Φανταστείτε ότι βρίσκεστε σε μια αίθουσα συσκέψεων όταν κάποιος φέρνει μπισκότα – ένα πακέτο Jammie Dodgers ή ίσως ένα πιατάκι με custard creams. Ίσως θελήσετε να δοκιμάσετε, ίσως όχι, αλλά σίγουρα οι γύρω σας αντιδρούν διαφορετικά: κάποιος θα αρπάξει αμέσως δύο, άλλος θα φάει ένα χωρίς να το καταλάβει, ένας τρίτος ίσως αγνοήσει εντελώς την ύπαρξή τους, ενώ κάποιος άλλος θα τα σκέφτεται όλη τη συνάντηση χωρίς να πάρει κανένα. Οι αντιδράσεις μας στο φαγητό διαφέρουν σημαντικά – αλλά τι συμβαίνει πραγματικά στον εγκέφαλό μας που τις καθορίζει; Και μήπως το σύγχρονο φαγητό έχει «χακάρει» αυτή τη διαδικασία; Πάρτε ένα μπισκότο (ή μην το κάνετε) και διαβάστε παρακάτω.

«Πρώτα απ’ όλα είναι σημαντικό να διακρίνουμε τη πείνα από την όρεξη», εξηγεί ο Giles Yeo, καθηγητής μοριακής νευροενδοκρινολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και συγγραφέας του βιβλίου “Why Calories Don’t Count”. «Η πείνα είναι το αίσθημα που προηγείται της απόφασης να φάμε κάτι. Η όρεξη είναι όλα όσα σχετίζονται με το γιατί τρώμε – συμπεριλαμβανομένης της πείνας, του αισθήματος κορεσμού και της ανταμοιβής, δηλαδή πώς νιώθουμε όταν τρώμε. Αυτές οι τρεις αισθήσεις χρησιμοποιούν διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου, αλλά λειτουργούν μαζί.»

Η πείνα ρυθμίζεται από τον υποθάλαμο, ο οποίος βρίσκεται πίσω από τη γέφυρα της μύτης στη βάση του εγκεφάλου και παρακολουθεί τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και τις ορμόνες λεπτίνη και γρελίνη, για να διαπιστώσει αν υπάρχει ενεργειακό έλλειμμα. Το αίσθημα κορεσμού ελέγχεται από το πίσω μέρος του εγκεφάλου, περίπου εκεί που ενώνεται το κρανίο με τον αυχένα: όταν το στομάχι διαστέλλεται, το πνευμονογαστρικό νεύρο στέλνει σήμα ότι είστε χορτάτοι. Η ανταμοιβή, αντίθετα, ρυθμίζεται από ένα ευρύ δίκτυο νευρώνων υψηλότερα στον εγκέφαλο, που ενεργοποιείται μέσω της ντοπαμίνης, αναζητώντας ευχάριστες εμπειρίες.

Όλα αυτά τα μέρη του εγκεφάλου επικοινωνούν μεταξύ τους. Έτσι, αν είστε πολύ πεινασμένοι, ακόμα και τροφές με χαμηλή «ανταμοιβή» – όπως ρύζι ή ψωμί – μπορεί να φαίνονται υπέροχες. Ή μπορεί να νιώθετε χορτάτοι αλλά να λαχταράτε σοκολατένιο κέικ, επειδή ενεργοποιείται το σύστημα ανταμοιβής σας παρά το μήνυμα κορεσμού. «Είναι σαν ένα τρίγωνο που αλλάζει μορφή ανάλογα με τις συνθήκες σας, με την όρεξη στο κέντρο», λέει ο Yeo.

Γενετική, αισθήσεις και περιβαλλοντικές επιρροές στην όρεξη

Τι συμβαίνει λοιπόν με τα μπισκότα; Μέρος της απάντησης σχετίζεται με το πόσο πεινασμένοι ή χορτάτοι είμαστε εκείνη τη στιγμή, αλλά σημαντικό ρόλο παίζουν και τα γονίδια. «Όλοι γνωρίζουμε ανθρώπους που λατρεύουν το φαγητό και άλλους που το βλέπουν απλώς ως καύσιμο», συνεχίζει ο Yeo. «Οι δεύτεροι νιώθουν πείνα πιο κοντά στη στιγμή που πραγματικά χρειάζονται να φάνε. Επίσης διαφέρει η ποσότητα τροφής που απαιτείται για να ενεργοποιηθεί η ανταμοιβή στον εγκέφαλο. Γνωρίζουμε ότι πάνω από 1.000 γονίδια επηρεάζουν την όρεξη – άρα πρόκειται για ένα εξαιρετικά πολύπλοκο σύστημα.»

Άλλος παράγοντας είναι ότι η όσφρηση, η όραση αλλά ακόμη και οι ήχοι ενεργοποιούν ανεξάρτητα τους κυκλώματα της όρεξης στον εγκέφαλο, προκαλώντας αυτό που οι νευροεπιστήμονες αποκαλούν «ηδονική πείνα». Όπως εξηγεί ο Timothy Frie, ειδικός στη διατροφική νευροεπιστήμη: «Όταν βλέπουμε φαγητό, οι αισθητηριακές εισροές αλληλεπιδρούν με περιοχές του εγκεφάλου που ρυθμίζουν την όρεξη και αυξάνουν προσωρινά τη σηματοδότηση της ντοπαμίνης». Αυτό ενισχύει τη διάθεση για φαγητό ακόμα κι αν οι ενεργειακές μας ανάγκες έχουν ήδη καλυφθεί. Η πείνα δεν προέρχεται πάντα από άδειο στομάχι αλλά από μια εξαρτημένη αντίδραση στα ερεθίσματα – η προετοιμασία του σώματος για λήψη τροφής βάσει όσων βλέπουμε ή ακούμε. Οι ήχοι (όπως το τσιτσίρισμα ή το τραγάνισμα) μπορούν επίσης να επηρεάσουν μέσω των συνδέσεών τους με ευχάριστες γεύσεις.

Στρες, υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και η σύγχυση των σημάτων κορεσμού

Το στρες περιπλέκει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Όταν βρισκόμαστε υπό πίεση ή νοητική κόπωση, η ικανότητα ρύθμισης από τον προμετωπιαίο φλοιό μειώνεται ενώ τα συστήματα όρεξης και ανταμοιβής παραμένουν δραστήρια, λέει ο Frie. Ταυτόχρονα αυξάνεται η ανάγκη του εγκεφάλου για άμεση ενέργεια. Αυτό δημιουργεί ανισορροπία: ισχυρότερη επιθυμία για φαγητό αλλά μειωμένη ικανότητα ελέγχου αυτής της επιθυμίας.

Ζαχαρούχα, αλμυρά, λιπαρά και ιδίως υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αυξάνουν γρήγορα τη διαθέσιμη γλυκόζη και ενεργοποιούν έντονα τα μονοπάτια κινήτρων στον εγκέφαλο. Όταν είμαστε στρεσαρισμένοι, ο εγκέφαλος δίνει προτεραιότητα σε αυτά επειδή προσφέρουν γρήγορη ενέργεια. Με την πάροδο του χρόνου όμως, η συχνή κατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων και λιπαρών μπορεί να μειώσει την ευαισθησία των υποδοχέων ινσουλίνης και λεπτίνης – δυσκολεύοντας τον έλεγχο του κορεσμού.

Οι εταιρείες τροφίμων γνωρίζουν καλά αυτές τις διεργασίες και συχνά τις εκμεταλλεύονται: διοχετεύουν δελεαστικές μυρωδιές στα fast food ή σχεδιάζουν προϊόντα με έντονη γεύση σε συνδυασμό με αισθητηριακά ερεθίσματα όπως το τραγάνισμα. Επιπλέον, ενώ τα συστήματα κορεσμού μας μπορούν σχετικά καλά να εκτιμήσουν τις θερμίδες σε τρόφιμα πλούσια σε λίπος ή πρωτεΐνη, αποτυγχάνουν στα προϊόντα που συνδυάζουν επεξεργασμένους υδατάνθρακες και λίπος – καθιστώντας εύκολη την υπερκατανάλωση μπισκότων, γλυκών ή πίτσας.

Η πρόκληση της σύγχρονης διατροφικής πραγματικότητας

Πού μας αφήνει αυτό; Δυστυχώς σε μια κατάσταση όπου οι βασικές μας βιολογικές λειτουργίες δεν έχουν αλλάξει ιδιαίτερα από την εποχή των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, αλλά πλέον εκτίθενται συνεχώς σε πληθώρα τροφικών ερεθισμάτων. «Πολλοί ζούμε μέσα σε ένα υπερδιεγερτικό διατροφικό περιβάλλον», τονίζει ο Frie. «Ο εγκέφαλός μας κατακλύζεται από ερεθίσματα για φαγητό χωρίς να είναι εξοπλισμένος για μακροχρόνια έκθεση σε τόσα πολλά.» Η καλύτερη στρατηγική είναι η ανάπτυξη μιας “διατροφικής επίγνωσης”: να μπορούμε να αναγνωρίζουμε τι οδηγεί την επιθυμία για φαγητό κάθε φορά και να απαντάμε με συνειδητή πρόθεση.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι μπορούμε να παρεμβάλουμε μια μικρή παύση πριν υποκύψουμε στην παρόρμηση για φαγητό και να ρωτήσουμε τον εαυτό μας: «Τι γεννά αυτό το σήμα αυτή τη στιγμή; Είναι ανάγκη ενέργειας, στρες, συνήθεια ή κάποιο ερέθισμα;» Αυτή η διαδικασία ενεργοποιεί τον προμετωπιαίο φλοιό κι έτσι μετατρέπουμε τη συμπεριφορά μας από αυτόματη σε σκόπιμη.

Ωστόσο όταν η πλειονότητα των μη μεταδοτικών ασθενειών σχετίζεται με τη διατροφή μας ως είδος, η ατομική ευθύνη δεν αρκεί πάντα. «Η προσωπική ευθύνη είναι σημαντική κι αξίζει να δίνουμε συμβουλές στους ανθρώπους», λέει ο Yeo. «Όμως έτσι συχνά απαλλάσσονται οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής από τις αποφάσεις δημόσιας υγείας που πρέπει να λάβουν ώστε να βελτιωθεί το περιβάλλον διατροφής μας. Χρειάζεται μια συνολική προσέγγιση.»

Πηγή: theguardian.com

Στις Παγκόσμιες Προβλέψεις για το 2026, το WFP ανέφερε ότι 318 εκατ. άνθρωποι αναμένεται να αντιμετωπίσουν πείνα σε επίπεδο κρίσης ή και χειρότερες συνθήκες την επόμενη χρονιά, με τον αριθμό τους να είναι υπερδιπλάσιος σε σχέση με το 2019.

Ωστόσο η συρρίκνωση της χρηματοδότησης για ανθρωπιστικούς σκοπούς σημαίνει ότι το WFP σχεδιάζει να στηρίξει μόνο περίπου 110 εκατ. από τους πλέον ευπαθείς ανθρώπους το 2026, με κόστος 13 δισεκ. δολαρίων, δήλωσε η υπηρεσία αυτή. Οι τωρινές προβλέψεις υποδηλώνουν ότι ίσως λάβει μόλις το μισό από αυτό το ποσό.

«Ο κόσμος είναι αντιμέτωπος με ταυτόχρονους λιμούς, στη Γάζα και σε τμήματα του Σουδάν. Αυτό είναι απολύτως απαράδεκτο τον 21ο αιώνα», δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος του WFP Σίντι ΜακΚέιν σε ανακοίνωση. «Η πείνα παγιώνεται. Γνωρίζουμε ότι οι έγκαιρες, αποτελεσματικές λύσεις σώζουν ζωές αλλά χρειαζόμαστε απεγνωσμένα περισσότερη στήριξη».

Ο μεγαλύτερος δωρητής του WFP, οι ΗΠΑ, μείωσε τη βοήθεια προς το εξωτερικό υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ενώ άλλες μεγάλες χώρες έχουν ήδη προχωρήσει ή ανακοινώσει τέτοιου είδους περικοπές.

Το WFP ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι αναμένεται να λάβει 40% λιγότερη χρηματοδότηση σε ετήσια βάση το 2025, κάτι που οδηγεί σε προβλεπόμενο προϋπολογισμό 6,4 δισεκ. δολαρίων, συγκριτικά με 10 δισεκ. δολαρίων το 2024.

Οι συγκρούσεις, οι ακραίες καιρικές συνθήκες και η οικονομική αστάθεια αναμένεται να αποτελέσουν παράγοντες για σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια, σύμφωνα με το WFP. Το 2025, οι προσπάθειές του WFP για αποτροπή λιμού οδήγησαν κοινότητες μακριά από το χείλος της λιμοκτονίας αλλά η ευρύτερη κρίση δεν φαίνεται να αποκλιμακώνεται.

Η υπηρεσία δήλωσε ότι θα προσφέρει έκτακτη επισιτιστική βοήθεια, θα βοηθήσει κοινότητες να γίνουν πιο ανθεκτικές απέναντι σε επισιτιστικά σοκ και θα παράσχει τεχνική στήριξη για την ενίσχυση των εθνικών συστημάτων, χρησιμοποιώντας παράλληλα την τεχνολογία για να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα.

«Το WFP προσφέρει μια κρίσιμη σανίδα σωτηρίας σε ανθρώπους στα μέτωπα συγκρούσεων και καταστροφών και εμείς μετασχηματίζουμε τον τρόπο που λειτουργούμε για να επενδύσουμε σε μακροπρόθεσμες λύσεις», πρόσθεσε η ΜακΚέιν. «Ο τερματισμός της παγιωμένης πείνας απαιτεί διαρκή στήριξη και πραγματική παγκόσμια δέσμευση».

Η λιμοκτονία είναι η αργή, σιωπηλή αποδόμηση του σώματος. Στερημένος από τροφή, ο οργανισμός εξαντλεί τα αποθέματα σακχάρου, κατόπιν διαλύει λίπος και μύες για να κρατήσει ζωντανά τα ζωτικά όργανα. Καθώς αυτά τελειώνουν, η καρδιά εξασθενεί, το ανοσοποιητικό σύστημα καταρρέει, το μυαλό θολώνει. Το σώμα μαραζώνει, η αναπνοή εξασθενεί και τα όργανα καταρρέουν ένα προς ένα. Είναι ένας βασανιστικός θάνατος.

Οι εικόνες των αποσκελετωμένων παιδιών της Γάζας που πεθαίνουν στην αγκαλιά των μανάδων τους έχουν κάνει τον γύρο του κόσμου.

Η κατάσταση έχει ξεπεράσει το στάδιο της «απειλής πείνας». «Πρόκειται για λιμοκτονία, καθαρά και ξάστερα», είπε στις 10 Αυγούστου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ο αξιωματούχος ανθρωπιστικών υποθέσεων Ραμές Ρατζασίνγκαμ. Ο ειδικός σε θέματα λιμού, Άλεξ ντε Ουόλ, εκτιμά ότι χιλιάδες παιδιά είναι πλέον τόσο αδύναμα που δεν μπορούν καν να φάνε.

Αναπτύσσεται ολοένα και πιο ισχυρή πεποίθηση ότι το Ισραήλ διαπράττει το σοβαρότερο από τα εγκλήματα: Τη χρήση της πείνας ως όπλο πολέμου. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παλαιστινιακές και διεθνείς, είχαν κρούσει τον κώδωνα από τους πρώτους μήνες, εύρημα που σήμερα επιβεβαιώνουν κυβερνήσεις ανά τον κόσμο, αλλά και φωνές μέσα στο ίδιο το Ισραήλ. Ο πρώην πρωθυπουργός Εχούντ Ολμέρτ μίλησε ανοιχτά για εγκλήματα πολέμου, ενώ οργανώσεις χαρακτηρίζουν την τακτική αυτή γενοκτονία.

Από τις 9 Οκτωβρίου 2023, όταν ο τότε υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκαλάντ ανακοίνωσε «πλήρη πολιορκία» – χωρίς ηλεκτρικό, χωρίς τρόφιμα, χωρίς καύσιμα – η Γάζα βρέθηκε αντιμέτωπη με συλλογική τιμωρία. Για εβδομήντα ημέρες δεν επιτράπηκε καμία προμήθεια. Μόνο σταδιακά, το 2024, άρχισε να επιτρέπεται μερική είσοδος βοήθειας, όμως ήδη τον Απρίλιο η επικεφαλής της USAID προειδοποιούσε για λιμό, ενώ τον Μάιο το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα μίλησε για «πλήρη λιμοκτονία» στο βορρά της Γάζας.

Το διεθνές δίκαιο ορίζει ότι η δύναμη κατοχής οφείλει να διασφαλίζει επαρκή σίτιση, νερό και φάρμακα για τον άμαχο πληθυσμό, ακόμα και με δικές της προμήθειες. Ωστόσο, οι εκκλήσεις δεκάδων κρατών και οργανισμών προσκρούουν συστηματικά σε εμπόδια που θέτει το Ισραήλ. Ακόμη και μετά τις δεσμευτικές αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης το 2024, που το υποχρέωναν να διευκολύνει την ανθρωπιστική βοήθεια, η πρόσβαση εμποδίστηκε ξανά.

Αντί να επιτρέψει στον ΟΗΕ να διαχειριστεί την κρίση, το Ισραήλ έστησε δικούς του μηχανισμούς διανομής μέσω του Gaza Humanitarian Foundation, που συνδυάστηκαν με βίαιες επιθέσεις. Περίπου 1.400 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν όταν προσπαθούσαν να πάρουν τρόφιμα. Ανεξάρτητες αναλύσεις κατέδειξαν ότι το σύστημα αυτό δεν θα μπορούσε ποτέ να αποτρέψει μαζική πείνα.

Πολλοί Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν μιλήσει δημόσια για την πείνα ως στρατηγικό εργαλείο. Δηλώσεις όπως του υπουργού Οικονομικών Σμότριτς, ότι «ίσως να είναι δικαιολογημένο και ηθικό να πεθάνουν δύο εκατομμύρια πολίτες από πείνα», ή του υπουργού Εθνικής Ασφαλείας Μπεν-Γκβιρ, που πρότεινε να βομβαρδιστούν αποθήκες τροφίμων, υποδηλώνουν πρόθεση.

Η σκόπιμη στέρηση τροφής συνιστά έγκλημα πολέμου. Όταν συνδυάζεται με την πρόθεση εξόντωσης πληθυσμού λόγω εθνικής ή θρησκευτικής ταυτότητας, συνιστά γενοκτονία. Παρά τα προειδοποιητικά σημάδια, πολλές κυβερνήσεις συνέχισαν να εξοπλίζουν το Ισραήλ αντί να αποτρέψουν το έγκλημα.

Η ιστορία θα καταγράψει τις εικόνες σκελετωμένων παιδιών δίπλα σε άλλες στιγμές παγκόσμιας αδράνειας. Το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει, έστω και τώρα, η βούληση να σωθεί ένα κομμάτι από την κοινή μας ανθρωπιά, πριν χαθούν κι άλλα παιδιά.

Πηγή: Starvation in Gaza and Our Global Shame, Project Syndicate– Απόδοση από το KREPORT

Όπως αναφέρει η DW, τα περισσότερα κτίρια έχουν καταστραφεί, τα νοσοκομεία αναγκάστηκαν να κλείσουν και τα τρόφιμα είναι λιγοστά. Η πραγματικότητα στη Γάζα είναι καταστροφική.

Περίπου το 90% των περισσότερων από 2 εκατομμυρίων κατοίκων έχουν πλέον εγκαταλείψει την περιοχή και ορισμένοι έχουν ήδη αναγκαστεί να μετακινηθούν αρκετές φορές.

Με την τελευταία εντολή εκκένωσης για την πόλη Ντέιρ αλ-Μπαλάχ, το 87,8% της Λωρίδας της Γάζας βρίσκεται πλέον υπό εντολή εκκένωσης ή εντός των περιορισμένων στρατιωτικών ζωνών του ισραηλινού στρατού, σύμφωνα με το γραφείο έκτακτης βοήθειας του ΟΗΕ (OCHA). Ο πληθυσμός έχει πλέον στριμωχτεί στο 12% της Λωρίδας της Γάζας, ανέφερε την Τρίτη.

Η διεθνής πίεση στο Ισραήλ αυξάνεται, με 28 κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και πολλών άλλων δυτικών χωρών, να ζητούν τον τερματισμό του πολέμου.

Πόσοι θάνατοι έχουν σημειωθεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023;

Σύμφωνα με το OCHA, 58.380 Παλαιστίνιοι (στις 15 Ιουλίου 2025) έχουν πεθάνει από την έναρξη του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας τον Οκτώβριο του 2023, συμπεριλαμβανομένων πολλών γυναικών και παιδιών. Το OCHA, το οποίο είναι υπεύθυνο για τον συντονισμό των ανθρωπιστικών υποθέσεων, επικαλείται στοιχεία από το Υπουργείο Υγείας στη Γάζα.

Το υπουργείο διοικείται από τη Χαμάς, την οποία το Ισραήλ, οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η ΕΕ και άλλοι οργανισμοί χαρακτηρίζουν τρομοκρατική οργάνωση. Τα Ηνωμένα Έθνη και οι ισραηλινοί αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών θεωρούν αξιόπιστους τους αριθμούς που αναφέρει το υπουργείο Υγείας της Γάζας. Δεδομένης της συνεχιζόμενης στρατιωτικής επιχείρησης του Ισραήλ στον μικρό θύλακα, οι αριθμοί δεν μπορούν να επαληθευτούν ανεξάρτητα.

Αρκετές μελέτες τρίτων έχουν δείξει ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών θα μπορούσε να είναι σχεδόν διπλάσιος. Σύμφωνα με μια μελέτη μιας διεθνούς ερευνητικής ομάδας, περισσότεροι από 80.000 Παλαιστίνιοι λέγεται ότι έχουν σκοτωθεί μέχρι τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους. Το επιστημονικό περιοδικό Nature επικαλείται μελέτη , η οποία διεξήχθη υπό τη διεύθυνση του Michael Spagat από το Royal Holloway College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, στα τέλη Ιουνίου 2025.

Οι επιστήμονες συνεργάστηκαν στενά με τον ερευνητικό οργανισμό The Palestine Center for Policy and Survey Research (PCPSR), ο οποίος χρηματοδοτείται, μεταξύ άλλων, από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το προσωπικό του PCPSR ρώτησε 2.000 οικογένειες σχετικά με θανάτους εντός του νοικοκυριού τους και στη συνέχεια προέβη σε παρέκταση των αριθμών.

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Lancet τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους διαπίστωσε επίσης ότι οι θάνατοι στη Γάζα δεν αναφέρονταν επαρκώς. Για την παρούσα μελέτη, οι νεκρολογίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συγκρίθηκαν με τις λίστες του Υπουργείου Υγείας.

Ο πόλεμος πυροδοτήθηκε από μια τρομοκρατική επίθεση που πραγματοποίησε η Χαμάς εναντίον του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023. Περίπου 1.200 άνθρωποι σκοτώθηκαν και η Χαμάς απήγαγε 251 άτομα ως ομήρους στη Λωρίδα της Γάζας. Σύμφωνα με επίσημες ισραηλινές πληροφορίες, 50 άτομα που απήχθησαν από το Ισραήλ εξακολουθούν να κρατούνται στη Λωρίδα της Γάζας, τουλάχιστον 20 εκ των οποίων πιστεύεται ότι είναι ζωντανοί. Σύμφωνα με την εφημερίδα Times of Israel την Τρίτη, 895 μέλη του ισραηλινού στρατού έχουν επίσης χάσει τη ζωή τους στον πόλεμο.

Πόσοι άνθρωποι λιμοκτονούν στη Λωρίδα της Γάζας;

Μετά από σχεδόν δύο χρόνια πολέμου, η έλλειψη βασικών αγαθών που εισέρχονται στη Λωρίδα της Γάζας έχει δραματικές συνέπειες. Πολλοί Παλαιστίνιοι υποφέρουν από την πείνα, συχνά στερούμενοι τα περισσότερα βασικά είδη πρώτης ανάγκης.

Σύμφωνα με την Welthungerhilfe, μια γερμανική μη κερδοσκοπική οργάνωση ανθρωπιστικής βοήθειας, τα 25 εναπομείναντα αρτοποιεία έπρεπε να κλείσουν στις αρχές Απριλίου. Οι περισσότερες από τις 177 κοινοτικές κουζίνες έχουν επίσης ξεμείνει από προμήθειες, δήλωσε η Welthungerhilfe στην DW.

Σχεδόν ένας στους τρεις ανθρώπους δεν τρώει τίποτα για μέρες ολόκληρες, δήλωσε στο DW το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων του ΟΗΕ (WFP). Για τους περισσότερους από αυτούς, η επισιτιστική βοήθεια είναι ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσουν τρόφιμα.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της IPC από τον Μάιο του 2025, στην οποία αναφέρονται και πολλές οργανώσεις βοήθειας, σύμφωνα με έρευνα του DW, ολόκληρος ο πληθυσμός της Λωρίδας της Γάζας πλήττεται πλέον από οξεία επισιτιστική ανασφάλεια (IPC επιπέδου 3). Σύμφωνα με τον ορισμό, αυτό σημαίνει ότι η επιλογή τροφίμων είναι περιορισμένη και οι άνθρωποι πρέπει να εργαστούν εξαιρετικά σκληρά για να λάβουν τις θερμίδες που χρειάζονται.

Σύμφωνα με την IPC, 470.000 άνθρωποι στη Λωρίδα της Γάζας κινδυνεύουν από καταστροφική πείνα (επίπεδο 5 της IPC). Αυτό αντιστοιχεί σε οξύ κίνδυνο για τη ζωή λόγω της πείνας· υπάρχει ακραία έλλειψη θερμίδων ανά άτομο ανά ημέρα.

Το σύστημα IPC (Ολοκληρωμένη Ταξινόμηση Φάσεων Επισιτιστικής Ασφάλειας) είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο εργαλείο για τη μέτρηση και την ταξινόμηση της πείνας και της επισιτιστικής ασφάλειας. Ορίζονται πέντε επίπεδα, που κυμαίνονται από τη φάση ένα, «ελάχιστο», έως «στρες», «κρίση», «έκτακτη ανάγκη» και τη φάση πέντε, «Λιμός».

Προβλέπεται επίσης ότι περισσότερα από 71.000 παιδιά και περίπου 17.000 μητέρες θα χρειαστούν επείγουσα θεραπεία για οξύ υποσιτισμό τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με τη UNICEF, την ανθρωπιστική υπηρεσία του ΟΗΕ για τα παιδιά, τα παιδιά θεωρούνται ότι πάσχουν από οξύ υποσιτισμό εάν το βάρος τους είναι μικρότερο από το 80% του κατάλληλου βάρους για την ηλικία τους.

Ομάδες της οργάνωσης αρωγής Γιατροί Χωρίς Σύνορα σημείωσαν επίσης απότομη αύξηση των κρουσμάτων «οξείας υποσιτισμού» στα μέσα Ιουλίου. Σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση, εκατοντάδες γυναίκες και παιδιά με σοβαρό και μέτριο υποσιτισμό νοσηλεύονται αυτή τη στιγμή σε κέντρα υγείας και ο αριθμός τους είναι σαφώς αυξανόμενος.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, άνθρωποι πεθαίνουν από την πείνα κάθε μέρα, οι περισσότεροι από αυτούς παιδιά. Την Τρίτη, για παράδειγμα, 15 άνθρωποι πέθαναν από την πείνα. Αυτό δεν μπορεί να επαληθευτεί ανεξάρτητα.

«Δεν γνωρίζω πώς θα μπορούσαμε να το αποκαλέσουμε αυτό διαφορετικά από το ότι άνθρωποι πεθαίνουν από την πείνα μαζικά και αυτό έχει προκληθεί από τον άνθρωπο. Είναι πολύ σαφές και αυτό γίνεται εξαιτίας του αποκλεισμού», δήλωσε ο Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους, κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου στη Γενεύη.

«Οι 2,1 εκατομμύρια άνθρωποι που έχουν εγκλωβιστεί στην εμπόλεμη ζώνη της Γάζας βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν άλλο δολοφόνο, πέραν από τις βόμβες και τις σφαίρες: πεθαίνουν από την πείνα. Είμαστε μάρτυρες σήμερα μιας μοιραίας αύξησης των θανάτων που συνδέονται με τον υποσιτισμό», υπογράμμισε.

«Το ποσοστό οξέος υποσιτισμού γενικά υπερβαίνει το 10% και άνω του 20% των εγκύων γυναικών ή εκείνων που θηλάζουν που ελέγχθηκαν υποφέρουν από υποσιτισμό, συχνά οξύ», εξήγησε ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

«Ζητάμε μια πλήρη πρόσβαση και την εφαρμογή μιας κατάπαυσης του πυρός και ζητάμε μια πολιτική λύση (…), μια διαρκή λύση και αξιώνουμε επίσης την απελευθέρωση των ομήρων όμως πάντα λέμε», τόνισε ο ίδιος.

Ο ΠΟΥ μπόρεσε να καταγράψει από τις αρχές του έτους 21 θανάτους παιδιών κάτω των 5 ετών που συνδέονται με τον υποσιτισμό, όμως ο οργανισμός υπογραμμίζει πως αυτός ο αριθμός δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα.

Χθες, ένα νοσοκομείο στη Γάζα επιβεβαίωσε πως 21 παιδιά πέθαναν από υποσιτισμό ή πείνα σε διάστημα 72 ωρών στον υπό πολιορκία θύλακα.

«Από τη 17η Ιουλίου, τα κέντρα οξέος υποσιτισμού έχουν γεμίσει» και δεν διαθέτουν θεραπευτικά τρόφιμα, είπε ο Τέντρος.

«Άνθρωποι θα πεθάνουν εξαιτίας της απόφασης αυτής», δήλωσε ανήσυχη μια εθελόντρια που εργάζεται στη συγκέντρωση δωρεών και η οποία προσπαθεί να βρει χρήματα για να προσφέρει τροφή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στο Χαρτούμ.

«Διαθέτουμε 40 κουζίνες σε όλη τη χώρα οι οποίες προσφέρουν τροφή σε 30.000 με 35.000 ανθρώπους καθημερινά», σημείωσε μια άλλη Σουδανή εθελόντρια υπογραμμίζοντας ότι όλες αυτές οι κοινωνικές κουζίνες έκλεισαν μετά το πάγωμα της αμερικανικής βοήθειας, το οποίο ανακοίνωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

«Διώξαμε γυναίκες και παιδιά», εξήγησε.

Από τον Απρίλιο του 2023 το Σουδάν σπαράσσεται από πόλεμο μεταξύ του τακτικού στρατού και των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ), ο οποίος έχει κοστίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και έχει εκδιώξει από τις εστίες τους περισσότερα από 12 εκατομμύρια.

Λόγω των συγκρούσεων πολλές περιοχές του Σουδάν έχουν βυθιστεί στον λιμό, ενώ σχεδόν 25 εκατ. άνθρωποι ζουν σε κατάσταση οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας.

«Οι επιπτώσεις της απόφασης της αναστολής της χρηματοδότησης με έναν τόσο βίαιο τρόπο έχει θανατηφόρες επιπτώσεις», δήλωσε ο Τζαβίντ Αμπντελμονέιμ, επικεφαλής της ιατρικής ομάδας των Γιατρών χωρίς Σύνορα (MSF) στην Ομντουρμάν, τη γειτονική πόλη του Χαρτούμ.

«Είναι μια νέα καταστροφή για τον πληθυσμό του Σουδάν που υποφέρει ήδη από τις επιπτώσεις της βίας, της πείνας, της κατάρρευσης του συστήματος υγείας και την οικτρή διεθνή ανθρωπιστική απάντηση», πρόσθεσε.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι παγώνει τη διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια που παρέχουν οι ΗΠΑ, επιτρέποντας μόνο λίγες εξαιρέσεις για τη βοήθεια που κρίθηκε ζωτικής σημασίας.

Μεταξύ των εξαιρέσεων θα έπρεπε να είναι το πρόγραμμα πρόληψης του λιμού στο Σουδάν, όμως οι ανθρωπιστικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα έχουν ήδη αναγκαστεί να αναστείλουν τις βασικές τους δραστηριότητες για την παροχή επισιτιστικής βοήθειας, καταλυμάτων και υπηρεσιών υγείας.

«Όλες οι επίσημες επικοινωνίες έχουν διακοπεί», εξήγησε άλλος Σουδανός συντονιστής της ανθρωπιστικής βοήθειας, αφού οι εργαζόμενοι στη USAID (την αμερικανική Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης) τέθηκαν σε αργία αυτή την εβδομάδα.

Οι MSF, μία από τις λίγες οργανώσεις που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στο Σουδάν, δήλωσε ότι έχει λάβει από τοπικές οργανώσεις αιτήματα για άμεση επέμβαση.
«Όμως οι MSF δεν μπορούν να καλύψουν το κενό που άφησε πίσω της η διακοπή της αμερικανικής χρηματοδότησης», υπογράμμισε ο Αμπντελμονέιμ.

Οι ΗΠΑ ήταν πέρυσι ο μεγαλύτερος δωρητής βοήθειας στο Σουδάν, συνεισφέροντας το 45% των πόρων του σχεδίου παρέμβασης του ΟΗΕ.
Περισσότεροι από 8 εκατομμύρια άνθρωποι στο Σουδάν είναι στα πρόθυρα λιμού, σύμφωνα με το Ολοκληρωμένο Πλαίσιο Ταξινόμησης Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC) του ΟΗΕ.

Ο λιμός πλήττει ήδη πέντε επαρχίες του Σουδάν και αναμένεται να επεκταθεί σε άλλες πέντε ως τον Μάιο, προτού η επόμενη εποχή των βροχών εμποδίσει ακόμη περισσότερο την πρόσβαση εκατομμυρίων ανθρώπων σε τρόφιμα.

Σύμφωνα με το IPC, 24,6 εκατ. άνθρωποι, περίπου ο μισός πληθυσμός του Σουδάν, θα αντιμετωπίσουν «αυξημένα επίπεδα οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας» ως τον Μάιο.

«Το πιο καταστροφικό είναι ότι έγιναν τόσες υποσχέσεις», κατήγγειλε ένας συντονιστής βοήθειας που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Όπως ανακοίνωσε η Αφρικανική Ένωση προχθές, Τρίτη, περίπου 431.000 παιδιά νοσηλεύθηκαν το 2024 λόγω σοβαρού οξέος υποσιτισμού, αύξηση 44% σε σχέση με το 2023.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η επισιτιστική κρίση στο Σουδάν είναι ήδη πολύ χειρότερη από αυτή που δείχνουν οι αριθμοί, καθώς η έλλειψη πρόσβασης σε δεδομένα δυσκολεύει τις αρχές και τους οργανισμούς να σχηματίσουν ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης.