Όπως εξηγεί στο Πρακτορείο FM η Γενική Ιατρός, επιστημονική συνεργάτης της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Ευανθία Παπαγεωργίου, ένα ποσοστό ασθενών που δεν είναι αμελητέο, γύρω στο 10-20%, εμφανίζει πολύ μικρή απώλεια βάρους, ακόμα και μηδενική. Η αιτία όπως λέει, είναι πολυπαραγοντική, καθώς εμπλέκονται νευροορμονικοί μηχανισμοί, γενετικοί παράγοντες, ένοχα γονίδια, ή ακόμα και το ίδιο το μεταβολικό προφίλ του ασθενή.

«Αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχει κλινικά καθιερωμένος βιοδείκτης, που να δρα προγνωστικά. Στην κλινική πράξη υπάρχει συσκευή που μετρά τη σύσταση του σώματος, δηλαδή ποσοστό λίπους, μυικής μάζας, κυτταρικής μάζας και νερού, καθώς και τον ρυθμό του μεταβολισμού. Και από κει συμπεραίνουμε κλινικά αν υπάρχει αντίσταση στην ινσουλίνη. Δύο ή περισσότερες μετρήσεις μας δείχνουν αν ο ασθενής χάνει μυική μάζα ή λίπος και έτσι διαπιστώνουμε αν υπάρχει ανταπόκριση στην αγωγή». Η κ. Παπαγεωργίου παρουσιάζει τα βασικά σημεία της σύγχρονης κλινικής πρακτικής, τα συχνότερα λάθη των ασθενών, τις διαφορές μεταξύ των διαθέσιμων φαρμάκων, καθώς και τα νεότερα δεδομένα από κλινικές μελέτες και real-world data που διαμορφώνουν το μέλλον της θεραπείας της παχυσαρκίας.

Ερ: Ποιο είναι το σωστό πρώτο βήμα;

Απ: Το σωστό πρώτο βήμα είναι η συνειδητοποίηση ότι κάποιος νοσεί, καθώς η παχυσαρκία είναι νόσος. Και για αυτό ακριβώς τον λόγο, όπως για κάθε νόσημα έτσι και για αυτό, χρειάζεται να απευθυνθεί σε ειδικά εκπαιδευμένο γιατρό και να ακολουθήσει τις οδηγίες του. Δεν ξεχνάμε ότι σε κάθε νόσημα απαιτείται εξατομίκευση στη διαχείριση του ασθενή.

Ερ: Τι πρέπει να γνωρίζει κάποιος που σκέφτεται να ζητήσει ιατρική βοήθεια;

Απ: Να είναι προετοιμασμένος για μία σειρά εργαστηριακών και ενδεχομένως απεικονιστικών εξετάσεων, αλλά και για το γεγονός ότι θα πρέπει να ακολουθήσει διατροφή και άσκηση, γιατί ένα φάρμακο μόνο του δεν αρκεί. Επίσης, να μην είναι αρνητικός στη λήψη φαρμακευτικής αγωγής, γιατί αυτό είναι κάτι που ενίοτε συναντάμε στους ασθενείς. Πάνω από όλα, θα πρέπει να γνωρίζει ότι η διαδικασία απώλειας βάρους απαιτεί συνέπεια, υπομονή, επιμονή και μακροχρόνια συνεργασία με τον θεράποντα γιατρό: γενικό γιατρό, ή παθολόγο, ή διαβητολόγο, ή ενδοκρινολόγο.

Ερ: Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη που κάνουν οι ασθενείς;

Απ: Δεν ακολουθούν διατροφή και άσκηση, δεν είναι συνεπείς στην ιατρική παρακολούθηση, ή δεν έχουν καθόλου ιατρική παρακολούθηση και αποφασίζουν μόνοι τους τη δοσολογία, ή την αλλαγή της, με μόνο κριτήριο το πόσο μεγάλη και γρήγορη απώλεια βάρους επιθυμούν. Ακόμη επηρεάζονται από αναρτήσεις άλλων ασθενών στα social media, που και αυτοί λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή χωρίς ιατρική παρακολούθηση, ή και από εκπομπές που δεν έχουν κανένα επιστημονικό υπόβαθρο.

Ερ: Είναι όλα τα φάρμακα που κυκλοφορούν ίδια, ή υπάρχουν σημαντικές διαφορές;

Απ: Τα περισσότερα φάρμακα ανήκουν στην ίδια κατηγορία, τους GLP1 αγωνιστές και έχουν τον ίδιο τρόπο χορήγησης. Υπάρχουν όμως, κάποιες διαφορές και για αυτό κρίνεται απαραίτητη η εξατομίκευση στην διαχείριση του ασθενή. Για παράδειγμα ένα από τα φάρμακα έχει πάρει έγκριση ακόμα και στη χώρα μας για παιδιά κάτω των 12 ετών. Κάποια φάρμακα επίσης έχουν περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από κάποια άλλα. Πιθανώς, να μην είναι ανεκτά από κάποιους ασθενείς. Άρα μπορεί να μιλάμε για μία κοινή κατηγορία φαρμάκων, αλλά με διαφορές ανάμεσα τους.

Ερ: Τα παιδιά παίρνουν την ίδια δόση με τους ενήλικες και τι είδους παρενέργειες παρουσιάζουν;

Απ: Τα παιδιά παίρνουν την ίδια δόση με τους ενήλικες και παρουσιάζουν τις ίδιες παρενέργειες. Επίσημα, η σεμαγλουτίδη έχει πάρει έγκριση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και από τον ΕΟΦ για παιδιά άνω των 12 ετών που είναι παχύσαρκα ή υπέρβαρα και έχουν συν νοσηρότητες. Είναι σημαντικό για τα παιδιά, γιατί έτσι προλαμβάνεται, ή αποτρέπεται η παχυσαρκία στο μέλλον, καθώς επίσης και ο διαβήτης.

Γιατί έως και 20% των ασθενών δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία – Βιοδείκτες θα προβλέπουν αν θα χάσεις κυρίως λίπος ή μυική μάζα

Ερ: Ποιοι ασθενείς δεν ανταποκρίνονται καθόλου σε αυτές τις θεραπείες και γιατί;

Απ: Υπάρχει ένα ποσοστό ασθενών που δεν είναι αμελητέο, γύρω στο 10-20% που εμφανίζει πολύ μικρή απώλεια βάρους, ακόμα και μηδενική. Η αιτία είναι πολυπαραγοντική. Εμπλέκονται νευροορμονικοί μηχανισμοί, όπως για παράδειγμα, μειωμένη ευαισθησία των υποδοχέων, στους GLP1 αγωνιστές. Δηλαδή λαμβάνουν ένα φάρμακο αυτής της κατηγορίας, αλλά οι υποδοχείς τους δεν το δεσμεύουν. Ενοχοποιούνται ακόμη γενετικοί παράγοντες, ή διαφορές σε γονίδια που σχετίζονται με την όρεξη, ή και το ίδιο το μεταβολικό προφίλ του ασθενή, μπορεί να έχει πολύ σοβαρή ινσουλινοαντίσταση και να μην ανταποκρίνεται. Επίσης, η μη επίτευξη θεραπευτικής δόσης, λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών, πχ ναυτία ή εμέτους. Οπότε χρειάζεται, είτε να υποδοσολογήσει την αγωγή, ή ακόμη και να τη διακόψει πρόωρα.

Ερ: Υπάρχει τρόπος να προβλέψετε την αντίσταση του ασθενή στην θεραπεία; Αναζητούνται σε επίπεδο μελέτης βιοδείκτες που να δείχνουν ποιος θα χάσει λίπος και ποιος μυϊκή μάζα;

Απ: Αυτό ίσως είναι και το πιο επίκαιρο ερώτημα, όχι μόνο των ασθενών, αλλά και όλων των γιατρών που ασχολούμαστε με την παχυσαρκία. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε με ακρίβεια πριν τη θεραπεία, αν θα ανταποκριθεί ο ασθενής. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κλινικά καθιερωμένος βιοδείκτης, που να δρα προγνωστικά. Όμως, τρέχουν κλινικές μελέτες εξέτασης βιοδεικτών, οι οποίοι θα προβλέπουν αν ο ασθενής θα έχει αντίσταση και αν θα χάσει μυική μάζα ή λίπος. Ακόμη δεν έχουμε κάποια δημοσιευμένα στοιχεία, αλλά αναμένουμε τα αποτελέσματα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στην κλινική πράξη, υπάρχει συσκευή που μετρά τη σύσταση του σώματος, δηλαδή ποσοστό λίπους, μυικής μάζας, κυτταρικής μάζας, και νερού, καθώς και τον ρυθμό του μεταβολισμού. Και από κει συμπεραίνουμε κλινικά αν υπάρχει αντίσταση στην ινσουλίνη. Δύο ή περισσότερες μετρήσεις μας δείχνουν αν ο ασθενής χάνει μυική μάζα ή λίπος και έτσι, διαπιστώνουμε αν υπάρχει ανταπόκριση στην αγωγή.

Ερ: Αυτή τη στιγμή πόσο από το βάρος που χάνεται είναι λίπος και πόσο μυϊκή μάζα;

Απ: Στις κλινικές μελέτες η λιπώδης μάζα μπορεί να έχει απώλεια από 65-80% και η άλιπη μάζα μπορεί να έχει απώλεια 20-35%. Τα ποσοστά αυτά όμως, έχουν εξαχθεί από άτομα που ακολουθούσαν προγράμματα διατροφής και άσκησης, δεν ήταν ηλικιωμένοι και λάμβαναν επαρκή ποσότητα πρωτεΐνης.

Αντενδείξεις και όρια της φαρμακευτικής αγωγής-Τι γνωρίζουμε για μακροχρόνια χρήση

Ερ: Αν έπρεπε να βάλετε ένα όριο, ποιος δεν πρέπει να πάρει αυτά τα φάρμακα;

Απ: Εδώ υπήρχε ένα θολό τοπίο, το οποίο πλέον φαίνεται να ξεκαθαρίζει. Υπάρχουν κατηγορίες ασθενών που δεν μπορούν να ακολουθήσουν αυτή την αγωγή, όπως άτομα άνω των 75 ετών, έγκυες και θηλάζουσες, άτομα με ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος του θυρεοειδούς, άτομα με υποτροπιάζοντα επεισόδια παγκρεατίτιδας και άτομα αλλεργικά στις εν λόγω δραστικές ουσίες. Ωστόσο σε κάποιες άλλες περιπτώσεις μπορούμε να δώσουμε το φάρμακο με φειδώ και να παρακολουθούμε στενά τους ασθενείς. Δηλαδή με προσοχή μπορούν να λάβουν τη φαρμακευτική αγωγή, άτομα με χολοκυστίτιδα και χολολιθίαση, άτομα με ιστορικό διαταραχών πρόσληψης τροφής και άτομα με γαστροπάρεση. Ασθενείς με Δείκτη Μάζας Σώματος κάτω από 27 χωρίς συν νοσηρότητες, κανονικά θα έπρεπε να δοκιμάζουν πρώτα με διατροφή και άσκηση.

Ερ: Υπάρχουν δεδομένα για χρήση πάνω από 3-5 χρόνια;

Απ: Για ουσίες όπως η σεμαγλουτίδη έχουμε μελέτες δύο ετών και real world data, δηλαδή μελέτες στο πεδίο, 4 ετών. Για παλιότερα φάρμακα της κατηγορίας όπως η λιραγλουτίδη έχουμε δεδομένα για πάνω από πέντε έτη. Για νεότερα φάρμακα όπως η τιρζεπατίδη δεν υπάρχουν δεδομένα μακροχρόνιας χρήσης, γιατί η κυκλοφορία της είναι πολύ πρόσφατη και άρα αναμένουμε τα αποτελέσματα.

Ερ: Ποιο είναι το μέλλον αυτών των φαρμάκων; Ποια θα είναι τα φάρμακα της επόμενης γενιάς και πότε αναμένονται;

Απ: Το μέλλον αυτών των φαρμάκων είναι λαμπρό. Η παχυσαρκία έχει πλέον φαρμακευτική αγωγή και αυτή είναι μία πρώτη μεγάλη νίκη. Υπάρχουν φάρμακα αυτή τη στιγμή, που βρίσκονται σε μελέτες φάσης 2 και 3, ή ήδη έχουν πάρει έγκριση από FDA και EMA και αναμένονται και στη χώρα μας. Δύο από αυτά που θα κυκλοφορήσουν το επόμενο διάστημα, θα είναι διαθέσιμα και σε μορφή δισκίου, κάτι που θα κάνει ευκολότερη τη συμμόρφωση των ασθενών, εφόσον θα είναι ευκολότερη η λήψη.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Σε μια λαμπρή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 1 Απριλίου 2026, αναδείχθηκε η επιτακτική ανάγκη για μια ολιστική διαχείριση της νόσου, η οποία ξεπερνά τα στενά όρια της εμφάνισης και αγγίζει την ουσία της υγείας και της αξιοπρέπειας. Η καμπάνια εστιάζει στην κρίσιμη «στιγμή της συνειδητοποίησης», εκείνο το δευτερόλεπτο όπου ο ασθενής κατανοεί ότι η κατάστασή του δεν αποτελεί προσωπική αποτυχία ή έλλειψη εγκράτειας, αλλά μια χρόνια ιατρική πάθηση που απαιτεί εξειδικευμένη υποστήριξη και επιστημονική καθοδήγηση.

Κεντρικό εργαλείο σε αυτή τη διαδρομή αποτελεί η εξειδικευμένη πλατφόρμα της εταιρείας, η οποία προσφέρει έγκυρη και τεκμηριωμένη πληροφόρηση, προετοιμάζοντας τους ενδιαφερόμενους για το καθοριστικό πρώτο βήμα: τη συνάντηση με τον ιατρό. Η εκδήλωση, την οποία συντόνισαν με τη γνωστή τους οξυδέρκεια οι δημοσιογράφοι Νάνσυ Ζαμπέτογλου και Θανάσης Αναγνωστόπουλος, λειτούργησε ως βήμα διαλόγου όπου η επιστημονική εγκυρότητα συνάντησε την ανθρώπινη εμπειρία, καταρρίπτοντας μύθους και στερεότυπα που κρατούσαν για χρόνια τους ασθενείς στο περιθώριο.

Η πολιτική υγείας στο πλευρό των ασθενών

Η παρουσία του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, προσέδωσε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στην εκδήλωση, καθώς ο ίδιος προχώρησε σε μια σημαντική δέσμευση που αφορά το μέλλον της φαρμακευτικής κάλυψης στην Ελλάδα. Ο κ. Γεωργιάδης αναγνώρισε ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα τα άτομα με παχυσαρκία παρέμεναν «αόρατα» για το κράτος, αντιμετωπίζοντας συχνά τον κοινωνικό αποκλεισμό. Στο πλαίσιο αυτό, δήλωσε πως το Υπουργείο προτίθεται να βρει τον τρόπο αποζημίωσης των θεραπειών για όσους ασθενείς αποδεικνύουν τη δέσμευσή τους στο θεραπευτικό πλάνο, διατηρώντας την απώλεια βάρους για ένα εξάμηνο. Αυτή η κίνηση σηματοδοτεί μια στροφή προς μια πιο δίκαιη πολιτική υγείας, που αναγνωρίζει την παχυσαρκία ως προτεραιότητα δημόσιας υγείας.

Η σημασία της απενοχοποίησης τονίστηκε ιδιαίτερα μέσα από την προσωπική μαρτυρία της δημοσιογράφου Χριστίνας Βίδου. Η κα Βίδου, μιλώντας με αφοπλιστική ειλικρίνεια, περιέγραψε πώς η πραγματική αλλαγή ξεκινά από το εσωτερικό μας και τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στον εαυτό μας. Ενθάρρυνε τους ανθρώπους να σπάσουν τα δεσμά των ενοχών και να αξιοποιήσουν τις σύγχρονες επιστημονικές λύσεις, υπογραμμίζοντας ότι η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας είναι πράξη δύναμης και όχι αδυναμίας. Στο ίδιο πνεύμα, η τραγουδίστρια Ειρήνη Καλαμαράκη μοιράστηκε τις δικές της καθημερινές νίκες, αναδεικνύοντας μαζί με τη γιατρό της, Εύα Παπαγεωργίου, το πόσο καθοριστική είναι η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου.

Η επιστημονική προσέγγιση και το νέο θεραπευτικό οικοσύστημα

Από ιατρικής σκοπιάς, η κα Παπαγεωργίου και η κα Μαρία Ζαφείρη, Medical Affairs Manager της Novo Nordisk, ανέλυσαν την πολυπαραγοντική φύση της παχυσαρκίας, η οποία συνδέεται με περισσότερες από 200 επιπλοκές υγείας. Η αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί μια διεπιστημονική στρατηγική που συνδυάζει τη διατροφή, την άσκηση και την καινοτόμο φαρμακευτική αγωγή. Στόχος δεν είναι μόνο ο αριθμός στη ζυγαριά, αλλά η μακροπρόθεσμη διατήρηση της υγείας και η βελτίωση της ποιότητας ζωής. Η Πρόεδρος της «ΙΜΕΡΟΕΣΣΑΣ», Κική Τσιρανίδου, επιβεβαίωσε ότι η καμπάνια αυτή «αγκαλιάζει» την καθημερινή πάλη των ασθενών με τον στιγματισμό, προσφέροντας τους μια διέξοδο από τη μοναξιά.

Η Novo Nordisk, μέσω των στελεχών της, Ολύμπιου Παπαδημητρίου, Ευριπίδη Γουργουλίδη και Χρύσας Παναγοπούλου, παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα υποστήριξης. Η εταιρεία προχώρησε σε ουσιαστικές μειώσεις τιμών στις θεραπείες της, της τάξεως του 11% και 13% για τις μεγαλύτερες περιεκτικότητες, προκειμένου να καταστήσει την καινοτομία πιο προσιτή σε όσους τη χρειάζονται πραγματικά. Με πυλώνες την ενημέρωση, την κατανόηση και την ενδυνάμωση, η εκστρατεία «Για μια ανάλαφρη ζωή» φιλοδοξεί να αποτελέσει τον σύμμαχο κάθε ασθενή, προσφέροντας όχι μόνο φάρμακα, αλλά και τα απαραίτητα εφόδια για μια μόνιμη και θετική αλλαγή στον τρόπο ζωής.

Μια νέα, εκτενής ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό JAMA* τον Μάρτιο του 2026, ρίχνει άπλετο φως στη στενή και σύνθετη σχέση μεταξύ της αυξημένης συσσώρευσης λίπους και της εμφάνισης διαφόρων μορφών καρκίνου.

Τα ανησυχητικά στατιστικά δεδομένα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία αποτελούν την αιτία για περίπου το 10% των νέων διαγνώσεων καρκίνου κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η επίδραση αυτή γίνεται ακόμη πιο δραματική σε συγκεκριμένους τύπους της νόσου. Για παράδειγμα, στον καρκίνο του ενδομητρίου, καθώς και σε ορισμένες μορφές καρκίνου του ήπατος και των χοληφόρων, το ποσοστό των διαγνώσεων που αποδίδεται άμεσα στην παχυσαρκία μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το 50%.

Αυτό αποδεικνύει ότι το σωματικό βάρος δεν είναι ένας απλός «παθητικός» παράγοντας κινδύνου, αλλά ένας καθοριστικός βιολογικός παίκτης που επεμβαίνει δραστικά στην ίδια τη διαδικασία της καρκινογένεσης.

Η βιολογία του λιπώδους ιστού: Κάτι παραπάνω από μια «αποθήκη»

Όπως υπογραμμίζουν οι διακεκριμένοι επιστήμονες του ΕΚΠΑ, η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Θάνος Δημόπουλος, η κατανόηση του προβλήματος ξεκινά από τον ορισμό του.

·         Υπέρβαρο: Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) από 25 έως 29,9.

·         Παχυσαρκία: Δείκτης Μάζας Σώματος 30 και άνω.

Ωστόσο, το ουσιαστικό μήνυμα της επιστήμης δεν κρύβεται στον αριθμό της ζυγαριάς, αλλά στη συμπεριφορά του λιπώδους ιστού. Ο λιπώδης ιστός είναι ένα δυναμικό όργανο. Παράγει ορμόνες, ρυθμίζει τον μεταβολισμό, επικοινωνεί με το ανοσοποιητικό σύστημα και ελέγχει τα επίπεδα φλεγμονής. Όταν αυτός ο ιστός υπερφορτώνεται, η φυσιολογική του λειτουργία εκτροχιάζεται, δημιουργώντας ένα «εύφορο» εσωτερικό περιβάλλον για την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.

Οι 6 βασικοί μηχανισμοί που συνδέουν την παχυσαρκία με τον καρκίνο

Η ανασκόπηση του JAMA αναλύει διεξοδικά τους τρόπους με τους οποίους το υπερβολικό λίπος προάγει τη νόσο:

1. Χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού

Στην παχυσαρκία, τα λιποκύτταρα διογκώνονται υπερβολικά και καταπονούνται, με αποτέλεσμα κάποια από αυτά να πεθαίνουν. Αυτό κινητοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο στέλνει κύτταρα στην περιοχή, προκαλώντας την έκκριση φλεγμονωδών ουσιών, όπως η ιντερλευκίνη-1β, η ιντερλευκίνη-6 και ο παράγοντας νέκρωσης όγκου άλφα (TNF-α). Αυτές οι ουσίες εξαπλώνονται σε όλο το σώμα και μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξη όγκων, είτε άμεσα είτε αυξάνοντας την παραγωγή οιστρογόνων.

2. Ορμονικές διαταραχές και οιστρογόνα

Η παχυσαρκία αλλάζει δραστικά το ορμονικό προφίλ.

·         Τα επίπεδα της λεπτίνης αυξάνονται, ενώ της αδιπονεκτίνης (η οποία έχει προστατευτική και αντιφλεγμονώδη δράση) μειώνονται.

·         Μετά την εμμηνόπαυση, ο λιπώδης ιστός γίνεται η κύρια πηγή οιστρογόνων. Όταν ο ιστός αυτός είναι αυξημένος και φλεγμονώδης, η υπερπαραγωγή οιστρογόνων ενισχύει τον πολλαπλασιασμό κυττάρων σε ευαίσθητους ιστούς, όπως στον μαστό, τις ωοθήκες και το ενδομήτριο.

3. Εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος

Φυσιολογικά, το ανοσοποιητικό μας «αστυνομεύει» το σώμα για να εξολοθρεύσει κύτταρα που αποκλίνουν. Στην παχυσαρκία, αυτή η προστατευτική επιτήρηση αποδυναμώνεται. Αυξάνονται τα κύτταρα που καταστέλλουν την ανοσιακή απάντηση, ενώ τα κυτταροτοξικά Τ-λεμφοκύτταρα, που είναι οι «στρατιώτες» κατά του καρκίνου, γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά.

4. Μεταβολική «τροφοδοσία» των όγκων

Τα καρκινικά κύτταρα είναι «πεινασμένα» για ενέργεια. Ο υπερτροφικός λιπώδης ιστός τους παρέχει άφθονα «καύσιμα», όπως ελεύθερα λιπαρά οξέα, διευκολύνοντας την επιβίωση, την ανάπτυξη και τη μετάστασή τους. Η παχυσαρκία δεν είναι απλώς μια αποθήκη, αλλά ένας προμηθευτής ενέργειας για τον όγκο.

5. Οξειδωτικό στρες και βλάβες στο DNA

Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο οξειδωτικό στρες, το οποίο προκαλεί γενετικές βλάβες. Ταυτόχρονα, οι μηχανισμοί επιδιόρθωσης του DNA γίνονται λιγότερο αποτελεσματικοί, αυξάνοντας την πιθανότητα συσσώρευσης μεταλλάξεων που οδηγούν στην καρκινογένεση.

6. Διαταραχή του μικροβιώματος

Η παχυσαρκία επηρεάζει τα βακτήρια του εντέρου, μειώνοντας τα ωφέλιμα είδη και αυξάνοντας εκείνα που προάγουν τη φλεγμονή. Η διατάραξη του εντερικού φραγμού επιτρέπει σε καρκινογόνα ερεθίσματα να εισέλθουν στην κυκλοφορία, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον οργανισμό.

Η σημασία της ηλικίας και της «ανθυγιεινής» παχυσαρκίας

Η μελέτη επισημαίνει ότι ο κίνδυνος δεν είναι οριζόντιος:

·         Μεταβολικά ανθυγιεινή παχυσαρκία: Όταν το αυξημένο βάρος συνυπάρχει με υπέρταση, δυσλιπιδαιμία ή αντίσταση στην ινσουλίνη, ο κίνδυνος καρκίνου εκτοξεύεται.

·         Η κληρονομιά του βάρους: Το υπερβάλλον βάρος από την παιδική και εφηβική ηλικία μπορεί να επηρεάσει την υγεία δεκαετίες αργότερα, γεγονός που καθιστά την πρόληψη επιτακτική από πολύ νωρίς στη ζωή.

Το ελπιδοφόρο μήνυμα: Η απώλεια βάρους ως ασπίδα

Το πιο σημαντικό εύρημα της ανασκόπησης είναι ότι η διαδικασία μπορεί, σε κάποιο βαθμό, να αναστραφεί. Μελέτες παρατήρησης δείχνουν ότι μια απώλεια βάρους άνω του 10% —είτε μέσω βαριατρικής επέμβασης είτε μέσω σύγχρονων φαρμακευτικών αγωγών (όπως οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1)— συνδέεται με μείωση της εμφάνισης ορισμένων καρκίνων. Αν και απαιτούνται περαιτέρω τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές για οριστικά συμπεράσματα, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η μείωση του βάρους «αποστραγγίζει» το βιολογικό έδαφος πάνω στο οποίο αναπτύσσεται ο καρκίνος.

Συμπέρασμα

Η παχυσαρκία είναι μια σύνθετη βιολογική νόσος και όχι μια προσωπική αδυναμία ή ένα αισθητικό ελάττωμα. Η σχέση της με τον καρκίνο είναι πολυεπίπεδη και περνά μέσα από τις ορμόνες, το ανοσοποιητικό, τον μεταβολισμό και το DNA μας. Η αντιμετώπισή της απαιτεί σωστή ενημέρωση, έγκαιρη ιατρική παρέμβαση και μια μακροπρόθεσμη στρατηγική υγείας.

* doi: 10.1001/jama.2026.1114

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας, η εμβληματική εκδήλωση που διοργάνωσε η ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ στις 3 Μαρτίου 2026 στο Θέατρο Μικρό Παλλάς, κατάφερε να γεφυρώσει την ιατρική επιστήμη με την ενσυναίσθηση, εκφρασμένη μέσα από την τέχνη, και την πολιτική βούληση, αναδεικνύοντας την ανάγκη για μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση στη διαχείριση της νόσου.

Καταρρίπτοντας το στίγμα: Η παχυσαρκία ως χρόνια νόσος

Η καμπάνια, με το ηχηρό μήνυμα «Δεν φταις εσύ. Η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος. Μίλα με τον γιατρό σου», στόχευσε απευθείας στην καρδιά του προβλήματος: το κοινωνικό στερεότυπο. Η παχυσαρκία ορίζεται πλέον επιστημονικά ως μια χρόνια, πολυπαραγοντική και υποτροπιάζουσα νόσος, η οποία απαιτεί εξειδικευμένη ιατρική παρέμβαση και όχι ηθικολογική προσέγγιση.

Η Τάνια Βαριάμη, Market Access & Public Affairs Executive της εταιρείας, υπογράμμισε τη σημασία της αλλαγής της κοινωνικής αντίληψης, σημειώνοντας ότι το άτομο που ζει με παχυσαρκία δεν ευθύνεται για τη βιολογία της πάθησής του, αλλά δικαιούται ένα εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης.

Η τέχνη στην υπηρεσία της ευαισθητοποίησης

Η εκδήλωση διαφοροποιήθηκε χρησιμοποιώντας τη «γλώσσα» της τέχνης για να αποτυπώσει το μέγεθος του προβλήματος. Ένα θεατρικό δρώμενο σε σενάριο και σκηνοθεσία του Θοδωρή Αθερίδη, με την καθηλωτική ερμηνεία της Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, μετέφερε στο κοινό το «βάρος» του κοινωνικού αποκλεισμού.

«Το πιο βαρύ πράγμα που κουβαλά ένας άνθρωπος δεν είναι το σώμα του. Είναι η ενοχή», ακούστηκε στη σκηνή, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι η σιωπή και η ντροπή είναι τα μεγαλύτερα εμπόδια για την αναζήτηση βοήθειας.

Ολιστική διαχείριση και επιστημονική εγκυρότητα

Στο πλαίσιο της συζήτησης που συντόνισε η Μαίρη Συνατσάκη, αναδείχθηκε ο ρόλος της επιστημονικής κοινότητας και των συλλόγων ασθενών:

·         Κυριακή Τσιρανίδου (Ψυχολόγος και Πρόεδρος «Ιμερόεσσας»): Τόνισε ότι η κατανόηση και η υποστήριξη είναι το πρώτο βήμα για να σπάσει ο φαύλος κύκλος του αποκλεισμού.

·         Εριφύλη Χατζηαγγελάκη (Ομότιμη Καθηγήτρια Παθολογίας – Μεταβολικών Νοσημάτων ΕΚΠΑ): Επέμεινε στην ανάγκη για επιστημονική τεκμηρίωση και διεπιστημονική ομάδα (γιατρός, διατροφολόγος, ψυχολόγος), μακριά από επικίνδυνες «μαγικές» λύσεις.

Η παχυσαρκία ως εθνική πρόκληση υγείας και η δέσμευση για το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»

Πολιτική δέσμευση για τη συνέχεια του προγράμματος «Προλαμβάνω»

Κεντρικό πρόσωπο της εκδήλωσης ήταν ο Υπουργός Υγείας, ο οποίος παρευρέθηκε για να στηρίξει την πρωτοβουλία και να ενημερώσει το κοινό για την πορεία του εθνικού προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» κατά της παχυσαρκίας.

Στην τοποθέτησή του, ο Υπουργός προχώρησε σε μια σημαντική πολιτική δέσμευση: Η στήριξη των δικαιούχων του προγράμματος θα συνεχιστεί αδιάλειπτα, ακόμα και μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης των 8 μηνών. «Αναγνωρίζουμε ότι για πολλούς συμπολίτες μας η παχυσαρκία έχει οδηγήσει σε έναν άτυπο κοινωνικό αποκλεισμό, με ανθρώπους που έχουν να βγουν από το σπίτι τους χρόνια», τόνισε ο Υπουργός. «Η Πολιτεία οφείλει να είναι δίπλα τους με δομές και προγράμματα που δεν έχουν ημερομηνία λήξης, διασφαλίζοντας τη μακροχρόνια παρακολούθηση και την επανένταξή τους στην κοινωνική ζωή».

Μια νέα εθνική στρατηγική για τη δημόσια υγεία

Ο Αντιπρόεδρος & Γενικός Διευθυντής της ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ, Σπύρος Φιλιώτης, κατέληξε στο ότι η γνώση και η συνεργασία είναι τα μόνα εργαλεία που μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα.

Η εκδήλωση στο Μικρό Παλλάς δεν ήταν απλώς μια τυπική ενημέρωση. Αποτέλεσε μια ισχυρή παρέμβαση πολιτικής υγείας, στέλνοντας το μήνυμα ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στην Ελλάδα περνά μέσα από τη θεσμική θωράκιση, την κατάργηση του στίγματος και τη διαρκή φροντίδα των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η ακτινογραφία μιας παγκόσμιας κρίσης

Σύμφωνα με διεθνή επιδημιολογικά δεδομένα, περισσότεροι από 650 εκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως ζουν με παχυσαρκία. Στην Ελλάδα, τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά, καθώς η χώρα μας κατέχει μία από τις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη στην παχυσαρκία ενηλίκων, ενώ 1 στα 3 παιδιά σχολικής ηλικίας είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο.

Η κλινική εκτίμηση βασίζεται κυρίως στον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ). Τιμές ίσες ή μεγαλύτερες από 30 kg/m² ορίζουν την παχυσαρκία. Ωστόσο, οι ειδικοί δίνουν πλέον έμφαση και στην περίμετρο μέσης, καθώς η συσσώρευση σπλαχνικού λίπους γύρω από τα όργανα είναι ο πλέον επικίνδυνος μεταβολικός δείκτης.

Ο ισχυρός δεσμός παχυσαρκίας και καρκίνου

Μία από τις πιο σοβαρές πτυχές της νόσου, την οποία υπογραμμίζουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και Θάνος Δημόπουλος, είναι η τεκμηριωμένη σύνδεσή της με την καρκινογένεση. Το υπερβολικό βάρος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για τουλάχιστον 13 διαφορετικούς τύπους καρκίνου, μεταξύ των οποίων:

·         Καρκίνος του μαστού (μετά την εμμηνόπαυση).

·         Καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού.

·         Καρκίνος του ενδομητρίου, του παγκρέατος και του ήπατος.

·         Καρκίνος του νεφρού, του θυρεοειδούς και των ωοθηκών.

Πώς το λίπος «τροφοδοτεί» τον καρκίνο;

Οι βιολογικοί μηχανισμοί είναι σύνθετοι. Ο λιπώδης ιστός δεν είναι μια παθητική αποθήκη ενέργειας, αλλά ένα μεταβολικά ενεργό όργανο που:

1.      Προκαλεί χρόνια φλεγμονή στο σώμα.

2.      Αυξάνει την παραγωγή οιστρογόνων.

3.      Προκαλεί αντίσταση στην ινσουλίνη, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ευνοεί τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων.

Η καρδιολογική απειλή και η εθνική στρατηγική

Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις καρδιαγγειακές επιπτώσεις. Η παιδική παχυσαρκία προδιαγράφει μια γενιά με αυξημένο φορτίο διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και πρώιμης καρδιαγγειακής νόσου.

Η ΕΚΕ τονίζει ότι η αντιμετώπιση απαιτεί δομημένες παρεμβάσεις και όχι αποσπασματικές δράσεις. Προς αυτή την κατεύθυνση, πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα «Προλαμβάνω την Παχυσαρκία» και η συμμαχία action4obesity.gr αποτελούν κρίσιμα βήματα για τον έγκαιρο εντοπισμό και την παρακολούθηση των πολιτών.

Προτάσεις πολιτικής υγείας για ουσιαστική αλλαγή

Για να υπάρξει πραγματική αποσυμπίεση του συστήματος υγείας, απαιτείται:

·         Συστηματικός έλεγχος ΔΜΣ και περιμέτρου μέσης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.

·         Θεσμοθέτηση εκπαίδευσης υγιεινής ζωής στα σχολεία για την αντιμετώπιση του προβλήματος στη ρίζα του.

·         Συντονισμένη πολιτική μεταξύ των Υπουργείων Υγείας και Παιδείας με μετρήσιμους στόχους.

·         Ένταξη προγραμμάτων άσκησης σε επίπεδο κοινότητας.

Το μήνυμα της ελπίδας: Η πρόληψη είναι επένδυση

Το θετικό μήνυμα της φετινής παγκόσμιας ημέρας είναι ότι η παχυσαρκία μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί ή να αντιμετωπιστεί. Έρευνες δείχνουν ότι η απώλεια βάρους της τάξεως του 10-15% αρκεί για να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και καρδιαγγειακών συμβαμάτων.

Η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής και η τακτική σωματική δραστηριότητα παραμένουν οι βασικοί πυλώνες, ενώ για σοβαρές περιπτώσεις είναι πλέον διαθέσιμες σύγχρονες φαρμακευτικές και χειρουργικές λύσεις.

Η πρόληψη της παχυσαρκίας δεν είναι απλώς μια επιλογή υγείας: Είναι το πιο ισχυρό «όπλο» που διαθέτουμε στη μάχη κατά του καρκίνου και των καρδιοπαθειών. Η καρδιαγγειακή και ογκολογική υγεία της επόμενης γενιάς κρίνεται από τις αποφάσεις που λαμβάνουμε σήμερα.

Αυτό ανέφερε σήμερα ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας σε εκδήλωση για την παχυσαρκία εξηγώντας πως «όσοι από τους ασθενείς με παχυσαρκία πηγαίνουν καλά με την θεραπεία και την παρακολούθηση, θα μπορούν, όπως σκεφτόμαστε, να συνεχίζουν την θεραπεία με τα καινοτόμα φάρμακα και μετά το πέρας του οκταμήνου. Δεν θα εγκαταλείψουμε τους ασθενείς που βλέπουμε ότι θέλουν να αλλάξουν τη ζωή τους».

Το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε πριν από δυόμιση περίπου μήνες το «Εθνικό Πρόγραμμα για την πρόληψη και αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας», παρέχοντας δωρεάν φάρμακα (καινοτόμες θεραπείες) για 8 μήνες σε δικαιούχους. Η διαδικασία περιλαμβάνει ιατρική παρακολούθηση, SMS για ραντεβού, και στοχεύει σε ενήλικες με νοσογόνο παχυσαρκία και υψηλό Δείκτη Μάζας Σώματος.

Το πρόγραμμα συγκεκριμένα παρέχει δωρεάν συνταγογράφηση φαρμάκων για την παχυσαρκία (όπως σκευάσματα με σεμαγλουτίδη ή λιραγλουτίδη) για διάστημα 8 μηνών, συνοδευόμενη από ιατρική συμβουλευτική. Οι δικαιούχοι είπαν ενήλικες με νοσογόνο παχυσαρκία ή με παχυσαρκία που συνοδεύεται με συνυπάρχοντα νοσήματα (π.χ. διαβήτης τύπου 2, υπέρταση), οι οποίοι πληρούν συγκεκριμένα ιατρικά κριτήρια.

Οι δικαιούχοι και σε αυτή την περίπτωση , ειδοποιούνται μέσω SMS ή από τον Προσωπικό Ιατρό. Γίνεται προγραμματισμός ραντεβού σε ιατρείο παχυσαρκίας (σε Κέντρα Υγείας ή Νοσοκομεία) και ακολουθεί η δωρεάν συνταγογράφηση φαρμάκων από τον ιατρό. Στόχος του προγράμματος είναι η μείωση του σωματικού βάρους και η πρόληψη συνοδών νοσημάτων και αποτελεί μέρος της Εθνικής Δράσης για την Δημόσια Υγεία.

Σύμφωνα με τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία, χιλιάδες πολίτες έχουν εξυπηρετηθεί γεγονός που καταδεικνύει το αυξημένο ενδιαφέρον για δράσεις πρόληψης και προαγωγής της υγείας.

Το πρόγραμμα εντάσσεται στο σκέλος της πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων και στοχεύει στην έγκαιρη παρέμβαση απέναντι στην παχυσαρκία, έναν από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου για σοβαρά χρόνια νοσήματα. Μέσα από οργανωμένες δράσεις και χωρίς οικονομική επιβάρυνση, δίνεται η δυνατότητα στους πολίτες να λάβουν υποστήριξη και καθοδήγηση για τη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής τους.

Η συμμετοχή στο πρόγραμμα αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω το επόμενο διάστημα, καθώς  πολλά άτομα συνεχίζουν να λαμβάνουν τα ηλεκτρονικά παραπεμπτικά μέσω SMS, προκειμένου να αξιοποιήσουν τις παροχές του,

Υπενθυμίζεται πως το πρόγραμμα απευθύνεται σε άτομα με σοβαρό πρόβλημα παχυσαρκίας που επηρεάζει την υγεία τους, δηλαδή με Δείκτη Μάζας Σώματος πάνω από 40 ή μεταξύ 37-40 με συνοδά προβλήματα υγείας. Οι ωφελούμενοι έχουν δικαίωμα σε δωρεάν ιατρική εξέταση σε συνεργαζόμενη δημόσια μονάδα, διατροφικές συμβουλές από ειδικό, συνταγογράφηση θεραπείας και επόμενο ραντεβού για παρακολούθηση της εξέλιξης. Σκοπός είναι η σταδιακή μείωση του σωματικού βάρους, η υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής και η μακροπρόθεσμη διατήρηση των αποτελεσμάτων, με απώτερο στόχο την πρόληψη σοβαρών καρδιαγγειακών παθήσεων.

Η πρωτοβουλία, η οποία ανήκει στην Ελληνική Ομοσπονδία Συλλόγων Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών – Νηπιαγωγείων & ΚΔΑΠ (ΕΟΣΙΠΑΙΣ), στοχεύει στη ριζική αλλαγή των συνηθειών υγείας των παιδιών 2 έως 6 ετών, συνδέοντας την ατομική ευεξία με την περιβαλλοντική συνείδηση.

Το πρόγραμμα τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και εφαρμόζεται ήδη πιλοτικά στο πλαίσιο της Πρώιμης Παρέμβασης, αποτελώντας ένα πρότυπο μοντέλο πρόληψης.

Η επιστημονική προσέγγιση: Μάσηση, αναπνοή και αυτορρύθμιση

Το όραμα της Προέδρου της ΕΟΣΙΠΑΙΣ, Χαράς Σελλή, μετουσιώθηκε σε εκπαιδευτική πράξη σε συνεργασία με το Εκπαιδευτικό Κέντρο Βασιλάκη – Ευρυμάθεια. Η καινοτομία του προγράμματος έγκειται στην επιστημονική τεκμηρίωση που συνδέει λειτουργίες που συχνά παραβλέπονται:

• Σωστή μάσηση και διατροφή: Η βάση για την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας.
• Αναπνοή και λόγος: Η νευροπαιδαγωγική σύνδεση της σωστής αναπνοής με τη συνολική ανάπτυξη.
• Συναισθηματική ενδυνάμωση: Η καλλιέργεια της αυτορρύθμισης από τα πρώτα βήματα της ζωής.
• Οικολογική συνείδηση: Η αντίληψη ότι η φροντίδα του σώματος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη φροντίδα της γης.

Πολιτική στήριξη και συνεργασίες κορυφής

Η εκδήλωση παρουσίασης, που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 1η Μαρτίου 2026, συγκέντρωσε την ηγεσία των καθ’ ύλην αρμόδιων υπουργείων. Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, αναγνωρίζοντας την κρισιμότητα της παρέμβασης στην προσχολική ηλικία, πρότεινε επίσημη συνεργασία με την ΕΟΣΙΠΑΙΣ για τη συγκρότηση ενός ενιαίου μετώπου κατά της παιδικής παχυσαρκίας.

Αντίστοιχα, η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, μέσω μηνύματός της, εξήρε την πρωτοβουλία, ενώ το παρών έδωσαν στελέχη της κυβέρνησης και του επιχειρηματικού κόσμου, όπως ο Πρόεδρος του ΕΕΑ, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, και ο Γενικός Γραμματέας Δημογραφικής Πολιτικής, Κωνσταντίνος Γλούμης-Ατσαλάκης.

Βιωματική μάθηση και καινοτόμα εργαλεία

Η εκπαιδευτικός Ειρήνη Βασιλάκη, ειδική στη βιωματική μάθηση, παρουσίασε το πολυεπίπεδο υλικό που συνοδεύει το πρόγραμμα. Αντί για στείρα γνώση, τα παιδιά συμμετέχουν σε δραστηριότητες που μετατρέπουν την πληροφορία σε βίωμα μέσα από το παιχνίδι και την κίνηση.

Το πρόγραμμα δεν είναι αποκομμένο από τον εθνικό σχεδιασμό, καθώς:

1. Εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Δημόσιας Υγείας 2021-2027.
2. Ευθυγραμμίζεται με το νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Προσχολικής Αγωγής του ΙΕΠ.
3. Ακολουθεί τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.

Από το σχολείο στο σπίτι: Ο ρόλος της οικογένειας

Μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους του «Υγιείς Καρδιές» είναι η γέφυρα που χτίζει με την οικογένεια. Μέσα από ειδικό ενημερωτικό υλικό και κοινές δράσεις, οι γονείς γίνονται κοινωνοί της νέας φιλοσοφίας. Παράλληλα, η πρόοδος κάθε παιδιού καταγράφεται σε ένα ψηφιακό portfolio, επιτρέποντας μια διαμορφωτική αξιολόγηση που ολοκληρώνεται κάθε χρόνο στην «Γιορτή Υγείας και Πλανήτη».

Η πρόληψη ως εθνική προτεραιότητα

Όπως τόνισαν στις ομιλίες τους οι παιδίατροι Εύη Χατζηδάκη και η κα Λαλιώτη, η έγκαιρη παρέμβαση είναι το μοναδικό «αντίδοτο» στα αυξημένα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στη χώρα μας. Η καλλιέργεια υγιών προτύπων πριν το παιδί εισέλθει στην υποχρεωτική εκπαίδευση μπορεί να αποτρέψει χρόνια νοσήματα στην ενήλικη ζωή.

Η ηγεσία της ΕΟΣΙΠΑΙΣ ευελπιστεί ότι αυτό το πιλοτικό πρόγραμμα θα αποτελέσει τον «πιλότο» για μια εθνική στρατηγική, διαμορφώνοντας μια νέα κουλτούρα όπου η υγεία, η αναπνοή και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν ενιαία και αδιαπραγμάτευτα αγαθά.

Ο Κώστας Μακέδος ήταν καλεσμένος του Σταύρου Θεοδωράκη στην εκπομπή «Πρωταγωνιστές» με τον ηθοποιό να μιλάει για την καθημερινή μάχη που δίνει τα τελευταία 4 χρόνια λόγω των κιλών του, καθώς βρίσκεται κλεισμένος πια στο σπίτι του καθηλωμένος σε μια καρέκλα.

Ειδικότερα, ο Κώστας Μακέδος σημείωσε χαρακτηριστικά πως «αρκουδοφολιά θα το ‘λεγα το σπίτι μου. Ήθελα να γίνω γιατρός αλλά η ζωή έχει εκπλήξεις και έγινε μια εκτροπή. Χειρουργός ήθελα να γίνω, μπορεί να κατέληγα και χειρουργός παχυσαρκίας. Από παιδί ήμουν παχύς αλλά στις ταινίες, ίσα ίσα, δυσκολεύονταν πάντα να με προλάβουν στο περπάτημα. Ήμουν πάντα ευκίνητος και αεικίνητος, τώρα κατέληξα ακίνητος».

Αποκάλυψε και το μπούλινγκ που δέχτηκε όταν ήταν μικρός. «Σαν πιτσιρικάς έχω υποστεί πολύ μπούλινγκ, πολύ. Απίστευτο. Κατεβαίναμε με τη μητέρα μου στην Καβάλα για ψώνια, γιατί από κει κατάγομαι, σταματούσαν γνωστοί και φίλοι και κάθε φορά η επωδός της συνάντησης ήταν η εξής. “Το παιδί είναι κρίμα να ‘ναι τόσο χοντρό, θα πεθάνει”. Αυτό άκουγα από τότε».

Η καθημερινότητά του είναι πολύ διαφορετική από των συνηθισμένων ανθρώπων, καθώς όλα στο σπίτι του λειτουργούν με τηλεκοντρόλ, καθώς δεν μπορεί να κουνηθεί. «Όλα σήμερα στο σπίτι μου λειτουργούν με τηλεκοντρόλ. Και η σόμπα με τηλεκοντρόλ, τα φώτα με τηλεκοντρόλ, όλα. Γιατί δεν μπορώ να κουνηθώ. Το όνειρο της ιατρικής το άφησα γιατί, σαν φοιτητής εδώ, λεφτά δεν υπήρχαν και έκανα δουλειές του ποδαριού για να μπορώ να πληρώνω το ενοίκιο και να ζω. Η υποκριτική προέκυψε όταν βρέθηκα σε κάποιο γύρισμα ως κομπάρσος».

Το πρόγραμμα για την παχυσαρκία αφορά περίπου 30 χιλιάδες ανθρώπους που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Μέχρι σήμερα πάνω από 4.000 πολίτες έχουν ήδη λάβει δωρεάν ιατρική φροντίδα και 2.000 έχουν λάβει δωρεάν φαρμακευτική αγωγή.

Αναφορικά με το νέο Πρόγραμμα Πρόληψης για τη Νεφρική Δυσλειτουργία ξεκίνησε ήδη και αφορά 1,5 εκατ. πολίτες.

Για τα δύο νέα πρόγραμμα που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Πρόγραμμα για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση του Καρδιαγγειακού Κινδύνου, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη θα δώσει αύριο στις 12:00 συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Υγείας.

Η έρευνα υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη να αλλάξει ριζικά το αφήγημα γύρω από τη διαχείριση του βάρους, αφήνοντας πίσω τις ενοχές και υιοθετώντας μια ολιστική προσέγγιση που βασίζεται στην επιστήμη και τη συλλογική φροντίδα.

Η Μεγάλη Παρανόηση: Επιλογή ή Χρόνια Νόσος;

Παρά το γεγονός ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει κατηγοριοποιήσει την παχυσαρκία ως μια σύνθετη, χρόνια νόσο, η κοινή γνώμη φαίνεται να αγνοεί την επιστημονική πραγματικότητα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας που διεξήχθη σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες:

• Το 43% των ερωτηθέντων δεν γνωρίζει την επίσημη κατάταξη της παχυσαρκίας ως νόσου.
• Σχεδόν οι μισοί (48%) από τους ανθρώπους που ζουν με τη νόσο αισθάνονται ότι η κοινωνία παρερμηνεύει την κατάστασή τους, θεωρώντας την απλώς μια «επιλογή τρόπου ζωής».

Αυτή η παρανόηση τροφοδοτεί το απλοϊκό και συχνά επιζήμιο σλόγκαν «φάε λιγότερο, κινήσου περισσότερο», το οποίο αγνοεί τους βιολογικούς, γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που καθιστούν τη διαχείριση του βάρους μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία.

Το Βάρος του Στίγματος και η Έλλειψη Υποστήριξης

Για όσους παλεύουν με την παχυσαρκία, ο Ιανουάριος δεν είναι ένας μήνας νέων ξεκινήμων, αλλά μια περίοδος έντονης απομόνωσης. Το 55% των ατόμων αυτών αναφέρει την έλλειψη υποστήριξης ως το μεγαλύτερο εμπόδιο στην προσπάθειά τους.

«Η κουλτούρα των πρωτοχρονιάτικων δεσμεύσεων συχνά ενισχύει μια επιβλαβή και απλοϊκή άποψη. Μπορεί να οδηγήσει σε άδικη επίρριψη ευθυνών και στιγματισμό όταν οι προσπάθειες αποτυγχάνουν», επισημαίνει ο κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου, Γενικός Διευθυντής της Novo Nordisk Hellas.

Τα στοιχεία για το κοινωνικό στίγμα είναι συνταρακτικά:

• 85% των συμμετεχόντων αναγνωρίζουν ότι τα άτομα με παχυσαρκία βιώνουν άδικη μεταχείριση ή επίκριση.
• 89% δηλώνουν ότι η πάθηση επηρεάζει αρνητικά την ψυχική τους υγεία.
• 86% βλέπουν τις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις να περιορίζονται λόγω του βάρους τους.

Από τους «Αριθμούς» στη Συλλογική Φροντίδα

Η Novo Nordisk καλεί σε μια ριζική μετατόπιση της προσοχής: από την εμμονή με τη ζυγαριά, προς τη δύναμη της «συλλογικής φροντίδας». Πρόκειται για ένα υποστηρικτικό δίκτυο που περιλαμβάνει επαγγελματίες υγείας, οικογένεια και φίλους, οι οποίοι θα στέκονται δίπλα στον άνθρωπο και όχι απέναντί του.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις το 18% των ασθενών αισθάνονται ότι οι επαγγελματίες υγείας κατανοούν πλήρως τις ανησυχίες τους. Αυτό το κενό επικοινωνίας και εμπιστοσύνης πρέπει να γεφυρωθεί με επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση και ενσυναίσθηση.

Μια Παγκόσμια Πρόκληση που Απαιτεί Δράση

Η παχυσαρκία δεν είναι ένα ατομικό πρόβλημα, αλλά μια παγκόσμια κρίση δημόσιας υγείας:

1. Σήμερα επηρεάζει 1 στους 7 ανθρώπους παγκοσμίως.
2. Μέσα στην επόμενη δεκαετία, αναμένεται να επηρεαστούν 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι.
3. Προκαλεί τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό βάρος λόγω των σοβαρών συννοσηροτήτων (διαβήτης, καρδιαγγειακά, καρκίνος).

«Η διαχείριση της παχυσαρκίας είναι ένα διαρκές ταξίδι που απαιτεί θάρρος και δεν πρέπει να είναι μοναχικό», καταλήγει ο κ. Παπαδημητρίου, δεσμευόμενος ότι η Novo Nordisk θα συνεχίσει να επενδύει στην καινοτομία και την έρευνα για να αποτελέσει μέρος της λύσης.

Η Ταυτότητα της Έρευνας 

• Διεξαγωγή: Focal Data για λογαριασμό της Novo Nordisk (Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία, Γαλλία, Ισπανία).
• Δείγμα: 10.452 ενήλικες (συμπεριλαμβανομένων 2.617 ατόμων με παχυσαρκία).
• Ημερομηνία: Δεκέμβριος 2025.
• Πρότυπα: Συμμόρφωση με τις οδηγίες της Market Research Society (MRS).