Καμία οικοδομική άδεια χωρίς σύννομη διάθεση των μπάζων: Πλέον για να πάρει κάποιος οικοδομική άδεια θα πρέπει να  έχει κανονίσει την σύννομη διάθεση των μπάζων του, συνεργαζόμενος με τα σχετικά συστήματα που είναι αδειοδοτημένα για αυτόν τον σκοπό (ΑΕΚΚ). Αντιμετωπίζεται έτσι μια άναρχη κατάσταση που οδηγούσε σε ρύπανση σε πεζοδρόμια, δάση, παραλίες και ρέματα. Στις περιοχές όπου δεν υπάρχουν αυτά τα συστήματα υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση του πολίτη ότι η διάθεση των μπάζων θα γίνει με σεβασμό στο περιβάλλον.

·         Ενιαίο τέλος στις πλαστικές σακούλες: Από 1/1/2021 επεκτείνεται το τέλος στις πλαστικές σακούλες για να μην γίνεται παράκαμψη των διατάξεων του προηγούμενου νόμου με την παραγωγή πιο χοντρής σακούλας και την αποφυγή κατά αυτόν τον τρόπο της πληρωμής του περιβαλλοντικού τέλους. Πλέον κλείνει αυτό το «παραθυράκι» και αντιμετωπίζεται πιο ολιστικά η ρύπανση από τα πλαστικά μιας χρήσης.

·         Ιδιωτικές αποχετεύσεις: Μπαίνει τέλος στη χρήση βόθρων σε πολλούς δήμους της χώρας, ιδιαίτερα της Ανατολικής και της Δυτικής Αττικής. Χρηματοδοτείται από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους η σύνδεση ακινήτων με τα κεντρικά δίκτυα αποχέτευσης, χωρίς οικονομική επιβάρυνση των ιδιοκτητών.

·         Αντιμετωπίζεται το ζήτημα με τις 170.000 αντιρρήσεις που είχαν υποβληθεί σε όλη την Ελλάδα για την εκπόνηση των δασικών χαρτών: Αυξάνονται οι επιτροπές αντιρρήσεων και συνδέεται η αμοιβή τους με το αποτέλεσμα της δουλειάς τους. Παράλληλα, κτήματα τα οποία είχαν αποδοθεί με σφραγίδα του ελληνικού κράτους –ακόμα και από την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Κωνσταντίνου Καραμανλή (προ του 1975)- σε Έλληνες πολίτες για αγροτική χρήση –εφ’ όσον βεβαίως παραμένουν και σήμερα αγροτικά- θα μπορούν κανονικά να αξιοποιούνται από τους ιδιοκτήτες τους χωρίς προβλήματα και χωρίς να θεωρούνται δάση. Παράλληλα, όσοι πολίτες έχουν ήδη δικαιωθεί από επιτροπές αντιρρήσεων μπορεί να προβούν στην αξιοποίηση των ακινήτων τους χωρίς να περιμένουν την εκδίκαση των υπολοίπων αντιρρήσεων σε ολόκληρη την περιφερειακή ενότητα.   

·         Σκουπίδια στα νησιά: Αντιμετωπίζεται το πρόβλημα των απορριμμάτων σε νησιά όπως η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Σαντορίνη και η Μύκονος, το οποίο έχει κάνει τον γύρο του κόσμου με ντροπιαστικές εικόνες και οδηγεί σε πρόστιμα από την ΕΕ. Συστήνονται δύο Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) στα Ιόνια Νησιά και στο Νότιο Αιγαίο -με συμμετοχή της περιφέρειας και των δήμων- οι οποίοι θα έχουν τη διαχειριστική και τεχνική επάρκεια να αντιμετωπίσουν τα ζητήματα που προκύπτουν από το υπάρχον καθεστώς κατακερματισμού. Με τη ρύθμιση αυτή γίνεται ένα σημαντικό βήμα προς ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων

·         Επίσπευση διαδικασίας αδειοδότησης: Στη χώρα μας σήμερα οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις διαρκούν 6 με 8 χρόνια όταν σε άλλες χώρες της ΕΕ διαρκούν από 100 έως 150 μέρες, κάτι που έχει δεδομένες επιπτώσεις στην προσέλκυση επενδύσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Με τις ρυθμίσεις του νόμου αυτού τίθενται αυστηρές προθεσμίες και προβλέπεται  -μεταξύ άλλων- πως υπηρεσίες όπως αυτές των δασών και της αρχαιολογίας -που συχνά δημιουργούν καθυστερήσεις στη διαδικασία- θα καλούνται, όταν αργούν, να πάνε στο Κεντρικό Συμβούλιο Περιβαλλοντικών Αδειοδοτήσεων (με εκπροσώπους από 7 υπουργεία) για να τοποθετηθούν. Έτσι οι υποθέσεις θα κλείνουν γρήγορα –είτε θετικά είτε αρνητικά- και δεν θα ταλαιπωρούνται οι επενδυτές για χρόνια χωρίς λόγο.

·         Συμμετοχή πιστοποιημένων ιδιωτών αξιολογητών στις αδειοδοτήσεις: Τίθεται το πλαίσιο εμπλοκής των ιδιωτών αξιολογητών στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ώστε να  υπάρχουν περισσότεροι διαθέσιμοι αξιολογητές και να επιταχυνθεί ακόμη περισσότερο η διαδικασία. Στη συνέχεια θα υπάρξει Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο θα καθορίσει τα προσόντα τους και τον έλεγχο τον οποίο θα υφίστανται, ο οποίος θα μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε απώλεια πτυχίου. Θα δημιουργηθεί ένα μητρώο πιστοποιημένων –με αυστηρά κριτήρια- αξιολογητών και ο ορισμός θα γίνεται με κλήρωση, επομένως δεν θα υπάρχει απευθείας επαφή επενδυτή και αξιολογητή. Ενώ οι ιδιώτες αξιολογητές θα μπορούν να διεκπεραιώνουν τον φάκελο του εκάστοτε έργου, τον τελικό λόγο για την έγκριση θα συνεχίσει να τον έχει η δημόσια διοίκηση.

·         Αυξημένοι πόροι και αποτελεσματικότερη προστασία για τις προστατευόμενες περιοχές: Δημιουργείται ένας ενιαίος φορές για τις προστατευόμενες περιοχές, ο ΟΦΥΠΕΚΑ. Ενώ μέχρι σήμερα υπήρχαν ελάχιστοι διαθέσιμοι πόροι για τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών (λιγότερα από 10 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο για το ένα τρίτο της χώρας), πλέον ορίζεται ότι ο ΟΦΥΠΕΚΑ θα λαμβάνει ποσοστά (που θα καθοριστούν με ΚΥΑ) από ήπιες δραστηριότητες που αναπτύσσονται σε αυτές όπως ο οικοτουρισμός, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας κλπ.  

·         Νέο ευρωπαϊκό καθεστώς στις περιοχές Natura: Αντί να υπάρχουν προσωπικές, σε μεγάλο βαθμό, ρυθμίσεις βάσει επί μέρους μελετών, εισάγονται 4 ζώνες προστασίας στις περιοχές Natura (ζώνη απόλυτης προστασίας της φύσης, ζώνη προστασίας της φύσης, ζώνη διατήρησης οικοτόπων και ειδών, ζώνη βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων). Στις περιοχές αυτές θα αναπτύσσονται δραστηριότητες οι οποίες θα προβλέπονται από 23 Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που θα εκπονηθούν σε όλη τη χώρα, αντίστοιχα διαχειριστικά σχέδια, αλλά και Προεδρικά Διατάγματα ανά περιοχή. Αντικαθίσταται το μέχρι σήμερα αδιαφανές σύστημα για τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στις περιοχές Natura –στο οποίο τον βασικό ρόλο είχαν οι μελετητές- με ένα νέο σύστημα το οποίο ακολουθεί απολύτως την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους.

Ο επιπτώσεις όμως πέρα της καταστροφής του περιβάλλοντος ενδέχεται να έχει και ευρύτερες επιπτώσεις διότι σε πολλά σημεία του κρίνεται αντισυνταγματικό, αντιβαίνει σε αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και παραβιάζει το Ευρωπαϊκό και Διεθνές Δίκαιο μέσω των διεθνών συνθηκών που έχει υπογράψει η χώρα μας. Επισήμανση που διατυπώθηκε και από τον Συνήγορο του Πολίτη και από εξοικειωμένους με το περιβαλλοντικό δίκαιο επιστημονικούς φορείς και οργανώσεις.

Τα πυρά που συγκέντρωσε το περιβαλλοντοκτόνο νομοσχέδιο, το οποίο έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός αναπτυξιακού πολυνομοσχεδίου, δεν αφορούν μόνο το «άνοιγμα» των προστατευόμενων για τη βιοποικιλότητά τους περιοχών σε βαριές επενδύσεις μέσω της υπεραπλοποίησης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, αλλά και πληθώρα άλλων διατάξεων που περιλαμβάνονται σε αυτό.

Με ταχυδακτυλουργικές μεθοδεύσεις το υπουργείο Περιβάλλοντος έφερε προς ψήφιση ένα καίριας σημασίας νομοθέτημα, έπειτα από μια ολιγοήμερη διαβούλευση, σε μια υπολειτουργούσα λόγω κορονοϊού Βουλή που -κατά τα λοιπά- παρέμενε ανοιχτή μόνο για ζητήματα που αφορούσαν την πανδημία.

Αποκορύφωμα αυτών των μεθοδεύσεων ήταν η κίνηση του Κωστή Χατζηδάκη να καταθέσει το νομοσχέδιο στην τελική μορφή του μόλις μία εβδομάδα πριν από την ψήφισή του με περίπου διπλάσια άρθρα σε σχέση με το σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Αφησε έτσι μηδαμινά περιθώρια σε αρμόδιους, εμπλεκόμενους και ενδιαφερόμενους φορείς να εκφράσουν ολοκληρωμένη άποψη επί του συνόλου του.

Εξοβελισμός των ειδικών

Ακόμα χειρότερα σε μια εποχή που, εξαιτίας της πανδημίας, η κυβέρνηση λαμβάνει αποφάσεις επικαλούμενη τη γνώμη των «ειδικών» της υγείας, εξοβελίζει από τον δημόσιο διάλογο για ένα περιβαλλοντικό νομοσχέδιο τους «ειδικούς» για το περιβάλλον και την επιστημονικά τεκμηριωμένη εναντίωσή τους σε αυτό.

Ετσι αποκλείστηκαν από τη συζήτηση για το πολυνομοσχέδιο κατά τη διάρκεια της ακρόασης των φορέων στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, μεταξύ άλλων, η επιτροπή του Δικτύου Φύση 2000, που αποτελεί τον επιστημονικό σύμβουλο της πολιτείας για τη βιοποικιλότητα, οι δασοπόνοι, οι μηχανικοί περιβάλλοντος, οι σύλλογοι χωροτακτών και πολεοδόμων, ο σύλλογος εργαζομένων στους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΦΔΠΠ), η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης και η ΜΚΟ Καλλιστώ.

Αλλά και κατά το προπαρασκευαστικό στάδιο του νομοσχεδίου ο Κ. Χατζηδάκης αρνήθηκε να συναντηθεί με τους εργαζόμενους στους ΦΔΠΠ, απαξιώνοντας παντελώς την 14ετή εμπειρία τους και την επιστημονική τους γνώση, αλλά και με το συντονιστικό όργανο των προέδρων των ΦΔΠΠ που στην συντριπτική τους πλειονότητα είναι πανεπιστημιακοί με πολύχρονη εμπειρία στη διοίκηση των προστατευόμενων περιοχών.

Κατ’ ανάλογο τρόπο θεωρήθηκε περιττή ακόμα και η γνωμοδότηση των αρμόδιων υπηρεσιών του ίδιου του υπουργείου (Διεύθυνση Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας – Τμήμα Βιοποικιλότητας και Προστατευόμενων Περιοχών), αλλά και της Επιτροπής Φύση 2000.

Υπό αυτούς τους χειρισμούς προκειμένου να περάσει το εγκληματικό για το περιβάλλον νομοσχέδιο με διαδικασίες-εξπρές, ήταν σχεδόν αναμενόμενη η αδιαλλαξία της κυβέρνησης και του Κ. Χατζηδάκη απέναντι στα αιτήματα για απόσυρση και επανεξέταση του νομοσχεδίου από το σύνολο των περιβαλλοντικών οργανώσεων και των οικολογικών κινημάτων της χώρας.

Μόνον ο ΣΕΒ επικροτεί

Πέραν της γενικής κατακραυγής, ελάχιστοι – αλλά ενδεικτικοί- ήταν οι φορείς που επικρότησαν το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, αλλά ζήτησαν επιπλέον διευκολύνσεις.

Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων (ΣΕΒ) έκανε λόγο για ένα σημαντικό νομοσχέδιο που είναι στη σωστή κατεύθυνση και ζήτησε περαιτέρω διευκολύνσεις για την αδειοδότηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη σύσφιγξη των χρόνων που απαιτούνται για τις αδειοδοτήσεις συνολικά, ενώ ζήτησε να μη θεωρούνται επουδενί ασύμβατες οι εξορυκτικές δραστηριότητες και οι δραστηριότητες ΑΠΕ στις ζώνες ειδικής προστασίας των περιοχών Νatura.

Η απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης κινείται σε θετική κατεύθυνση και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης των ΑΠΕ, σύμφωνα με την Ελληνική Επιστημονική Ενωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) που αποτελεί τον βραχίονα του αιολικού λόμπι στην Ελλάδα. Και ζήτησε να μην ορίζονται κάποιες τεράστιες εκτάσεις a priori ζώνες αποκλεισμού των ΑΠΕ.

Να μην αποκλείονται οι εξορυκτικές δραστηριότητες από τους πυρήνες των προστατευόμενων περιοχών ζήτησε ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων. Ωστόσο διαπιστώνει… σύγκρουση συμφερόντων στην ασύδοτη εκμετάλλευση της δημόσιας γης.

Ετσι θεωρεί ότι δεν θα πρέπει να χωροθετούνται αιολικά πάρκα μέσα σε λατομικές περιοχές ή σε μεταλλευτικές παραχωρήσεις και πλησίον πιθανόν κοιτασμάτων. «Σε διαφορετική περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος συγκρούσεως δραστηριοτήτων και απώλειας ορυκτών πόρων» αναφέρει.

Την αντίθεσή τους στην ψήφιση του αντι-περιβαλλοντικού νομοσχεδίου Χατζηδάκη θα εκφράσουν σήμερα στις 6 μ.μ. περιβαλλοντικά κινήματα και δεκάδες συλλογικότητες από ολόκληρη τη χώρα. Συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας θα πραγματοποιηθούν στην Αθήνα μπροστά στη Βουλή και στον Λευκό Πύργο στη Θεσσαλονίκη, τον Βόλο, την Κρήτη, τα Τρίκαλα, τη Χαλκίδα, την Καρδίτσα και σε άλλες πόλεις και περιοχές της χώρας.

Αυτό επισημαίνει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, σε συνέντευξή του προς το ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή το νομοσχέδιο για τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις που κατατέθηκε χθες στη Βουλή. Ο κ. Χατζηδάκης τονίζει ότι το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τόσο με το περιβαλλοντικό όσο και με το χωροταξικό νομοσχέδιο που ακολουθεί θα βάλει γερά θεμέλια για να γίνει η Ελλάδα σημείο αναφοράς στην προσέλκυση επενδύσεων που τις χρειαζεται η χώρα περισσότερο παρά ποτέ. Απαντώντας σε επικρίσεις για τη χρονική στιγμή κατάθεσης του νομοσχεδίου, υπενθυμίζει ότι ο διάλογος για αυτό «ξεκίνησε ουσιαστικά τον περασμένο Οκτώβριο, τόσο με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις (με τις οποίες έχουμε καθιερώσει τακτικές συναντήσεις κάθε δίμηνο για πρώτη φορά στα χρονικά του υπουργείου), όσο και με φορείς, των οποίων πολλές από τις παρατηρήσεις ελήφθησαν σοβαρά υπόψη».

Ο υπουργός σημειώνει εξάλλου ότι η Ευρώπη μένει προσηλωμένη στην πράσινη ατζέντα, ενώ για τη χώρα μας και τη ΔΕΗ τονίζει πως «η πτώση της λιγνιτικής παραγωγής κατά 30% και οι ζημίες 375 εκατ. ευρώ που “έγραψε” η ΔΕΗ από τις λιγνιτικές της μονάδες το 2019 (που ήρθαν να προστεθούν στις ζημίες 335 εκατ. ευρώ του 2018) υπενθυμίζουν και τους οικονομικούς λόγους για τους οποίους επιβάλλεται να προχωρήσει γρήγορα η απολιγνιτοποίηση».

Πηγή: ΑΜΠΕ