσουν ξανά την αυτονομία τους.

Όχι από νοσταλγία για το παρελθόν.

Αλλά γιατί αποτελεί προϋπόθεση για το μέλλον.

Γιατί διαφορετικές περιοχές έχουν διαφορετικές ανάγκες.

Διαφορετικές δυνατότητες.

Με το Σχέδιο Αριστοτέλης διορθώνουμε τις βίαιες και αναγκαστικές συνενώσεις

που αλλοίωσαν τη φυσική και ιστορική διοικητική διαίρεση της χώρας.

Οι Δήμοι με ιστορική ταυτότητα, ιδιαίτερη πολιτιστική ή αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και σημαντικό φυσικό ή περιβαλλοντικό κεφάλαιο, επανακτούν την αυτοδιοικητική τους αυτονομία.

Φίλες και φίλοι,

Για να γίνουμε επιτέλους Ευρώπη, πρέπει να κάνουμε το επόμενο μεγάλο άλμα.

Οι μεγάλες πόλεις της χώρας δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν μόνο ως Δήμοι.

Πρέπει να εξελιχθούν σε πραγματικά μητροπολιτικά κέντρα διακυβέρνησης.

Γιατί οι μεγάλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις δεν περιμένουν καθημερινά αποφάσεις από τα υπουργεία.

Σχεδιάζουν.

Αποφασίζουν.

Υλοποιούν.

Λογοδοτούν.

Αυτό θέλουμε και για την Ελλάδα.

Οι Δήμοι αποκτούν σταδιακά κυβερνητικές αρμοδιότητες.

Όχι για να αντικαταστήσουν το κράτος.

Αλλά για να κάνουν το κράτος αποτελεσματικότερο.

Αρμοδιότητες που σήμερα ασκούνται αποκλειστικά από τα υπουργεία μεταφέρονται εκεί όπου μπορούν να ασκηθούν καλύτερα.

Στον τόπο όπου γεννιούνται τα προβλήματα.

Και όπου μπορούν να δοθούν οι ταχύτερες λύσεις.

Για πρώτη φορά, οι πολίτες θα γνωρίζουν ποιος αποφασίζει.

Ποιος υλοποιεί.

Ποιος λογοδοτεί.

Αυτό σημαίνει πραγματική Δημοκρατία.

Αυτό σημαίνει πραγματική ευθύνη.

Η εφαρμογή της μητροπολιτικής διακυβέρνησης γίνεται σταδιακά

και με διαφοροποιημένη προσέγγιση,

ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε αστικού κέντρου.

Ως πρώτο στάδιο, θεσμοθετείται στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη,

όπου το μέγεθος, η πολυπλοκότητα των αστικών λειτουργιών και τα υπερτοπικά προβλήματα καθιστούν αναγκαίο έναν ενιαίο μηχανισμό συντονισμού και στρατηγικού σχεδιασμού.

Το καταλληλότερο μοντέλο για την ελληνική περίπτωση είναι ο ευέλικτος μητροπολιτικός σύνδεσμος,

δηλαδή μια ενισχυμένη μορφή διαδημοτικής συνεργασίας.

Οι αρμοδιότητες του μητροπολιτικού συνδέσμου θα είναι συγκεκριμένες:

χωροταξικός σχεδιασμός,

μεταφορές και κινητικότητα,

μεγάλες υποδομές,

ύδατα και αντιπλημμυρική προστασία,

περιβαλλοντική προστασία, πολιτική προστασία,

διαχείριση κοινόχρηστων και παράκτιων χώρων.

Χωρίς να υποκαθιστά τις αρμοδιότητες των επιμέρους δήμων

στις τοπικές τους λειτουργίες.

Αγαπητοί φίλοι,

Αναφέρθηκα κάπως συνοπτικά στις προβλέψει του Αριστοτέλη, για τις Περιφέρειες, τους Δήμους, τις μεγάλες πόλεις.

Αλλά ξέρουμε όλοι, ότι καμία μεγάλη μεταρρύθμιση δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στις καλές προθέσεις.

Χρειάζεται ισχυρές θεσμικές εγγυήσεις.

Χρειάζεται κανόνες που να διασφαλίζουν ότι η αποκέντρωση δεν θα εξαρτάται από την εκάστοτε κυβέρνηση, αλλά θα αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό του ελληνικού κράτους.

Γι’ αυτό το Σχέδιο Αριστοτέλης συνοδεύεται από τέσσερις θεμελιώδεις θεσμικές εγγυήσεις.

Πρώτη εγγύηση: Γεωγραφική Ισότητα.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να χωρίζεται σε πολίτες δύο ταχυτήτων.

Η ποιότητα ζωής δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας.

Καθιερώνουμε την Εθνική Πολιτική Γεωγραφικής Ισότητας.

Καμία σημαντική δημόσια πολιτική δεν θα εφαρμόζεται χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση των γεωγραφικών της επιπτώσεων. Γιατί δεν αρκεί να μεταφέρουμε αρμοδιότητες πιο κοντά στον πολίτη.

Οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι ο τόπος κατοικίας του δεν θα καθορίζει τις ευκαιρίες και τα δικαιώματά του.

Ιδρύουμε Εθνικό Παρατηρητήριο Γεωγραφικής Ισότητας και αναμορφώνουμε τα κριτήρια κατανομής των δημόσιων πόρων, ώστε να λαμβάνονται υπόψη η νησιωτικότητα, η ορεινότητα, το δημογραφικό πρόβλημα και οι πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.

Δεύτερη εγγύηση: Ισχυρή και οικονομικά αυτόνομη Αυτοδιοίκηση.

Δεν υπάρχει πραγματική αυτοδιοίκηση χωρίς πραγματική οικονομική αυτονομία.

Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες αποκτούν σταθερούς πόρους, μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία και σαφείς αρμοδιότητες με βάση τις γεωγραφικές ανισότητες.

Σήμερα, οι Δήμοι καλύπτουν με δικά τους έσοδα μόνο το 25% των δαπανών τους

165 δήμοι καλύπτουν κάτω του 20%.

Οι μισοί δήμοι της χώρας εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από κρατικές επιχορηγήσεις για να λειτουργήσουν.

Έκθεση της ΚΕΔΕ αποτιμά τη χρηματοδοτική απόκλιση:

• πάνω από 1,3 δισ. ευρώ για την κάλυψη του λειτουργικού κόστους,
• πάνω από 1,2 δισ. ευρώ για τις αναγκαίες επενδυτικές δαπάνες, τη βελτίωση και τη συντήρηση των υποδομών.

Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες αποκτούν σταθερούς πόρους, μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία και σαφείς αρμοδιότητες με βάση τις γεωγραφικές ανισότητες.

Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι – ΚΑΠ – περίπου 2 δισ. ευρώ ετησίως, φτάνουν στην πράξη μόνο για να λειτουργήσουν οι δήμοι: μισθοδοσία, καθαριότητα, φωτισμός, τρέχουσα λειτουργία. Δεν αφήνουν τίποτα για επένδυση.

Κατοχυρώνουμε ότι οι ΚΑΠ δεν πρόκειται να μειωθούν, και εξετάζουμε την αύξησή τους ώστε να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες της Αυτοδιοίκησης.

Και κάνουμε ένα βήμα ακόμη: τους θεσμοθετούμε ως εξασφαλισμένο ποσοστό του ΑΕΠ.

Δίπλα στους ΚΑΠ συγκροτούμε ένα δεύτερο και αποκλειστικά επενδυτικό σκέλος:

κατοχυρωμένο, μόνιμο, προβλέψιμο.

Θα το κάνουμε απελευθερώνοντας πόρους που υπάρχουν ήδη και λιμνάζουν.

Αποθεματικά. Ευρωπαϊκά κονδύλια.

Τέλη που εισπράττονται από την τοπική δραστηριότητα και καταλήγουν αλλού.

Αναπτύσσουμε 4 ισχυρά χρηματοδοτικά εργαλεία

1. Ολόκληρο το τέλος ανθεκτικότητας στους Δήμους

Απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους Δήμους, με σημερινή βάση 582 εκ. ευρώ (προϋπολογισθέν 2025), ως αμιγές έσοδο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

2. Πράσινο Ταμείο: 6% των αποθεματικών

Αύξηση των επενδυτικών πόρων που διαθέτει το Πράσινο Ταμείο στους Δήμους σε 6% των αποθεματικών του, από περίπου 2,7% σήμερα.

Η χρηματοδότηση αυτή θα καλύπτει επενδυτικές δαπάνες με περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

3. Το 40% του νέου εθνικού φακέλου στην Αυτοδιοίκηση

Κατοχύρωση ότι ο Εθνικός Φάκελος της χώρας

για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 (νέο ΕΣΠΑ)

θα κατευθύνει το 40% των πόρων του στην Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση,

εκ των οποίων τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ, το 15% του φακέλου,

αποκλειστικά για έργα Δήμων. Χωρίς επιπλέον δημοσιονομικό κόστος.

4. Νέος «Φιλόδημος»: 3,5 δισ. ευρώ, ανά αυτοδιοικητική θητεία

Κατοχύρωση ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα δεσμεύει 250 εκ. ευρώ ετησίως,

τα οποία με μόχλευση μέσω δανεισμού από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

συγκροτούν νέο πρόγραμμα «Φιλόδημος»

ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά πενταετία,

δηλαδή 700 εκ. ευρώ ετησίως. Χωρίς επιπλέον δημοσιονομικό κόστος.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επιδοτεί, δεν δανείζει, τεχνικές βοήθειες, μελέτες και ωριμάνσεις έργων σε όλα τα προγράμματα που χρηματοδοτεί.

Αυτή τη δυνατότητα την αξιοποιούμε πλήρως και τη μετατρέπουμε σε μόνιμο εργαλείο ωρίμανσης, οριζόντιο για όλες τις πηγές χρηματοδότησης:

• Ωριμάνσεις και μελέτες για έργα κάθε πηγής: νέου ΕΣΠΑ, «Φιλόδημου», Πράσινου Ταμείου, τέλους ανθεκτικότητας.
• Τεχνικό σύμβουλο στη διάθεση των μικρών και ορεινών δήμων που δεν διαθέτουν τεχνική υπηρεσία.
• Διαδημοτικούς συνδέσμους για την υλοποίηση προγραμμάτων που ένας δήμος μόνος δεν σηκώνει.

Έτσι δίνουμε στους Δήμους και τα κεφάλαια και τα εργαλεία να τα χρησιμοποιήσουν.

Δεκατρία δισεκατομμύρια ευρώ στους Δήμους μέσα σε μία δημοτική θητεία. Κοντά στα δεκαπέντε δισεκατομμύρια κατοχυρωμένων πόρων συνολικά.

Καμία αρμοδιότητα δεν μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση χωρίς τους πόρους και το προσωπικό που τη συνοδεύουν.

Καμία. Ποτέ. Για κανέναν λόγο.

Τρίτη εγγύηση: Δημοκρατία πιο κοντά στον πολίτη.

Η Δημοκρατία δεν εξαντλείται στην ψήφο κάθε τέσσερα χρόνια.

Το νέο σύστημα εκλογικής διαδικασίας με την κατάργηση του δεύτερου γύρου των δημοτικών εκλογών

είναι ένα εφεύρημα για να ενισχύσει την κομματοκρατία της Νέας Δημοκρατίας σε δήμους και περιφέρειες.

Αυτός ο νόμος δεν είχε τη συναίνεση κανενός συλλογικού οργάνου της αυτοδιοίκησης.

Τα πραγματικά προβλήματα απαιτούν δημάρχους με αυξημένη πλειοψηφία.

Το σύστημα των δύο γύρων που εφαρμόστηκε με μικροαλλαγές στη χώρα τα τελευταία 50 χρόνια λειτούργησε αποτελεσματικά.

Η πρότασή μας είναι λοιπόν, εκλογή Δημάρχου και Περιφερειάρχη

με ποσοστό 50%

και αν αυτό δεν επιτυγχάνεται στον πρώτο γύρο,

τότε να ακολουθεί και β’ γύρος μεταξύ των δύο πρώτων.

Θέλουμε ενεργούς πολίτες και ισχυρές τοπικές κοινωνίες.

Για αυτό και ενισχύουμε τις Κοινότητες, καθιερώνουμε συμμετοχικούς προϋπολογισμούς, τοπικά δημοψηφίσματα, δημόσια διαβούλευση και ουσιαστική λογοδοσία.

Γιατί οι πολίτες δεν πρέπει να είναι απλοί αποδέκτες των αποφάσεων.

Πρέπει να γίνουν συμμέτοχοι στη διαμόρφωσή τους.

Η μεγάλη καινοτομία του σχεδίου μας είναι η συμμετοχική διακυβέρνηση.

Ο δήμος πρέπει να ορίζει εκ των προτέρων ποιο μέρος μιας απόφασης μεταφέρεται στους πολίτες: προτεραιότητες έργων, ιεράρχηση προτάσεων, συμβουλευτική γνώμη ή έλεγχος υλοποίησης.

Οι πολίτες θα αποφασίζουν για έργα τοπικής σημασίας μέσα από ανοικτές διαδικασίες υποβολής προτάσεων, τεχνικής αξιολόγησης και δημόσιας ψηφοφορίας.

Με ενισχυμένες αρμοδιότητες για την καθημερινότητα.

Και ξεχωριστό προϋπολογισμό.

Και θεσμοθετημένη ετήσια χρηματοδότηση για όλες τις μικρές κοινότητες, με διαφανή αντικειμενικά κριτήρια, κατοχυρωμένη και προστατευμένη ώστε να φτάνει στην κοινότητα χωρίς αίτημα, χωρίς μεσάζοντα, χωρίς εύνοια.

Και δεσμευτική εγγραφή των έργων που αποφασίζει η συνέλευση κάθε κοινότητας, με τη διαδικασία του συμμετοχικού προϋπολογισμού.

Ό,τι αποφασίζει το χωριό στη συνέλευσή του, γράφεται στον προϋπολογισμό.

Δεν είναι ευχή. Είναι εγγραφή.

Τέταρτη εγγύηση: Ψηφιακή, διαφανής και αποτελεσματική διακυβέρνηση.

Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν αλλάζει μόνο τους θεσμούς.

Αλλάζει και τον τρόπο λειτουργίας τους.

Όλες οι βαθμίδες της Αυτοδιοίκησης λειτουργούν με ενιαία ψηφιακά συστήματα, πλήρη διαφάνεια, ανοικτά δεδομένα και αντικειμενική αξιολόγηση.

Οι πολίτες γνωρίζουν σε πραγματικό χρόνο πώς αξιοποιούνται οι δημόσιοι πόροι, ποια έργα υλοποιούνται και ποια αποτελέσματα παράγονται.

Η εμπιστοσύνη οικοδομείται με διαφάνεια.

Η αποτελεσματικότητα με αξιολόγηση.

Και η Δημοκρατία με λογοδοσία.

Φίλες και φίλοι,

Κάθε γενιά κρίνεται από το έργο που παραδίδει στην επόμενη.

Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν είναι μια μεταρρύθμιση για μια κυβερνητική θητεία.

Είναι μια μεταρρύθμιση για τις επόμενες γενιές.

Η Ελλάδα του 2030 μπορεί να είναι μια χώρα διαφορετική.

Με μια Νεα Αρχιτεκτονική Διοίκησης.

Με μια Νέα Συμφωνία εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και την κοινωνία.

Με ένα κράτος ευρωπαϊκό.

Ένα κράτος δημοκρατικό.

Ένα κράτος που υπηρετεί τον άνθρωπο.

Η επιτυχία μας θα κριθεί από το αν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες θα μπορούν πραγματικά να σχεδιάζουν το μέλλον τους.

Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας.

Και αυτό το στοίχημα μπορούμε να το κερδίσουμε.

Με πίστη στις δυνάμεις μας.

Με εμπιστοσύνη στις τοπικές κοινωνίες.

Η Ελλάδα έχει ανάγκη από έναν νέο τρόπο να κυβερνηθεί.

Έχει ανάγκη από μια νέα σχέση ανάμεσα στον πολίτη και την εξουσία.

Αυτό είναι το Σχέδιο Αριστοτέλης.

Αυτή είναι η νέα αρχιτεκτονική του ελληνικού κράτους που οραματιζόμαστε.

Αυτή είναι η Ελλάδα που αξίζουμε.

Αυτό είναι το Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που προτείνουμε.

Από την κοινωνία, με την κοινωνία, για την κοινωνία.

Από κάθε περιφέρεια της χώρας, με κάθε περιφέρεια της χώρας, για κάθε περιφέρεια της χώρας.

Από κάθε Δήμο, με κάθε Δήμο για κάθε Δήμο της Ελλάδας.

Ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο για την Ελλάδα του 21ου αιώνα.

Μία Νέα Ελλάδα»

Ειδικότερα, ο ΓΓ Πολιτικής Προστασίας Νίκος Παπευσταθίου συγκάλεσε σήμερα παρουσία του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, με θέμα τα καιρικά φαινόμενα που θα επηρεάσουν αύριο, Κυριακή 01 Φεβρουαρίου 2026, τη χώρα με ισχυρές βροχές, καταιγίδες, πιθανώς τοπικές χαλαζοπτώσεις, ισχυρούς ανέμους και χιονοπτώσεις.

Σε ποιες περιοχές θα εκδηλωθούν ισχυρά φαινόμενα

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της Επιτροπής:

α. Αύριο, θα εκδηλωθούν ιδιαίτερα ισχυρά φαινόμενα, στην Πελοπόννησο, τη Θεσσαλία (κυρίως στις περιφερειακές ενότητες Λάρισας, Μαγνησίας, συμπεριλαμβανομένων και των Σποράδων) καθώς και στις περιφερειακές ενότητες Πιερίας, Ημαθίας και Χαλκιδικής.

β. Ισχυρά φαινόμενα θα σημειωθούν στην Κρήτη, τα νησιά του Ιονίου (κυρίως σε Λευκάδα, Κεφαλληνία, Ιθάκη, Ζάκυνθο), την Ήπειρο, τη δυτική Στερεά, την κεντρική Μακεδονία, την ανατολική Στερεά (συμπεριλαμβανομένης της Αττικής) και την Εύβοια.

γ. Μεθαύριο Δευτέρα ισχυρά φαινόμενα θα σημειωθούν στο Ανατολικό Αιγαίο και μέχρι τις πρωινές ώρες ισχυρές βροχές και καταιγίδες στα Δωδεκάνησα και την Κρήτη.

Το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.) έχει ήδη επικοινωνήσει με τους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, καθώς και με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για την εξέλιξη των καιρικών φαινομένων προκειμένου να υπάρχει η αντίστοιχη επιχειρησιακή ετοιμότητα και αντιμετώπιση των συνεπειών αυτών.

«Κόκκινος συναγερμός» για τέσσερις Περιφέρειες

Σε κατάσταση Red code η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με βάση τις παραπάνω προβλέψεις, έθεσε τις εξής περιοχές:

Την Περιφέρεια Πελοποννήσου
Την Περιφέρεια Θεσσαλίας (περιλαμβανομένων των Σποράδων)
Τις Περιφερειακές Ενότητες Αχαΐας και Ηλείας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας
Τις Περιφερειακές Ενότητες Πιερίας, Ημαθίας και Χαλκιδικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Στο πλαίσιο αυτό Δήμοι και Περιφέρειες καλούνται να συγκαλέσουν άμεσα τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π) και τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π).

Επισημαίνεται ότι, στις περιοχές που υπάρχει κίνδυνος κατολισθήσεων κατά τη διάρκεια των ισχυρών καιρικών φαινομένων και σε σημεία όπου έχουν σημειωθεί στο παρελθόν, συνιστάται στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν τις μετακινήσεις.

Οδηγίες προς τους πολίτες

Με την αναμενόμενη επιδείνωση του καιρού, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Ειδικότερα, σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση έντονων βροχοπτώσεων, καταιγίδων ή θυελλωδών ανέμων:

• Να ασφαλίσουν αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
• Να βεβαιωθούν ότι τα λούκια και οι υδρορροές των κατοικιών δεν είναι φραγμένα και λειτουργούν κανονικά.
• Να αποφεύγουν να διασχίζουν χειμάρρους και ρέματα, πεζή ή με όχημα, κατά τη διάρκεια καταιγίδων και βροχοπτώσεων, αλλά και για αρκετές ώρες μετά το τέλος της εκδήλωσής τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα σημεία του οδικού δικτύου, όπου ο δρόμος διασταυρώνεται με χειμάρρους και δεν υπάρχει γέφυρα.
• Να αποφεύγουν τις εργασίες υπαίθρου και δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές κατά τη διάρκεια εκδήλωσης των έντονων καιρικών φαινομένων (κίνδυνος από πτώσεις κεραυνών).
• Να προφυλαχτούν αμέσως κατά τη διάρκεια μιας χαλαζόπτωσης. Να καταφύγουν σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο και να μην εγκαταλείπουν τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθούν ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα.
• Να αποφύγουν τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).
• Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Σε περιοχές που εκδηλώνεται έντονη κεραυνική δραστηριότητα:

Αν βρίσκεστε στο σπίτι

• Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο διότι ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Αποσυνδέστε τις συσκευές τηλεόρασης από την κεραία και την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος.
• Αποφύγετε να αγγίξετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο) καθώς συνιστούν καλούς αγωγούς του ηλεκτρισμού.
• Αν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο
• Ακινητοποιείστε το στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα που ενδέχεται να πέσουν πάνω του.
• Μείνετε μέσα και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.
• Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα.
• Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.

Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

• Καταφύγετε σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο διαφορετικά καθίστε αμέσως στο έδαφος χωρίς να ξαπλώσετε.
• Προστατευτείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων στην περίπτωση που είστε μέσα σε δάσος.
• Μην καταφύγετε ποτέ κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε ανοιχτό χώρο.
• Αποφύγετε τα χαμηλά εδάφη για τον κίνδυνο πλημμύρας.
• Μην στέκεστε πλάι σε πυλώνες, γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνικές γραμμές και φράκτες.
• Μην πλησιάζετε μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. αυτοκίνητα, ποδήλατα, σύνεργα κατασκήνωσης κλπ.).
• Απομακρυνθείτε από ποτάμια, λίμνες ή άλλες μάζες νερού.
• Αν είστε μέσα στη θάλασσα βγείτε αμέσως έξω.
• Αν βρίσκεστε απομονωμένοι σε μια επίπεδη έκταση και νιώσετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια (ώστε να ελαχιστοποιήσετε την επιφάνεια του σώματός σας και την επαφή σας με το έδαφος) πετώντας τα μεταλλικά αντικείμενα που έχετε επάνω σας.

Σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση χιονοπτώσεων και παγετού:

Αν πρόκειται να μετακινηθούν με το αυτοκίνητο:

• Να ενημερωθούν για τον καιρό και για την κατάσταση του οδικού δικτύου
• Να έχουν στο όχημά τους αντιολισθητικές αλυσίδες και το ρεζερβουάρ γεμάτο καύσιμα
• Να ταξιδεύουν, εφόσον είναι αναγκαίο, κατά προτίμηση στη διάρκεια της ημέρας προτιμώντας τους κεντρικούς δρόμους
• Να ενημερώνουν τους οικείους τους για τη διαδρομή που πρόκειται να ακολουθήσουν
• Να μεταβάλλουν το πρόγραμμα των μετακινήσεών τους ώστε να αποφεύγουν την αιχμή των καιρικών φαινομένων
• Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Αν μετακινούνται πεζή :

• Να ντύνονται με πολλά στρώματα από ελαφριά ρούχα αντί για ένα βαρύ ρούχο και να φορούν κατάλληλα παπούτσια ώστε να αποφύγουν τραυματισμούς λόγω της ολισθηρότητας
• Να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις κατά την διάρκεια αιχμής των φαινομένων (έντονη χιονόπτωση,  συνθήκες παγετού)

Για πληροφορίες και ανακοινώσεις σχετικά με την επικρατούσα κατάσταση και την βατότητα του οδικού δικτύου λόγω εισροής πλημμυρικών υδάτων σε αυτό ή λόγω χιονοπτώσεων και παγετού, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της ΕΛ.ΑΣ. www.astynomia.gr.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τα έντονα καιρικά φαινόμενα, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr».

• Πρόκειται για την Περιφερειακή Ενότητα Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, καθώς και τις Περιφερειακές Ενότητες Δράμας, Καβάλας, Θάσου, Ξάνθης και Ροδόπης της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Η κακοκαιρία έχει φέρει προβλήματα και σε ακτοπλοϊκά δρομολόγια καθώς ακυρώθηκαν τα πρωινά δρομολόγια του Blue Star Δήλος και του Fast Ferries Άνδρος ενώ δεμένα είναι και τα δελφίνια για τα νησιά του Αργοσαρωνικού. Παράλληλα δεν θα πραγματοποιηθεί το πρωινό δρομολόγιο από το λιμάνι της Ραφήνας.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έθεσε τις παραπάνω περιοχές σε καθεστώς «Red Code» έπειτα από την έκδοση Έκτακτου Δελτίου Επιδείνωσης Καιρού από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) και τη συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου.

Στο πλαίσιο αυτό, Δήμοι και Περιφέρειες καλούνται να συγκαλέσουν άμεσα τα Τοπικά και Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π.), προκειμένου να εξετάσουν την ετοιμότητα των μηχανισμών και τα μέτρα αντιμετώπισης ενδεχόμενων πλημμυρικών φαινομένων.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / Meteo.gr, τη Δευτέρα 26/01 αναμένεται επεισόδιο βροχόπτωσης Κατηγορίας 3 (Σημαντική), με βροχές και καταιγίδες τοπικά ισχυρές.

Η επιδείνωση του καιρού θα ξεκινήσει από τα δυτικά και σταδιακά θα επεκταθεί:

• στην Ανατολική Στερεά,
• στη Νότια και Ανατολική Πελοπόννησο,
• στην Εύβοια,
• στην Κεντρική και Ανατολική Στερεά,
• στην Κρήτη από τις προμεσημβρινές ώρες,
• στις Κυκλάδες από το μεσημέρι,
• στις Σποράδες,
• στα νησιά του Βόρειου και Ανατολικού Αιγαίου,
• και στα Δωδεκάνησα.

Τα φαινόμενα κατά τόπους θα συνοδεύονται από χαλαζοπτώσεις, κυρίως σε νησιωτικά τμήματα του Νοτίου και Ανατολικού Αιγαίου, αλλά και πιθανώς σε περιοχές της Βορειοανατολικής Πελοποννήσου και της Νότιας Αττικής. Παράλληλα, στο Αιγαίο θα πνέουν τοπικά θυελλώδεις νότιοι άνεμοι.

Στους παρακάτω χάρτες, παρουσιάζονται τα εκτιμώμενα ύψη βροχόπτωσης σε δυο χρονικά στιγμιότυπα της Δευτέρας 26/01.

Ισχυρές βροχές σήμερα και κίνδυνος για πλημμύρες: Ποιες περιοχές βρίσκονται σε «κόκκινο συναγερμό», οι δύσκολες ώρες για την Αττική
Ισχυρές βροχές σήμερα και κίνδυνος για πλημμύρες: Ποιες περιοχές βρίσκονται σε «κόκκινο συναγερμό», οι δύσκολες ώρες για την Αττική

ΕΚΤΑΚΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ ΕΜΥ

Πορτοκαλί προειδοποίηση

Ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται σήμερα Δευτέρα (26-01-2026) σε πολλές περιοχές της χώρας μας.

Θυελλώδεις νότιοι άνεμοι θα πνέουν στο Αιγαίο.

Πιο αναλυτικά ισχυρές βροχές και καταιγίδες θα σημειωθούν τη Δευτέρα (26-01-2026):

α. στη δυτική Ελλάδα μέχρι το μεσημέρι

β. στην ανατολική Μακεδονία από το πρωί και από τις προμεσημβρινές ώρες στην κεντρική Μακεδονία και πρόσκαιρα στη Θράκη

γ. στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα από νωρίς το απόγευμα

δ. στην Κρήτη (κυρίως στα δυτικά και τα νότια τμήματά της) από τις προμεσημβρινές ώρες

ε. στην Αττική από το πρωί μέχρι και τις μεσημβρινές ώρες

ΕΚΤΑΚΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗΣ- ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ
Ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται αύριο Δευτέρα (26-01-2026) σε πολλές περιοχές της χώρας μας. Θυελλώδεις νότιοι άνεμοι θα πνέουν σήμερα Κυριακή (25-01-2026) στο Ιόνιο και αύριο Δευτέρα (26-01-2026) στο Αιγαίο.… pic.twitter.com/aAi6iRpkgN

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) January 25, 2026

Προβλέπονται βροχές και καταιγίδες κατά τόπους ισχυρές στα δυτικά, τα βόρεια, τα ανατολικά ηπειρωτικά, την Εύβοια, τις Κυκλάδες, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα. Χιονοπτώσεις θα σημειωθούν στα ορεινά της δυτικής και βόρειας χώρας.

Η θερμοκρασία θα κυμανθεί στη Δυτική Μακεδονία από 3 έως 10 βαθμoύς, στην υπόλοιπη Μακεδονία και τη Θράκη από 10 έως 14-15, στην Ήπειρο από 11 έως 17 βαθμούς, στη Θεσσαλία από 7 έως 14, στη Στερεά από 11 έως 14 βαθμούς, στην Πελοπόννησο από 6 έως 14 βαθμούς, στα Επτάνησα από 10 έως 17, στα νησιά του Βόρειου Αιγαίου από 12 έως 15 βαθμούς, στα υπόλοιπα νησιωτικά τμήματα του Αιγαίου από 12 έως 14-15 βαθμούς και στην Κρήτη από 14 έως 17 βαθμούς Κελσίου.

Οι άνεμοι θα πνέουν δυτικοί νοτιοδυτικοί στα ανατολικά νοτιοανατολικοί και βαθμιαία νοτιοδυτικοί 4 με 6, στα νότια και το Αιγαίο τοπικά 7 και στο Ανατολικό Αιγαίο μέχρι το μεσημέρι πρόσκαιρα 8 μποφόρ.

Στην Αττική προβλέπονται αυξημένες νεφώσεις με βροχές και καταιγίδες. Οι άνεμοι νοτιοδυτικοί και βαθμιαία νοτιοανατολικοί 3 με 5 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 9 έως 15 βαθμούς.

Στη Θεσσαλονίκη θα εκδηλωθούν βροχές και καταιγίδες. Οι άνεμοι θα πνέουν από μεταβλητές διευθύνσεις 2 με 4 και το Θερμαϊκό 5 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 9 έως 15 βαθμούς.

Τρίτη 27-01-2026
Άστατος καιρός με βροχές και σποραδικές καταιγίδες στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, τα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες και την Κρήτη και πρόσκαιρα μέχρι το μεσημέρι-απόγευμα στο Ιόνιο, τη Μακεδονία και τη Θράκη. Βαθμιαία βελτίωση σε όλη τη χώρα από το απόγευμα και από τα δυτικά, εκτός από την ανατολική και νότια νησιωτική χώρα όπου τα φαινόμενα θα διατηρηθούν. Ασθενείς χιονοπτώσεις θα σημειωθούν στα βόρεια ηπειρωτικά ορεινά. Οι μετεωρολογικές συνθήκες ευνοούν τη μεταφορά αφρικανικής σκόνης στα νότια και ανατολικά.

Οι άνεμοι θα πνέουν στα ανατολικά και τα νότια νότιοι νοτιοδυτικοί 4 με 6 και τοπικά 7 μποφόρ. Στην υπόλοιπη χώρα θα πνέουν βόρειοι βορειοδυτικοί 4 με 5 και βαθμιαία στο Ιόνιο 6 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή πτώση και θα φτάσει στο Ιόνιο και τα ηπειρωτικά τους 14 με 16 βαθμούς, ενώ στα βορειοδυτικά δε θα ξεπεράσει τους 12 με 13 βαθμούς και στην υπόλοιπη χώρα θα φτάσει τους 17 με 18 βαθμούς Κελσίου.

Τετάρτη 28-01-2026
Στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα νεφώσεις με τοπικές βροχές και στα Δωδεκάνησα μεμονωμένες καταιγίδες με βαθμιαία εξασθένηση. Στην υπόλοιπη χώρα λίγες νεφώσεις που βαθμιαία στα δυτικά θα αυξηθούν και μετά το μεσημέρι θα σημειωθούν τοπικές βροχές.

Οι άνεμοι θα πνέουν στα δυτικά από νότιες διευθύνσεις 4 με 6 μποφόρ και στα ανατολικά δυτικοί νοτιοδυτικοί 4 με 5 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο στα δυτικά.

Πέμπτη 29-01-2026
Νεφώσεις τοπικά αυξημένες με βροχές και σποραδικές καταιγίδες προβλέπονται αρχικά στα δυτικά που γρήγορα θα επεκταθούν και στην υπόλοιπη χώρα. Τις βραδινές ώρες τα φαινόμενα θα εξασθενήσουν και θα περιοριστούν κυρίως στα ανατολικά. Χιονοπτώσεις θα σημειωθούν στα ορεινά της δυτικής και βόρειας χώρας.

Οι άνεμοι θα πνέουν νότιοι νοτιοδυτικοί 4 με 6 στα πελάγη 7 και πιθανώς πρόσκαιρα στο Αιγαίο τοπικά 8 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο στα νότια.

Παρασκευή 30-01-2026
Νεφώσεις τοπικά αυξημένες με βροχές και σποραδικές καταιγίδες στην ανατολική και νότια νησιωτική χώρα. Στην υπόλοιπη χώρα νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες με λίγες τοπικές βροχές στα δυτικά.

Οι άνεμοι θα πνέουν από δυτικές διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ και μόνο στα νότια πελάγη θα είναι 4 με 5 και τοπικά 6 μποφόρ.

Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή.

Στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τονίζουν ότι «τα χρήματα υπάρχουν και η σχετική ΚΥΑ που αποζημιώνει με 250 ευρώ τα καθαρόαιμα και 220 ευρώ τα ημίαιμα έχει ήδη δημοσιευθεί». Προσθέτουν ότι «τα αντίστοιχα ποσά μέχρι πρότινος ήταν για τα καθαρόαιμα 86 ευρώ, ενώ μετά τον Daniel το ποσό της αποζημίωσης ανά ζώο είχε αυξηθεί στα 150 ευρώ».

Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται επικοινωνία της ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, για να εξασφαλισθεί περαιτέρω στήριξη των κτηνοτρόφων για την αντικατάσταση του ζωικού κεφαλαίου. Στην ουσία πρόκειται για επέκταση του μέτρου, που εφαρμόζεται στη Θεσσαλία μετά τον Ντάνιελ και προβλέπει δωρεάν αντικατάσταση των ζώων που χάθηκαν, αλλά και οικονομική ενίσχυση για αγορά ζωοτροφών από όλους τους κτηνοτρόφους αιγοπροβάτων.

Χάθηκαν σχεδόν 160.000 αιγοπρόβατα

Δύσκολοι ήταν οι τελευταίοι δεκατέσσερις μήνες για την ελληνική κτηνοτροφία καθώς σύμφωνα με υπολογισμούς έχουν χαθεί περί τα 158.000 αιγοπρόβατα. Εξ αυτών τα περίπου 90.000 στη θεομηνία του «Ντάνιελ», τα 38.056 από την πανώλη και άνω των 30.000 προβάτων από την ευλογιά των αιγοπροβάτων.

Στη χώρα μας οι εστίες ανέρχονται σε 168 σε συνολικά 13 Νομούς και συγκεκριμένα σε Έβρο, Ροδόπη, Ξάνθη, Καβάλα, Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Μαγνησία, Καρδίτσα, Φωκίδα, Εύβοια, Λέσβο και Κορινθίας.

«Υπενθυμίζουμε ότι πρόκειται για ζωονόσο, που δεν μεταφέρεται στον άνθρωπο και η κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών γίνεται κανονικά. Είναι όμως πολύ μεταδοτική και γι’ αυτό εφαρμόζεται ο ευρωπαϊκός κανονισμός και γίνονται θανατώσεις κοπαδιών προκειμένου να μη επεκταθεί», σημειώνουν τα ίδια στελέχη του ΥΠΑΑΤ και συμπληρώνουν ότι «είναι αρμοδιότητα των Δήμων να ορίζουν και να λειτουργούν χώρους υγειονομικής ταφής εντός της χωρικής τους αρμοδιότητας, προκειμένου να ενταφιάζονται με υγειονομικούς όρους τα μολυσμένα ζώα». Το ΥΠΑΑΤ παρακολουθεί την επιδημιολογική εικόνα και ανάλογα λαμβάνει κι επιπρόσθετα μέτρα

Σύμφωνα με κτηνιάτρους που βρίσκονται στο πεδίο, «όλες οι διαδικασίες θανάτωσης και ταφής, ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ευλογιάς και της Πανώλης είναι σημαντικό να γίνονται το συντομότερο δυνατόν, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος εξάπλωσης και διασποράς των νοσημάτων των ζώων».

Όλη αυτήν την περίοδο όλοι οι κτηνοτρόφοι του Υπουργείου και των εποπτευομένων από αυτό Οργανισμών, αλλά και των Περιφερειών και των Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής βρίσκονται στο πεδίο και δίνουν μάχη για τον περιορισμό της νόσου. Παράλληλα ο ΕΦΕΤ ενημερώνει τις γαλακτοβιομηχανίες για την τήρηση των όρων βιοασφάλειας.

Στη χώρα μας οι εστίες ανέρχονται σε 168 σε συνολικά 13 Νομούς και συγκεκριμένα σε Έβρο, Ροδόπη, Ξάνθη, Καβάλα, Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Μαγνησία, Καρδίτσα, Φωκίδα, Εύβοια, Λέσβο και Κορινθίας.

«Υπενθυμίζουμε ότι πρόκειται για ζωονόσο, που δεν μεταφέρεται στον άνθρωπο και η κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών γίνεται κανονικά. Είναι όμως πολύ μεταδοτική και γι’ αυτό εφαρμόζεται ο ευρωπαϊκός κανονισμός και γίνονται θανατώσεις κοπαδιών προκειμένου να μη επεκταθεί», σημειώνουν τα ίδια στελέχη του ΥΠΑΑΤ και συμπληρώνουν ότι «είναι αρμοδιότητα των Δήμων να ορίζουν και να λειτουργούν χώρους υγειονομικής ταφής εντός της χωρικής τους αρμοδιότητας, προκειμένου να ενταφιάζονται με υγειονομικούς όρους τα μολυσμένα ζώα». Το ΥΠΑΑΤ παρακολουθεί την επιδημιολογική εικόνα και ανάλογα λαμβάνει κι επιπρόσθετα μέτρα

Σύμφωνα με κτηνιάτρους που βρίσκονται στο πεδίο, «όλες οι διαδικασίες θανάτωσης και ταφής, ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ευλογιάς και της Πανώλης είναι σημαντικό να γίνονται το συντομότερο δυνατόν, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος εξάπλωσης και διασποράς των νοσημάτων των ζώων».

Όλη αυτήν την περίοδο όλοι οι κτηνοτρόφοι του Υπουργείου και των εποπτευομένων από αυτό Οργανισμών, αλλά και των Περιφερειών και των Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής βρίσκονται στο πεδίο και δίνουν μάχη για τον περιορισμό της νόσου. Παράλληλα ο ΕΦΕΤ ενημερώνει τις γαλακτοβιομηχανίες για την τήρηση των όρων βιοασφάλειας.

Και αυτό γιατί η διαφορά από τον εθνικό μέσο όρο ήταν στο 13% το 2017 και υπερδιπλασιάστηκε στο 32% το 2022. Από τις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας, μόνο το Νότιο Αιγαίο παρουσιάζει σταθερά θετική διαφορά στο διαθέσιμο εισόδημα στο μεγαλύτερο μέρος του διαστήματος που εξετάζεται. Επισημαίνεται πως η ανάλυση εστιάζει χρονικά στην περίοδο 2017 έως 2022, και βασίζεται σε δεδομένα της έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών, της γνωστής SILC που διενεργείται πανευρωπαϊκά από τη Eurostat, και ειδικότερα στην Ελλάδα από την ΕΛΣΤΑΤ.

Η πλεονεκτική θέση της Αττικής επιβεβαιώνεται και από τη σκοπιά των ποσοστών φτώχειας. O ορισμός της φτώχειας που υιοθετούν οι συγγραφείς είναι ο ίδιος με αυτόν της Eurostat, δηλαδή «το ποσοστό των ατόμων με ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα κάτω από το 60% του διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος». Όπως φαίνεται και στον πίνακα, τα ποσοστά φτώχειας της Αττικής και του Νοτίου Αιγαίου είναι σταθερά πιο χαμηλά από τον εθνικό μέσο όρο. Το ίδιο ισχύει εν πολλοίς για την περιφέρεια Κρήτης και, σε μικρότερο βαθμό για την Ήπειρο και τα Ιόνια Νησιά. Αντίθετα, στις περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας, Δυτικής Ελλάδας και Πελοποννήσου, το ποσοστό φτώχειας είναι διαρκώς υψηλότερο του εθνικού μέσου όρου.

Επιπρόσθετα, η ανάλυση επιχειρεί να αποτυπώσει καλύτερα τις επιπτώσεις της πανδημίας, απομονώνοντας από την παραπάνω ανάλυση τα ποσοστά φτώχειας του 2019 και του 2020, και, παρατηρώντας τις αποκλίσεις τους από τον εθνικό μέσο όρο. Όπως συμπεραίνουν οι συγγραφείς, «η επίδραση – κατά κύριο λόγο της πανδημίας– στη φτώχεια ήταν ασύμμετρη ανάμεσα στις περιφέρειες της χώρας». Ωστόσο, προσθέτουν ότι «οι περιφέρειες που βρίσκονταν σε πλεονεκτική θέση πριν από την πανδημία παρέμειναν σε αυτή και το 2020, με εξαίρεση την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων. Συνεπώς, η πρώτη φάση της πανδημίας δεν αλλοίωσε τις ήδη διαμορφωμένες διαφορές που υπήρχαν στα ποσοστά φτώχειας στις διάφορες περιοχές».

Με το κόμμα των Σπαρτιατών εξελέγησαν 11 βουλευτές (οι τρεις έχουν ανεξαρτητοποιηθεί) σε ισάριθμες Περιφέρειες και αυτό σημαίνει ότι θα πραγματοποιηθούν εκλογές σε αυτές για την ανάδειξη νέων βουλευτών.

Οι 11 περιφέρειες: Α’ Αθηνών, Β1 Βόρειου Τομέα Αθηνών, Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών, Α’ Ανατολικής Αττικής, Β3 Νότιου Τομέα Αθηνών, Β’ Πειραιώς, Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Ηρακλείου, Α’ και Β’ Θεσσαλονίκης

Αυτό θα συμβεί, μόνο αν οι βουλευτές των Σπαρτιατών επιλέξουν να παραιτηθούν πριν από την απόφαση του Εκλογοδικείου, η οποία αναμένεται τις επόμενες εβδομάδες. Αν το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο κρίνει ότι ο πραγματικός αρχηγός των Σπαρτιατών την περίοδο της ανακήρυξης τους ήταν ο Ηλίας Κασιδιάρης, που όπως όλα δείχνουν αυτό θα συμβεί, η ανακήρυξη του κόμματος θα κριθεί παράνομη. Το κόμμα θα απομακρυνθεί άμεσα από το Κοινοβούλιο και όλοι του οι βουλευτές θα εκπέσουν των αξιωμάτων τους.

Οι 243.922 ψήφοι που έλαβαν οι Σπαρτιάτες, δεν θα δοθούν στα υπόλοιπα κόμματα, αλλά θα προσμετρηθούν μαζί με την αποχή και το άκυρο. Οι έδρες των βουλευτών, όμως, θα δοθούν στα υπόλοιπα κόμματα, αφού ή θα γίνει από την αρχή ανακατανομή όλων των εδρών, με τις έγκυρες ψήφους μειωμένες, ή οι έδρες θα μοιραστούν αναλογικά σε όλα τα κόμματα του κοινοβουλίου. Όλα εξαρτώνται από την απόφαση του Εκλογοδικείου.

Στις 16 Ιανουαρίου 1992 το Ειδικό Δικαστήριο αποφάσισε, με ψήφους 7-6, την αθώωση του Ανδρέα Παπανδρέου για το σκάνδαλο Κοσκωτά, αλλά ο Δημήτρης Τσοβόλας καταδικάστηκε σε φυλάκιση 2,5 ετών και τριετή στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων του.

Τέσσερις μέρες αργότερα, στις 20 Ιανουαρίου, εξέπεσε του βουλευτικού αξιώματος.

Η προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να δοθεί χάρη στον πρώην υπουργό Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ από τη Βουλή δεν καρποφόρησε, αφού η ισχνή κυβερνητική πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας θεώρησε ότι η Βουλή είναι αναρμόδια να κινήσει τη διαδικασία απονομής χάριτος, απορρίπτοντας τη σχετική πρόταση με ψήφους 149 έναντι 135.

Το ΠΑΣΟΚ περίμενε ότι αυτή θα ήταν η απόφαση και ζήτησε από τους επιλαχόντες βουλευτές της Β’ Αθήνας να αρνηθούν να καταλάβουν την κενή έδρα στη Βουλή, αποβλέποντας στη διενέργεια αναπληρωματικής εκλογής για την πλήρωσή της, σύμφωνα με το Σύνταγμα.

Πράγματι, οι 18 επιλαχόντες βουλευτές υπάκουσαν στην απόφασή του κόμματός τους και αρνήθηκαν να καταλάβουν την έδρα του Δημήτρη Τσοβόλα. Μετά από αυτή την εξέλιξη, εφαρμόζοντας την προβλεπόμενη Συνταγματική πρόβλεψη, προκηρύχθηκαν εκλογές για τη συγκεκριμένη μόνο περιφέρεια, οι οποίες και έγιναν στις 5 Απριλίου 1992.

Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, οι αριθμοί αποτυπώνουν την ανθεκτικότητα και τη δυναμική του τουρισμού, καθώς το 2022 σηματοδότησε την έξοδο από την πανδημία, έχοντας μάλιστα στη διάρκεια των πρώτων μηνών και σχετικούς περιορισμούς.

Το Νότιο Αιγαίο με μερίδιο 27% επί των εισπράξεων, η Κρήτη με 21%, η Αττική με 17%, τα Ιόνια νησιά με 15% και η Κεντρική Μακεδονία με 9% συγκεντρώνουν σχεδόν το 90% των εισπράξεων. Την ίδια στιγμή, όπως σημειώνει το ΙΝΣΕΤΕ, για τους υπόλοιπους προορισμούς ανά την Ελλάδα είναι δεδομένη η «κρυμμένη υπεραξία» ξεκινώντας από το ισχυρό αποτύπωμα του πολιτισμού σε όλη τη χώρα, αλλά και σε μία σειρά από αξιοθέατα και δραστηριότητες: από τον θαλάσσιο τουρισμό (μαρίνες, γαλάζιες σημαίες, καταδυτικούς προορισμούς κ.α.) μέχρι την αξιοποίηση των ορεινών προορισμών της χώρας (πεζοπορία, ορειβατικά καταφύγια, αναρριχητικά πεδία, χιονοδρομικά κέντρα, canoe- kayak- rafting κ.α.) και από τους παραδοσιακούς οικισμούς μέχρι την πλούσια γαστρονομία και τις περιοχές που προσφέρονται για οινοτουρισμό.

Ανοδική τάση στις αεροπορικές αφίξεις

Με βάση τα στοιχεία της έκθεσης, η πλειονότητα των τουριστών της χώρας έρχονται με αεροπλάνο και ακολουθούν οι οδικές αφίξεις, με πολύ μικρά ποσοστά για το πλοίο και το τρένο. Μάλιστα η τάση στις αεροπορικές αφίξεις έχει ενισχυθεί για την περίοδο από το 2019 και μετά, αν ληφθεί υπόψη ότι το ποσοστό τους έχει αυξηθεί από 66% το 2019 σε 76% το 2022, ενώ αντίθετα μειώθηκε στις υπόλοιπες κατηγορίες: αυτοκίνητο από 31% το 2019 σε 22% το 2022, πλοίο από 3% το 2019 σε 2% το 2022 και τρένο από μόλις 0,02% το 2019 στο 0,01% το 2022. Όπως, ωστόσο, προαναφέρθηκε το 2022 δεν ήταν ένα «κανονικό» τουριστικό έτος. Σε σχέση με την εποχικότητα του ελληνικού τουρισμού, ο κύριος όγκος των αφίξεων παραδοσιακά εντοπίζεται στο τρίτο τρίμηνο, με την περίοδο Ιουλίου- Σεπτεμβρίου να συγκεντρώνει το 56% των αφίξεων των επισκεπτών της χώρας, με βάση τόσο τα στοιχεία του 2022 όσο και του 2019.

Στοχευμένη στρατηγική σε 5 πυλώνες

Το ΙΝΣΕΤΕ σημειώνει πως «η επόμενη μέρα προϋποθέτει στοχευμένη στρατηγική την οποία ο ΣΕΤΕ, έχει οριοθετήσει σε πέντε κεντρικούς πυλώνες, που περιλαμβάνουν: τις υποδομές, τις επενδύσεις και την ανταγωνιστικότητα, την αποτελεσματική διαχείριση των προορισμών, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα».

Επίσης στον δήμο Θεσσαλονίκης ο Στέλιος Αγγελούδης είναι ο νέος Δήμαρχος έναντι του Κων. Ζέρβα και στην Πάτρα επικρατεί ο Κ. Πελετίδης έναντι του Κ. Σβόλη στην Πάτρα εκλέγεται για τρίτη φορά ο Κώστας Πελετίδης ενώ στο Χαλάνδρι επικράτησε ο Σίμος Ρούσσος.

Στις περιφέρειες εκτός από την ήττα Αγοραστού στη Θεσσαλία και την επιράτηση του Δημήτρη Κουρέρα, στη Βορείου Αιγαίου ο Κώστας Μουτζούρης κερδίζει τον Στεφανή Αλκιβιάδη, στη Δ. Μακεδονίας ο Γιώργος Αμαντίδης έναντι του υποστηρικτή της ΝΔ Γιώργου Κασαπίδη, στην Αν. Μακεδόνίας – Θράκης επικρατεί ο Χριστόδουλος Τοψίδης έναντι του Χρήστου Μέτιου (ΝΔ), στην Ιονίων Νήσων επικρατεί ο Γιάννης Τρεπεκλής έναντι της Ρόδης Κράτσα την οποία υποστήριζε η ΝΔ, ενώ τέλος στην Πελοποννήσου επικρατεί ο Δημήτρης Πτωχός.

Οι 6 που φαίνεται να εξασφαλίζουν από σήμερα την εκλογή τους έχουν επισήμως την υποστήριξη της ΝΔ ενώ η επτάδα συμπληρώνεται από τον κ. Σταύρο Αρναουτάκη που έχει πολυκομματική στήριξη (και της ΝΔ).

Επίσης, στις υπόλοιπες 4 + 2 περιφέρειες αν υπάρξει δεύτερος γύρος θα γίνει μεταξύ του επίσημου υποψηφίου της ΝΔ και «γαλάζιου» αντάρτη.

Δείτε την εκτίμηση της Singular Logic για τα αποτελέσματα στις Περιφέρειες:

• Στην Αττική, ο Νίκος Χαρδαλιάς είναι μπροστά με 45,48% στο 6,45% της ενσωμάτωσης και φέρεται να κερδίζει από την πρώτη Κυριακή.
• Ο Νεκτάριος Φαρμάκης στη Δυτική Ελλάδα με 60,14% στο 5,87% της ενσωμάτωσης.
• Στην περιφέρεια Ηπείρου, ο Αλέξανδρος Καχριμάνης φέρεται να συγκεντρώνει 55,66% στο 6,55%.
• Στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ο Απόστολος Τζιτζικώστας συγκεντρώνει 60,29%.
• Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, ο Δημήτρης Πτωχός 44,46%, με δεύτερο τον Πέτρο Τατούλη.
• Στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με 67,21% ο Γιώργος Χατζημάρκος
• Στην Στερεά Ελλάδα, ο Φάνης Σπανός με 48,87%
• Στην Περιφέρεια Κρήτης, ο Σταύρος Αρναουτάκης «σάρωσε» με 80,74% (στηρίζεται και από ΝΔ και από το ΠΑΣΟΚ, από το οποίο και προέρχεται).

Εδώ ο διαδραστικός χάρτης με τα αποτελέσματα για τις Περιφέρειες

Εδώ ο διαδραστικός χάρτης με τα αποτελέσματα για τους Δήμους

Βόρειο Αιγαίο, Ιόνια Νησιά, Δυτική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη παραμένουν «γκρι» καθώς είναι οι τέσσερις Περιφέρειες που μέχρι στιγμής φαίνεται πως θα κριθούν σε β’ γύρο, ενώ όλες οι υπόλοιπες Περιφέρειες της χώρας έχουν βαφτεί «μπλε» καθώς επικρατεί από την πρώτη Κυριακή υπέρ του υποψηφίου που στηρίζει η Νέα Δημοκρατία.

Μοναδική εξαίρεση, η «πράσινη» Κρήτη, με τον Σταύρο Αρναουτάκη να «σαρώνει» προερχόμενος από το ΠΑΣΟΚ και έχοντας τη στήριξη και της Νέας Δημοκρατίας.