Ρούλα Σκουρογιάννη

Το «κωμικοτραγικό» παραπεμπτικό-ντοκουμέντο

Η Ομοσπονδία φέρνει στο φως ένα άκρως αποκαλυπτικό παραπεμπτικό. Δεν πρόκειται για πραγματική εκτέλεση εξέτασης, αλλά για μια ελεγχόμενη δοκιμή (stress test) που πραγματοποιήθηκε από ιατρό και στη συνέχεια ακυρώθηκε, με μοναδικό σκοπό να αναδειχθούν οι «μαύρες τρύπες» του συστήματος της ΗΔΙΚΑ.

Τα όσα καταγράφονται σε αυτό ξεπερνούν κάθε φαντασία:

• Παιδίατρος εκδίδει παραπεμπτικό για υπερήλικη ασθενή.
• Η αναγραφόμενη διάγνωση αφορά διαταραχές καρδιακής συχνότητας, αλλά οι εξετάσεις που γράφονται δεν έχουν καμία απολύτως συνάφεια.
• Συνταγογραφείται μικροσκοπική εξέταση σπέρματος σε… γυναίκα.
• Η ίδια ακριβή εξέταση (Ανοσοκαθήλωση Ορού, αξίας 36,40€) επαναλαμβάνεται πέντε φορές στο ίδιο παραπεμπτικό, πολλαπλασιάζοντας τεχνητά τη δαπάνη.

Το συμπέρασμα είναι αμείλικτο: Το σύστημα εκδίδει προειδοποιητικά μηνύματα (pop-ups), όμως επιτρέπει στον χρήστη να τα προσπεράσει με ένα απλό κλικ και να ολοκληρώσει τη συνταγογράφηση. Ο έλεγχος, δηλαδή, λειτουργεί ως απλή σύσταση και όχι ως κόκκινη γραμμή αποτροπής.

Η ψευδαίσθηση του «εκ των υστέρων» ελέγχου

Η συνήθης απάντηση των αρμόδιων φορέων (Υπουργείο Υγείας, ΕΟΠΥΥ) σε τέτοια φαινόμενα είναι ότι «το σύστημα μπορεί να επιτρέπει την έκδοση, αλλά αυτά τα παραπεμπτικά απορρίπτονται και δεν αποζημιώνονται».

Ωστόσο, η Π.Ο.ΕΡΓ.Ι. καταρρίπτει αυτόν τον ισχυρισμό. Διαθέτοντας πληθώρα πραγματικών παραπεμπτικών με σοβαρές ασυνέπειες, διπλογραφές και αδικαιολόγητες επαναλήψεις, οι εργαστηριακοί γιατροί επισημαίνουν ότι αυτά τα παραπεμπτικά εκτελούνται και αποζημιώνονται κανονικά καθημερινά. Ο εκ των υστέρων έλεγχος αποδεικνύεται στην πράξη τυπικός και ανεπαρκής, με αποτέλεσμα η άσκοπη δαπάνη να παράγεται ανεξέλεγκτα στην πηγή της.

Clawback: Όταν ο λογαριασμός της ασυδοσίας μεταφέρεται στους παρόχους

Εδώ εντοπίζεται η ρίζα του οικονομικού προβλήματος και της αδικίας που υφίσταται ο κλάδος. Όταν το σύστημα επιτρέπει την άναρχη ή κατευθυνόμενη συνταγογράφηση, ο προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ «τινάζεται στον αέρα». Αντί όμως η Πολιτεία να ελέγξει τον γιατρό που συνταγογραφεί άσκοπα, ενεργοποιεί τον οριζόντιο μηχανισμό του clawback.

Με απλά λόγια:

1. Ο εργαστηριακός ιατρός δεν δημιουργεί τη ζήτηση ούτε έχει το νόμιμο δικαίωμα να τροποποιήσει ή να αρνηθεί ένα παραπεμπτικό που έχει εκδοθεί από το επίσημο κράτος.
2. Ο εργαστηριακός ιατρός εκτελεί την εξέταση, ξοδεύοντας αντιδραστήρια, χρόνο, προσωπικό και αναλώσιμα.
3. Το κράτος, μέσω του clawback, αρνείται να πληρώσει το σύνολο των εκτελεσμένων εξετάσεων, μετακυλίοντας το κόστος της δικής του διαχειριστικής αδυναμίας στις πλάτες των εργαστηρίων.

Η επικοινωνιακή «μείωση» και η σκληρή πραγματικότητα

Η Π.Ο.ΕΡΓ.Ι. χαρακτηρίζει ως «λογιστική και επικοινωνιακή εικόνα» τις πρόσφατες κυβερνητικές ανακοινώσεις περί μείωσης του clawback. Όπως εξηγούν, η μείωση αυτή δεν προέρχεται από τον εξορθολογισμό της ζήτησης, αλλά από τεχνάσματα όπως ο Μεσοσταθμικός Δείκτης Εξομάλυνσης (ατομικό clawback) και η περαιτέρω συρρίκνωση των ασφαλιστικών τιμών των εξετάσεων, πολλές από τις οποίες αποζημιώνονται πλέον κάτω από το πραγματικό κόστους εκτέλεσής τους.

Τα αναπάντητα ερωτήματα και τα αιτήματα των ιατρών

Τα ερωτήματα που θέτει η Ομοσπονδία προς το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΠΥΥ και την ΗΔΙΚΑ είναι πλέον πιεστικά:

• Πώς είναι δυνατόν ένα σύστημα να φιλοδοξεί να εφαρμόσει σύνθετους αλγόριθμους και κλινικά κριτήρια, όταν αποτυγχάνει να φιλτράρει τα στοιχειώδη (φύλο, ηλικία, ειδικότητα);
• Πρόκειται για απλή διοικητική αδράνεια ή για μια βολική κατάσταση, όπου το clawback λειτουργεί ως «μαξιλάρι» ώστε να μην συγκρουστεί κανείς με την πηγή της σπατάλης;

Η θέση των εργαστηριακών ιατρών είναι ξεκάθαρη και αδιαπραγμάτευτη: Πραγματικός έλεγχος της συνταγογράφησης στην πηγή και πλήρης κατάργηση του clawback. Κάθε νόμιμα εκτελεσμένη ιατρική πράξη πρέπει να αποζημιώνεται στο ακέραιο.

Η Π.Ο.ΕΡΓ.Ι. δηλώνει έτοιμη για δημόσιο διάλογο «ενώπιος ενωπίω» με την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας και των αρμόδιων φορέων. Το μπαλάκι βρίσκεται πλέον στο γήπεδο της Πολιτείας, η οποία οφείλει να αποδείξει αν διαθέτει την πολιτική βούληση να εξυγιάνει το σύστημα ή αν θα συνεχίσει να συντηρεί ένα καθεστώς δομικής ασυδοσίας εις βάρος των λειτουργών της υγείας.