Την ώρα που η διεθνής κοινότητα τάσσεται ανοιχτά κατά των πρακτικών του Ισραήλ, η καθημερινότητα στη Γάζα παραμένει ζοφερή ενώ ακόμη και η Χαμάς κατά άλλους έχει αφεθεί και κατά άλλους οργανώνεται, μέσω των πολύπλοκων συστημάτων τούνελ. Την ίδια στιγμή το Ισραήλ εξακολουθεί την αδιάλλακτη στάση του.

Καθημερινά γεμίζει η κοινωνική κουζίνα από Παλαιστίνιους, που αγωνίζονται για ένα πιάτο φαΐ στη βόρεια Λωρίδα της Γάζας. Στέκονται όρθιοι με τις ώρες ενώ το πρόβλημα με τον υποσιτισμό των παιδιών παραμένει.

Οι ελάχιστοι που έχουν ακόμη χρήματα κινδυνεύουν από ομάδες ενόπλων, που εισπράττουν ετσιθελικά το 50% των ποσών, που παίρνουν από τις τράπεζες.

Ο 40χρονος Μάτζι Αμπού Χάμντι, πατέρας τεσσάρων παιδιών μιλώντας στο CNN ανέφερε πως ακόμη και τα αδέσποτα σκυλιά έχουν αλλάξει συμπεριφορά. «Ακούμε τις νύχτες τα σκυλιά να ουρλιάζουν. Έχουν γίνει άγρια επειδή τρώνε τόσα πτώματα. Το γαύγισμά τους έχει αλλάξει, έχει γίνει άγριο. Eίναι επικίνδυνα ακόμη και για τους ανθρώπους, επιτίθενται άγρια στους κατοίκους. Πριν από δύο ημέρες, κατά λάθος, μια γάτα περπάτησε κοντά τους. Πάνω από είκοσι σκυλιά την επιτέθηκαν και την έσκισαν» δηλώνει.

Όταν τον Ιανουάριο επετεύχθη συμφωνία με το Ισραήλ για κατάπαυση του πυρός και απελευθέρωση ορισμένων ομήρων, ένοπλα μέλη της Χαμάς εμφανίστηκαν μαζικά φορώντας τις στολές τους σε μια δημόσια πλατεία στην πόλη της Γάζας. Η παρουσία αυτή ήταν μία υπενθύμιση από τη Χαμάς ότι η οργάνωση ήταν ακόμα ζωντανή, παρά την υπόσχεση του Ισραήλ να την καταστρέψει. Τις επόμενες εβδομάδες, η Χαμάς οργάνωσε τελετές για να επιδείξει τη δύναμή της κατά τη διάρκεια των απελευθερώσεων των ομήρων. Οι τελετές αυτές εξόργισαν το Ισραήλ σε τέτοιο βαθμό που απείλησε να αποσυρθεί από τη συμφωνία της εκεχειρίας.

Όμως, άνδρες της Χαμάς, παρόλο που δέχτηκαν να συζητήσουν μία νέα περίοδο εκεχειρίας δεν είναι πια ορατοί όπως άλλοτε. Είχαν αναλάβει το 2007 τη διοίκηση της Γάζας. «Δεν έχουν κανέναν έλεγχο, δεν είναι όπως παλιά. Μερικές φορές εμφανίζονται ξαφνικά, χωρίς να ξέρεις από πού» λέει ο Αμπού Μοχάμεντ ένας κάτοικος της πόλης. «Δεν έχουν συγκεκριμένα μέρη όπου συγκεντρώνονται. Έχουν τους δικούς τους ειδικούς τρόπους επικοινωνίας και οργάνωσης… δεν ξέρουμε πώς το κάνουν» ανέφερε ο Αμπού Μοχάμεντ.

Ο δημοσιογράφος Μπασάρ Ταλέμπ, αμφισβήτησε τον σκοπό των όπλων της Χαμάς, εφόσον πλέον δεν μπορούν να προστατέψουν τους Παλαιστινίους, που έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με το φάντασμα της πείνας.  

«Ποια είναι η χρησιμότητα των όπλων, αν δεν έχουν προστατεύσει ούτε έναν πολίτη και δεν έχουν αποτρέψει την πείνα και τον διαρκή θάνατο που διαρκεί σχεδόν επτακόσιες ημέρες μεταξύ αθώων πολιτών που δεν έχουν καμία δύναμη σε αυτόν τον πόλεμο. Θέλω ένας λογικός άνθρωπος να μου απαντήσει ή να μου δώσει έστω ένα πλεονέκτημα, έστω ένα μόνο πλεονέκτημα, των όπλων της Χάμας», έγραψε ο Ταλέμπ στο Facebook.

Σε ένα από τα πιο πρόσφατα βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εντοπίστηκαν γεωγραφικά από το CNNi, μια ένοπλη ομάδα ανδρών φώναζε συνθήματα για τον ένοπλο βραχίονα της Χαμάς,  τις Ταξιαρχίες Αλ Κάσαμ, ενώ κρατούσαν αυτόματα όπλα. Το βίντεο, που κυκλοφόρησε τον Αύγουστο, έδειχνε μαχητές να βάζουν φωτιά σε ένα όχημα και να απειλούν «κλέφτες και επιχειρηματίες» που κλέβουν την ανθρωπιστική βοήθεια.

Η αυτοαποκαλούμενη ομάδα της Χαμάς, «Al Rade’a» ή διαφορετικά «Αποτροπή» στην πρώτη της ανακοίνωση, δήλωσε πως δημιουργήθηκε από τον μηχανισμό ασφαλείας της Χαμάς για να «αποτρέψει τα μονοπώλια» και τις συμμορίες που συνεργάζονται με το Ισραήλ στη Γάζα.

Έχει δηλώσει ότι εκτέλεσε δράστες που ανήκαν σε συμμορίες που συνεργάζονται με το Ισραήλ, μεταξύ των οποίων έξι άτομα τον περασμένο μήνα στη νότια πόλη Χαν Γιουνίς.

«Ας μην ξεχνάμε ότι η Χαμάς δεν είναι ένας στατικός θεσμός ή μια στατική οντότητα. Ξεκίνησαν με έναν συγκεκριμένο αριθμό μαχητών στις 7 Οκτωβρίου και, στη συνέχεια, λόγω της καταστροφής και των θανάτων στη Γάζα, προχώρησαν σε μαζικές στρατολογήσεις κι αντικατέστησαν τους ανθρώπους που έχασαν» όπως εξηγεί στο CNNi ο στρατιωτικός εμπειρογνώμονας και ανώτερος μη μόνιμος συνεργάτης του Atlantic Council, Άλεξ Πλίτσας.

Είναι σχεδόν αδύνατο να σχηματίσει κανείς μια ακριβή εικόνα για τον αριθμό των μαχητών της Χαμάς που παραμένουν στην πόλη της Γάζας.

«Η Χαμάς δεν είναι μια ομοιόμορφη δύναμη. Ενώ η κυβέρνησή της εξελέγη στη Γάζα και έχει θεσμούς για τους οποίους είναι υπεύθυνη, ο στρατιωτικός της βραχίονας δεν λειτουργεί σαν ομοιόμορφος στρατός. Λειτουργεί ουσιαστικά σαν μια αντάρτικη δύναμη για μια εκλεγμένη κυβέρνηση  που βρίσκεται σε πόλεμο και δεν ακολουθεί τους κανόνες» σημείωσε ο Πλίτσας.

Η εισβολή και κατάληψη της μεγαλύτερης πόλης στη βόρεια Γάζα, η οποία, σύμφωνα με τον Νετανιάχου, είναι ένα από τα τελευταία προπύργια της Χαμάς, θ’ απαιτήσει από τον ισραηλινό στρατό να φέρει 60.000 επιπλέον εφέδρους και να παρατείνει τη θητεία άλλων 20.000 στρατιωτών.

Πηγή του Ισραήλ είχε δηλώσει ότι ο στρατός θα δώσει στους Παλαιστινίους, διορία περίπου δύο μήνες για να εκκενώσουν την περιοχή πριν από την έναρξη της επίθεσης, θέτοντας ως τελεσίγραφο την 7η Οκτωβρίου, οπότε συμπληρώνονται δύο χρόνια από την επίθεση της Χαμάς.

Το Ισραήλ εκτιμά πως σ΄ αυτήν την επιχείρηση οι άνδρες της Χαμάς θα χρησιμοποιήσουν το εκτεταμένο δίκτυο τούνελ κάτω από την πόλη της Γάζας. «Ξέρουν ότι ερχόμαστε» όπως είχε προειδοποιήσει Ισραηλινός αξιωματούχος «οπότε προετοιμάζονται για αυτό».

Το «μετρό» της Χαμάς, όπως το αποκαλεί το Ισραήλ, είναι κάτι περισσότερο από ένα σύστημα τούνελ, υποστήριξε ο αξιωματούχος. Είναι πολύ πιο περίπλοκο από ό,τι είχε προβλέψει ο IDF, με μεγαλύτερους στρατηγικούς κόμβους και διακλαδώσεις, καθώς και μικρότερα τακτικά τούνελ, που βοηθούν για γρήγορες μετακινήσεις και αιφνιδιαστικές επιθέσεις.

Μόλις εκκενωθεί η πόλη της Γάζας, ο IDF πιθανότατα θα χτυπήσει μια διευρυμένη σειρά στόχων στην πυκνοκατοικημένη αστική περιοχή, συμπλήρωσε ο αξιωματούχος, συμπεριλαμβανομένων τοποθεσιών που δεν είχαν χτυπηθεί στο παρελθόν.

«Ο ισραηλινός στρατός θα χρειαστεί πιθανώς μερικούς μήνες για να εισέλθει σε κάθε κτήριο και να χτυπήσει όλα τα τούνελ. Είναι δυνατόν; Ναι», είπε ο Πλίτσας, «Είναι εξαιρετικά δύσκολο και θα χρειαστούν πολλά στρατεύματα για να καταληφθεί όλο το έδαφος».

Ο πρωθυπουργός, μετά και την επικοινωνία που είχε με τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς, ανακοίνωσε σε ανάρτησή του στα social media πως η Ελλάδα απέστειλε δύο αεροσκάφη της πολεμικής αεροπορίας στην Γάζα, τα οποία έριξαν 8,5 τόνους βασικών ειδών διατροφής.

Η ανάρτηση Μητσοτάκη για την βοήθεια στη Γάζα

«Σήμερα το πρωί, δύο αεροσκάφη της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας έκαναν ρίψεις 8,5 τόνων βασικών ειδών διατροφής σε περιοχές της Γάζας. Η επιχείρηση οργανώθηκε σε συνεργασία με χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μέσης Ανατολής και σκοπό είχε να στηρίξει τις βασικές ανάγκες των ανθρώπων στην πολύπαθη περιοχή.

Η Ελλάδα θα συνεχίσει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την άμεση διακοπή των εχθροπραξιών, την απελευθέρωση των ομήρων και την ανεμπόδιστη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Είναι χρέος όλων μας να σταματήσει αμέσως ο ανθρώπινος πόνος».

Αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας από Ελλάδα στη Γάζα- Βίντεο της Πολεμικής Αεροπορίας

Το Σάββατο 9 Αυγούστου 2025 διεξήχθη με επιτυχία αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα.

​Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, κατόπιν συνεργασίας και συντονισμού των υπουργείων Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας (ΥΠ.ΕΞ. και ΥΠΕΘΑ) με τις αρμόδιες ιορδανικές αρχές, εκτέλεσαν ρίψη τροφίμων (συνολικά 8,5 τόνους) σε ζώνες ρίψεως, εντός της Λωρίδας της Γάζας.

​Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή δύο μεταγωγικών αεροσκαφών (C -130H και C – 27J) της Πολεμικής Αεροπορίας (ΠΑ) με το αντίστοιχο προσωπικό καθώς και προσωπικού της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ). Υπήρχε συνεχής παρακολούθηση, σε πραγματικό χρόνο, από το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΘΚΕΠΙΧ).

Σπύρος Σιδέρης

Η σημερινή κατάσταση, όπου δεκάδες περιοχές βιώνουν επισιτιστική κατάρρευση, επιβεβαιώνει ότι η διεθνής κοινότητα δεν έχει θωρακιστεί επαρκώς απέναντι σε αυτή τη βραδεία αλλά αδιάκοπη μορφή βίας.

Ο λιμός ως πολιτικοστρατιωτικό μέσο επιβολής

Στο πλαίσιο των σύγχρονων συγκρούσεων, η εσκεμμένη αποστέρηση τροφίμων και βασικών αγαθών δεν είναι πάντοτε ευδιάκριτη ως όπλο. Συχνά συγκαλύπτεται ως αποτέλεσμα στρατιωτικών επιχειρήσεων ή διακοπών στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Στην πράξη, όμως, η παρεμπόδιση ανθρωπιστικής βοήθειας, η καταστροφή γεωργικών υποδομών, η άρνηση πρόσβασης σε καθαρό νερό και η στοχοποίηση αγορών και αποθηκών συνιστούν μηχανισμούς κοινωνικής εξουθένωσης που οδηγούν σε λιμό.

Όπως σημειώνει ο Άλεξ ντε Βαλ, καθηγητής ανθρωπιστικών σπουδών και ειδικός στις πολεμικές λιμοκτονίες, η χρήση της πείνας δεν απαιτεί απαραίτητα μαζικούς θανάτους για να χαρακτηριστεί ως έγκλημα πολέμου. Αρκεί να αποδειχθεί ότι ο δράστης επέλεξε να στερήσει την τροφή με σκοπό να υποτάξει, να εκδιώξει ή να εξολοθρεύσει μέρος του πληθυσμού.

Ιστορικά προηγούμενα: Από τη Ναμίμπια στη Ρωσία

Η πρώτη τεκμηριωμένη περίπτωση λιμού με στόχο την εθνοτική εξόντωση εντοπίζεται στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν οι γερμανικές αποικιακές δυνάμεις στη σημερινή Ναμίμπια απέκλεισαν τις φυλές των Χερέρο και Νάμα από τις πηγές νερού, οδηγώντας σε μαζικούς θανάτους από δίψα και πείνα στην έρημο Καλαχάρι.

Παρότι δεν είχε ακόμη διαμορφωθεί το νομικό πλαίσιο της γενοκτονίας, η πρόθεση και τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών.

Το ίδιο μοντέλο εφαρμόστηκε αργότερα από τη ναζιστική Γερμανία στην πολιορκία του Λένινγκραντ (σημερινή Αγία Πετρούπολη), μεταξύ 1941 και 1944. Η πόλη βρέθηκε αποκλεισμένη για 872 ημέρες, χωρίς πρόσβαση σε τροφή, με αποτέλεσμα πάνω από ένα εκατομμύριο νεκρούς.

Ο λιμός χρησιμοποιήθηκε τότε όχι μόνο ως στρατιωτικό εργαλείο, αλλά ως μέθοδος εξόντωσης χωρίς την ανάγκη μαζικής εισβολής.

Η πολιτική διάσταση του λιμού

Πέρα από τις ένοπλες συγκρούσεις, ο λιμός έχει εργαλειοποιηθεί και σε εσωτερικές πολιτικές κρίσεις.

Το καθεστώς Στάλιν χρησιμοποίησε τη λεγόμενη “Ολοκαταστροφή” (Holodomor) στην Ουκρανία τη δεκαετία του 1930 για να καταπνίξει την αντίσταση των αγροτικών πληθυσμών.

Μέσω της καταστροφής σοδειών, της καταναγκαστικής κολεκτιβοποίησης και του ελέγχου της διανομής τροφίμων, χιλιάδες Ουκρανοί πέθαναν από την πείνα — όχι ως παράπλευρη απώλεια, αλλά ως πολιτική απόφαση.

Αφρική: Το επίμονο γεωπολιτικό τραύμα

Οι λιμοί στην Αφρική δεν αποτελούν μόνο φυσικές καταστροφές. Οι πιο φονικές εξ αυτών, όπως στη Σομαλία (2011) και στο Νότιο Σουδάν (2017, 2020), συνδέονται άμεσα με ένοπλες συγκρούσεις και πολιτική αστάθεια. Τοπικές πολιτοφυλακές ή κυβερνήσεις έχουν απαγορεύσει την είσοδο ανθρωπιστικών αποστολών, ενώ συχνά επιβάλλουν ιδεολογικούς ή πολιτικούς περιορισμούς στη διανομή τροφίμων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αλ Σαμπάμπ στη Σομαλία, η οποία το 2011 απαγόρευσε σε διεθνείς οργανισμούς να διανείμουν τρόφιμα σε περιοχές υπό τον έλεγχό της. Το αποτέλεσμα ήταν ένας πολιτικός λιμός που στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 260.000 ανθρώπους, πολλοί εκ των οποίων παιδιά.

Στο Σουδάν, και ιδίως στο Νταρφούρ, η χρόνια σύγκρουση μεταξύ του στρατού και παραστρατιωτικών ομάδων έχει επιδεινώσει τις συνθήκες επισιτιστικής κρίσης, με πάνω από 1,7 εκατομμύρια εκτοπισμένους να βρίσκονται σε κατάσταση οξείας πείνας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

Η απουσία βασικών υπηρεσιών υγείας και η καταστροφή γεωργικών εκτάσεων καθιστούν την κατάσταση μη αναστρέψιμη.

Το νομικό και ηθικό πλαίσιο: Από τη ρητορική στην εφαρμογή

Η Διεθνής Σύμβαση της Γενεύης απαγορεύει ρητά τη χρήση του λιμού ως μεθόδου πολέμου. Παρ’ όλα αυτά, η νομική απόδειξη πρόθεσης παραμένει σύνθετη. Ακόμη και όταν διαπιστώνονται μαζικοί θάνατοι από ασιτία, τα εμπλεκόμενα κράτη ή ένοπλες ομάδες συχνά επικαλούνται τεχνικά εμπόδια ή ανεπάρκεια στοιχείων ώστε να αποφύγουν τον χαρακτηρισμό της πράξης ως εγκλήματος πολέμου ή γενοκτονίας.

Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι για να αναγνωριστεί επισήμως μια κατάσταση ως λιμός, πρέπει να πληρούνται αυστηρά στατιστικά κριτήρια: τουλάχιστον το 20% του πληθυσμού να αντιμετωπίζει κρίσιμη έλλειψη τροφής, το 30% των παιδιών να εμφανίζει οξύ υποσιτισμό, και ο ημερήσιος δείκτης θνησιμότητας να υπερβαίνει τα όρια επιδημίας.

Αυτή η τεχνική προσέγγιση, όσο ακριβής και αν είναι, αφήνει κρίσιμα κενά ηθικής και πολιτικής ευθύνης: η αναμονή στατιστικών αποδείξεων συχνά σημαίνει ότι η διεθνής αντίδραση έρχεται πολύ αργά για χιλιάδες ανθρώπους.

Η ευθύνη της διεθνούς κοινότητας και τα όρια της ανθρωπιστικής δράσης

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις βρίσκονται συχνά παγιδευμένες ανάμεσα στην ανάγκη ουδετερότητας και την υποχρέωση καταγγελίας. Η παρεμπόδιση πρόσβασης σε εμπόλεμες ζώνες ή η στοχοποίηση αποστολών του ΟΗΕ και του Ερυθρού Σταυρού είναι πλέον σύνηθες φαινόμενο. Σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμα και χώρες που δεν συμμετέχουν ενεργά στη σύρραξη, επιλέγουν σιωπηλή ανοχή απέναντι σε πρακτικές λιμού, στο όνομα της γεωπολιτικής ισορροπίας.

Η πολιτικοποίηση της ανθρωπιστικής βοήθειας και η επιλεκτική καταγγελία εγκλημάτων έχουν υπονομεύσει τη διεθνή αξιοπιστία στη διαχείριση τέτοιων κρίσεων. Ενώ ο λιμός δεν είναι νέο φαινόμενο, η σιωπή που τον περιβάλλει σε ορισμένα σύγχρονα μέτωπα αποκαλύπτει μια ηθική κόπωση της παγκόσμιας συνείδησης.

O λιμός ως πολεμικό εργαλείο δεν ανήκει στο παρελθόν. Παραμένει ένα σιωπηλό αλλά αποτελεσματικό όπλο, με στόχο όχι μόνο την κάμψη των αντιπάλων, αλλά και την αλλοίωση του δημογραφικού και πολιτισμικού χάρτη ολόκληρων περιοχών.

Η τεκμηρίωση, η πρόληψη και η πολιτική λογοδοσία είναι σήμερα πιο αναγκαίες από ποτέ. Αν η διεθνής κοινότητα αδυνατεί να δράσει εγκαίρως, τότε τα “όρια της ανθρωπότητας”, που τίθενται μετά από κάθε πόλεμο, κάθε λιμό, κάθε προσφυγική κρίση, αποδεικνύονται εύθραυστα και συγκυριακά.

Ο λιμός δεν είναι φυσική αναπόφευκτη καταστροφή. Είναι πολιτική πράξη. Και ως τέτοια, απαιτεί συλλογική καταδίκη και ουσιαστική αντιμετώπιση.

Οι εικόνες είναι εξαιρετικά σκληρές.

Father of 17-year-old Palestinian youth Atef Abu Khater, who died from malnutrition in Gaza as a result of the extreme lack of food supplies amid the ongoing Israeli blockade, bids him a heartbreaking farewell for the last time. pic.twitter.com/d2IbU366kL

— Al-Jarmaq News (@Aljarmaqnetnews) August 2, 2025

Ο Ατέφ ήταν ένα από τα επτά θύματα της πείνας που καταγράφηκαν την ίδια μέρα στον παλαιστινιακό θύλακα. Σύμφωνα με τον πατέρα του, το παιδί του είχε εισαχθεί νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα στη μονάδα εντατικής θεραπείας, αλλά δεν ανταποκρινόταν πλέον στη θεραπεία. Όπως αναφέρει, πριν από τον πόλεμο ο Ατέφ ήταν ένα υγιές αγόρι.

Heartbreaking photo of Palestinian child Atef Abu Khater who died today due to severe malnutrition and starvation due to Israel’s blockade on the Gaza Strip. pic.twitter.com/ShyuGH4vXP

— WAFA News Agency – English (@WAFANewsEnglish) August 2, 2025

Από τις 7 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Χαμάς, συνολικά 162 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους εξαιτίας της πείνας – ανάμεσά τους 92 παιδιά. Ο συνδυασμός του αρχικού αποκλεισμού και των συνεχιζόμενων περιορισμών στην ανθρωπιστική βοήθεια από την πλευρά του Ισραήλ έχει οδηγήσει σε αυτόν τον αργό, βασανιστικό αποδεκατισμό.

Πριν λίγες ημέρες, ένα άλλο περιστατικό συγκλόνισε τη διεθνή κοινή γνώμη: ένα μωρό 18 μηνών, εμφανώς υποσιτισμένο, φωτογραφήθηκε στην αγκαλιά της μητέρας του. Η εικόνα έγινε πρωτοσέλιδο σε κορυφαία μέσα ενημέρωσης παγκοσμίως.

Ωστόσο, λίγο αργότερα, οι New York Times επικαλούμενοι ισραηλινές πηγές, έκαναν λόγο για «προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας» του μικρού Μοχάμεντ. Η μητέρα του επιβεβαίωσε ότι το παιδί πάσχει από μια μυϊκή διαταραχή και χρειάζεται εξειδικευμένη διατροφή και φυσιοθεραπεία, αλλά, όπως δήλωσε στο CNN, ήταν «ευτυχισμένο» και μπορούσε να «κάθεται όρθιο».

Το Ισραήλ κατηγόρησε διεθνή μέσα ενημέρωσης ότι αναπαράγουν την «προπαγάνδα της Χαμάς» και επιμένει ότι δεν υπάρχει λιμός στη Γάζα, σε αντίθεση με όσα επισημαίνουν συστηματικά τα Ηνωμένα Έθνη και διεθνείς οργανώσεις αρωγής.

Το Ισραήλ γνωρίζει ακριβώς πόση τροφή χρειάζεται η Γάζα. Εδώ και δεκαετίες, «ρυθμίζει» την πείνα στην περιοχή, αρχικά μετρώντας τις προμήθειες που θα ασκούσαν πίεση χωρίς να οδηγήσουν σε λιμοκτονία.

«Η ιδέα είναι να βάλουμε τους Παλαιστίνιους σε δίαιτα, αλλά όχι να τους αφήσουμε να πεθάνουν από την πείνα», είχε δηλώσει το 2006 ανώτερος σύμβουλος του τότε πρωθυπουργού Εχούντ Ολμέρτ. Το 2008, ισραηλινό δικαστήριο υποχρέωσε την κυβέρνηση να δώσει στη δημοσιότητα τα επίσημα έγγραφα αυτών των υπολογισμών.

Η ισραηλινή υπηρεσία COGAT, που εξακολουθεί να ελέγχει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, είχε τότε υπολογίσει ότι απαιτούνται τουλάχιστον 2.279 θερμίδες την ημέρα ανά άτομο – ποσότητα που αντιστοιχεί σε 1,836 κιλά τροφής.

Σήμερα, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις ζητούν λιγότερο: περίπου 62.000 μετρικοί τόνοι ξηρής και κονσερβοποιημένης τροφής το μήνα για 2,1 εκατομμύρια ανθρώπους –ή περίπου 1 κιλό τροφής ανά άτομο ημερησίως.

Καθώς η κατάσταση οδηγείται σε λιμό, Ισραηλινοί αξιωματούχοι αρνούνται ότι υπάρχει λιμοκτονία, ισχυρίζονται χωρίς αποδείξεις ότι η Χαμάς κλέβει τη βοήθεια που προορίζεται για τους κατοίκους, ή κατηγορούν τον ΟΗΕ για προβλήματα διανομής, παραθέτοντας φωτογραφίες με φορτία που παραμένουν στο τελωνείο.

Ως απόδειξη ότι υπάρχει επάρκεια τροφής, επικαλούνται και το χάος στις διανομές από την Gaza Humanitarian Foundation (GHF), μια εταιρεία logistics με στήριξη ΗΠΑ και Ισραήλ.

Όμως τα ίδια τα στοιχεία του Ισραήλ λένε άλλα: μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου επετράπη η είσοδος μόλις 56.000 τόνων τροφής, λιγότερο από το ένα τέταρτο των ελάχιστων αναγκών.

Ακόμα κι αν διανεμόταν όλη η βοήθεια ισότιμα, η πείνα ήταν αναπόφευκτη. Δεν υπήρχε αρκετό φαγητό.

Σύμφωνα με έκθεση του IPC (Integrated Food Security Phase Classification), η Γάζα βρίσκεται πλέον επίσημα σε «σενάριο χειρότερης περίπτωσης λιμού». Οι παραδόσεις τροφίμων είναι «πολύ κάτω από το ελάχιστο αναγκαίο επίπεδο» λόγω «δραστικών περιορισμών στην είσοδο προμηθειών».

Η ανεξάρτητη Επιτροπή Επανεξέτασης Λιμών (FRC) δήλωσε πως το σχέδιο διανομής της GHF θα οδηγούσε σε μαζική λιμοκτονία, ακόμη κι αν δεν υπήρχε η βία που καταγράφεται.

Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, η Γάζα ήταν εντελώς αποκλεισμένη, χωρίς καθόλου τρόφιμα. Τον Μάιο, έπειτα από διεθνή πίεση, ο Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι θα επιτραπεί η επανεκκίνηση της βοήθειας.

Ωστόσο, η ποσότητα τροφίμων που μπήκε τον Μάιο ήταν τόσο μικρή που απλώς επιβράδυνε την πείνα, δεν την απέτρεψε.

Δύο μήνες μετά, η διεθνής κατακραυγή μεγαλώνει, με τον Τραμπ να ζητά να φτάσει «κάθε γραμμάριο τροφής» στα παιδιά που λιμοκτονούν.

Ο Νετανιάχου, σε απάντηση, υποσχέθηκε μόνο «ελάχιστη» επιπλέον βοήθεια. Οι είσοδοι φορτηγών τροφίμων αυξήθηκαν, αλλά παραμένουν πολύ κάτω από το όριο επάρκειας.

Έχουν ξαναρχίσει και οι ρίψεις τροφίμων από αέρα, με συμμετοχή χωρών όπως η Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Αίγυπτος και ΗΑΕ. Παρότι συμβολικά ισχυρές, οι ρίψεις είναι δαπανηρές, επικίνδυνες και αναποτελεσματικές.

Πέρσι, τουλάχιστον 12 άνθρωποι πνίγηκαν προσπαθώντας να περισυλλέξουν τρόφιμα από τη θάλασσα, και άλλοι 5 σκοτώθηκαν όταν παλέτες έπεσαν πάνω τους.

Μέσα στους πρώτους 21 μήνες του πολέμου, 104 αεροπορικές ρίψεις ισοδυναμούσαν με τρόφιμα για μόλις τέσσερις ημέρες, με κόστος δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων -χρήματα που θα μπορούσαν να θρέψουν πολύ περισσότερους, αν επενδύονταν σε φορτηγά.

Πέρα από το οικονομικό, το τίμημα είναι και πολιτικό: με τις ρίψεις, η πείνα παρουσιάζεται ως τεχνικό πρόβλημα,όχι ως πολιτική επιλογή, σύμφωνα με τον Guardian.

Σε άλλες περιοχές, οι ρίψεις τροφής γίνονται μόνο όταν η πρόσβαση είναι αδύνατη λόγω γεωγραφίας ή εχθρικών δυνάμεων. Στη Γάζα, το μόνο εμπόδιο είναι οι ισραηλινές απαγορεύσεις -από μια χώρα που έχει την πλήρη υποστήριξη της Δύσης και είναι εξοπλισμένη με βρετανικά και αμερικανικά όπλα.

Αυτή την εβδομάδα, δύο ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανακοίνωσαν πως το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα, χρησιμοποιώντας και την πείνα ως «όπλο πολέμου». Η B’Tselem έκανε λόγο για «επίσημη, δηλωμένη πολιτική» μαζικής λιμοκτονίας.

Η ισραηλινή κυβέρνηση ξέρει πόσες θερμίδες χρειάζονται οι κάτοικοι της Γάζας και τι ποσότητες φαγητού μπαίνουν στην περιοχή. Στο παρελθόν έκανε μαθηματικές πράξεις για να αποφύγει τη λιμοκτονία.

Τώρα, κάνει άλλους υπολογισμούς, γράφει ο Guardian. Και δεν μπορεί να ρίξει την ευθύνη σε κανέναν άλλο, ούτε και οι σύμμαχοί της, καταλήγει.

Το κολλέγιο των Επιτρόπων αποφάσισε συγκεκριμένα την αναστολή της συμμετοχής οντοτήτων εγκατεστημένων στο Ισραήλ σε δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του λεγόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (EIC). 

Με επίκληση του άρθρου 2 της συμφωνίας σύνδεσης Ε.Ε. – Ισραήλ, η Κομισιόν αναφέρει στη σχετική ανακοίνωση ότι υπάρχει σαφής δέσμευση για «τήρηση υποχρεώσεων» που αποτελούν «ουσιαστικό μέρος της συνεργασίας» των δύο πλευρών, συμπεριλαμβανομένης της διμερούς επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας μεταξύ τους. 

«Ενώ το Ισραήλ έχει ανακοινώσει καθημερινή ανθρωπιστική παύση στις μάχες στη Γάζα και έχει εκπληρώσει ορισμένες από τις δεσμεύσεις του στο πλαίσιο της κοινής συμφωνίας για την ανθρωπιστική βοήθεια και την πρόσβαση, η κατάσταση παραμένει σοβαρή», υπογραμμίζει η Κομισιόν. 

Έως πολύ πρόσφατα το κολλέγιο των Επιτρόπων αρνούνταν να προχωρήσει σε ενέργειες εναντίον του Ισραήλ. 

Για την έγκριση, πάντως, της πρότασης της Κομισιόν απαιτείται από τα κράτη-μέλη ειδική πλειοψηφία. Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό μπορεί να συμβεί ακόμα και αύριο σε συνεδρίαση των πρέσβεων των κρατών-μελών της Ε.Ε. 

Καθώς η πρόταση απαιτεί ειδική πλειοψηφία, το πιο πιθανό είναι τα κράτη-μέλη να δώσουν το «πράσινο φως» για την έγκρισή της. 

Η αναστολή της συμμετοχής του Ισραήλ από το εν λόγω πρόγραμμα αποτελούσε μία από τις δέκα επιλογές που παρουσίασε η Κομισιόν στο τελευταίο συμβούλιο εξωτερικών υποθέσεων της Ε.Ε, ως συμπληρωματικό της σχετικής έκθεσης, που προετοίμασε και σύμφωνα με την οποία υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις ότι η ισραηλινή κυβέρνηση είχε παραβιάσει το διεθνές δίκαιο σε ό,τι αφορά τη Γάζα. 

Στις 10 Ιουλίου, η Ε.Ε. είχε παρουσιάσει συμφωνία με το Ισραήλ όπου περιλαμβανόταν «σημαντική» βελτίωση της πρόσβασης ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, με αύξηση της κυκλοφορίας φορτηγών και προστασίας της ζωής των εργαζόμενων στους σχετικούς οργανισμούς. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας είχε μάλιστα στείλει για τη σύναψη της εν λόγω συμφωνίας ειδική αποστολή με επικεφαλής τον ειδικό απεσταλμένο της Ε.Ε. για τη Μέση Ανατολή, Κριστόφ Μπιγκό. 

Τα Ηνωμένα Έθνη εκτιμούν ότι, μόνο τις τελευταίες ημέρες, πάνω από 1.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε χώρους διανομής τροφίμων και δεκάδες έχουν πεθάνει από την πείνα. 

Αντίδραση του Τελ Αβίβ: «Εσφαλμένη, λυπηρή» ενέργεια

Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε σήμερα Δευτέρα ότι η σύσταση από Ευρωπαίους Επιτρόπους να περιοριστεί η συμμετοχή του Ισραήλ στο πρόγραμμα χρηματοδότησης της έρευνας Horizon (Ορίζοντας) της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι «εσφαλμένη, λυπηρή και αδικαιολόγητη».

«Το Ισραήλ θα εργαστεί για να διασφαλίσει ότι η σύσταση αυτή δεν θα υιοθετηθεί από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ και ελπίζουμε ότι πράγματι αυτό θα γίνει», αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών στην ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.

Τραμπ: Στην Γάζα υπάρχει πραγματική πείνα – Το Ισραήλ φέρει ευθύνη

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι κάτοικοι της Γάζας υφίστανται «πραγματική πείνα», προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να δημιουργήσουν κέντρα διανομής τροφίμων στον παλαιστινιακό θύλακα. 

«Θα δημιουργήσουμε κέντρα τροφίμων, χωρίς φράχτες ή όρια για να διευκολύνουμε την πρόσβαση. Εχουμε πολλά χρήματα και θα ξοδέψουμε για τρόφιμα. Κάποια κράτη θα μας ακολουθήσουν, ξέρω ότι το δικό σας [η Βρετανία] θα μας ακολουθήσει, και όλα τα ευρωπαϊκά κράτη θα μας ακολουθήσουν», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στη συνάντησή του με τον Βρετανό πρωθυπουργό, Κιρ Στάρμερ σε θέρετρο γκολφ στη Σκωτία. 

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε στη συνέχεια ότι το Ισραήλ έχει «μεγάλη ευθύνη» για τη ροή της βοήθειας στη Γάζα, εκτιμώντας ότι «μπορεί να κάνει πολλά» σχετικά με την πρόσβαση των Παλαιστινίων της περιοχής σε τρόφιμα. «Είναι ένα χάος. Πρέπει να λάβουν τρόφιμα και ασφάλεια τώρα», πρόσθεσε. 

Ο Τραμπ επέκρινε επίσης τη Χαμάς επειδή «δεν συμφώνησε να απελευθερώσει περισσότερους ομήρους, νεκρούς και ζωντανούς», και δήλωσε πως είπε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπέντζαμιν Νετανιάχου ότι η προσέγγιση του Ισραήλ θα χρειαστεί πιθανόν να αλλάξει. «Είπα στον Μπίμπι ότι πρέπει ίσως να το κάνεις με διαφορετικό τρόπο», είπε ο Τραμπ.

Απαντώντας σε ερώτηση αν είναι ακόμη πιθανή μια κατάπαυση του πυρός, ο Τραμπ είπε: «Ναι, μια κατάπαυση του πυρός είναι πιθανή, αλλά πρέπει να την εξασφαλίσεις, πρέπει να την τελειώσεις». 

Η Χαμάς έχει πει ότι «είναι πρόθυμη να απελευθερώσει ομήρους βάσει μιας συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός με το Ισραήλ». Υπέβαλε τη απάντησή της σε μια πρόταση κατάπαυσης του πυρός με την υποστήριξη των ΗΠΑ την Πέμπτη σε συνομιλίες στην Ντόχα. Ωρες μετά, το Ισραήλ απέσυρε την αντιπροσωπεία του από τις συνομιλίες.

Την Κυριακή, ο Τραμπ είπε πως το Ισραήλ θα πρέπει να λάβει μία απόφαση για τα επόμενα βήματα, προσθέτοντας: «Ξέρω τι θα έκανα εγώ, αλλά δεν νομίζω ότι πρέπει να το πω».

Σήμερα την αυγή, “έξι άνθρωποι σκοτώθηκαν και πολλοί άλλοι τραυματίστηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής, κοντά στον κυκλικό κόμβο Αλάμ”, όπου κάτοικοι είχαν συγκεντρωθεί προκειμένου να εξασφαλίσουν ανθρωπιστική βοήθεια του αμερικανικού κέντρου που βρίσκεται περίπου σε απόσταση ενός χιλιομέτρου, στο κυβερνείο της Ράφα (νότια), δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο εκπρόσωπος αυτής της υπηρεσίας παροχής πρώτων βοηθειών, ο Μαχμούντ Μπασάλ.

The Madleen Gaza flotilla's 12-person crew, including climate activist Greta Thunberg, is expected to reach Gaza on June 7 in a ship carrying humanitarian aid.

We look at who's on board https://t.co/dogV1yGxpN pic.twitter.com/4PjblrHbGt

— Al Jazeera English (@AJEnglish) June 7, 2025

Κάτοικος της Γάζας που ήταν μάρτυρας της σκηνής, ο Σαμίρ Αμπού Χαντίντ, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο πως χιλιάδες άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί κοντά στον κυκλικό κόμβο, και “τη στιγμή που ορισμένοι προσπαθούσαν να προχωρήσουν προς το κέντρο (διανομής) βοήθειας, οι ισραηλινές δυνάμεις κατοχής άνοιξαν πυρ από τεθωρακισμένα οχήματα που ήταν σταθμευμένα κοντά στο κέντρο, πυροβολώντας στον αέρα, στη συνέχεια εναντίον των αμάχων”.

Ο ισραηλινός στρατός με τον οποίο επικοινώνησε το Γαλλικό Πρακτορείο δήλωσε ότι στρατιώτες στην περιοχή Τελ αλ Σουλτάν κάλεσαν στη διάρκεια της νύχτας “υπόπτους να απομακρυνθούν, αλλά καθώς αυτοί συνέχισαν να προωθούνται, θέτοντας τα στρατεύματα σε κίνδυνο, οι στρατιώτες απάντησαν με προειδοποιητικά πυρά”, προσθέτοντας πως είναι “ενήμερος για τις πληροφορίες που κάνουν λόγο για θύματα”.

Δεδομένων των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στα ΜΜΕ στη Λωρίδα της Γάζας και των δυσκολιών πρόσβασης καθώς οι μάχες επεκτείνονται, είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιβεβαιωθούν με ανεξάρτητο τρόπο οι απολογισμοί και οι περιστάσεις των θανάτων για τους οποίους κάνει λόγο η Πολιτική Προστασία.

WHO calls for urgent protection of Nasser Medical Complex and Al-Amal Hospital in the Gaza Strip

WHO warns that the #Gaza Strip’s health system is collapsing, with Nasser Medical Complex, the most important referral hospital left in Gaza, and Al-Amal Hospital at risk of becoming… pic.twitter.com/Rd3ZjASuBp

— World Health Organization (WHO) (@WHO) June 5, 2025

Ο εκπρόσωπος της Πολιτικής Προστασίας ανέφερε και άλλους βομβαρδισμούς σε όλο τον θύλακα από το πρωί, με συνολικό απολογισμό τουλάχιστον 36 θανάτους από τις πρώτες πρωινές ώρες.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποίησε για τον κίνδυνο “κατάρρευσης του συστήματος υγείας στη Λωρίδα της Γάζας”, όπου “ήδη κανένα νοσοκομείο δεν λειτουργεί στο βόρειο τμήμα” του θύλακα.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς, που επικαλείται υγειονομικούς στη Γάζα, τουλάχιστον 45 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα σε όλο τον θύλακα σήμερα.

Τουλάχιστον 15 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν και 50 τραυματίστηκαν από αεροπορικά πλήγματα στον τομέα Σάμπρα της Πόλης της Γάζας στη βόρεια Λωρίδα της Γάζας, σύμφωνα με τοπικές αρχές υγείας που επικαλείται το πρακτορείο.

United Nations Secretary-General Antonio Guterres urged world leaders to "keep the two-state solution alive" as bombings and famine continued in the #Gaza Strip, with the UN warning of a surge in acute malnutrition among Palestinian children. https://t.co/WN2aA2Eb8n pic.twitter.com/SwTyAC7VXt

— China Daily (@ChinaDaily) June 7, 2025

Τουλάχιστον ένας πύραυλος έπεσε στην περιοχή. Ο στόχος φαίνεται πως ήταν ένα πολυώροφο κτήριο κατοικιών, όμως από την έκρηξη προκλήθηκαν ζημιές σε αρκετές άλλες κατοικίες σε κοντινή απόσταση, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες και ΜΜΕ.

Ο ισραηλινός στρατός δεν είχε κάποιο άμεσο σχόλιο. Στη συνέχεια προειδοποίησε τους κατοίκους να εκκενώσουν τον τομέα Τζαμπάλια, λέγοντας ότι επρόκειτο να χτυπήσει εκεί μετά την εκτόξευση ρουκετών από μαχητές στη γύρω περιοχή.

Το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε σήμερα ότι τα νοσοκομεία της Γάζας έχουν καύσιμα που φθάνουν μόνο για άλλες τρεις ημέρες και πως το Ισραήλ αρνείται την πρόσβαση διεθνών υπηρεσιών αρωγής σε περιοχές όπου βρίσκονται καθορισμένοι χώροι αποθήκευσης καυσίμων για νοσοκομεία.

Προς το παρόν δεν υπάρχει απάντηση από τον ισραηλινό στρατό ή την COGAT, την υπηρεσία του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας που είναι αρμόδια για τον συντονισμό ανθρωπιστικών θεμάτων με τους Παλαιστινίους, σημείωνε το Ρόιτερς.

«Συνολικά 697 μάρτυρες έχουν προστεθεί στα συνολικά στατιστικά στοιχεία, μετά την οριστικοποίηση και την επαλήθευση των δεδομένων τους από την επιτροπή παρακολούθησης αγνοουμένων», ανέφερε το υπουργείο σε ανακοίνωσή του.

Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν συγκεντρώσει περίπου το 46% των 49,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων που ζήτησαν για ανθρωπιστική βοήθεια σε όλο τον κόσμο το 2024, σύμφωνα με τα δικά τους δεδομένα. Είναι η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά που ο διεθνής οργανισμός συγκεντρώνει λιγότερα από τα μισά από όσα ζητά. Το έλλειμμα έχει αναγκάσει τις ανθρωπιστικές υπηρεσίες να παίρνουν επώδυνες αποφάσεις, όπως τη μείωση των μερίδων για τους πεινασμένους και τη μείωση του αριθμού των ανθρώπων που τους προσφέρεται βοήθεια.

Οι συνέπειες είναι αισθητές σε μέρη όπως η Συρία, όπου το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Σίτισης (WFP), ο κύριος διανομέας τροφίμων του ΟΗΕ, συνήθιζε να ταΐζει 6 εκατομμύρια ανθρώπους. Βλέποντας τις προβλέψεις του για δωρεές βοήθειας νωρίτερα φέτος, το WFP μείωσε τον αριθμό που σκόπευε να βοηθήσει σε περίπου 1 εκατομμύριο ανθρώπους, δήλωσε η Ράνια Ντάγκα Κάμαρα, βοηθός εκτελεστικής διευθύντριας του οργανισμού για συνεργασίες και κινητοποίηση πόρων.

Η Ντάγκα Κάμαρα επισκέφθηκε το προσωπικό του WFP στη Συρία τον Μάρτιο. «Η γραμμή τους ήταν: ‘Σε αυτό το σημείο παίρνουμε από τους πεινασμένους για να ταΐσουμε αυτούς που λιμοκτονούν’», είπε σε συνέντευξή της.

Οι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Εθνών δεν μπορούν να αισιοδοξούν σε μια εποχή εκτεταμένων συγκρούσεων, πολιτικής αναταραχής και ακραίων καιρικών φαινομένων, παράγοντες που εντείνουν την πείνα. «Έχουμε αναγκαστεί να περιορίσουμε τις εκκλήσεις μας σε αυτούς που βρίσκονται στη μεγαλύτερη ανάγκη», δήλωσε ο Τομ Φλέτσερ, αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ για ανθρωπιστικές υποθέσεις και συντονιστής έκτακτης βοήθειας.

Οικονομικές και πολιτικές πιέσεις κλονίζουν την ανθρωπιστική βοήθεια

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι οικονομικές πιέσεις και οι πολιτικής αλλαγές επαναπροσδιορίζουν τις αποφάσεις ορισμένων πλούσιων χωρών σχετικά με το πού και πόσα θα δώσουν. Ένας από τους μεγαλύτερους δωρητές του ΟΗΕ – η Γερμανία – ήδη μείωσε κατά 500 εκατομμύρια δολάρια τη χρηματοδότηση από το 2023 έως το 2024 στο πλαίσιο γενικότερων περικοπών. Το υπουργικό συμβούλιο της χώρας έχει προτείνει μια ακόμη μείωση κατά 1 δισεκατομμύριο δολάρια για το 2025.

Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις παρακολουθούν επίσης πώς ο εκλεγμένος Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θα προσεγγίσει την ανθρωπιστική βοήθεια όταν ξεκινήσει τη δεύτερη θητεία του τον Ιανουάριο. Στην πρώτη του θητεία, είχε προσπαθήσει να μειώσει δραστικά τη χρηματοδότηση των ΗΠΑ για ξένη βοήθεια.

Επιπλέον, έχει προσλάβει συμβούλους που υποστηρίζουν ότι υπάρχει περιθώριο για περικοπές στη ξένη βοήθεια.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαδραματίζουν ηγετικό ρόλο στην πρόληψη και καταπολέμηση της πείνας παγκοσμίως. Τα τελευταία πέντε χρόνια, προσέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 64,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 38% των συνολικών συνεισφορών που κατέγραψε ο ΟΗΕ.

Η πλειονότητα της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης προέρχεται από μόλις τρεις μεγάλους δωρητές: τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτοί παρείχαν το 58% των 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων που κατέγραψε ο ΟΗΕ για την αντιμετώπιση κρίσεων από το 2020 έως το 2024.

Τρεις άλλες μεγάλες δυνάμεις – η Κίνα, η Ρωσία και η Ινδία – συνέβαλαν συλλογικά λιγότερο από το 1% της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης που παρακολουθεί ο ΟΗΕ κατά την ίδια περίοδο, σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων των συνεισφορών του ΟΗΕ από το Reuters.

Η αδυναμία κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού είναι ένας από τους κύριους λόγους που το παγκόσμιο σύστημα αντιμετώπισης της πείνας και της πρόληψης του λιμού βρίσκεται υπό τεράστια πίεση. Η έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης – σε συνδυασμό με τα εμπόδια στην εκτίμηση των αναγκών και της παροχής επισιτιστικής βοήθειας σε εμπόλεμες ζώνες, όπου εντοπίζονται οι χειρότερες κρίσεις πείνας – δυσχεραίνει τις προσπάθειες για την παροχή βοήθειας στους λιμοκτονούντες.

Σχεδόν 282 εκατομμύρια άνθρωποι σε 59 χώρες και περιοχές αντιμετώπιζαν υψηλά επίπεδα οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας το 2023.

«Λαμβάνοντας υπόψη τον χειμώνα που βρίσκεται προ των πυλών, τα μη ασφαλή καταφύγια και την έλλειψη καθαρού νερού, οι πολίτες αντιμετωπίζουν άμεσα τον κίνδυνο λιμοκτονίας», προειδοποίησε.

«Όχι» στη δημιουργία μονομερώς «ζωνών ασφαλείας» στη Γάζα

Στο μεταξύ, οι επικεφαλής των κυριότερων υπηρεσιών του ΟΗΕ δήλωσαν σήμερα ότι αρνούνται να συμμετάσχουν στη δημιουργία «ασφαλών ζωνών» στη Λωρίδα της Γάζας χωρίς τη σύμφωνη γνώμη όλων των πλευρών.

«Καμία ”ασφαλής ζώνη” δεν είναι πραγματικά ασφαλής όταν ανακοινώνεται μονομερώς ή επιβάλλεται από την παρουσία των ενόπλων δυνάμεων» υπογραμμίζουν στην ανακοίνωση που υπογράφεται από έντεκα υψηλόβαθμους αξιωματούχους.

Μεταξύ αυτών είναι ο επικεφαλής της υπηρεσίας Ανθρωπιστικών Υποθέσεων Μάρτιν Γκρίφιθς, η Σίντι Μακέιν του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος και ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους.

Η ανακοίνωση υπογράφεται επίσης από ορισμένες μεγάλες μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως είναι οι CARE International και Save the Children.

«Ως υπεύθυνοι ανθρωπιστικών οργανώσεων, η θέση μας είναι σαφής: δεν θα συμμετάσχουμε στη δημιουργία καμίας ασφαλούς ζώνης στη Γάζα χωρίς τη σύμφωνη γνώμη όλων των πλευρών, αν δεν υπάρχουν οι βασικές προϋποθέσεις που θα εγγυώνται την ασφάλεια και (την κάλυψη) βασικών αναγκών και αν δεν υπάρχει κάποιος μηχανισμός που θα επιβλέπει την εφαρμογή της», αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους.

Οι ισραηλινές αρχές έχουν ζητήσει κατ’ επανάληψη από τους αμάχους που βρίσκονται στη βόρεια Λωρίδα της Γάζας να μετακινηθούν προς τα νότια.

«Υπό τις παρούσες συνθήκες, οι προτάσεις για τη μονομερή δημιουργία ασφαλών ζωνών στη Γάζα υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσουν ζημιά στους αμάχους, συμπεριλαμβανομένων και απωλειών ζωής σε μεγάλη κλίμακα. Για αυτό πρέπει να απορριφθούν», πρόσθεσαν.

Οι αξιωματούχοι και οι ΜΚΟ εξηγούν επίσης ότι, κατά την άποψή τους, η συγκέντρωση αμάχων σε τέτοιες ζώνες μπορεί να «αυξήσει τον κίνδυνο επιθέσεων» και επομένως τον αριθμό των θυμάτων.