Σπύρος Σιδέρης

Στη Μόσχα μιλούν ήδη για «πολύ σοβαρές προσδοκίες» από τη συνάντηση, ενώ το κινεζικό ΥΠΕΞ προαναγγέλλει ακόμη βαθύτερη συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες. Και όσο οι κάμερες θα καταγράφουν χαμόγελα και χειραψίες, στο παρασκήνιο όλοι γνωρίζουν ότι αυτό που πραγματικά συζητείται είναι η επόμενη μέρα της παγκόσμιας ισορροπίας ισχύος.

Η νέα συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιείται σε ένα εξαιρετικά φορτισμένο διεθνές περιβάλλον. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να δηλητηριάζει τις σχέσεις Ρωσίας–Δύσης, οι αμερικανοκινεζικές σχέσεις παραμένουν σε τροχιά έντασης παρά την επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο και η μάχη για οικονομική και τεχνολογική κυριαρχία εξελίσσεται πλέον σε ανοιχτό γεωπολιτικό πόλεμο.

Στρατηγική σημασία

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η σχέση Κίνας και Ρωσίας αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία. Το Πεκίνο βλέπει στη Μόσχα έναν κρίσιμο εταίρο απέναντι στην πίεση των ΗΠΑ, ενώ ο Πούτιν γνωρίζει ότι η κινεζική στήριξη αποτελεί βασικό παράγοντα για την αντοχή της ρωσικής οικονομίας απέναντι στις δυτικές κυρώσεις.

• Δεν είναι τυχαίο ότι το Κρεμλίνο στέλνει στο Πεκίνο μια τεράστια αποστολή με υπουργούς, αναπληρωτές πρωθυπουργούς και κορυφαίους επιχειρηματικούς παράγοντες. Το μήνυμα είναι σαφές: οι δύο χώρες δεν θέλουν απλώς να διατηρήσουν τις σχέσεις τους, αλλά να τις μετατρέψουν σε ακόμη πιο ισχυρό γεωπολιτικό και οικονομικό άξονα.

Επισήμως, οι δύο πλευρές επιμένουν ότι η συνεργασία τους «δεν στρέφεται εναντίον τρίτων χωρών». Ωστόσο, ελάχιστοι στη Δύση πιστεύουν ότι αυτή η επαναλαμβανόμενη επίδειξη ενότητας είναι άσχετη με τη σύγκρουση που βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους δύο μεγάλους αντιπάλους της.

Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Η επίσκεψη πραγματοποιείται την ώρα που Κίνα και Ρωσία συμπληρώνουν 30 χρόνια στρατηγικής συνεργασίας και 25 χρόνια από τη συμφωνία καλής γειτονίας και φιλικής συνεργασίας. Για το Πεκίνο και τη Μόσχα, οι επέτειοι αυτές λειτουργούν ως ιδανικό φόντο για να σταλεί ένα σαφές μήνυμα πολιτικής συνέχειας και ανθεκτικότητας της σχέσης τους.

• Πίσω από τις επίσημες δηλώσεις περί «σταθερότητας» και «πολυπολικότητας», αυτό που πραγματικά προκαλεί ανησυχία στις δυτικές πρωτεύουσες είναι η σταδιακή μετατροπή της σχέσης Πεκίνου–Μόσχας σε έναν μηχανισμό αμοιβαίας πολιτικής και οικονομικής επιβίωσης.

Επεκτείνονται οι τομείς συνεργασίας

Η συνεργασία πλέον δεν περιορίζεται στην ενέργεια και στις πρώτες ύλες. Οι δύο πλευρές επεκτείνονται σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ψηφιακή οικονομία, οι νέες τεχνολογίες, οι υποδομές και το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο. Το Πεκίνο βλέπει στη Ρωσία μια τεράστια αγορά και έναν κρίσιμο γεωπολιτικό εταίρο, ενώ η Μόσχα επιχειρεί να μειώσει όσο γίνεται την εξάρτησή της από τη Δύση.

Την ίδια ώρα, η μεγάλη εμπορική έκθεση Κίνας–Ρωσίας στο Χαρμπίν λειτουργεί ως βιτρίνα αυτής της ολοένα βαθύτερης σχέσης. Εκατοντάδες ρωσικές επιχειρήσεις συμμετέχουν ήδη, παρουσιάζοντας από ενεργειακό εξοπλισμό μέχρι ψηφιακές τεχνολογίες και προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. Σύμφωνα με κινεζικές πηγές, ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχει πλέον και για κινεζικά προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης, “έξυπνες” συσκευές και αυτοκινητοβιομηχανία.

Τι συζητείται στο παρασκήνιο

Στο παρασκήνιο, ωστόσο, η πραγματική συζήτηση αφορά το πώς οι δύο χώρες μπορούν να θωρακιστούν απέναντι σε ένα ολοένα πιο εχθρικό διεθνές περιβάλλον. Η Ρωσία χρειάζεται αγορές, επενδύσεις και τεχνολογία. Η Κίνα χρειάζεται ενεργειακή ασφάλεια, γεωπολιτική στήριξη και έναν σταθερό στρατηγικό εταίρο απέναντι στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.

Και αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη νέα συνάντηση Πούτιν–Σι τόσο κρίσιμη.

Οι δύο ηγέτες έχουν οικοδομήσει τα τελευταία χρόνια μια ιδιαίτερα στενή προσωπική σχέση, με αλλεπάλληλες συναντήσεις και δημόσιες επιδείξεις πολιτικής εμπιστοσύνης. Σε μια περίοδο όπου η διεθνής σκηνή μοιάζει όλο και πιο ασταθής, το Πεκίνο και η Μόσχα επιχειρούν να εμφανιστούν ως οι δύο δυνάμεις που μπορούν να προσφέρουν «σταθερότητα» απέναντι στο χάος.

• Πίσω όμως από τις επίσημες διατυπώσεις περί «παγκόσμιας ειρήνης» και «πολυμερούς συνεργασίας», αρκετοί αναλυτές βλέπουν μια πολύ πιο σκληρή πραγματικότητα: τη σταδιακή διαμόρφωση ενός μπλοκ ισχύος που αμφισβητεί ανοιχτά τη δυτική κυριαρχία.

Και ίσως αυτός να είναι ο πραγματικός λόγος που η νέα εικόνα Πούτιν και Σι δίπλα δίπλα στο Πεκίνο προκαλεί τόσο έντονη νευρικότητα σε Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες. Γιατί πίσω από τα χαμόγελα, τα πρωτόκολλα και τις δηλώσεις περί συνεργασίας, πολλοί βλέπουν να διαμορφώνεται η επόμενη μεγάλη γεωπολιτική σύγκρουση του πλανήτη.

Σπύρος Σιδέρης

Στο επίκεντρο της συνόδου βρέθηκε η προσπάθεια διαμόρφωσης ενός νέου πλαισίου συνύπαρξης ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις. Ο Σι Τζινπίνγκ μίλησε για μια «νέα φόρμουλα σχέσεων» με τις Ηνωμένες Πολιτείες, βασισμένη στη συνεργασία αλλά και σε έναν «ελεγχόμενο ανταγωνισμό». Η κινεζική ηγεσία επιδιώκει ένα μοντέλο «στρατηγικής σταθερότητας», όπου οι διαφορές δεν θα εξαφανίζονται, αλλά θα παραμένουν υπό έλεγχο ώστε να αποφεύγεται η επικίνδυνη κλιμάκωση.

• Η προσέγγιση αυτή δεν είναι τυχαία. Η κινεζική εξωτερική πολιτική στηρίζεται διαχρονικά στη λογική της «στρατηγικής υπομονής», δηλαδή της σταδιακής ενίσχυσης της επιρροής της χώρας χωρίς βεβιασμένες κινήσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν την οικονομική της πορεία. Το Πεκίνο γνωρίζει ότι η κινεζική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις: επιβράδυνση της ανάπτυξης, ασθενή εσωτερική κατανάλωση, αποπληθωριστικές πιέσεις και υπερπαραγωγή στη βιομηχανία.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κινεζική ηγεσία θεωρεί ότι η σταθερότητα στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προστασία των στρατηγικών της συμφερόντων. Γι’ αυτό και η σύνοδος απέφυγε συνειδητά τα πλέον εκρηκτικά ζητήματα, δίνοντας έμφαση κυρίως στις οικονομικές συμφωνίες και στην αποκλιμάκωση της επιθετικής ρητορικής.

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που ακολούθησαν, οι δύο πλευρές άνοιξαν τον δρόμο για μεγάλες εμπορικές συμφωνίες που περιλαμβάνουν αγορές αμερικανικού πετρελαίου, γεωργικών προϊόντων και αεροσκαφών από την Κίνα. Παράλληλα, εξετάζεται η παράταση της εμπορικής «εκεχειρίας» και η μερική χαλάρωση περιορισμών που σχετίζονται με τις εξαγωγές τεχνολογίας και προϊόντων τεχνητής νοημοσύνης.

• Πίσω όμως από το κλίμα συνεννόησης παραμένει η βαθιά στρατηγική δυσπιστία. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο δεν επιδιώκει πραγματική συμφιλίωση με την Ουάσιγκτον, αλλά κυρίως αγορά χρόνου. Η κινεζική ηγεσία θεωρεί πιθανό ότι ο ανταγωνισμός θα οξυνθεί ξανά είτε μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές είτε μετά την αποχώρηση του Τραμπ από την προεδρία. Υπό αυτό το πρίσμα, ο βασικός στόχος της Κίνας είναι να διατηρήσει ένα ήρεμο διεθνές περιβάλλον μέχρι να ενισχύσει περαιτέρω τη γεωπολιτική και οικονομική της ισχύ.

Η σημασία της συνόδου δεν περιορίζεται όμως μόνο στις αμερικανοκινεζικές σχέσεις. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις ισορροπίες ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις, καθώς από αυτές εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η σταθερότητα του παγκόσμιου συστήματος. Χώρες της Ασίας, της Μέσης Ανατολής αλλά και της Ευρώπης επιθυμούν μια σχέση ΗΠΑ–Κίνας αρκετά λειτουργική ώστε να αποφεύγονται συγκρούσεις και οικονομικοί κραδασμοί, αλλά όχι τόσο στενή ώστε να δημιουργηθεί μια άτυπη «G2», όπου οι κρίσιμες παγκόσμιες αποφάσεις θα λαμβάνονται αποκλειστικά στην Ουάσιγκτον και το Πεκίνο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο ρόλος της Κίνας στη Μέση Ανατολή. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αξιοποιήσει την οικονομική επιρροή του Πεκίνου απέναντι στο Ιράν, ειδικά σε ό,τι αφορά την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, η Κίνα αποφεύγει παραδοσιακά τις άμεσες παρεμβάσεις και επιμένει στη ρητορική περί σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας και μη ανάμιξης στις εσωτερικές υποθέσεις κρατών.

• Η στάση αυτή εξηγεί γιατί το Πεκίνο επιδιώκει να εμφανίζεται ως δύναμη ισορροπίας και όχι ως επιθετικός γεωπολιτικός παίκτης. Παρότι διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, η Κίνα δεν φαίνεται διατεθειμένη να συμμετάσχει σε έναν επίσημο αντιδυτικό άξονα. Για το Πεκίνο, η σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας παραμένει πολύ σημαντικότερη από μια ανοιχτή γεωπολιτική σύγκρουση.

Την ίδια στιγμή, η επικείμενη επίσκεψη του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Κίνα υπογραμμίζει ότι το Πεκίνο συνεχίζει να ενισχύει τις στρατηγικές του συνεργασίες χωρίς να εγκαταλείπει τη δική του αυτόνομη στρατηγική γραμμή. Η Κίνα επιδιώκει να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με όλες τις μεγάλες δυνάμεις, αποφεύγοντας δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν την ευελιξία της.

Τελικά, η σύνοδος Τραμπ–Σι αποκάλυψε ότι η σημερινή διεθνής πραγματικότητα δεν χαρακτηρίζεται ούτε από πλήρη συνεργασία ούτε από έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο, αλλά από έναν εύθραυστο και διαρκώς διαπραγματευόμενο ανταγωνισμό. Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου γνωρίζουν ότι μια ανοιχτή σύγκρουση θα είχε τεράστιο οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος για όλους. Γι’ αυτό και, τουλάχιστον προς το παρόν, επιλέγουν τη στρατηγική της ελεγχόμενης έντασης, της αμοιβαίας εξάρτησης και της προσεκτικής ισορροπίας — μια ισορροπία που πιθανότατα θα καθορίσει τη διεθνή τάξη της επόμενης δεκαετίας.

Σπύρος Σιδέρης

Σε αντίθεση με άλλες μεγάλες δυνάμεις που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στην κρίση, το Πεκίνο επιλέγει να κινηθεί ως «ήπιος παίκτης», προβάλλοντας μια ατζέντα ειρήνης, χωρίς όμως να παύει να υπερασπίζεται σκληρά τα δικά του συμφέροντα: ενεργειακή ασφάλεια, σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο, ασφάλεια των εμπορικών ροών και διατήρηση της επιρροής του σε μια περιοχή όπου τέμνονται τα συμφέροντα όλων των μεγάλων δυνάμεων. Πίσω από αυτή την εικόνα του «ψύχραιμου διαμεσολαβητή», διακρίνεται και μια δεύτερη ανάγνωση: η Κίνα επιχειρεί να καλύψει διπλωματικό χώρο σε μια συγκυρία όπου η Ινδία, παρά το βάρος και τις φιλοδοξίες της, επιλέγει χαμηλό προφίλ.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκε μια κοινή πρωτοβουλία πέντε σημείων, που αποτυπώνει τη σύγκλιση Πεκίνου και Ισλαμαμπάντ στη διαχείριση της κρίσης. Οι δύο χώρες ζητούν άμεση κατάπαυση του πυρός, έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών, προστασία των αμάχων και των μη στρατιωτικών στόχων, διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και προσήλωση στον Χάρτη του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποτροπή επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές, όπως ενεργειακές εγκαταστάσεις, μονάδες αφαλάτωσης, δίκτυα ηλεκτροδότησης και πυρηνικές εγκαταστάσεις, καθώς και στη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του Στενού του Ορμούζ, από όπου περνά σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας. Πρόκειται όχι απλώς για μια έκκληση υπέρ της αποκλιμάκωσης, αλλά για μια σαφή απόπειρα διαμόρφωσης διπλωματικής ατζέντας σε μια από τις πιο επικίνδυνες κρίσεις της εποχής.

• Η επιλογή της Κίνας να παρέμβει τώρα δεν είναι καθόλου τυχαία. Το Πεκίνο διατηρεί στενούς οικονομικούς και ενεργειακούς δεσμούς με το Ιράν, ενώ ταυτόχρονα θέλει να προστατεύσει τις θαλάσσιες αρτηρίες που συνδέουν την Ασία με τη Δύση. Η αστάθεια στην περιοχή απειλεί ευθέως κινεζικές επενδύσεις, αλλά και τη συνολική αρχιτεκτονική της Πρωτοβουλίας «Ζώνη και Δρόμος». Για το Πεκίνο, ένας παρατεταμένος πόλεμος δεν σημαίνει μόνο γεωπολιτικό ρίσκο, αλλά και άμεση απειλή για την ενέργεια, το εμπόριο και την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού. Γι’ αυτό και επιδιώκει να εμφανιστεί ως δύναμη που προωθεί τον διάλογο και όχι τη σύγκρουση, ενισχύοντας την εικόνα της ως υπεύθυνου και σταθεροποιητικού διεθνούς παράγοντα.

Παράλληλα, το Πακιστάν επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του ως ενδιάμεσος και διαμεσολαβητής. Η διπλωματική κινητικότητα του Μοχάμεντ Ισάκ Νταρ, που έσπευσε στο Πεκίνο αμέσως μετά από πολυμερείς επαφές στην Ισλαμαμπάντ, δείχνει ότι το Πακιστάν θέλει να εμφανιστεί ως χρήσιμος παίκτης σε μια κρίση που υπερβαίνει τα στενά του περιφερειακά όρια. Οι συνεχείς επαφές υψηλού επιπέδου μεταξύ Κίνας και Πακιστάν αποτυπώνουν έναν βαθύ στρατηγικό συντονισμό, ο οποίος επιτρέπει στις δύο χώρες να κινούνται συντονισμένα σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα. Για το Ισλαμαμπάντ, η ανάληψη αυτού του ρόλου έχει και πρόσθετη αξία: του επιτρέπει να εμφανιστεί όχι μόνο ως χώρα εγκλωβισμένη στην αντιπαράθεσή της με την Ινδία, αλλά ως παράγοντας με ευρύτερη περιφερειακή χρησιμότητα.

Και εδώ ακριβώς εισέρχεται ο ινδικός παράγοντας. Η κινεζο-πακιστανική προσέγγιση απέναντι στην κρίση του Ιράν δεν εξηγείται πρωτίστως από τις κακές σχέσεις της Ινδίας με τις δύο χώρες. Αυτές όμως οι σχέσεις λειτουργούν ως σταθερό στρατηγικό υπόβαθρο.

Η Κίνα αντιμετωπίζει την Ινδία ως βασικό ανταγωνιστή στην Ασία, ενώ το Πακιστάν παραμένει ο ιστορικός της αντίπαλος στη Νότια Ασία. Υπό αυτή την έννοια, η κοινή διπλωματική παρουσία Πεκίνου και Ισλαμαμπάντ σε μια τόσο σοβαρή περιφερειακή κρίση λειτουργεί και ως έμμεση εξισορρόπηση της ινδικής επιρροής. Δεν σημαίνει ότι οι δύο χώρες κινούνται αποκλειστικά για να αποκλείσουν την Ινδία από τη Μέση Ανατολή. Σημαίνει όμως ότι αξιοποιούν μια κρίσιμη συγκυρία για να ενισχύσουν τον δικό τους ρόλο τη στιγμή που το Νέο Δελχί δεν επιλέγει να βγει μπροστά.

• Η χρονική συγκυρία της κινεζο-πακιστανικής πρωτοβουλίας συμπίπτει με μια ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση της σύγκρουσης. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, με το Ιράν να εκπέμπει μηνύματα στρατιωτικής ετοιμότητας και ελέγχου του Στενού του Ορμούζ, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κινούνται ανάμεσα στη διπλωματία και στο ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης. Η αβεβαιότητα αυτή αυξάνει τους κινδύνους για τη διεθνή οικονομία, καθώς οποιαδήποτε διαταραχή στις ενεργειακές ροές μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις αγορές. Και ακριβώς μέσα σε αυτό το τοπίο, η στάση της Ινδίας αποκτά ιδιαίτερο βάρος.

Η ινδική «σιωπή» απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν δεν είναι ένδειξη αδυναμίας ούτε αδιαφορίας. Είναι μια υπολογισμένη στρατηγική χαμηλών τόνων. Η Ινδία διατηρεί ταυτόχρονα σχέσεις με το Ιράν, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με το Ισραήλ και με τα αραβικά κράτη του Κόλπου. Μια ανοιχτή και μονοσήμαντη τοποθέτηση θα μπορούσε να διαταράξει αυτή τη λεπτή ισορροπία. Επιπλέον, η ινδική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο, γεγονός που καθιστά τη σταθερότητα στην περιοχή ζωτικής σημασίας για το Νέο Δελχί. Η Ινδία, επομένως, επιλέγει να μη σηκώσει τους τόνους, αλλά να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με όλους τους βασικούς παίκτες, περιμένοντας να ξεκαθαρίσει ο νέος συσχετισμός δυνάμεων.

Υπάρχει όμως και μια βαθύτερη διάσταση. Η ενεργή παρουσία της Κίνας και του Πακιστάν δημιουργεί ένα διπλωματικό περιβάλλον στο οποίο η Ινδία δεν θέλει ούτε να εμφανιστεί απούσα ούτε να δώσει την εικόνα ότι στοιχίζεται πλήρως με τη δυτική γραμμή. Η προσεκτική της στάση αντανακλά την ανάγκη να μη μετατραπεί η κρίση του Ιράν σε ένα νέο πεδίο έμμεσης αντιπαράθεσης με το Πεκίνο και το Ισλαμαμπάντ. Με άλλα λόγια, η Ινδία επιλέγει να προστατεύσει τα συμφέροντά της χωρίς να εισέλθει σε μια διπλωματική αναμέτρηση που θα μπορούσε τελικά να ενισχύσει τους ανταγωνιστές της.

Σε αυτό το περιβάλλον, η κινεζική προσέγγιση στηρίζεται στην πεποίθηση ότι η διπλωματία αποτελεί τη μόνη βιώσιμη οδό. Το Πεκίνο αποφεύγει τη στρατιωτική εμπλοκή, επενδύοντας όμως στην πολιτική επιρροή και στη δημιουργία πλαισίων διαλόγου. Η στήριξη στις πρωτοβουλίες του Πακιστάν ενισχύει αυτή τη στρατηγική, καθώς το Ισλαμαμπάντ διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με διαφορετικές πλευρές της κρίσης. Ταυτόχρονα, η Κίνα επιχειρεί να διαφοροποιηθεί από τη δυτική προσέγγιση, προβάλλοντας την εικόνα ενός ουδέτερου διαμεσολαβητή που σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών. Αυτή η ρητορική βρίσκει απήχηση σε χώρες της περιοχής που αναζητούν εναλλακτικές ισορροπίες πέρα από την παραδοσιακή δυτική επιρροή.

• Ωστόσο, η επιτυχία αυτής της στρατηγικής μόνο δεδομένη δεν είναι. Η πολυπλοκότητα της σύγκρουσης, τα αντικρουόμενα συμφέροντα και η βαθιά έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των βασικών παικτών καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την άμεση αποκλιμάκωση. Παρά τις πρωτοβουλίες, η κατάσταση παραμένει ρευστή, ενώ ο κίνδυνος περαιτέρω κλιμάκωσης εξακολουθεί να είναι υψηλός.

Εν κατακλείδι, η εμπλοκή της Κίνας στον πόλεμο του Ιράν δεν συνιστά στροφή προς μια πιο επιθετική στρατηγική, αλλά επιβεβαίωση μιας μακροχρόνιας επιλογής: να λειτουργεί ως γεωπολιτικός σταθεροποιητής μέσω της διπλωματίας και της οικονομικής ισχύος.

Την ίδια στιγμή, η διακριτική στάση της Ινδίας υπενθυμίζει ότι και οι σιωπές έχουν γεωπολιτικό βάρος. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν η κινεζο-πακιστανική πρωτοβουλία μπορεί να συμβάλει σε μια προσωρινή αποκλιμάκωση, αλλά και αν η απουσία πιο ενεργού ινδικής παρουσίας θα επιτρέψει στο Πεκίνο να διευρύνει ακόμη περισσότερο τον διπλωματικό του χώρο σε μια περιοχή που συνδέεται άμεσα με το μέλλον της ασιατικής ισχύος.

Σε συνομιλίες στο Κρεμλίνο, οι δύο ηγέτες αυτοπαρουσιάστηκαν ως υπερασπιστές μιας νέας παγκόσμιας τάξης που δεν θα κυριαρχείται πλέον από τις ΗΠΑ.

Ο Σι είναι ο πιο ισχυρός από τους πάνω από 20 ξένους ηγέτες που επισκέπτονται τη Μόσχα αυτή την εβδομάδα για τον εορτασμό των 80 ετών από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Σε κοινό ανακοινωθέν τους που δημοσίευσε το Κρεμλίνο, Ρωσία και Κίνα τόνισαν ότι σκοπεύουν να εντείνουν τη συνεργασία τους για να αντιμετωπίσουν αποφασιστικά τις προσπάθειες των ΗΠΑ να περιορίσουν και τις δύο χώρες.

Σε ανακοινώσεις τους, ο Σι είπε ότι είχε «εις βάθος, εγκάρδιες και καρποφόρες» συζητήσεις με τον Πούτιν στη Μόσχα για «πολλά σημαντικά ζητήματα». «Μόλις είχα εις βάθος, εγκάρδιες και καρποφόρες συζητήσεις» με τον πρόεδρο Πούτιν. «Συμφωνήσαμε σε πολλά νέα και σημαντικά ζητήματα» Ο Πούτιν τόνισε ότι είχε «πολύ παραγωγικές» συζητήσεις με τον Κινέζο ομόλογό του, οι οποίες θα «εμβαθύνουν» τις σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου, συμμάχων κατά της Δύσης, και ιδιαίτερα των ΗΠΑ.

Κίνα και Ρωσία θα πρέπει να διαφυλάξουν τη διεθνή δικαιοσύνη και να «είναι αληθινοί ατσαλένιοι φίλοι που έχουν περάσει από εκατό πύρινες δοκιμασίες», δήλωσε ο Σι στον Πούτιν, με τις δύο χώρες να δηλώνουν ότι θα θα συνεχίσουν να ενισχύουν τη στρατιωτική τους συνεργασία

Οι δύο χώρες θα πρέπει να εδραιώσουν τα θεμέλια της συνεργασίας τους και να «εξαλείψουν εξωτερικές παρεμβάσεις», τόνισε ο Κινέζος πρόεδρος, καθώς το Πεκίνο βρίσκεται σε έναν δασμολογικό πόλεμο με τις ΗΠΑ που ξεκίνησε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Ρώσος πρόεδρος υποδέχτηκε τον «αγαπητό του φίλο» Σι Τζινπίνγκ στο Κρεμλίνο, λέγοντας ότι οι δύο ηγέτες θα επιβλέπουν προσωπικά όλα τα βασικά στοιχεία της σχέσης, στοχεύοντας σε μια ουσιαστική ώθηση στο εμπόριο και τις επενδύσεις έως το 2030.

Στις εναρκτήριες παρατηρήσεις του μετά τον χαιρετισμό του Σι σε μια από τις πιο πολυτελείς αίθουσες του Κρεμλίνου, ο Πούτιν τον ευχαρίστησε που ήρθε στη Μόσχα για τον εορτασμό των 80 χρόνων από την «ιερή» νίκη κατά του Αδόλφου Χίτλερ. «Η νίκη κατά του φασισμού, που επιτεύχθηκε με κόστος τεράστιες θυσίες, έχει σημασία ανεξάντλητη στον χρόνο», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος.

«Μαζί με τους Κινέζους φίλους μας, στεκόμαστε σταθερά στην ιστορική αλήθεια, προστατεύουμε τη μνήμη των γεγονότων των χρόνων του πολέμου και αντισταθμίζουμε τις σύγχρονες εκδηλώσεις νεοναζισμού και μιλιταρισμού».

Ο Σι δήλωσε ότι οι δύο χώρες, ως παγκόσμιες δυνάμεις και μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, θα συνεργαστούν για να αντιμετωπίσουν τη «μονομερή προσέγγιση και τον εκφοβισμό» – μια έμμεση αναφορά στις ΗΠΑ.

Ρωσία και Κίνα έχουν σημαντικά ενισχύσει τους δεσμούς τους από την έναρξη της ρωσικής εισβολής της Ουκρανίας το 2022, σε σημείο που οι Δυτικοί κατηγορούν το Πεκίνο ότι αποτελεί στοιχείο κλειδί στη ρωσική πολεμική προσπάθεια βοηθώντας την Μόσχα να παρακάμπτει τις διεθνείς κυρώσεις.

Οι δύο χώρες βασίζουν τη σύμπραξή τους στην αντιπαλότητα προς τη Δύση και κυρίως τις ΗΠΑ, τις οποίες κατηγορούν ότι επιβάλλουν ηγεμονία στις διεθνείς σχέσεις.

Αναφορικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, Πούτιν και Σι δήλωσαν πεπεισμένοι ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να επιλυθεί μόνο με την εξάλειψη των «γενεσιουργών αιτιών» του, ανέφερε το Κρεμλίνο.

Ο Σι έφθασε χθες στη Μόσχα και έτυχε θερμής υποδοχής στο Κρεμλίνο από τον Πούτιν και ρωσική αντιπροσωπεία κυβερνητικών αξιωματούχων και επικεφαλής ρωσικών επιχειρήσεων. Ανάμεσά τους ο διευθυντής της ρωσικής υπηρεσίας ατομικής ενέργειας Rosatom, ο επικεφαλής του κολοσσού των υδρογονανθράκων Rosneft, η επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας.

Ο Κινέζος πρόεδρος θα παρευρεθεί μαζί με τον Πούτιν στη στρατιωτική παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία για τον εορτασμό του τέλους του Β’ΠΠ. Κινέζοι στρατιώτες θα συμμετάσχουν στην παρέλαση.

Η βουλευτής της ΝΔ δεν έχασε την ευκαιρία για ένα σύντομο τετ α τετ με τον «Μανόλο», όπως τον αποκαλεί, και μάλιστα ανέβασε στα social media μια κοινή τους φωτογραφία με τη λεζάντα: «Ευχάριστη έκπληξη στην πτήση μας προς Πεκίνο. Πάντα ψηλά Μανόλο!»

Ευχάριστη έκπληξη στην πτήση μας προς Πεκίνο. Πάντα ψηλά Μανόλο! pic.twitter.com/ZkVGwHv9lF

— Ντόρα Μπακογιάννη (@Dora_Bakoyannis) April 23, 2025

«Προτεραιότητα είναι να επικεντρωθούμε στον αγώνα κατά της πανδημίας μέχρι την τελική νίκη…

»Δεν πρέπει να χάσουμε χρόνο για να σώσουμε ζωές», δήλωσε ο Τσεν Σου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μέσω τηλεδιάσκεψης.

Δεν είναι η πρώτη φορά κατά την οποία το Πεκίνο απάντησε με ιδιαίτερα επιθετικό τρόπο στις εκκλήσεις για διεθνή έρευνα ώστε να διαπιστωθεί από πού ξεκίνησε ο ιός.

Όταν ο Αυστραλός πρωθυπουργός Σκοτ Μόρισον ζήτησε να διεξαχθεί μια τέτοια έρευνα, ο Κινέζος πρεσβευτής στην Αυστραλία σχολίασε ότι η χώρα του θα μπορούσε να απαντήσει με μποϊκοτάζ στα αυστραλιανά προϊόντα.

Καθώς η πανδημία φέρνει τα πάνω κάτω στην παγκόσμια οικονομία και περισσότεροι από το ένα τέταρτο των θανάτων καταγράφονται στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφεται ξανά εναντίον της Κίνας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη αποφανθεί ότι ο νέος κορωνοϊός γεννήθηκε σε εργαστήριο στη Βουχάν, το επίκεντρο της πανδημίας και έχει υπαινιχθεί ότι αναπτύχθηκε σκοπίμως – μολονότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες δεν συμφωνούν μαζί του.

Επόμενο βήμα που εξετάζει ο Λευκός Οίκος είναι να ζητήσει αποζημιώσεις από την Κίνα.