«Αυτήν την Τρίτη, η ισπανική κυβέρνηση θα καταθέσει στην Ευρώπη μια πρόταση που θα προβλέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να ακυρώσει τη συμφωνία σύνδεσης με το Ισραήλ», διότι μια κυβέρνηση «που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο (…) δεν μπορεί να είναι εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε ο Σάντσεθ, κατά τη διάρκεια μιας προεκλογικής συγκέντρωσης στην Ανδαλουσία (νότια). «Είναι τόσο απλό», συμπλήρωσε.

Η συμφωνία σύνδεσης ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ, που τέθηκε σε ισχύ το 2000, περιλαμβάνει μια ρήτρα που συνδέει τη συμφωνία με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Ισπανία αμφισβήτησε αυτήν τη συμφωνία για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2024, όταν ο Πέδρο Σάντσεθ και ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας εκείνης της εποχής έστειλαν μια κοινή επιστολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Αυτή η επιστολή ζητούσε μια αξιολόγηση του σεβασμού από το Ισραήλ των υποχρεώσεών του σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα.

Έκτοτε, ο Σάντσεθ είχε σταδιακά σκληρύνει τη θέση του σε αυτό το θέμα, ιδίως σε σχέση με τον πόλεμο στον Λίβανο, έως τη σημερινή ανακοίνωση.

Η ανακοίνωση αυτή ακολουθεί μία επιστολή που εστάλη την Παρασκευή στην Επιτροπή από την Ιρλανδία, τη Σλοβενία και την Ισπανία, ζητώντας «η συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ να εξεταστεί στην επόμενη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων».

Δεν είναι η πρώτη φορά τα τελευταία δύο χρόνια που συνεργάτες του Σάντσεθ εμπλέκονται σε υποθέσεις σκανδάλων, το γεγονός όμως ότι μπήκε στο στόχαστρο η “πρώτη κυρία” * κλονίζει ακόμα περισσότερο την κυβέρνηση του Ισπανού σοσιαλιστή που αισθάνεται έντονα πιά την πίεση από το κεντροδεξιό Λαϊκό κόμμα και το ανερχόμενο ακροδεξιό Vox.

Η κεντροαριστερή αντιπολίτευση (από τον Ανδρουλάκη και τους Φάμελλο, Χαρίτση έως τον Τσίπρα) βλέπει να πλήττεται η “ισπανική αναλογία”. Το “παράδειγμα Σάντσεθ”, από τα μέτρα μείωσης του ΦΠΑ έναντι της πληθωριστικής κρίσης μέχρι τη σύγκρουσή του με τον Τραμπ, χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στην αντιπαράθεση κυβέρνησης- αντιπολίτευσης. Ακόμα και στην διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου αποτέλεσε αφορμή για τη διαγραφή του εξαιτίας της σύμπλευσής του με τον Άδωνι Γεωργιάδη.

Δύο παρατηρήσεις, ισάριθμα “διδάγματα”:

Πρώτον, η μεταφορά πολιτικών μοντέλων από άλλες χώρες στην εσωτερική σκηνή ενέχει κινδύνους. Όταν το “μοντέλο” αποφλοιώνεται από την εξιδανίκευση που του γίνεται, τότε το επιχείρημα ααποδυναμώνεται. Το είδαμε και στην περίπτωση του γαλλικού Λαϊκού Μετώπου που τόσο προβλήθηκε ως προτροπή του τύπου “να το κάνουμε όπως οι Γάλλοι” αλλά βαλτώνει στην αμφισημία των Σοσιαλιστών και στις εμμονές του Μελανσόν. Όταν δεν μπορεί κανείς να προβάλλει κάτι πρωτότυπο και λειτουργικό στον σωστό τόπο και στον σωστό χρόνο, αυτά συμβαίνουν.

Το διαπιστώνουμε και με την εκλογική αποκαθήλωση του Όρμπαν στην Ουγγαρία που πρόχειρα και επιπόλαια εξισώνεται με την ήττα του ορμπανισμού. Κάτι που είναι πιθανό να επιβεβαιωθεί με την ανάδειξη του θριαμβευτή των εκλογών Πέτερ Μάγιαρ σε εξευγενισμένο και πιό κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο συνεχιστή αρκετών πολιτικών του επί 16 χρόνια Ούγγρου πρωθυπουργού.

Δεύτερον, στην Ισπανία λειτουργούν, όπως αποδεικνύεται, οι θεσμοί. Ισπανός δικαστής άσκησε δίωξη στη σύζυγο του Σάντσεθ, η ισπανική δικαιοσύνη έχει στείλει στο εδώλιο πρώην στενό του συνεργάτη.

* Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η δημιουργία μιας ειδικής έδρας στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης, την οποία συνδιηύθυνε η Μαρία Μπεγκόνια Γκόμεθ. Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, η 55χρονη φέρεται να ιδιοποιήθηκε δημόσιους πόρους και να αξιοποίησε κυβερνητικές διασυνδέσεις για ίδια συμφέροντα.

Μάλλον πρόκειται για υπερβολή, ο Σάντσεθ στύλωσε τα πόδια σε μία βάση αρχών διαπιστώνοντας ότι η ισπανική κοινή γνώμη κατά πλειοψηφία διαφωνεί με την αμερικανική επιχείρηση, όχι, βεβαίως, επειδή στηρίζει τους μουλάδες της Τεχεράνης αλλά διότι τρέμει στην ιδέα των φαραωνικών επιπτώσεων που μπορεί να προκαλέσει: από την εκτόξευση των τιμών ενέργειας και την ακρίβεια γενικότερα έως ένα κύμα τρομοκρατικών επιθέσεων- η Ισπανία έχει επώδυνη σχετική εμπειρία.

Όσα υποστηρίζει ο Σάντσεθ, όμως, αποτελούν αφετηρία κριτικής κατά του Τραμπ από πολλά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, από Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς, πανεπιστήμια και μεγάλο τμήμα της κοινής γνώμης. Η πικρή εμπειρία μακροχρόνιων πολέμων χωρίς απτό αποτέλεσμα, από το Ιράκ και το Αφγανιστάν, μέχρι την Λιβύη και τη Συρία, είναι διάχυτη, χωρίς να παραγνωρίζουμε το ενεργό σύνδρομο του πολέμου στο Βιετνάμ. Οι Αμερικανοί δεν ξεχνούν τα φέρετρα που γύρισαν στην πατρίδα και δεν θέλουν να το ξαναζήσουν.

Καθ’ ημάς ο Ισπανός πρωθυπουργός αξιοποιείται ως παράδειγμα προς μίμηση από την κεντροαριστερά (με τον ίδιο αφελή τρόπο που έκανε σημαία το γαλλικό Λαϊκό Μέτωπο), και ως στόχος για επιθέσεις από κυβερνητικά (και όχι μόνο) στελέχη και λοιπούς σχολιαστές επί παντός επιστητού. Οι πρώτοι παραγνωρίζουν ότι οι βαθμοί ελευθερίας της Μαδρίτης είναι σημαντικά μεγαλύτεροι από της Αθήνας (και) λόγω γεωγραφίας και οι γεωπολιτικές συνθήκες διαφορετικές, οι δεύτεροι εκκινούν από ένα σαθρό και αφελές επιχείρημα σχετικά με την στρατιωτική συνεργασία της Ισπανίας με την Τουρκία.

Το τελευταίο είναι, πράγματι, αξιοσημείωτο και εν τέλει παράδοξο να διατυπώνεται.

Ο Σάντσεθ απαξιώνεται για την ισπανοτουρκική συνεργασία που εγκαινίασε και υπηρέτησε ο πρώην πρωθυπουργός του (δεξιού) Λαϊκού κόμματος Ραχόϊ, δεν αναφέρει όμως κανείς ότι ο χριστιανοδημοκράτης Γερμανός καγκελάριος Μερτς πουλάει τα (ευρωπαϊκά) Eurofighter στην Τουρκία, η Ολλανδία είναι σταθερά από τους μεγαλύτερους εμπορικούς της εταίρους και συμπαραστάτες (για να μην αναφερθούμε στον ανεκδιήγητο πρώην πρωθυπουργό της Μαρκ Ρούτε που στάζει μέλι για την γείτονα ως ΓΓ του ΝΑΤΟ πλέον), η Τζόρτζια Μελόνι άνοιξε την πόρτα του SAFE στον Ερντογάν, ενώ οι Βρυξέλλες εν συνόλω θέλουν την Άγκυρα “περτενέρ” στην κοινή άμυνα την ώρα που διστάζουν να ενεργοποιήσουν επίσημα το άρθρο 42 περί αμυντικής συνδρομής στην Κύπρο.

Και κάπως έτσι ουδείς θυμάται πώς στην περίπτωση της απειλής Τραμπ για επέμβαση στην Γροιλανδία σχεδόν σύμπασα η ΕΕ στάθηκε στο πλευρό της Δανίας, ενώ για την Κύπρο έπρεπε να σπεύσει η Ελλάδα για να ακολουθήσουν με βαριά καρδιά ελάχιστες χώρες- και η Ισπανία του Σάντσεθ μεταξύ αυτών…

Ο Ισπανός πρωθυπουργός δεν είπε κάτι περισσότερο για την επιχείρηση των ΗΠΑ στο Ιράν απ΄ ότι θα ήθελαν πολλοί άλλοι να πουν αλλά δεν το πράττουν για ευνόητους λόγους. Αυτό δεν τον καθιστά κολυμβήθρα του Σιλωάμ για την (ξανά) διχασμένη ΕΕ, ούτε ο,τιδήποτε κάνει αφορά τις αγαθές του προθέσεις. Υπό μία έννοια, τα συμφέροντα της χώρας του υπηρετεί και από την εσωτερική (λαϊκή) πίεση και τις πολιτικές ισορροπίες εκκινεί.

Όμως, σε μία εσωτερική δημόσια αντιπαράθεση που κινείται γύρω από το τοξικό και ανόητο δίλημμα “ή με την επίθεση Τραμπ ή με τους στυγνούς μουλάδες της Τεχεράνης” η στάση του Σάντσεθ μετατρέπεται σε αντικείμενο ενός ακόμα ανόητου τσακωμού.

«Η ακροδεξιά προέβλεψε το τέλος αυτής της κυβέρνησης από την πρώτη μέρα. Τώρα, διαδίδουν επίσης ψέματα για την υγεία μου. Η εκστρατεία δυσφήμισης λειτουργεί πάντα με τον ίδιο τρόπο: διαδίδουν τη φήμη μέσω ψευτο-ΜΜΕ, τα μέλη τους στο κοινοβούλιο την ενισχύουν και οι σχολιαστές τους θολώνουν τη δημόσια συζήτηση», έγραψε σε ανάρτηση στο Χ ο Ισπανός πρωθυπουργός.

Αν και εξήγησε ότι δεν πάσχει από καρδιαγγειακή νόσο εντούτοις υπογράμμισε ότι ακόμη και αν αντιμετώπιζε ένα τέτοιο πρόβλημα υγείας αυτό δεν θα τον εμπόδιζε να ασκήσει τα καθήκοντά του.

«Δεν πάσχω από καμία καρδιαγγειακή νόσο, αλλά ακόμα και αν έπασχα, δεν θα ήταν πρόβλημα. Εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από τέτοιες νόσους και ζουν μια φυσιολογική ζωή χάρη στις δημόσιες υπηρεσίες που εσείς καταργείτε. Αν η μόνη μορφή αντίστασης που έχετε είναι το ψέμα, αυτό σημαίνει ότι κάνουμε πραγματικά καλή δουλειά. Αυτή η κυβέρνηση θα διαρκέσει πολύ καιρό», τόνισε ο Πέδρο Σάντσεθ.

Πρώτη παρατήρηση: Το πολύνεκρο ναυάγιο έρχεται να διαλύσει όσα αισιόδοξα ακούγονται για την συνεργασία με τις τουρκικές αρχές για τον περιορισμό των διακινητών. Από τα τουρκικά παράλια συνεχίζεται κανονικά, αν και με συγκυριακά μικρότερη ένταση, η απάνθρωπη αλλά προσοδοφόρα επιχείρηση σύγχρονου εμπορίου απεγνωσμένων. Αναγκαία η επισήμανση εν όψει της διάσκεψης του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας στην ατζέντα του οποίου είναι και το μεταναστευτικό.

Δεύτερη παρατήρηση: Τα διεθνή ΜΜΕ αντιλαμβάνονται το νέο ναυάγιο ως αποτέλεσμα της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής. Μεροληπτικά; Πιθανώς, αλλά οφείλουμε να το λάβουμε υπ όψιν. Το Reuters, για παράδειγμα, αναφέρει ότι “το νέο τραγικό περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο τις εντάσεις γύρω από τη μεταναστευτική πολιτική και τις πρακτικές φύλαξης των συνόρων στο Αιγαίο”, και πώς “η ευρωπαϊκή υπηρεσία φύλαξης συνόρων ανέφερε πέρυσι ότι εξετάζει 12 περιπτώσεις πιθανών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και καταγγελίες για επαναπροωθήσεις αιτούντων άσυλο”. Και το Associated Press επισημαίνει ότι “η Ελλάδα, μαζί με αρκετές άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει αυστηροποιήσει τους κανονισμούς της για τη μετανάστευση. Τον Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεώρησε το μεταναστευτικό της σύστημα , συμπεριλαμβανομένης της απλοποίησης των απελάσεων και της αύξησης των κρατήσεων”.

Συμπέρασμα, η αυστηροποίηση των πολιτικών για το μεταναστευτικό από την κυβέρνηση δεν αναμένεται να επικριθούν από την Κομισιόν. Τα ίδια μ’ εμάς κάνουν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, είναι, άλλωστε, η εποχή που η αντίληψη Τραμπ για το μεταναστευτικό “μπολιάζει” τις πολιτικές των Βρυξελλών.

Τρίτη παρατήρηση: Η σκλήρυνση της κυβερνητικής στάσης στο θέμα αποτελεί, αναμφίβολα, μία προειδοποίηση και επίδειξη πυγμής έναντι των απελπισμένων που αναζητούν δίοδο προς την Ευρώπη και δευτερευόντως στα κυκλώματα των διακινητών (αυτά θα συνεχίσουν να κάνουν αυτό που ξέρουν). Και, στην εσωτερική πολιτική κατανάλωση, αποσκοπεί να εξευμενίσει δεξιά και υπερδεξιά εκλογικά ακροατήρια που “χαϊδεύονται” από γνωστά κόμματα που ζητούν περισσότερα push backs και ξερονήσια για μετανάστες.

Υπάρχει, όμως, στον απόηχο του νέου νόμου Πλεύρη που προβλέπει, μεταξύ άλλων, την κατάργηση της διάταξης που έδινε άδεια διαμονής 10ετούς διάρκειας σε ασυνόδευτα ανήλικα, μία πραγματικότητα που μάλλον σκόπιμα παρακάμπτεται:

Το νέο νομικό πλαίσιο έρχεται σε μια περίοδο που οι μεταναστευτικές ροές προς την Ελλάδα, αποκλιμακώνονται, κάτι το οποίο δικαίως επισημαίνει η ίδια η κυβέρνηση. Το 2024 πέρασαν παράνομα τα ελληνικά σύνορα 60.886 άνθρωποι, το 2025 μειώθηκαν σε 48.298. Στατιστικά άσυλο θα πάρουν περίπου οι μισοί. Οι υπόλοιποι, 24.000, σύμφωνα με το νόμο Πλεύρη πρέπει να κρατηθούν στα Προαναχωρησιακά Κέντρα προς απέλαση, των οποίων η χωρητικότητα είναι 3.600 θέσεις. Και σε συνέχεια όσοι δεν θελήσουν να επιστρέψουν στην χώρα τους (επιστρέφει λιγότερο από το 20%) θα πρέπει να οδηγηθούν στις ελληνικές φυλακές που λειτουργούν με πληρότητα 123%. Προφανείς οι κίνδυνοι και οι αντιφάσεις.

Τέταρτη παρατήρηση: Σε πείσμα όλων των παραπάνω –επαναλαμβάνω για να είμαστε ειλικρινείς: δεν είναι ελληνική πρωτοτυπία και προς την ίδια κατεύθυνση κινούνται αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις-, υπάρχει και το ισπανικό υπόδειγμα. Ο Πέδρο Σάντσεθ, παρά τις επικρίσεις του λαϊκού κόμματος (δεξιά) και τις ειρωνικές επικρίσεις του Έλον Μασκ, προωθεί τη νομιμοποίηση 500.000 μεταναστών επικαλούμενος λόγους ανθρωπισμού, το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας του και την ενίσχυση του ασφαλιστικού συστήματος με πόρους που τώρα πάνε χαμένοι.

“Μισό εκατομμύριο άνθρωποι ζούμε μαζί κάθε μέρα, στην αγορά, στο λεωφορείο, στο σχολείο των παιδιών μας. Άνθρωποι που φροντίζουν τους γονείς μας, εργάζονται στα χωράφια, που έχουν χτίσει, χέρι-χέρι μαζί μας, την πρόοδο της χώρας μας”, είπε χαρακτηριστικά. Βεβαίως κάποιοι καταλογίζουν στον Ισπανό πρωθυπουργό ότι προχωράει σε αυτή την τολμηρή πολιτική για να ενισχύσει τη συνεργασία του με τους Podemos και να διασώσει την κυβέρνησή του. Πιθανώς.

Το σχέδιο που εκπόνησε η κυβέρνηση στην Ισπανία αφορά ανθρώπους που ζουν και εργάζονται τώρα στη χώρα χωρίς έγγραφα. Και τους προσφέρει νόμιμο καθεστώς διαμονής και εργασίας.

Οι αλλοδαποί με καθαρό ποινικό μητρώο που έφτασαν στην Ισπανία πριν από το τέλος του 2025 και μπορούν να αποδείξουν ότι έχουν ζήσει στη χώρα για τουλάχιστον πέντε μήνες, σύντομα θα είναι επιλέξιμοι για ανανεώσιμες άδειες διαμονής ενός έτους.

Ας κάνουμε την αναλογία με την επιτακτική ανάγκη στην ελληνική οικονομία και επιχειρηματικότητα (τουρισμός, εστίαση, κατασκευές, αγροτικός τομέας κ.ά) να βρεθούν πάνω από 200.000 ανειδίκευτοι εργάτες (επίσημα στοιχεία από τους αρμόδιους φορείς). Παλαιότερα ο πρωθυπουργός είχε επισημάνει αυτή την ανάγκη για εργατικά χέρια σε τομείς όπως η γεωργία και οι κατασκευές, τονίζοντας ότι οι νόμοι μετανάστες που εντάσσονται στην ελληνική κοινωνία δεν αποτελούν απειλή. Και είχε υποδορίως συνδέσει την νομιμοποιημένη μετανάστευση με το δημογραφικό. Τότε μιλούσαμε για ένταξη, τώρα για φυλάκιση ή απέλαση.

Ρεαλιστικά σκεπτόμενοι, ωστόσο, σε προεκλογικό χρόνο και με την απειλή από τα δεξιά της Ν.Δ κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με πολιτική αυτοχειρία. Το χειρότερο, όμως, είναι πώς και για το μεταναστευτικό η χώρα δεν συζητά με καθαρούς όρους και πραγματικά στοιχεία αλλά παραδίδεται σε στερεότυπα και κραυγές της ακροδεξιάς και του αντισυστημισμού.

Μπορεί το υπόδειγμα Σάντσεθ να ταιριάζει στην Ισπανία και να μην ταιριάζει καθ΄ ημάς. Μπορεί να είναι μία κίνηση πολιτικής σκοπιμότητας –αν και είναι αμφίβολο καθώς και στην Ιβηρική ενδημεί το φαινόμενο των αντιμεταναστευτικών κραυγών. Είναι, βέβαιο, από την άλλη πώς ο ευρωπαϊκός βορράς βγάζει φλύκταινες με τέτοιες πολιτικές. Όμως, (και) στην ελληνική εσωστρέφεια και στα περίκλειστα δωμάτια των κομμάτων και, δυστυχώς, των επαγγελματικών και κοινωνικών φορέων και των ακαδημαϊκών μας, η σχετική (ισπανική) συζήτηση είναι απαγορευμένη και τιμωρείται με “λιθοβολισμό” στα social media.

Το POLITICO επισημαίνει πάντως αυτό το δίλημμα και το …μεταφέρει στην Ελλάδα.Αναφέρει χαρακτηριστικά: “Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να περπατήσει σε ένα πολιτικό τεντωμένο σκοινί. Από τη μία πλευρά, η πραγματικότητα της οικονομίας επιβάλλει την άμεση κάλυψη δεκάδων χιλιάδων κενών θέσεων εργασίας σε κρίσιμους τομείς, από τον τουρισμό και τις κατασκευές έως τη γεωργία. Από την άλλη, το μεταναστευτικό παραμένει ένα από τα πιο φορτισμένα πολιτικά ζητήματα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, με τη δεξιά εκλογική βάση να απαιτεί «σκληρότητα» και μηδενική ανοχή απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση.”

Εν κατακλείδι, ο Σάντσεθ αποτελεί μία ευρωπαϊκή “ανορθογραφία” για την γραφειοκρατία των Βρυξελλών και τις κυβερνήσεις που θέριεψαν με τις πολιτικές τους τον εθνικισμό και τον αντισυστημισμό και τώρα -με την “αγενή χορηγία” και του Τραμπ- τους επικαλούνται ως απειλές για να στραφούν σε ολοένα και πιό σκληρή στάση στο μεταναστευτικό και αλλού. Αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Και έτσι κλείνουν τα μάτια στην πραγματικότητα. Διότι οι Αφγανοί που έφτασαν στη Χίο απέδρασαν από το καθεστώς των Ταλιμπάν που άφησαν αλώβητο οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους μετά από την υπερδεκαετή επιχείρηση “εκδημοκρατισμού”. Οι Σουδανοί φτάνουν στην Κρήτη επειδή η Δύση δεν ασχολήθηκε με τον εκεί αιματηρό εμφύλιο κι αφήνει τη Λιβύη να καλύπτει –αν δεν ενορχηστρώνει– την οργανωμένη διακίνηση ψυχών.. Το ίδιο με τους Σύριους που συνεχίζουν να αποδρούν από τους νεοτζιχαντιστές με τα κοστούμια. Και ων ουκ έστι αριθμός παραδειγμάτων.

Ο Σάντσεθ ζήτησε την περασμένη εβδομάδα την εξαίρεση της Ισπανίας από την απαίτηση του ΝΑΤΟ για αμυντικές διαπάνες στο 5%, αίτημα το οποίο ο γενικός γραμματεάς του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέρριψε δημοσίως.

«Στη σημερινή σύνοδο κορυφής, το ΝΑΤΟ κερδίζει και η Ισπανία κερδίζει κάτι πολύ σημαντικό για την κοινωνία μας, που είναι η ασφάλεια και το κράτος πρόνοιας», δήλωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός, επιμένοντας ότι η Μαδρίτη θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της προς τη Συμμαχία, ευχαριστώντας παράλληλα τους Συμμάχους που επέδειξαν «σεβασμό στην κυριαρχία της Ισπανίας».

«Ελπίζω ότι στο αυριανό Συμβούλιο της Ευρώπης στις Βρυξέλλες θα μιλήσουμε λιγότερο για ποσοστά του ΑΕΠ και περισσότερο για κοινή παραγωγή, κοινές αγορές και διαλειτουργικότητα», πρόσθεσε.

Οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ επαναλαμβάνουν την «ακλόνητη δέσμευσή» τους στην αμοιβαία συνδρομή και δεσμεύονται να επενδύσουν το 5% της Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος τους στην ασφάλεια σε ορίζοντα δεκαετίας το 2035, στο κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε κατά την σύνοδο κορυφής.

Συγκεκριμένα, οι νατοϊκοί σύμμαχοι θα αφιερώσουν «τουλάχιστον 3,5% του ΑΕΠ» για τις stricto sensu στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% επιπλέον για τις επενδύσεις στον τομέα της ασφάλειας με την ευρύτερη έννοια, όπως είναι η προστασία των κρίσιμης σημασίας υποδομών και των δικτύων.

Ο στόχος θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί, προειδοποίησαν πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως η Ισπανία που θεωρεί την αύξηση των αμυντικών δαπανών «παράλογη».

Η Μαδρίτη δηλώνει ότι μπορεί να ανταποκριθεί στις στρατιωτικές της δεσμεύσεις στο NATO δαπανώντας πολύ λιγότερα –άποψη που αμφισβήτησε ο Ρούτε. Ωστόσο ο γ.γ. του NATO έκανε έναν διπλωματικό ελιγμό με τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ στο πλαίσιο των εντατικών του προσπαθειών να δώσει στον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ μια διπλωματική νίκη και να κάνει να κυλήσει ομαλά η σύνοδος κορυφής.

Αναφορικά με το πολιτικό του μέλλον, ο Σάντσεθ δήλωσε σήμερα ότι σκοπεύει να θέσει υποψηφιότητα για επανεκλογή στο τέλος αυτής της θητείας το 2027.

Ο Σάντσεθ, Σοσιαλιστής, ηγείται μιας μειοψηφικής αριστερής κυβέρνησης συνασπισμού που αντιμετωπίζει μια σειρά από έρευνες για διαφθορά, οι οποίες οδήγησαν την αντιπολίτευση να απαιτήσει την παραίτησή του.

Η επιμονή της τελευταίας στιγμής του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ ότι η χώρα του δεν χρειάζεται να επιτύχει τον νέο στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ, και η επιτυχία του να εξασφαλίσει μια εξαίρεση σε μια συμφωνία για τον στόχο των δαπανών, έχει μετατρέψει τη Μαδρίτη στον νέο παρία της συμμαχίας.

«Δεν έχω λόγια να εκφράσω την αποστροφή μου», δήλωσε στο περιθώριο της συνόδου κορυφής ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος άμυνας, ο οποίος, όπως και άλλοι, θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του για να μιλήσει ειλικρινά.

Τον Σάντσεθ ακολούθησε ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο τη Δευτέρα, ο οποίος δημοσίευσε στο X ότι η χώρα του «έχει άλλες προτεραιότητες τα επόμενα χρόνια εκτός από τον εξοπλισμό» και μπορεί να τα βγάλει πέρα ​​χωρίς να αυξήσει τις δαπάνες.

Στη σύνοδο κορυφής του περασμένου έτους στην Ουάσινγκτον, η απογοήτευση με τις αμυντικές δαπάνες του Καναδά ήταν μεγάλη, με την Οτάβα απλώς να αρνείται να αυξήσει τον αμυντικό της προϋπολογισμό σε σημείο που να πλησιάζει οριακά την κατευθυντήρια γραμμή του 2% του ΑΕΠ του ΝΑΤΟ. Η νέα κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ δεσμεύτηκε να διαθέσει επιπλέον 9 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμυντικές δαπάνες , φέρνοντας τελικά τη χώρα στο 2% και βγάζοντάς την από το αδιέξοδο της συμμαχίας.

Μια σύνοδος κορυφής χωρίς επιπλοκές

Οι αρνήσεις της τελευταίας στιγμής από την Ισπανία και τη Σλοβακία ήρθαν στην αρχή μιας συνόδου κορυφής την οποία η ηγεσία του ΝΑΤΟ έχει επιχειρήσει να κρατήσει μακριά από δράματα. Αποτελεί μια υπενθύμιση στον κόσμο ότι μια συμμαχία 32 κρατών μπορεί να είναι άτακτη, ειδικά όταν οι δραστηριότητες του ΝΑΤΟ έρχονται σε αντίθεση με τις προτεραιότητες των εγχώριων δαπανών.

Έρχονται επίσης λίγες ώρες πριν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προσγειωθεί στη Χάγη, έτοιμος να κάνει έναν γύρο νίκης καθώς οι σύμμαχοι ευθυγραμμίζονται με τον στόχο που έχει επιλέξει.

Αλλά ανεξάρτητα από το εγχώριο κοινό στο οποίο στοχεύουν οι Σάντσεθ και Φίτσο με τις αποφάσεις τους, δεν βρίσκουν ιδιαίτερη συμπάθεια μεταξύ των μελών της συμμαχίας που συγκεντρώθηκαν στη Χάγη.

Οι σύνεδροι που έσπευσαν στην ολλανδική πρωτεύουσα έτοιμοι για μια γρήγορη και πειθαρχημένη διήμερη εκδήλωση έμειναν άναυδοι που η αυστηρά χορογραφημένη επίδειξη ενότητας θα μπορούσε να ανατιναχθεί από μια ισπανική κυβέρνηση, η οποία υστερεί στις αμυντικές δαπάνες και έναν Σλοβάκο ηγέτη που έχει ασκήσει κριτική στην υποστήριξη της Ευρώπης προς την Ουκρανία από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας το 2022.

«Σοσιαλιστές», είπε ένας Βρετανός νομοθέτης για τους Ισπανούς. «Δείτε τη θέση τους για την Ουκρανία, η οποία δεν είναι καθόλου αλληλέγγυα ή δεν υποστηρίζει την κοινή μας ευρωπαϊκή ασφάλεια».

Ακόμα και όταν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχτηκαν ότι ο Σάντσεθ βρίσκεται σε δύσκολη θέση στο εσωτερικό, καθώς η κυβέρνηση μειοψηφίας δεν μπορεί να εγκρίνει έναν προϋπολογισμό με νέα κεφάλαια για την άμυνα, απέρριψαν την απόφαση του Ισπανού ηγέτη να αγνοήσει τη νέα δέσμευση δαπανών του ΝΑΤΟ που αναμένεται να δημοσιευτεί επίσημα την Τετάρτη.

Δύο Ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν ότι όλοι οι σύμμαχοι έχουν εγκρίνει τους νέους στόχους δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ, οι οποίοι θέτουν απαιτήσεις για την επίτευξη απόρρητων στόχων για στρατεύματα και όπλα που πρέπει να παρέχει κάθε χώρα. Ο Σάντσεθ ισχυρίστηκε ότι η Ισπανία μπορεί να επιτύχει αυτούς τους στόχους, εφόσον εμμείνει στο τρέχον σχέδιό της για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2,1% του ΑΕΠ, αλλά άλλοι σύμμαχοι δεν βλέπουν πώς είναι δυνατόν αυτό.

«Δεν βλέπω τίποτα που να δημιουργεί περιθώρια για εξαιρέσεις», δήλωσε ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον σε δημοσιογράφους την Τρίτη.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, δήλωσε στο Δημόσιο Φόρουμ του ΝΑΤΟ ότι δεν ήταν «δίκαιο» για τους ηγέτες των οποίων η χώρα βρίσκεται πιο μακριά από τη Ρωσία να ζητούν εξαιρέσεις. «Είναι θέμα ενότητας, υπεράσπισης της Ευρώπης, όχι της Πολωνίας ή της Τσεχικής Δημοκρατίας. Διαφωνώ με την ιδέα της εξαίρεσης μιας χώρας», είπε, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένα την Ισπανία.

Η Πολωνία, η οποία φέτος στοχεύει να δαπανήσει το 4,7% του ΑΕΠ της για την άμυνα, το υψηλότερο ποσοστό στο ΝΑΤΟ, επίσης δεν είναι ενθουσιασμένη με την προσπάθεια της Ισπανίας να απαλλαγεί από την ενίσχυση των δαπανών της συμμαχίας.

«Πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε απόκλιση από αυτήν την αρχή από οποιαδήποτε χώρα μέλος αποτελεί κακό παράδειγμα», δήλωσε ο Πολωνός υπουργός Άμυνας Βλάντισλαβ Κοσίνιακ-Κάμις πριν πετάξει για τη σύνοδο κορυφής.

Αποκάλεσε την Πολωνία «πρότυπο μέλος» της συμμαχίας και προειδοποίησε για χώρες όπως η Ισπανία που προσπαθούν να διευρύνουν τον ορισμό του ΝΑΤΟ για τις αμυντικές δαπάνες ώστε να συμπεριλάβουν πράγματα που δεν συνδέονται αυστηρά με τον στρατό.

Εσωτερικά προβλήματα

Ωστόσο, οι πολιτικές αντιξοότητες στη Μαδρίτη επιδεινώνονται. Κάποιοι στον αριστερό συνασπισμό του Σάντσεθ αντιτίθενται στη μεταφορά χρημάτων από προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας στον στρατό. Και ο πρωθυπουργός δέχτηκε πλήγμα αφού οι ερευνητές δήλωσαν ότι είχαν στοιχεία που δείχνουν ότι ανώτερα στελέχη του κόμματός του έχουν λάβει δωροδοκίες για έργα δημοσίων έργων.

«Είναι δύσκολο να πείσεις 32 έθνη να κάνουν οτιδήποτε μαζί, αλλά όλο το νόημα του να είσαι μια συμμαχία είναι να είσαι καλός σύμμαχος», δήλωσε ένας διπλωμάτης του ΝΑΤΟ. «Η Ισπανία ανέκαθεν τήρησε τις δεσμεύσεις της, αλλά δεν καταλαβαίνουμε γιατί». Η Μαδρίτη δεν μπορεί να συμφωνήσει τώρα και να αφιερώσει την επόμενη δεκαετία στην κατασκευή ενός σχεδίου για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Βετεράνοι του ΝΑΤΟ δήλωσαν ότι η αντίσταση της Ισπανίας ήταν κάτι συνηθισμένο.

«Κάθε χρόνο υπάρχει τουλάχιστον ένα spoiler», δήλωσε ο Giuseppe Spatafora, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, ο οποίος τώρα είναι ερευνητικός αναλυτής στο Ινστιτούτο Μελετών Ασφαλείας της ΕΕ στις Βρυξέλλες. «Όλες οι χώρες δέχτηκαν τον στόχο στην αρχή για να μην εξοργίσουν τον Τραμπ, αλλά αργά ή γρήγορα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις δημοσιονομικές/εσωτερικές τους πραγματικότητες».

Το ισπανικό δράμα της τελευταίας στιγμής άνοιξε την πόρτα και σε άλλους να αντιγράψουν τη Μαδρίτη και να ζητήσουν τις δικές τους εξαιρέσεις ή τουλάχιστον περισσότερη ευελιξία.

«Εάν μια χώρα λάβει εξαίρεση, αυτό μπορεί να γίνει μεταδοτικό», δήλωσε ο Giedrimas Jeglinskas, πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας στο κοινοβούλιο της Λιθουανίας και πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. «Πώς μπορούν οι ηγέτες να υπερασπιστούν το 5% μετά την επιστροφή τους στην πατρίδα τους, εάν αρκετές χώρες έλαβαν εξαίρεση;»

Ήδη, ορισμένες χώρες του ΝΑΤΟ που έχουν μείνει πίσω στους στόχους της συμμαχίας για τις αμυντικές δαπάνες χρησιμοποιούν την Ισπανία ως πολιτική κάλυψη.

Τη Δευτέρα, το Βέλγιο ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «μέγιστη ευελιξία» από το ΝΑΤΟ σχετικά με τον στόχο του 5%. «Μπορεί να μην το κάναμε με μια θορυβώδη δήλωση όπως η Ισπανία, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι εδώ και εβδομάδες οι διπλωμάτες μας εργάζονται σκληρά για να αποκτήσουν τους μηχανισμούς ευελιξίας», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μαξίμ Πρεβό στα τοπικά μέσα ενημέρωσης .

Ο Καναδάς έχει επίσης ερωτήματα. Η υπουργός Εξωτερικών Ανίτα Ανάντ δήλωσε στο POLITICO ότι βρίσκεται σε ενεργή συζήτηση για να καθοριστεί πότε ο Καναδάς πρέπει να επιτύχει τον νέο στόχο δαπανών του 5% της συμμαχίας.

«Θα υπάρχει ευελιξία περίπου στο 1,5%; Θα υπάρχει υποχρεωτική αύξηση του ποσοστού σε ορισμένα χρονικά σημεία; Θα υπάρχουν αυξήσεις σταδιακά και θα υπάρξει αναθεώρηση μετά από συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, ας πούμε, το 2029 — μία από τις ημερομηνίες που έχουν προταθεί;» ρώτησε.

Ενώ ορισμένοι έδειχναν συμπάθεια για την πολιτική κατάσταση του Σάντσεθ, άλλοι στη συμμαχία δήλωσαν ότι η Ισπανία και άλλες χώρες έπρεπε να αναλάβουν δράση — αλλιώς θα αντιμετώπιζαν την οργή του Τραμπ.

«Είναι απίστευτα άδικο για τη συμμαχία», δήλωσε ένας άλλος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. «Θα ήθελα να δω τον Φίτσο να το λέει αυτό στον Τραμπ κατά πρόσωπο στο δείπνο της Τρίτης το βράδυ».

Ωστόσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τελικά απέδωσαν την ευθύνη για την υποχώρηση της τελευταίας στιγμής της Ισπανίας στον Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχτηκε δημόσια ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να επιτύχουν τον στόχο αύξησης των αμυντικών δαπανών που έχει απαιτήσει από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ.

«Φαίνεται να έχει καλή παρέα με τις ΗΠΑ που δεν αποδέχονται τον στόχο του 5%», δήλωσε ένας άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος άμυνας.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ζήτησε δημόσια συγγνώμη για τα σκάνδαλα διαφθοράς που ταλανίζουν το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Ισπανίας, λίγες ώρες αφότου ένα κορυφαίο στέλεχος του κόμματος ενεπλάκη σε υπόθεση χρηματισμού.

«Εμφανίζομαι εδώ για να ζητήσω συγγνώμη από τους πολίτες και τους υποστηρικτές του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος», δήλωσε ο Σάντσεθ σε τηλεοπτική συνέντευξη Τύπου από τα κεντρικά γραφεία του κόμματος στη Μαδρίτη.

Η έκτακτη αυτή δημόσια απολογία ακολούθησε δημοσίευμα του ισπανικού Τύπου, σύμφωνα με το οποίο η Κεντρική Επιχειρησιακή Μονάδα (UCO) της Εθνικής Αστυνομίας διαθέτει στοιχεία που συνδέουν τον τρίτο στην ιεραρχία του κόμματος, Santos Cerdán, με τη λήψη παράνομων προμηθειών.

Ωστόσο, σύμφωνα με το POLITICO, η πολιτική κρίση και οι νέες αποκαλύψεις θα έχουν συνέπειες για την κυβέρνηση Σάντσεθ.

Η έρευνα της UCO φέρεται να υποδεικνύει ότι ο Cerdán συνεργάστηκε με τον πρώην υπουργό Μεταφορών Χοσέ Λουίς Άβαλος και τον πρώην σύμβουλό του, Koldo García, προκειμένου να εισπράξουν παράνομες αμοιβές που σχετίζονται με δημόσια έργα.

«Σήμερα το πρωί ενημερωθήκαμε για το περιεχόμενο της έκθεσης… Έχουν εμφανιστεί αποδεικτικά στοιχεία και η υπόθεση είναι σαφώς σοβαρή, πολύ σοβαρή», δήλωσε ο Σάντσεθ. «Δυστυχώς, η διαφθορά υπάρχει σε αυτόν τον κόσμο, αλλά πρέπει να υπάρχει μηδενική ανοχή όταν εμφανίζεται».

Παραίτηση Cerdán και αντιδράσεις των εμπλεκομένων

Σε ανακοίνωσή του με την οποία γνωστοποίησε την παραίτησή του, ο Cerdán υποστήριξε πως «ποτέ δεν διέπραξε ούτε συνέπραξε σε κανένα αδίκημα» και τόνισε ότι αποχωρεί για να επικεντρωθεί στην υπεράσπισή του.

Ο ίδιος δήλωσε ότι θα υποβληθεί οικειοθελώς σε ανάκριση από τον δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που ερευνά την υπόθεση των Άβαλος και Γκαρθία.

Η αποκάλυψη της φερόμενης εμπλοκής του Cerdán ήρθε λίγες μόλις ημέρες μετά από έρευνα της UCO στο σπίτι του πρώην υπουργού Μεταφορών στη Βαλένθια, μιας υπηρεσίας που εξειδικεύεται στην αντιμετώπιση σοβαρών εγκλημάτων και οργανωμένου εγκλήματος.

Ο Άβαλος, ο οποίος αποπέμφθηκε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα το 2024, επιμένει στην αθωότητά του και αυτή την εβδομάδα δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι αποτελεί θύμα «ψευδών ειδήσεων και συκοφαντιών». Ο García, από την πλευρά του, διατείνεται πως δεν υπήρξε ποτέ παρανομία.

Αλλαγές στην ηγεσία – Πολιτικές επιπτώσεις

Ο Σάντσεθ εξέφρασε ότι είναι «βαθιά εξοργισμένος και βαθύτατα λυπημένος» από τις αποκαλύψεις, επισημαίνοντας ότι πάντα πίστευε στη «διαφανή πολιτική», στη δημοκρατική ανανέωση και στον αγώνα κατά της διαφθοράς.

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε πλήρη αναδιάρθρωση της ανώτατης ηγεσίας του κόμματος και διενέργεια ανεξάρτητου ελέγχου στα οικονομικά του.

Οι τελευταίες εξελίξεις αφήνουν τον Σάντσεθ, επικεφαλής μιας κυβέρνησης μειοψηφίας, σε επισφαλή θέση. Το κόμμα του έχει πληγεί τον τελευταίο χρόνο από διαδοχικά σκάνδαλα υψηλόβαθμων στελεχών.

Το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το κεντροδεξιό Lαϊκό Κόμμα (PP), αξιοποιεί τις υποθέσεις αυτές για να κατηγορήσει τον Σάντσεθ ως «αρχηγό μαφίας» και να κινητοποιήσει μέλη και οπαδούς σε όλη τη χώρα.

Την περασμένη Κυριακή, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στη Μαδρίτη σε συγκέντρωση που διοργάνωσε το PP ζητώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού. Αυτή την εβδομάδα, γερουσιαστές της κεντροδεξιάς διέκοψαν επανειλημμένα συνεδρίαση της άνω Βουλής απαιτώντας την παραίτησή του.

Το μέλλον της κυβέρνησης Σάντσεθ

Ο Σάντσεθ ξεκαθάρισε την Πέμπτη ότι δεν σκοπεύει να παραιτηθεί ούτε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, δηλώνοντας πως αισθάνεται υποχρέωση να υπερασπιστεί «ένα πολιτικό σχέδιο στο οποίο πιστεύουν και εξαρτώνται εκατομμύρια πολίτες» και δεν θέλει να το δει να καταρρέει «λόγω της συμπεριφοράς λίγων ατόμων».

Είναι απίθανο ο πρωθυπουργός να εξαναγκαστεί σε παραίτηση, καθώς αυτό θα απαιτούσε ψήφιση πρότασης μομφής στο ισπανικό κοινοβούλιο. Για να περάσει μια τέτοια πρόταση χρειάζεται πλειοψηφία υπέρ εναλλακτικού υποψηφίου για τη διακυβέρνηση της χώρας.

Αυτή τη στιγμή, ο μόνος πιθανός αντίπαλος είναι ο κεντροδεξιός ηγέτης Αλμπέρτο Νούνιεθ-Φεϊχόο. Ωστόσο, για να εκλεγεί θα χρειαστεί τη στήριξη του ακροδεξιού κόμματος Vox – κάτι που θα αποξένωνε τους αυτονομιστές και περιφερειακούς βουλευτές των οποίων η ψήφος είναι απαραίτητη για την ανατροπή Σάντσεθ μέσω μομφής.

Παρότι ο Σάντσεθ φαίνεται ασφαλής στη θέση του, παραμένει αβέβαιο αν θα μπορέσει να κυβερνήσει απρόσκοπτα. Τα επόμενα δύο χρόνια της παρούσας θητείας αναμένεται να επισκιαστούν από δικαστικές διώξεις σημαντικών στελεχών των σοσιαλιστών.

Επίσης δεν είναι σαφές αν τα κόμματα στα οποία βασίζεται η κυβέρνηση μειοψηφίας για την ψήφιση νομοθεσίας θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με έναν πρωθυπουργό που όλο και περισσότεροι Ισπανοί ταυτίζουν με σκάνδαλα. Ο ίδιος καλείται να τους πείσει πως η στήριξη προς την κυβέρνησή του εξακολουθεί να τους συμφέρει.

Η δημόσια συγγνώμη του πρωθυπουργού φαίνεται πως στοχεύει στη διάρρηξη της σιωπής γύρω από τα σκάνδαλα και στη διαχωριστική γραμμή μεταξύ του Σοσιαλιστικού Κόμματος και όσων εμπλέκονται στις καταγγελίες διαφθοράς. Ο Σάντσεθ τόνισε ξανά την Πέμπτη πως είναι αποφασισμένος να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι: «Για άλλη μια φορά: ζητώ συγγνώμη», είπε. «Και υπόσχομαι ότι παρόλο που η απογοήτευσή μου είναι τεράστια, η αντίδρασή μου στις εξελίξεις θα είναι αποφασιστική.»

Οι διαδηλωτές, πολλοί από τους οποίους ανέμιζαν ισπανικές σημαίες, συγκεντρώθηκαν στην Πλάθα ντε Εσπάνια, στο κέντρο της πρωτεύουσας, και φώναξαν “Πέδρο Σάντσεθ, παραιτήσου!” καταγγέλλοντας παράλληλα την κυβέρνησή του.

Miles de españoles abarrotan Madrid, concentrándose contra el Gobierno de Pedro Sánchez, para exigir honestidad, igualdad y democracia, menos injerencias y más respeto a las instituciones.#MafiaODemocracia pic.twitter.com/5uGyTwYKFJ

— Cesar BH (@wordstime) June 8, 2025

Το Λαϊκό Κόμμα (PP) είχε καλέσει στη διαδήλωση μετά τη διαρροή ηχογραφημένων συνομιλιών που έδειχναν ότι ένα μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος, η Λέιρε Ντίεθ, διεξήγαγε εκστρατεία δυσφήμισης μιας μονάδας της αστυνομίας που διεξάγει έρευνα σχετικά με κατηγορίες για διαφθορά όπου εμπλέκονται η σύζυγος του Πέδρο Σάντσεθ, ο αδελφός του και πρώην στενός συνεργάτης του.

Η ίδια απέρριψε τις κατηγορίες, λέγοντας στους δημοσιογράφους την Τετάρτη ότι έκανε έρευνα για ένα βιβλίο και δεν ενεργούσε εξ ονόματος του κόμματος ή του Πέδρο Σάντσεθ. Ανακοίνωσε επίσης την αποχώρησή της από το Σοσιαλιστικό Κόμμα.

Ο ηγέτης του PP Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο κατηγόρησε την κυβέρνηση για “πρακτικές μαφίας” στην υπόθεση αυτή και είπε πως ο Πέδρο Σάντσεθ είναι “στο κέντρο” πολλαπλών σκανδάλων διαφθοράς.

“Η κυβέρνηση αυτή τα βρώμισε όλα – την πολιτική, τους κρατικούς θεσμούς, τη διάκριση των εξουσιών”, είπε κατά τη συγκέντρωση προτού καλέσει τον Πέδρο Σάντσεθ να “υποταχθεί στη δημοκρατία” και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές.

Tens of thousands of people rallied Sunday in an opposition-organised demonstration in Madrid accusing the government of Prime Minister Pedro Sanchez of corruption.https://t.co/hXF8vEknGc

— AFP News Agency (@AFP) June 8, 2025

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του PP, τουλάχιστον 100.000 άνθρωποι συμμετείχαν στη συγκέντρωση, το σύνθημα της οποίας ήταν “Μαφία ή Δημοκρατία”. Εκπρόσωπος της κεντρικής κυβέρνησης στη Μαδρίτη εκτίμησε ότι στο συλλαλητήριο έλαβαν μέρος 45.000- 50.000 άνθρωποι.

“Η ημερομηνία λήξης αυτής της κυβέρνησης έχει περάσει προ πολλού. Αυτό γίνεται εξαντλητικό”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο κατά τη συγκέντρωση η Μπλάνκα Ρεκέχο, μια 46χρονη καταστηματάρχης.

Ο Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε τις έρευνες που εμπλέκουν μέλη του στενού κύκλου του “εκστρατεία δυσφήμισης” που έχει εξαπολύσει η δεξιά προκειμένου να υπονομεύσει την κυβέρνησή του.

Ανήλθε στην εξουσία τον Ιούνιο του 2018 αφού εκδίωξε τον προκάτοχό του τού PP, τον Μαριάνο Ραχόι, στη διάρκεια ψηφοφορίας επί πρότασης μομφής σε σχέση με ένα σκάνδαλο διαφθοράς στο οποίο εμπλεκόταν το συντηρητικό κόμμα.

Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν πως το PP έχει μικρό προβάδισμα έναντι των σοσιαλιστών. Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές προβλέπεται να διεξαχθούν το 2027.

Στη συμφωνία κατέληξαν οι κορυφαίοι συνδικαλιστικοί ηγέτες της CC OO, Unai Sordo και της UGT, Pepe Álvarez με την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ μετά από 11 μήνες τριμερών διαπραγματεύσεων στον κοινωνικό διάλογο. Όμως, μόνο τα συνδικάτα και το υπουργείο Εργασίας συμφώνησαν στο σχετικό νομικό κείμενο για την τροποποίηση του καταστατικού των εργαζομένων και τη μείωση του χρόνου εργασίας, την αυστηροποίηση του χρόνου εγγραφής σε εταιρείες και την αύξηση των προστίμων έως και 10.000 ευρώ ανά εργαζόμενο σε εταιρείες που αποτυγχάνουν να συμμορφωθούν. Η πλευρά των εργοδοτών αρνήθηκε μετωπικά και ομόφωνα να συμμετάσχει σε αυτό το σύμφωνο, το οποίο εξετάζει την εφαρμογή του το 2025, αν και για να γίνει αυτό, θα χρειαστεί να συγκεντρώσει επαρκή κοινοβουλευτική υποστήριξη, γεγονός που έχει προκαλέσει τριβές μεταξύ των δύο κυβερνητικών εταίρων , αφού η σοσιαλιστική πλευρά έδειξε πρόθυμη να καθυστερήσει την εφαρμογή της με αντάλλαγμα να συγκεντρώσει τις απαραίτητες ψήφους στο Κογκρέσο.

Το συμφωνηθέν κείμενο προτείνει νέα διατύπωση του άρθρου 34 του Καταστατικού των Εργαζομένων όπου θα υποστηρίζεται ότι η διάρκεια της εργάσιμης ημέρας θα είναι αυτή που συμφωνείται στις συλλογικές συμβάσεις ή στις συμβάσεις εργασίας, αλλά αμέσως θα γράφει: «Η μέγιστη διάρκεια θα είναι 37,5 ώρες την εβδομάδα αποτελεσματικής εργασίας κατά μέσο όρο ετησίως.» Με αυτόν τον τρόπο, οι επιπλέον ώρες που εργάζονται από αυτό το ποσό θα γίνονται ώρες υπερωρίας.

Όσον αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή του μέτρου, το έγγραφο περιέχει μια πρώτη μεταβατική διάταξη όπου διευκρινίζεται ότι «οι επιτροπές διαπραγμάτευσης των συλλογικών συμβάσεων (…) θα έχουν προθεσμία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 για να προβούν στις απαραίτητες προσαρμογές για να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με αυτό που είχε προγραμματιστεί». Άλλο είναι το πώς θα βγει τελικά αυτό το κείμενο από το Κογκρέσο, όπου αναγκαστικά πρέπει να εγκριθεί η τροποποίηση του νόμου. Ωστόσο, προς το παρόν, η Díaz κέρδισε οριακά την πρώτη μάχη και, όπως έχει πει σε πολλές περιπτώσεις αυτή την εβδομάδα, ο νόμος θα αναγκάσει όλες τις εταιρείες να συμμορφωθούν με αυτή τη μείωση του χρόνου εργασίας πριν από το τέλος του επόμενου έτους.

Οι δυσκολίες που θα συναντήσει το κείμενο για να προχωρήσει θεωρούνται δεδομένες, κατά την El Pais. Ο ηγέτης της CC OO, Unai Sordo, τόνισε στην ομιλία του κατά την υπογραφή της συμφωνίας ότι τα συνδικάτα γνωρίζουν ότι «η εργοδοτική ένωση CEOE θα παίξει επίσης τον ρόλο της και θα πιέσει να μπλοκάρει αυτόν τον κανόνα στο Cortes Generales. “. Όμως, για το λόγο αυτό, έχει προειδοποιήσει ότι «τα συνδικάτα θα παρακολουθούν στενά αυτή τη διαδικασία» και θα εργαστούν για να «αντισταθμίσουν» τις πιέσεις από τους εργοδότες. «Ας ελπίσουμε ότι οι τροποποιήσεις θα μπορέσουν να συγκεντρώσουν τη συναίνεση όλων, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρηματιών. Αλλά τα συνδικάτα θα υπερασπιστούν την κυριολεκτική φύση της συμφωνίας», είπε ο Σόρντο, ο οποίος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο κινητοποιήσεων σε όλη τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής διαδικασίας. «Αυτό που υπογράφεται σήμερα δεν είναι το τέλος αλλά η αρχή», είπε.

Η κυβέρνηση Σάντσεθ δεσμεύεται, εντός προθεσμίας 18 μηνών, να «αναθεωρήσει τους κανονισμούς για τις ειδικές εργάσιμες ημέρες για να προσαρμόσει τις παρατάσεις και τους περιορισμούς στην οργάνωση και τη διάρκεια της εργάσιμης ημέρας στη νέα μέγιστη νόμιμη ημέρα». . Μεταξύ αυτών των ιδιαίτερων ημερών συγκαταλέγονται εκείνες που έχουν χρονικές ιδιαιτερότητες για διάφορους λόγους όπως η επιτήρηση αστικών ακινήτων, η εργασία στην ύπαιθρο, το εμπόριο και η φιλοξενία, οι μεταφορές και η εργασία στη θάλασσα, η εργασία σε βάρδιες, οι θέσεις με περιβαλλοντικούς κινδύνους, η εργασία στο κρύο ή το παγετό θαλάμους, εξόρυξη, σπασμένες βάρδιες ή νυχτερινή εργασία.