Ο Κύπριος Πρόεδρος έθεσε ως «ύψιστη προτεραιότητα» την ασφάλεια της χώρας και των πολιτών, σημειώνοντας ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες βρίσκονται σε εγρήγορση και επιχειρησιακή ετοιμότητα. Το μήνυμα ήταν πως η Κυπριακή Δημοκρατία δεν επιδιώκει ρόλο σε πολεμικό κάδρο, αλλά διαχείριση κινδύνου και προστασία του πληθυσμού.

Στο πιο πολιτικά φορτισμένο σημείο του διαγγέλματος, ο κ. Χριστοδουλίδης επανέλαβε κατηγορηματικά ότι η Κύπρος «δεν μετέχει με οιονδήποτε τρόπο» και «ούτε προτίθεται» να αποτελέσει μέρος οποιασδήποτε στρατιωτικής επιχείρησης, επιμένοντας στον ανθρωπιστικό ρόλο που προβάλλει η Λευκωσία.

Η παρέμβαση έρχεται λίγες ημέρες μετά το επεισόδιο στο Ακρωτήρι, όταν η βρετανική βάση χτυπήθηκε από drone, εξέλιξη που τράβηξε διεθνώς την Κύπρο στην ζώνη κινδύνου, ακόμη κι αν ο στόχος ήταν οι Βάσεις και όχι η Κυπριακή Δημοκρατία.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσε ότι τέθηκε «σε δοκιμαστική βάση» έκτακτο σύστημα τηλεειδοποίησης, ώστε, εφόσον χρειαστεί, να αποστέλλονται απευθείας μηνύματα στο κινητό των πολιτών από την Πολιτική Άμυνα. Σε μια περίοδο όπου το τηλέφωνο γίνεται συχνά ο βασικός διανομέας πανικού, η κυβέρνηση επιχειρεί να το μετατρέψει και σε εργαλείο οδηγιών, όχι φημών.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προσπάθειες για επαναπατρισμό Κυπρίων που βρίσκονται στο εξωτερικό, λέγοντας ότι ήδη καταγράφονται οι πρώτες αφίξεις. Πτήση επαναπατρισμού από Ντουμπάι προσγειώθηκε στη Λάρνακα με 182 Κύπριους επιβάτες.

Ο κ. Χριστοδουλίδης τόνισε ότι η Λευκωσία βρίσκεται σε συνεχή επαφή με εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τρίτα κράτη, ενώ αναφέρθηκε σε βοήθεια που εξασφαλίστηκε από Ελλάδα και Γαλλία και σε «προχωρημένες διαβουλεύσεις» με άλλα κράτη, προαναγγέλλοντας νέες ανακοινώσεις.

Στο ευρύτερο διεθνές κάδρο, βρετανικά και διεθνή μέσα μετέδωσαν ότι μετά το πλήγμα στο Ακρωτήρι η Βρετανία ενισχύει την άμυνα της βάσης, ενώ σε δημοσιεύματα καταγράφονται επίσης κινήσεις υποστήριξης από εταίρους.

Το πολιτικό «καμπανάκι» του διαγγέλματος ήταν η προειδοποίηση προς τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις πηγές ενημέρωσης και να στηρίζονται στα επίσημα κανάλια. Εδώ και μέρες η Λευκωσία διαμηνύει πως όταν η ένταση ανεβαίνει, κάποιοι βρίσκουν ανοιχτό πεδίο για παραπληροφόρηση και αυτό, σε συνθήκες κρίσης, είναι κάτι περισσότερο από ανευθυνότητα, αν δεν αποτελεί προβοκάτσια. Παραδείγματα ήταν οι φήμες για κλείσιμο του εναέριου χώρου αλλά και ο πύραυλος που καταρρίφθηκε στην Τουρκία και δήθεν στόχευε την Κύπρο.

Το πρώτο εβδομαδιαίο δελτίο ενημέρωσης για ψευδείς ειδήσεις, αναμένεται να εκδοθεί μέσα στον Δεκέμβριο, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΔΥ καθηγητή Υγιεινής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Χρήστο Χατζηχριστοδούλου, ο οποίος σε συνέντευξη που παραχωρεί στο Πρακτορείο FM και στην δημοσιογράφο Τάνια Μαντουβάλου, εξηγεί αναλυτικά πώς θα λειτουργεί αυτό το Γραφείο και τι προετοιμασίες γίνονται αυτή τη στιγμή.

«Η παραπληροφόρηση είναι ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα, το οποίο διαπιστώσαμε εμφατικά στην πανδημία, στη μάχη με τα εμβόλια για τον covid. Ωστόσο εξακολουθεί μέχρι και σήμερα και μάλιστα επηρεάζει και τα υπόλοιπα εμβόλια, αλλά και άλλα κομμάτια της πρόληψης. Τελευταία ακούμε ότι υπάρχει προβληματισμός για τη χλωρίωση του νερού, ή την παστερίωση του γάλακτος. Αρχίζουν και επεκτείνονται τα προβλήματα παραπληροφόρησης, κύριος στόχος όμως είναι τα εμβόλια, στα οποία και θα επικεντρωθούμε στην αρχή, καθώς τελευταία έχουν εμφανιστεί ακόμη και μελέτες που δεν ερμηνεύονται σωστά και υποτίθεται ότι συνδέουν τα εμβόλια με καρκίνους, κάτι το οποίο δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Στη συνέχεια θα επεκταθούμε και σε άλλα πεδία, αλλά στην παρούσα φάση τα εμβόλια αποτελούν προτεραιότητα».

Τα κείμενα παραπληροφόρησης θα κατηγοριοποιούνται σε τρία επίπεδα κινδύνου

Πρόσφατα δημιουργήθηκε Γραφείο για fake news και μάλιστα είναι σε φάση στελέχωσης, στο ECDC (Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων), με το οποίο συνεργαζόμαστε, στο πλαίσιο του συντονισμού που έχει με τις χώρες μέλη, αναφέρει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, για να επισημάνει στη συνέχεια ότι «ένα κομμάτι λειτουργίας αυτών των γραφείων είναι να εντοπίζεις τα κείμενα παραπληροφόρησης. Σε ποιο ιστότοπο δημοσιεύονται, ποιοι είναι υπεύθυνοι κλπ. Μετά γίνεται μία κατηγοριοποίηση σε τρία επίπεδα κινδύνου 1,2,3 ανάλογα με το που έχουν δημοσιευτεί και πόσο διεισδυτικό είναι αυτό το μέσο. Και ακολούθως είναι ανάλογη και η αντιμετώπιση. Αν είναι υψηλού κινδύνου η αντιμετώπιση είναι διαφορετική, απ’ ότι αν είναι μετρίου ή χαμηλού κινδύνου. Επειδή δεν μας ενδιαφέρει να κάνουμε διάχυση της παραπληροφόρησης, θα δημοσιεύουμε κυρίως την αλήθεια και όχι το πλήρες κείμενο της παραπληροφόρησης, παρά μόνο τον τίτλο και την πηγή». Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, αυτή τη στιγμή συστήνεται η ομάδα των επαγγελματιών υγείας και επικοινωνίας που θα τρέξει το Γραφείο, καθώς επίσης διαμορφώνονται οι τρόποι αντίδρασης ανάλογα με την επικινδυνότητα του κειμένου, αλλά και το εργαλείο που θα βρίσκει στο διαδίκτυο τα κείμενα παραπληροφόρησης, με την τεχνητή νοημοσύνη να μπαίνει δυνατά στο παιχνίδι. «Και αφού τα βρούμε, η ομάδα θα ετοιμάζει απαντήσεις, ή θα χρησιμοποιεί έτοιμες που υπάρχουν από άλλες χώρες, καθώς η παραπληροφόρηση “ενδημεί παντού”. Άρα θα συλλέγουμε στοιχεία από το ECDC, τον ΕΜΑ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων) που είναι ευρωπαϊκοί οργανισμοί, είτε από άλλους αντίστοιχους εθνικούς οργανισμούς και θα τα τροποποιούμε για να είναι πιο εύληπτα στη δική μας γλώσσα».

Πιλοτικά προγράμματα εγγραματοσύνης υγείας σε σχολεία της Αθήνας και της Λάρισας

Πέρα από το να αντικρούσεις την παραπληροφόρηση που είναι αναγκαίο, ένα άλλο κομμάτι αντιμετώπισης της, αφορά στην εκπαίδευση του πληθυσμού και κυρίως των μικρών παιδιών, προκειμένου να μάθουν να αναγνωρίζουν τις πηγές που είναι έγκυρες, αλλά και αυτές που δεν είναι, επισημαίνει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ και εξηγεί: «Tα παιδιά πρέπει να μπουν σε μία διαδικασία εγγραματοσύνης υγείας (σσ η ικανότητα ενός ατόμου να αποκτά, να επεξεργάζεται και να κατανοεί πληροφορίες γύρω από θέματα υγείας, σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι σε θέση να λαμβάνει ενημερωμένες αποφάσεις για οποιοδήποτε θέμα άπτεται της υγείας του. Και για αυτό το λόγο ήδη σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας ετοιμάζουμε υλικό, το οποίο είναι και σε μορφή παιχνιδιού, για να ξεκινήσουν πιλοτικά σε σχολεία της Αθήνας και της Λάρισας προγράμματα εγγραματοσύνης υγείας, καθώς συνεργάζονται και τα δύο Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, δηλαδή το ΕΚΠΑ και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Σκοπός είναι τα προγράμματα αυτά στη συνέχεια να ενσωματωθούν στα σχολεία όλης της Επικράτειας.

Σωστή χρήση της πληροφορίας και κριτική σκέψη

Αν και σε πρώτη φάση το Γραφείο για τα fake news του ΕΟΔΥ θα ασχοληθεί με την πρόληψη (εμβόλια) και όχι με τη θεραπεία, η απορία για το τι ρόλο παίζει η ψευδής πληροφόρηση στην πορεία μίας ασθένειας, είναι πάντα επίκαιρη. «Πολλές φορές κακό ρόλο, γιατί με όλη αυτή την πληροφόρηση που υπάρχει στο internet, ο κόσμος ενίοτε δεν εμπιστεύεται τους γιατρούς. Και τι κάνει; Ψάχνει και βρίσκει μία πληροφορία από την οποία θέλει να πιαστεί, γιατί θέλει ελπίδα και μπορεί να καθυστερήσει να ξεκινήσει μία θεραπεία, ή να μην ξεκινήσει και καθόλου. Κάτι που μπορεί να στοιχίσει ακόμα και την ίδια του τη ζωή. Σήμερα βρισκόμαστε στην εποχή της πληροφορίας την οποία βρίσκουμε εύκολα και παντού. Αυτό που έχει σημασία και στους επαγγελματίες υγείας αλλά και στο κοινό είναι η σωστή χρήση της πληροφορίας και η κριτική σκέψη. Και σαν πανεπιστημιακός δάσκαλος οφείλω να πω ότι είναι αυτό που πρέπει να μάθουμε στους νέους γιατρούς».

Η εν λόγω εκστρατεία, εν μέρει, συνδέεται με τη δεύτερη επέτειο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία αλλά και τις ευρωεκλογές τον ερχόμενο Ιούνιο.

• Σύμφωνα με δηλώσεις της Viginum, αποκαλύφθηκε ένα ρωσικό δίκτυο 193 ιστοτόπων, το οποίο κατονομάζει «Portal Kombat». Από αυτές τις ιστοσελίδες (όπως η topnews.uz.ua), οι περισσότερες δημιουργήθηκαν πριν από χρόνια και παρέμειναν αδρανείς. Από αυτές, πάνω από 50, όπως οι news-odessa.ru και pravda-en.com, δημιουργήθηκαν από το 2022. Σε αυτές τις ιστοσελίδες, οι οποίες υπάρχουν σε διάφορες γλώσσες, μεταξύ των οποίων τα γαλλικά, τα γερμανικά, τα πολωνικά και τα αγγλικά, η επισκεψιμότητα είναι χαμηλή. Οι γαλλικές Αρχές, μέσω αξιωματούχου τους αποκαλούν τις εν λόγω ιστοσελίδες «μαζικό» κύμα ρωσικής προπαγάνδας, απέναντι στην οποία θεωρούν ότι είναι έτοιμες να ενεργοποιηθούν επιθετικά.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η Viginum, τους εν λόγω ιστοτόπους παρακολουθούσε μεταξύ Σεπτεμβρίου και Δεκεμβρίου 2023. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε είναι ότι αυτοί δεν παράγουν ειδήσεις, έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για τη διάδοση, σε άλλους ιστοτόπους και σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, «παραπλανητικού ή ψευδούς» περιεχομένου σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Υποκείμενος στόχος δεν είναι άλλος από την υπονόμευσης της στήριξης της Ευρώπης προς την Ουκρανία. Σύμφωνα με τις γαλλικές Αρχές, το δίκτυο της παραπληροφόρησης ελέγχεται από μία μόνο ρωσική οργάνωση.

Le service français de lutte contre les ingérences numériques étrangères (Viginum) a révélé l’existence d’un réseau d’au moins 193 sites d’information russes

👉 Les précisions de @Benjamin_Cruard pic.twitter.com/Wwi3dyhCww

— LCI (@LCI) February 13, 2024

Ο εντοπισμός της προσπάθειας αποσταθεροποίησης από μέρους της Ρωσίας ακολουθεί, για τη Γαλλία, σειρά εκστρατειών που έχει αποδώσει στη Μόσχα. Το γαλλικό ΥΠΕΞ, τον περασμένο Νοέμβριο, κατήγγειλε τη «ρωσική επιχείρηση ψηφιακής παρέμβασης», όταν κυκλοφόρησαν φωτογραφίες με αστέρια του Δαβίδ χαραγμένα σε τοίχους σε μια γειτονιά του Παρισιού, με σκοπό την πρόκληση εσωτερικών εντάσεων στη Γαλλία, μετά την έναρξη του πολέμου στο Ισραήλ.

• Στη συνέχεια, σύμφωνα με τη Viginum εντοπίστηκε ένα δίκτυο 1.095 bots (σ.σ. αυτοματοποιημένους χρήστες-ρομπότ) στο Χ (πρώην Twitter). Από τα bots είχαν δημοσιευτεί 2.589 αναρτήσεις. Η γαλλική υπηρεσία συνέδεσε τους λογαριασμούς με ένα ρωσικό διαδικτυακό σύμπλεγμα, ονόματι Recent Reliable News, που είναι γνωστό για την διάδοση ψευδών ειδήσεων μέσω κλωνοποίησης ιστοσελίδων δυτικών μέσων ενημέρωσης. Το σύμπλεγμα αυτό, η ΕΕ έχει ονομάσει «Doppelganger».

Το ίδιο δίκτυο κρίθηκε υπεύθυνο, από τη Γαλλία, για την κλωνοποίηση διαφόρων ιστοτόπων γαλλικών μέσων ενημέρωσης, αλλά και του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών, τον Ιούνιο του 2023. Οι χάκερ δημοσίευσαν, στον «κλωνοποιημένο» ιστότοπο του υπουργείου, μία δήλωση η οποία ψευδώς υπονοούσε την εισαγωγή ενός «φόρου ασφαλείας» 1,5%, από μέρους του γαλλικού κράτους, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία.

“Μπορείτε να τρέξετε, αλλά δεν μπορείτε να κρυφτείτε. Πέρα από τις εκούσιες δεσμεύσεις, η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης θα είναι νομική υποχρέωση βάσει του DSA (του νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες) από τις 25 Αυγούστου”, υπενθύμισε.

“Οι ομάδες μας θα είναι έτοιμες να εφαρμόσουν τον νόμο”, προειδοποίησε.

Ο ευρωπαϊκός κώδικας πρακτικής κατά της διαδικτυακής παραπληροφόρησης, που καταρτίστηκε το 2018, συγκεντρώνει περίπου 30 υπογράφοντες –κολοσσούς του διαδικτύου, όπως οι Meta, Google, Twitter, Microsoft και TikTok, αλλά και μικρότερες πλατφόρμες, όπως και επαγγελματίες του διαφημιστικού κλάδου και αυτού της επαλήθευσης των γεγονότων και μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Οι υπογράφοντες μετείχαν στην σύνταξη του κειμένου, το οποίο περιέχει περίπου σαράντα δεσμεύσεις που έχουν στόχο την καλύτερη συνεργασία με τον κλάδο επαλήθευσης των πληροφοριών και την στέρηση της διαφήμισης από ιστότοπους που μεταδίδουν ψευδείς ειδήσεις.

Η αποχώρηση του Twitter δεν προκαλεί έκπληξη στις υπηρεσίες του Τιερί Μπρετόν. Από τότε που εξαγόρασε το μέσο κοινωνικής δικτύωσης πριν από έξι μήνες, ο δισεκατομμυριούχος Ίλον Μασκ έχει χαλαρώσει τον περιορισμό προβληματικού περιεχομένου και φαίνεται να έχει ενισχύσει φωνές, διαβόητες για την διάδοση παραπληροφόρησης στην πλατφόρμα.

“Αν (ο Ίλον Μασκ) δεν αντιμετωπίζει με σοβαρότητα τον κώδικα, ίσως είναι καλύτερα να τον εγκαταλείψει”, σχολίασε χθες, Παρασκευή, αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον οποίο επικοινώνησε το AFP.

Το Σάββατο, η Χίλαρι Κλίντον έκανε μία ανάρτηση, στην οποία επέκρινε τους Ρεπουμπλικανούς για τη διάδοση «μίσους και παρανοϊκών θεωριών συνωμοσίας», που – σύμφωνα με την ίδια – ενθάρρυναν τον δράστη της επίθεσης κατά του συζύγου της Πελόζι στην οικία τους στο Σαν Φρανσίσκο την Παρασκευή.

Απαντώντας στην ανάρτηση της Χίλαρι Κλίντον, ο Μασκ έγραψε τα εξής: «Υπάρχει μια μικρή πιθανότητα να υπάρχουν περισσότερα πίσω από αυτή την ιστορία από όσα φαίνονται» και κοινοποίησε σύνδεσμο άρθρου της ιστοσελίδας Santa Monica Observer.

Το εν λόγω άρθρο ανέφερε ότι ο σύζυγος της Νάνσυ Πελόζι ήταν μεθυσμένος και βρισκόταν σε καβγά με έναν εκδιδόμενο άνδρα. Ένα ένθετο στους Los Angeles Times το 2021 σχετικά με ιστοσελίδες που «παριστάνουν τις έγκριτες τοπικές εφημερίδες», ανέφερε ότι η Santa Monica Observer, «είναι διαβόητη για τη δημοσίευση ψευδών ειδήσεων».

«Η πανδημία δεν έχει τελειώσει ακόμη, γι’ αυτό θέλουμε οι πλατφόρμες να εντείνουν τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης για την COVID-19, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων και μάλιστα σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ», δήλωσε η αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδια για τη Διαφάνεια, Βέρα Γιούροβα.».

Από την πλευρά του, ο Επίτροπος για την Εσωτερική Αγορά Τιερί Μπρετόν πρόσθεσε ότι οι σημερινοί και οι μελλοντικοί υπογράφοντες πρέπει να συνεργαστούν αποτελεσματικά και να παραδώσουν έναν ισχυρό Κώδικα, ο οποίος θα αλλάξει ξεκάθαρα το παιχνίδι για την προσαρμογή της ευθύνης των διαδικτυακών πλατφορμών διασφαλίζοντας έγκαιρα, επαρκή και αποτελεσματικά μέτρα για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης στην ΕΕ. «Ο χώρος ενημέρωσης δεν πρέπει να είναι μια ‘Αγρια Δύση που εκθέτει τον πολίτη σε αδάμαστη ροή παραπληροφόρησης», τόνισε.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι τελευταίες αναφορές δείχνουν ότι το YouTube επέκτεινε την πολιτική ιατρικής παραπληροφόρησης για να συμπεριλάβει ισχυρισμούς για εμβόλια που έρχονται σε αντίθεση με τη συναίνεση των τοπικών υγειονομικών αρχών ή του ΠΟΥ. Το TikTok αύξησε τον αριθμό των λέξεων-κλειδιών / hashtag που μπορούν να ενεργοποιήσουν ετικέτες και banner που σχετίζονται με την COVID-19 και τα εμβόλια. Το Twitter ενημέρωσε την πολιτική του σχετικά με τις παραπλανητικές πληροφορίες για τα εμβόλια. Το LinkedIn της Microsoft έχει διευρύνει τη συνεργασία με παράγοντες επιρροής στην Ευρώπη για τη διάδοση έγκυρων μηνυμάτων σχετικά με τον εμβολιασμό.

Η Meta / Facebook έχει ενημερώσει τις πολιτικές της παγκοσμίως σχετικά με τον εμβολιασμό παιδιών κατά της COVID-19, για παράδειγμα ψευδές περιεχόμενο που υποστηρίζει ότι τα εμβόλια δεν υπάρχουν για παιδιά ή ότι είναι μη ασφαλή και μη ελεγμένα.

Πρόσφατα, 26 νέοι υποψήφιοι υπογράφοντες εντάχθηκαν στη διαδικασία σύνταξης για την ενίσχυση του Κώδικα Πρακτικής για την Παραπληροφόρηση, η οποία αναμένεται πλέον έως τα τέλη Μαρτίου 2022. Το εκτεταμένο χρονοδιάγραμμα θα επιτρέψει στους υπογράφοντες να συντάξουν ένα ισχυρό μέσο με λεπτομερείς δεσμεύσεις. Η Επιτροπή προτρέπει τα υπογράφοντα μέρη να πραγματοποιήσουν την αναθεώρηση ταχέως, τηρώντας τις κατευθυντήριες γραμμές της, και να εντείνουν τις προσπάθειές τους για το πρόγραμμα παρακολούθησης, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες συστάσεις της Ομάδας Ευρωπαϊκών Ρυθμιστών Υπηρεσιών Οπτικοακουστικών Μέσων (ERGA).

«Δεν είναι ασφαλώς η στιγμή οποιοσδήποτε κρατικός φορέας ή μη κρατικός φορέας να διασπείρει παραπληροφόρηση, ενώ η ανθρωπότητα είναι αντιμέτωπη με την κοινή πρόκληση που είναι ο ιός», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο επικεφαλής της καναδικής διπλωματίας.

Το NATO οργάνωσε χθες, για πρώτη φορά στην ιστορία του, σύνοδο μέσω βιντεοδιάσκεψης των υπουργών Εξωτερικών των χωρών μελών του, που ήταν αφιερωμένη στην αντιμετώπιση της κρίσης του κορονοϊού.

«Οφείλουμε να δείξουμε ενότητα ως φιλελεύθερες δημοκρατίες για να εγγυηθούμε ότι ενημερώνουμε τους πολίτες μας και ότι τους δίνουμε τα μέσα να λάβουν αποφάσεις βασισμένες στα γεγονότα, αποφάσεις βασισμένες στην επιστήμη, και για να καταγγείλουμε εκείνους που εμπλέκονται σε μια εκστρατεία παραπληροφόρησης προκειμένου να ασκήσουν επιρροή σε μια περίοδο κρίσης», τόνισε ο Σαμπάν.

Απέφυγε να εξηγήσει ποιοι θεωρεί πως επιδίδονται σε «εκστρατεία παραπληροφόρησης».

Ένας ερευνητής του πανεπιστήμιου του Κάλγκαρι, ο Σεργκέι Σουχάνκιν, κατηγορεί τη Ρωσία πως είναι μια από τις βασικές πηγές παραπληροφόρησης όσον αφορά την πανδημία.