Σε ότι αφορά τα μέτρα της ΔΕΘ το στοίχημα είναι διπλό: να φανούν τα μέτρα στην τσέπη και να μην αφήσει η κυβέρνηση τον πολιτικό της αντίπαλο να καθορίσει την ατζέντα. Η οικονομία, η ακρίβεια και το διαθέσιμο εισόδημα θα αποτελέσουν το θετικό αφήγημα του Μαξίμου, ενώ η επίθεση στην αξιοπιστία και στη χρηματοδότηση της ΕΛ.ΑΣ. αποτελεί το αμυντικό και ταυτόχρονα επιθετικό σκέλος της στρατηγικής.

Το οικονομικό σκέλος του σχεδιασμού φαίνεται να ξεκινά από περίπου 1 δισ. ευρώ, με το τελικό ύψος περί τα 2 δισ. το οποίο εξαρτάται από τον δημοσιονομικό χώρο που θα προκύψει στα τέλη Αυγούστου. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει ήδη προαναγγείλει ότι δεν πρόκειται απλώς για έναν κατάλογο μέτρων του 2027, αλλά για έναν ευρύτερο πολιτικό προγραμματισμό για την επόμενη τετραετία.

Το «καλάθι» της ΔΕΘ και η προεκλογική εξίσωση

Η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για χειροπιαστές φορολογικές ελαφρύνσεις και στη δημοσιονομική πειθαρχία. Το οικονομικό επιτελείο αναζητά παρεμβάσεις που θα φανούν στην τσέπη, χωρίς να δημιουργούν την εικόνα μιας προεκλογικής παροχολογίας χωρίς αντίκρισμα.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η μεσαία τάξη, οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες και οι ελεύθεροι επαγγελματίες, καθώς ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι μετά τη στήριξη των μισθωτών τα προηγούμενα χρόνια, «έχει έρθει η ώρα» να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Το στίγμα αυτό επιβεβαιώνεται και από τον μέχρι τώρα σχεδιασμό του Μαξίμου, με σενάρια για φορολογικές παρεμβάσεις, αλλαγές για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες, αλλά και μέτρα που θα απαντούν στην πίεση του κόστους ζωής και κυρίως στο στεγαστικό.

Συνταξιούχοι: Το «πακέτο» που ανοίγει ξανά

Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί στους συνταξιούχους, καθώς η κυβέρνηση έχει ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός ευρύτερου πλέγματος παρεμβάσεων.

Στο τραπέζι βρίσκονται μόνιμες αυξήσεις εισοδήματος, με βασικό σημείο αναφοράς την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από το 2027, ενώ επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση ακόμη και η προοπτική της 13ης σύνταξης.

Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης έχει κάνει λόγο για τις μεγάλες περικοπές της μνημονιακής περιόδου και έχει προαναγγείλει «πλέγμα μέτρων» για τους συνταξιούχους. Η τελική μορφή, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τον δημοσιονομικό χώρο. Η κατεύθυνση είναι σαφής: ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος με μόνιμο και όχι μόνο έκτακτο χαρακτήρα.

Στέγαση, επαγγελματίες και μεσαία τάξη στο επίκεντρο

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι το στεγαστικό, με την κυβέρνηση να αναζητά παρεμβάσεις που θα απευθύνονται ιδιαίτερα στους νέους και στις οικογένειες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στα υψηλά ενοίκια και στις τιμές των ακινήτων.

Παράλληλα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες αποτελούν κρίσιμη εκλογική ομάδα για το κυβερνητικό σχέδιο. Η στόχευση δεν είναι τυχαία: η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η φορολογία και το τεκμαρτό εισόδημα αποτέλεσαν τα προηγούμενα χρόνια πεδίο έντονης πολιτικής σύγκρουσης.

Έτσι, η ΔΕΘ αναμένεται να λειτουργήσει ως πλατφόρμα μιας νέας φορολογικής αφήγησης, με επίκεντρο τη μείωση επιβαρύνσεων και την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Η δεύτερη πλευρά της στρατηγικής: «σκληρό ροκ» με Τσίπρα

Την ίδια στιγμή, όμως, στο πολιτικό επίπεδο η κυβέρνηση δεν περιμένει τη ΔΕΘ για να ανοίξει τα χαρτιά της. Η αντιπαράθεση με τον Αλέξη Τσίπρα έχει ήδη κλιμακωθεί, μετά την πρώτη δημοσίευση της συνέντευξής του στο in.gr, στην οποία ο πρώην πρωθυπουργός επιτέθηκε στην κυβέρνηση για την ακρίβεια, την αισχροκέρδεια, τη Δικαιοσύνη και τη σχέση της με οικονομικά συμφέροντα.

Η απάντηση από τη Νέα Δημοκρατία ήταν άμεση και ιδιαίτερα επιθετική. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επιχείρησε να αποδομήσει τις αναφορές Τσίπρα, ενώ στο επίκεντρο μπήκε και η χρηματοδότηση της ΕΛ.ΑΣ., με το κυβερνητικό στρατόπεδο να ζητά απαντήσεις για τους πόρους του νέου πολιτικού φορέα.

Η επιλογή αυτή έχει σαφή πολιτική στόχευση: η κυβέρνηση δεν θέλει να επιτρέψει στον πρώην πρωθυπουργό να εμφανιστεί στη δημόσια συζήτηση αποκλειστικά ως φορέας της κριτικής για την ακρίβεια και την αισχροκέρδεια. Επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση στην αξιοπιστία, στο παρελθόν της διακυβέρνησής του και πλέον και στα οικονομικά του νέου κόμματος.

Το ΠΑΣΟΚ ανοίγει παράλληλο μέτωπο για τη χρηματοδότηση της ΕΛ.ΑΣ.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η στάση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο επίσης επέλεξε να επιτεθεί στον Αλέξη Τσίπρα και την ΕΛ.ΑΣ., θέτοντας ζήτημα διαφάνειας γύρω από τις πηγές χρηματοδότησης.

Η Χαριλάου Τρικούπη έχει επαναφέρει το ερώτημα «ποιος χρηματοδοτεί» το νέο κόμμα, ενώ ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς ζήτησε να δημοσιοποιηθούν οι πηγές εσόδων της ΕΛ.ΑΣ.

Το ζήτημα δεν εμφανίστηκε για πρώτη φορά χθες. Είχε προηγηθεί, στα τέλη Ιουλίου, σφοδρή αντιπαράθεση ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.ΑΣ. με αφορμή τις αναφορές του κόμματος Τσίπρα στα χρέη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε η ΕΛ.ΑΣ., ανέρχονται συνολικά σε περίπου 1,16 δισ. ευρώ. Η Χαριλάου Τρικούπη απάντησε τότε με προσωπικές αιχμές και με ερωτήματα για τη χρηματοδότηση της ΕΛ.ΑΣ.

Γιατί ΝΔ και ΠΑΣΟΚ συγκλίνουν στην επίθεση

Η ταυτόχρονη επίθεση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ στον Τσίπρα δεν είναι πολιτικά ουδέτερη. Ο νέος πολιτικός φορέας του πρώην πρωθυπουργού έχει ήδη καταγράψει σημαντική δημοσκοπική παρουσία, έχοντας βρεθεί σε ορισμένες μετρήσεις στη δεύτερη θέση, πίσω από τη ΝΔ και μπροστά από το ΠΑΣΟΚ.

Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η ΕΛ.ΑΣ. μετατρέπεται σε κοινό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Για τη ΝΔ, ο στόχος είναι να ανακοπεί η διείσδυση του Τσίπρα σε ψηφοφόρους που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εναλλακτική κυβερνητική επιλογή. Για το ΠΑΣΟΚ, το ζήτημα είναι ακόμη πιο άμεσο, καθώς ο νέος φορέας διεκδικεί μέρος του ίδιου αντιπολιτευτικού ακροατηρίου.

Η σημερινή συνέχεια της συνέντευξης Τσίπρα, στην οποία αναπτύσσει περαιτέρω την πρόταση διακυβέρνησης της ΕΛ.ΑΣ. και εντείνει την επίθεση κατά της κυβέρνησης, αναμένεται συνεπώς να τροφοδοτήσει νέο γύρο πολιτικής αντιπαράθεσης.

Σε ανάρτησή του, ο υπουργός αντιπαραβάλλει το κυβερνητικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας με τις προτάσεις της αντιπολίτευσης, τονίζοντας ότι η κοινωνική πολιτική μπορεί να στηριχθεί μόνο σε μια οικονομία που αναπτύσσεται χωρίς νέα ελλείμματα και αύξηση του δημόσιου χρέους.

«Ξεκινήσαν ήδη να τάζουν παροχές από λεφτά που δεν υπάρχουν», αναφέρει ο Άκης Σκέρτσος μεταξύ άλλων.

Αναλυτικά η ανάρτηση του Άκη Σκέρτσου:

«Μια από τις θεμελιώδεις διαφορές της κυβέρνησης με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, παλιότερα και νεότερα, είναι ότι κανένα από αυτά δεν διαθέτει πρόταση αύξησης του ΑΕΠ της χώρας και μεγέθυνσης της οικονομίας και των επενδύσεων.

Ξεκινήσαν ήδη να τάζουν παροχές από λεφτά που δεν υπάρχουν αντί να αναρωτηθούν το εξής απλό: «γιατί το 2023 το ρεαλιστικό και υπεύθυνο κυβερνητικό πρόγραμμα των 8 δις της ΝΔ κέρδισε το ανεύθυνο και ακοστολόγητο πρόγραμμα των 80 δις του ΣΥΡΙΖΑ;».

Ας το ξαναπούμε, λοιπόν, για να το εμπεδώσουν: η κοινωνική πολιτική έχει ως προϋπόθεση την ανάπτυξη και τις επενδύσεις. Για να μπορείς να δώσεις περισσότερα χρήματα στην υγεία, την παιδεία, τις μεταφορές, την άμυνα, πρέπει να διαθέτεις πρόταση για την αύξηση της «πίτας» χωρίς νέα ελλείμματα και αύξηση του χρέους.

Είναι θλιβερό ότι μετά από 10 χρόνια στα θρανία των μνημονίων ΠΑΣΟΚ, ΕΛΑΣ και λοιπά κόμματα δεν έχουν πάρει ακόμη αυτό το μάθημα. Πρώτα η ανάπτυξη και μετά η αναδιανομή. Στοιχειώδες».

Το σχέδιο της κυβέρνησης για το 2025 θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων αυξήσεις μισθών και συντάξεων, μείωση εργοδοτικών εισφορών και κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Στοχευμένες κινήσεις θα υπάρξουν για την διόρθωση αδικιών, όπως στο θέμα της φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών χωρίς όμως να αλλάζει ο πυρήνας της συγκεκριμένης ρύθμισης.

• Στο οικονομικό επιτελείο έχουν βγάλει χαρτί και μολύβι και κάνουν όλες τις απαραίτητες προσομοιώσεις προκειμένου να διαπιστώσουν ότι η άσκηση βγαίνει, διότι σε καμία περίπτωση δεν θέλουν να υπονομεύσουν την οικονομική σταθερότητα. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται την ερχόμενη εβδομάδα.

Αναζητείται επιπλέον δημοσιονομικός χώρος προκειμένου να υπάρξουν κοινωνικές παροχές σε μια περίοδο εξαιρετικά δύσκολη για τα νοικοκυριά, τα οποία έχουν να αντιμετωπίσουν το υψηλό κόστος ζωής, είτε αυτό προέρχεται από την ακρίβεια στα είδη των σούπερ μάρκετ είτε από τις υψηλές τιμές των ενοικίων που κάνουν το θέμα της στέγης εξαιρετικά δύσκολο.

Ένα μεγάλο μέρος των μέτρων που θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό, τα οποία ωστόσο ακόμη δεν έχουν κλειδώσει, έχουν σαφή προσανατολισμό στην κατεύθυνση βελτίωσης της καθημερινότητας των πολιτών.

Οι βασικοί άξονες στους οποίους θα κινηθούν οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού είναι η αντιμετώπιση των προβλημάτων της στέγασης και του δημογραφικού, η αναβάθμιση των υπηρεσιών της δημόσιας υγείας και παιδείας, καθώς και η στήριξη των ευπαθών ομάδων.

Η προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η στήριξη των νοικοκυριών, με ιδιαίτερη έμφαση στις νέες οικογένειες και την απόκτηση κατοικίας. Η στήριξη των συνταξιούχων παραμένει επίσης υψηλά στη κυβερνητική ατζέντα, με τα συναρμόδια υπουργεία να επεξεργάζονται μέτρα για τη βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης. Κεντρική θέση έχουν η στεγαστική πολιτική, η αναδιάρθρωση των κοινωνικών επιδομάτων και η ενίσχυση της απασχόλησης για νέους και γυναίκες.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπάρχουν, τα μέτρα που θα ανακοινωθούν, χωρίς να έχουν ωστόσο οριστικοποιηθεί, είναι:

Α. Στέγη

1. Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ»: Διεύρυνση των ορίων του προγράμματος για την ένταξη περισσότερων ενδιαφερόμενων πολιτών. Το πρόγραμμα θα πριμοδοτήσει για την επόμενη διετία τον τραπεζικό δανεισμό 20.000 δικαιούχων με υψηλότερα ηλικιακά όρια (για δικαιούχους ηλικίας 30-49 ετών), ενώ θα ισχύουν και διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια (έως 40.000 ευρώ). Το ποσό για τους πολύτεκνους θα αυξάνεται κατά 4.000 ευρώ για κάθε παιδί, ενώ τα επιτόκια δανεισμού για την αγορά στέγης θα είναι μηδενικά.

2. Επιτόκια χορηγήσεις: Αναζητείται φόρμουλα προκειμένου να προσφέρονται δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια για τις τρίτεκνες οικογένειες.

3. Βραχυχρόνια μίσθωση: Θέσπιση περιορισμών για τη βραχυχρόνια μίσθωση, ώστε να μπορέσουν να απελευθερωθούν ακίνητα και να στραφούν στη μακροχρόνια μίσθωση. Εξετάζεται η θέσπιση μέγιστου αριθμού ενοικιάσεων στις βραχυχρόνιες μισθώσεις κατά τη διάρκεια του έτους.

4. Κλειστά διαμερίσματα: Χορήγηση κινήτρων και αντικινήτρων ώστε να ανοίξουν κλειστά διαμερίσματα, αυξάνοντας την προσφορά. Ταυτόχρονα, θα προωθηθούν και προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών.

5. Κοινωνική αντιπαροχή: Προώθηση του προγράμματος «Κοινωνική Αντιπαροχή» για την ανέγερση περισσότερων από 2.500 κατοικιών για πολίτες ηλικίας έως 39 ετών. Σημαντική θα είναι και η ενίσχυση των πολύτεκνων οικογενειών από το πρόγραμμα «Κοινωνική Αντιπαροχή».

Β. Δημογραφικό

Ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα βρίσκεται και το δημογραφικό, με την κυβέρνηση να επιδιώκει, μέσω μιας δέσμης παρεμβάσεων, να στηρίξει την οικογένεια και να δώσει τη δυνατότητα στα νέα ζευγάρια να προγραμματίζουν την επόμενη ημέρα με μεγαλύτερη ευκολία.

1. Επιδόματα: Αναδιάρθρωση επιδομάτων με περαιτέρω αύξηση στο επίδομα παιδιού, καθώς και αναμόρφωση των υπολοίπων. Θα διπλασιαστούν τα επιδόματα για το δεύτερο, τρίτο παιδί και ούτω καθεξής.

2. Περίθαλψη: Πρόσβαση παιδιών σε περισσότερες δωρεάν παιδιατρικές εξετάσεις.

3. Φοροελαφρύνσεις: Χορήγηση φοροελαφρύνσεων για επιχειρήσεις που προσφέρουν έξτρα παροχές στους εργαζόμενους που έχουν παιδιά.

4. Εργασία: Επέκταση του επιδόματος μητρότητας για εργαζόμενες με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, καθώς και στην εκπαίδευση για ωρομίσθιες καθηγήτριες και δασκάλες.

Γ. Ασφαλιστικό-εργασιακό

Το συνταξιοδοτικό και το εργασιακό αποτελούν προτεραιότητες για την κυβέρνηση. Οι παρεμβάσεις αναμένεται να εστιαστούν στους εξής άξονες:

– Συντάξεις: Αύξηση στις κύριες συντάξεις με βάση νέο δείκτη μισθών, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη των μισθών από την 1η Ιανουαρίου 2025. Η αύξηση όλων των κύριων συντάξεων αναμένεται να ανέλθει στο 2,5%-3%.

– Εισφορά αλληλεγγύης: Μείωση της επιβάρυνσης των συνταξιούχων από την εισφορά αλληλεγγύης, καθώς οι αυξήσεις στις συντάξεις «ροκανίζονται» λόγω της εισφοράς.

– Προσωπική διαφορά: Πιθανή χορήγηση έκτακτου επιδόματος προσωπικής διαφοράς στους χαμηλοσυνταξιούχους, που δεν θα λάβουν καθόλου ή θα λάβουν μικρό μέρος της αύξησης 2,5%-3% στις αποδοχές τους από την 1η Ιανουαρίου 2025.

– Επίδομα ανεργίας: Αλλαγές στον τρόπο και στο ύψος του επιδόματος. Θα συνδέεται με τις αποδοχές και τα έτη ασφάλισης των εργαζομένων. Επίσης, θα είναι ετεροβαρές, δηλαδή περισσότερα χρήματα στην αρχή της ανεργίας και λιγότερα στο τέλος.

– Παροχές: Αύξηση των μη συνταξιοδοτικών παροχών (επιδόματα ασθένειας κ.λπ.) του ΕΦΚΑ για τους μη μισθωτούς.

– Συλλογικές συμβάσεις: Ενίσχυση κλαδικών και περιφερειακών συλλογικών διαπραγματεύσεων και περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού. Στόχος είναι να αυξηθούν οι συλλογικές συμβάσεις μέσω μιας δέσμης παρεμβάσεων και κινήτρων.

– Απασχόληση: Ενίσχυση της απασχόλησης νέων κάτω των 30 ετών, της απασχόλησης γυναικών και ενθάρρυνση της απασχόλησης για τους άνω των 55 ετών.

Δ. Έκτακτο επίδομα

Η θετική πορεία των εσόδων το διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου 2024 αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης των δικαιούχων του κοινωνικού επιδόματος που θα χορηγηθεί στο τέλος του χρόνου, με προϋπόθεση να μην διαταραχθεί ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα.

Το έκτακτο επίδομα αναμένεται να το λάβουν πάνω από 2 εκατομμύρια πολίτες, συνταξιούχοι και ευάλωτα νοικοκυριά. Το ποσό αυτό θα προκύψει από τη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων, που ανέρχεται σε περίπου 300 εκατ. ευρώ.

Τέλος, τα μόνιμα μέτρα θα αφορούν την περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.

Συγκεκριμένα ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης θα καταβάλει:

• Επίδομα Παιδιού
• Επίδομα γέννησης
• Προνοιακά Αναπηρικά και Διατροφικά Επιδόματα
• Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (πρώην ΚΕΑ)
• Επίδομα Στέγασης
• Στεγαστική Συνδρομή
• Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφαλίστων Υπερηλίκων
• Σύνταξη Υπερηλίκων
• Επίδομα Ομογενών

Μετά την ολοκλήρωση της πληρωμής, η ηλεκτρονική πλατφόρμα «Επίδομα Παιδιού» θα ενεργοποιηθεί και πάλι για να υποβληθούν νέες αιτήσεις. Το Επίδομα Παιδιού υπολογίζεται με βάση τα εξαρτώμενα τέκνα τα οποία έχουν δηλωθεί στο Α21 του 2020 και σύμφωνα με την τελευταία εκκαθαριστική φορολογική δήλωση.

Για το επίδομα γέννησης θα πληρωθούν οι δικαιούχοι των οποίων η αίτηση εγκρίθηκε μέχρι 30 Ιουνίου καθώς και αιτήσεις που υποβλήθηκαν και εγκρίθηκαν αργότερα, λόγω διασταυρώσεων.

Για το επίδομα στέγασης θα πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι ότι οι αιτήσεις οι οποίες συμπληρώνουν το 6μηνο ισχύος τους δύναται να ανανεωθούν αυτόματα για έξι ακόμη μήνες, αν εξακολουθούν να πληρούνται οι όροι και προϋποθέσεις του προγράμματος. Εάν υπάρχουν αλλαγές στα στοιχεία της αίτησης σε σχέση με το προηγούμενο εξάμηνο, οι οποίες δεν προκύπτουν μέσα από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και άρα δεν αποτυπώνονται σε αυτήν, οι δικαιούχοι μπορούν αποκλειστικά εντός του 6ου μήνα ισχύος της αίτησης να την ανακαλέσουν και να υποβάλουν νέα.