Ο κ. Ζήσης μελετά τα υπομνήματα αλλά και τα ευρήματα που συνέλεξε από τον αιφνιδιαστικό έλεγχο που πραγματοποίησε στα γραφεία της ΕΥΠ, προκειμένου να αποφασίσει σχετικά με τα επόμενα βήματα της έρευνας, χωρίς να μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο διεύρυνσης της λίστας των υπόπτων.

Μέχρι σήμερα πάντως, έχουν ληφθεί καταθέσεις από δεκάδες μάρτυρες, ανάμεσα τους και ο στενός συνεργάτης του Μεγάρου Μαξίμου Γρηγόρης Δημητριάδης που απομακρύνθηκε μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης, η εισαγγελέας που διετέλεσε υπεύθυνη για την ΕΥΠ κατά τον κρίσιμο χρόνο των καταγγελιών, αλλά και ο πρώην διοικητής της ΕΥΠ, που επίσης υπηρετούσε κατά το κρίσιμο για τις υποκλοπές διάστημα ως επικεφαλής.

Σε κατάθεση Βλάχου, Κοντολέων

Και ενώ ο αντεισαγγελέας του ανωτάτου δικαστηρίου βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο στάδιο ως προς τις διενεργούμενες έρευνες, ήδη σύμφωνα με πληροφορίες, πέραν του δικηγόρου Γρηγόρη Δημητριάδη που διετέλεσε σε νευραλγική θέση στο Μέγαρο Μαξίμου και εκλήθη ως μάρτυρας από τον αντεισαγγελέα, ως μάρτυρες επίσης έχει κληθεί και έχουν εξεταστεί η εισαγγελέας Βασιλική Βλάχου που διετέλεσε υπεύθυνη για την ΕΥΠ κατά τον κρίσιμο χρόνο των καταγγελιών για παρακολουθήσεις προσώπων, ανάμεσά τους ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης και άλλοι.

Επίσης ως μάρτυρας έχει κληθεί από τον αντεισαγγελέα Αχιλλέα Ζήση και ο πρώην διοικητής της ΕΥΠ ( και αυτός υπηρετούσε κατά το κρίσιμο για τις υποκλοπές διάστημα ως επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών) Παναγιώτης Κοντολέων.

Οι καταθέσεις των κληθέντων ως μαρτύρων μελετώνται από τον αντεισαγγελέα και συσχετίζονται, σύμφωνα με πληροφορίες, με τις εξηγήσεις που έχουν δοθεί από τους πρώτους τέσσερις υπόπτους, αλλά και τα κρίσιμα για την έρευνα ευρήματα που εντόπισε ο αντεισαγγελέας, όταν αιφνιδιαστικά έλεγξε την ΕΥΠ παρουσία δύο πραγματογνωμόνων από τον κατάλογο που διατηρεί το Πρωτοδικείο Αθηνών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το πόρισμα του κ. Ζήση δεν αναμένεται πριν το νέο δικαστικό έτος, ενώ θα παραδοθεί στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη, με παραγγελία της οποίας αναβαθμίστηκε η έρευνα και ανατέθηκε σε Αρεοπαγίτη αντεισαγγελέα.

Ο επικεφαλής του γραφείου Ε.Ε.-Βαλκανίων, Πάβολ Σζάλαι, επισημαίνει ότι οι RFS χαιρετίζουν την πρόοδο στην έρευνα για τον εντοπισμό και τη σύλληψη των δραστών, όμως σημειώνει ότι η κυβέρνηση χρειάστηκε δύο χρόνια για να πραγματοποιήσει συλλήψεις, ενώ κάνει λόγο για πολιτικό οπορτουνισμό από πλευράς κυβέρνησης ενόψει των βουλευτικών εκλογών.

Σημειώνει δε, ότι ανεξάρτητα από μια πιθανή αλλαγή κυβέρνησης δεν θα πρέπει οι προσπάθειες για εξιχνίαση της δολοφονίας να επηρεαστούν.

«Το RSF χαιρετίζει την πρόοδο στην έρευνα για τη δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ, αλλά αμφισβητεί τον πολιτικό οπορτουνισμό της κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία χρειάστηκε σχεδόν δύο χρόνια για να πραγματοποιήσει αυτές τις συλλήψεις. Ανεξάρτητα από το πολιτικό πλαίσιο και τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών, οι ελληνικές αρχές πρέπει επιτακτικά να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για τον εντοπισμό όλων των υπευθύνων αυτής της άνανδρης εκτέλεσης, ιδιαίτερα εκείνων που τη διέταξαν, και που πρέπει να προσαχθούν στη δικαιοσύνη. Η εμπλοκή των δύο αδελφών που κρατούνται πρέπει επίσης να διευκρινιστεί. Η RSF καλεί τους μελλοντικούς βουλευτές να αναλάβουν αυτήν την έκτακτη ανάγκη», επισημαίνει ο Πάβολ Σζάλαι.

Οι Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, παράλληλα, ζητούν από τις ελληνικές αρχές να συνεργαστούν με Europol για την υπόθεση Καραϊβάζ, ενώ επαναλαμβάνουν ότι η χώρα βρίσκεται στον πάτο της Ε.Ε. στον δείκτη ελευθερίας του Τύπου

«Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποδυναμώνεται από ένα κατασκοπευτικό σκάνδαλο , που επηρεάζει αρκετούς δημοσιογράφους. Όπως τονίζεται στην έκθεση του Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου για το 2023 η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Από τότε που ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε την εξουσία τον Ιούλιο του 2019, η χώρα έπεσε από την 65η στην 107η θέση, πτώση 42 θέσεων, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις», σχολιάζουν με νόημα.

Πηγή: efsyn.gr

Πρόκειται για τον υπουργό Εργασίας Κωστή Χατζηδάκη, τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Κωνσταντίνο Φλώρο, τον πρώην αρχηγό ΓΕΣ, Χαράλαμπο Λαλούση, τον νυν και πρώην Γενικό Διευθυντή Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών (ΓΔΑΕΕ), Αριστείδη Αλεξόπουλο και Θοδωρή Λάγιο καθώς και τον πρώην Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, Αλέξανδρο Διακόπουλο, τα ονόματα των οποίων κοινοποίησε ο κ. Τσίπρας καταθέτοντας ταυτόχρονα πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης.

Χ. Λαλούσης Εγώ έκανα τη δουλειά μου

Ο μέχρι πρότινος αρχηγός του Στρατού και πλέον επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ, Χαράλαμπος Λαλούσης, εμφανίστηκε αιφνιδιασμένος από την – κατά τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης – επιβεβαίωση από την ΑΔΑΕ της παρακολούθησής του από την ΕΥΠ με την έγκριση της αρμόδιας εισαγγελέως. «Καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας μου εκτελούσα με πίστη και αφοσίωση τα καθήκοντα μου», δηλώνει λακωνικά στο OnAlert.gr ο κατά γενική ομολογία ικανός και αποτελεσματικός στρατηγός Χαράλαμπος Λαλούσης. Ο κ. Λαλούσης επί του παρόντος δεν θέλησε να κάνει καμία περαιτέρω δήλωση.

Ουδέν σχόλιο από Χατζηδάκη και ΑΓΕΕΘΑ Φλώρο

Κανένα σχόλιο δεν υπήρξε από το επιτελείο του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Κωνσταντίνου Φλώρου. Η μη αντίδραση από τον αρχηγό θεωρείται αναμενόμενη και εκ της θέσεώς του, μετά και την τελευταία απόφαση του ΚΥΣΕΑ για παράταση της θητείας για έναν επιπλέον χρόνο.

Καμία αντίδραση, μέχρι στιγμής, δεν έχει υπάρξει και από την πλευρά του υπουργού Εργασίας Κωστή Χατζηδάκη. Ο υπουργός είχε ερωτηθεί με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα που τον τοποθετούσαν στο κάδρο της υπόθεσης των υποκλοπών και είχε απαντήσει ότι το θέμα διερευνάται από τη Δικαιοσύνη.

Ο νυν και πρώην επικεφαλής της ΓΔΑΕΕ

«Υπάρχουν θεσμικά όργανα που πρέπει να αποφασίσουν για το τι πρέπει να γίνει με την υπόθεση των παρακολουθήσεων από την ΕΥΠ», αναφέρει στο OnAlert.gr ο πρώην Γενικός Διευθυντή Εξοπλισμών, Θοδωρή Λάγιος. Ο αντιπτέραρχος ε.α. μετά την απομάκρυνσή του από τη ΓΔΑΕΕ τοποθετήθηκε στην Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ε.Ε., όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα.

Ο κ. Λάγιος χαρακτηρίζει σοβαρό θέμα την παραβίαση της ιδιωτικής σφαίρας, ωστόσο δεν φαίνεται διατεθειμένος να αντιδράσει σε προσωπικό επίπεδο, εμπλέκοντας τον εαυτό του σε μια υπόθεση που προκαλεί εντονότατη πολιτική αντιπαράθεση κυβέρνησης-αντιπολίτευσης. «Προσωπικά έχω κάνει τη δουλειά μου , όπως προβλέπεται», σχολιάζει ο πρώην Γενικός Διευθυντής Εξοπλισμών.

Ο νυν επικεφαλής της ΓΔΑΕΕ, αντιναύαρχος Αριστείδης Αλεξόπουλος, ο οποίος διαδέχθηκε τον κ. Λάγιο δεν προέβη σε καμία δήλωση-σχόλιο, τηρώντας την ίδια στάση που είχε κρατήσει όταν πρωτοαναφέρθηκε το όνομά του σε δημοσιεύματα για τις παρακολουθήσεις της ΕΥΠ. Το OnAlert.gr επιχείρησε αλλά δεν στάθηκε δυνατό να επικοινωνήσει με τον επικεφαλής της ΓΔΑΕΕ.

Το ίδιο συνέβη και με τον πρώην Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, αντιναύαρχο ε.α. Αλέξανδρο Διακόπουλο. Ο απόστρατος αξιωματικός είχε απομακρυνθεί από τη θέση του Συμβούλου με αφορμή δηλώσεις στα Μέσα Ενημέρωσης για την «κόκκινη γραμμή» της κυβέρνησης στην κρίση με το Oruc Reis.

Πηγή: onalert.gr

Την παρακολούθηση από την ΕΥΠ έξι προσώπων σε κορυφαία θεσμικά αξιώματα επιβεβαιώνουν οι τελευταίοι έλεγχοι της ΑΔΑΕ στα γραφεία παρόχων κινητής τηλεφωνίας, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του Magazine. Μεταξύ αυτών, βρίσκεται ένας εν ενεργεία υπουργός και ανώτερα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, τα κινητά τηλέφωνα των οποίων είχαν παγιδευτεί για λόγους «εθνικής ασφάλειας». Σχετικά είχε γράψει αποκλειστικά το libre από την προηγούμενη εβδομάδα, όταν ελάχιστοι είχαν συνειδητοποιήσει πως κλιμάκια της ΑΔΑΕ είχαν ήδη διενεργήσει τους σχετικούς ελέγχους και είχαν επιβεβαιώσει πλήρως τις παρακολουθήσεις κεντρικών προσώπων που αναφέρονταν στις λίστες.

Οι συγκεκριμένοι έλεγχοι της ΑΔΑΕ ολοκληρώθηκαν πριν από την περίφημη γνωμάτευση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ισίδωρου Ντογιάκου, η οποία, όπως αποκαλύπτεται από το παρασκήνιο των τελευταίων 40 ημερών, είναι το δεύτερο αυτογκόλ που προκαλεί η ίδια η κυβέρνηση στην προσπάθεια για τη συγκάλυψη του σκανδάλου των υποκλοπών. To πιο πρόσφατο επεισόδιο είναι η επιβεβαίωση των έξι «στόχων».

Στις αρχές Δεκεμβρίου, ο Αλέξης Τσίπρας επισκέφθηκε τα γραφεία της ΑΔΑΕ και ζήτησε να ενημερωθεί για πιθανές άρσεις τηλεφωνικού απορρήτου σε μια σειρά από πρόσωπα με σημαντικό θεσμικό ρόλο. Λίγα 24ωρα νωρίτερα, η εφημερίδα Documento είχε δημοσιεύσει την τέταρτη λίστα στόχων της ΕΥΠ που αφορούσε ανώτατα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το πρώτο δεκαήμερο της νέας χρονιάς, κλιμάκιο της ΑΔΑΕ μετέβη δύο φορές στους μεγαλύτερους παρόχους κινητής τηλεφωνίας (Cosmote, Vodafone, Wind), ζητώντας στοιχεία για πρόσωπα που περιλαμβάνονταν στο αίτημα Τσίπρα. Τα στοιχεία που έδωσαν οι εταιρείες έδειξαν ότι τα τηλέφωνα έξι προσώπων είχαν παγιδευτεί από τις κρατικές μυστικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με ασφαλείς πηγές, μεταξύ αυτών βρίσκεται ένας εν ενεργεία υπουργός, ένας στρατηγός των Ενόπλων Δυνάμεων του οποίου η σιωπή για την υπόθεση των υποκλοπών έχει προκαλέσει πολιτική κόντρα, αξιωματικοί που χειρίζονται υποθέσεις εξοπλιστικών κι επίσης ένας πρώην σύμβουλος θεμάτων εθνικής ασφάλειας, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του εξαιτίας δηλώσεων που δεν συμφωνούσαν με το αφήγημα της κυβέρνησης.

Το Magazine πληροφορείται ότι από τις απαντήσεις των παρόχων στην ΑΔΑΕ, προκύπτει ότι οι παρακολουθήσεις των δύο εκ των έξι κράτησαν περίπου έναν χρόνο, ενώ των υπολοίπων ανανεώθηκαν δύο ή τρεις φορές (κάθε διάταξη είναι δίμηνη).

Ο ΝΕΟΣ ΝΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΣΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ

Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών πυροδοτήθηκαν από μία εξέλιξη που δεν είχε προβλεφθεί. Στα μέσα Δεκεμβρίου, αποκαλύφθηκε ότι η ΕΥΠ παρακολουθούσε τον ευρωβουλευτή Γιώργο Κύρτσο και τον δημοσιογράφο Τάσο Τέλλογλου, κυρίως όμως ότι ο Ντογιάκος φέρεται να προσπάθησε να μπλοκάρει την έρευνα.

Για τους δύο παραπάνω «στόχους» στα γραφεία της Cosmote μετέβησαν δύο ξεχωριστά κλιμάκια της ΑΔΑΕ, όπως επιβεβαιώνουν στο Magazine άνθρωποι που βρίσκονταν στην αίθουσα συσκέψεων των κεντρικών γραφείων της εταιρείας. Όσα συνέβησαν εκείνη τη μέρα, φέρεται να καταγράφηκαν σε πρακτικά που υπέγραψαν οι δύο πλευρές, κάτι που αποδείχτηκε κρίσιμο για τη συνέχεια.

Η επικεφαλής της νομικής υπηρεσίας της Cosmote, ενώπιον περίπου 20 ατόμων, μεταξύ των οποίων στελέχη της εταιρείας, μέλη της ΑΔΑΕ και τεχνικοί, ξεφύλλισε για λίγα λεπτά τον νέο Νόμο για την άρση του απορρήτου που είχε τυπωμένο μπροστά της κι έπειτα είπε ότι ο έλεγχος δεν μπορούσε να γίνει. Ο νέος Νόμος 5002/2022 που είχε ψηφιστεί λίγες ημέρες νωρίτερα, προβλέπει ότι κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να ενημερωθεί για την παρακολούθησή του μόνο μετά την πάροδο τριών ετών κι εφόσον δώσει το πράσινο φως ένα τριμελές όργανο, στο οποίο η ΑΔΑΕ έχει μία ψήφο.

Τα μέλη της ΑΔΑΕ αντέτειναν ότι ο έλεγχος που βρισκόταν σε εξέλιξη δεν περιοριζόταν μόνο στο δικαίωμα της ενημέρωσης των θιγόμενων, αλλά αφορούσε επίσης την ίδια την ελεγκτική αρμοδιότητα της ανεξάρτητης Αρχής. Το τελευταίο επισημαίνεται και στο κείμενο που συνυπέγραψαν προ ημερών κορυφαίοι συνταγματολόγοι κατά της γνωμάτευσης Ντογιάκου.

Όπως περιγράφεται, η επικεφαλής της νομικής υπηρεσίας της Cosmote, ζήτησε να αποχωρήσει για λίγα λεπτά, ώστε να καλέσει τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Ο τελευταίος, σε δεύτερο τηλεφώνημα, μετέφερε ότι ο έλεγχος ήταν παράνομος και ότι σκόπευε να συντάξει σχετική γνωμάτευση το επόμενο διάστημα. Παρ’ όλα αυτά, ο έλεγχος έγινε – για τον Τέλλογλου τα στοιχεία παραδόθηκαν την ίδια μέρα, ενώ για τον Κύρτσο η απάντηση της εταιρείας στάλθηκε λίγες μέρες αργότερα. Τα πρακτικά που κρατήθηκαν από το επεισόδιο στην Cosmote φέρεται να ενίσχυσαν τον εκνευρισμό του Ντογιάκου και να επηρέασαν τη στάση του έως τη σύνταξη της γνωμάτευσης.

Στο μεταξύ, η διαρροή στον Τύπο των παρακολουθήσεων Κύρτσου-Τέλλογλου προκάλεσε την έντονη δυσφορία του Μαξίμου. Μάλιστα σε μία σύσκεψη τις επόμενες μέρες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης περιγράφεται ιδιαίτερα εκνευρισμένος με τους χειρισμούς του νομικού επιτελείου της κυβέρνησης και πιο ειδικά με το γεγονός ότι η αλλαγή της νομοθεσίας πρακτικά δεν εμπόδισε τους ελέγχους της ΑΔΑΕ στους παρόχους, κάτι για τον οποίο φέρεται να τον είχαν βεβαιώσει. Σε τρίτους μεταφέρθηκε πως σε κυβερνητική σύσκεψη την ίδια περίοδο ακούστηκε, μεταξύ άλλων, η φράση: «Δεν γίνεται να ταλαιπωρούμαστε από μια κωλο-Αρχή».

Η ΜΑΧΗ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΑΔΑΕ

Η υπόθεση των υποκλοπών ανάγκασε τον πρόεδρο της ΑΔΑΕ, Χρήστο Ράμμο, να πάει κόντρα στους φόβους του, λένε άνθρωποι που τον γνωρίζουν δεκαετίες. Ο εσωστρεφής δικαστής βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας, κάτι που συστηματικά αποφεύγει, όμως εντέλει είναι χαρούμενος που πράττει το καθήκον του. Ο Ράμμος βρίσκεται στην ΑΔΑΕ από τον Ιούνιο του 2019. Το όνομά του δεν είχε ακουστεί για τη θέση, έως την ημέρα που στην τότε κυβέρνηση έφτασαν παράπονα εργαζομένων αναφορικά με τον τρόπο που λειτουργούσε η Αρχή και τα πρόσωπα που επηρέαζαν τις αποφάσεις της προηγούμενης διοίκησης.

Η αποκάλυψη της υπόθεσης των υποκλοπών ενεργοποίησε για πρώτη φορά σε τέτοιο βαθμό την ΑΔΑΕ, η οποία από το 2003 που ιδρύθηκε, περιοριζόταν κατά βάση σε έργο που ήταν ανώδυνο για την εκάστοτε κυβέρνηση. Τον τελευταίο χρόνο η ΑΔΑΕ απλώς κάνει τη δουλειά της, γεγονός που έχει προκαλέσει τη δυσφορία της κυβέρνησης, με τον επικοινωνιακό μηχανισμό της να προσπαθεί περίπου να «χρεώσει» τον πρόεδρο Χρήστο Ράμμο στον ΣΥΡΙΖΑ, παρά το γεγονός ότι μόνο φίλα προσκείμενος στην αξιωματική αντιπολίτευση δεν μπορεί να θεωρηθεί.

Στο μεταξύ, η υπόθεση των υποκλοπών έχει αναδείξει δύο άτυπα στρατόπεδα στο εσωτερικό της ΑΔΑΕ. Κρίσιμες αποφάσεις, όπως η πραγματοποίηση των τελευταίων ελέγχων στους παρόχους, ελήφθησαν με οριακή πλειοψηφία 4-3 μεταξύ των μελών της ολομέλειας της Αρχής. Η θητεία τριών τακτικών και τεσσάρων αναπληρωματικών μελών έχει λήξει εδώ κι έναν χρόνο, ωστόσο η παραμονή τους στην ίδια θέση μέχρι να συμφωνήσουν τα κοινοβουλευτικά κόμματα για την αντικατάστασή τους, προβλέπεται από τον νόμο. Το ζήτημα είναι ότι η κυβέρνηση μόλις πρόσφατα – και πάντως μετά την εμπέδωση της πρόθεσης της ΑΔΑΕ να επιμείνει στους ελέγχους – κινητοποιήθηκε για να αντικαταστήσει τα συγκεκριμένα μέλη. Εφόσον συμβεί αυτό, οι ισορροπίες εντός της Αρχής θα αλλάξουν.

Η συζήτηση για την αντικατάσταση θα γινόταν στην προγραμματισμένη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, την περασμένη Πέμπτη. Προκειμένου να ληφθεί τέτοια απόφαση χρειάζεται πλειοψηφία τριών πέμπτων των συμμετεχόντων στη Διάσκεψη. Με δεδομένο πως ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, ΜεΡΑ25 και ΚΚΕ δεν επρόκειτο να προσφέρουν τη στήριξή τους, το κυβερνητικό στενό μαρκάρισμα στράφηκε στην Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου. Μετά από αρκετές μέρες παρασκηνιακών πιέσεων ωστόσο, ο Βελόπουλος αποφάσισε πως δεν θα συμπλεύσει με την κυβέρνηση. Έτσι, ο προεδρεύων Κωνσταντίνος Τασούλας, δεν έθεσε καν το θέμα της ΑΔΑΕ στη διάρκεια της συνεδρίασης. Η Διάσκεψη των Προέδρων ουσιαστικά τελείωσε το πρωί της Πέμπτης, πριν καν αρχίσει.

ΤΟ «ΧΑΡΤΙΝΟ» ΑΡΧΕΙΟ

Αν οι ενέργειες της κυβέρνησης που οδήγησαν στη γνωμάτευση Ντογιάκου ήταν αυτογκόλ στην προσπάθεια συγκάλυψης του σκανδάλου, τότε το πρώτο αυτογκόλ είχε σημειωθεί σε ανύποπτο χρόνο, περίπου δύο χρόνια νωρίτερα, και χρεώνεται στους ανθρώπους που συμβουλεύουν νομικά τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Τον Μάρτιο του 2021 σε ένα άσχετο νομοσχέδιο για την πανδημία, η κυβέρνηση ενέταξε μια τροπολογία που άλλαζε όσα ίσχυαν για την άρση του επικοινωνιακού απορρήτου – πιο ειδικά η ΕΥΠ θα μπορούσε στο εξής να παρακολουθεί υπόπτους για λόγους «εθνικής ασφάλειας», χωρίς όμως εκείνοι να έχουν το δικαίωμα να το μάθουν όταν λήξει η περίοδος παρακολούθησής τους.

Εκ των υστέρων προκύπτει ότι αυτό συνέβη για να μην υπάρξει απάντηση στον δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη, όμως εντέλει αποδείχτηκε η αρχή του νήματος για την αποκάλυψη του σκανδάλου των υποκλοπών. Κι αυτό διότι, στην περίπτωση Κουκάκη θα μπορούσε να γίνει ό,τι συνέβαινε ως τότε: Από το 2003 και για σχεδόν δύο δεκαετίες η ΑΔΑΕ είχε δεχτεί μόλις περί τα δέκα αιτήματα πολιτών για ενημέρωση. Η Αρχή έπαιρνε τα στοιχεία από τον πάροχο κι έπειτα ζητούσε από τον εισαγγελέα να επιβεβαιώσει ότι η γνωστοποίηση της παρακολούθησης στους πολίτες δεν θα έθετε σε κίνδυνο τους λόγους για τους οποίους είχε ζητηθεί. Ο εισαγγελέας δεν απαντούσε, έτσι το αίτημα σιωπηρά απορριπτόταν.

Μετά τις αποκαλύψεις του φετινού καλοκαιριού, τα αιτήματα στην ΑΔΑΕ είναι εκατοντάδες. Το πρόβλημα είναι ότι το αρχείο των διατάξεων για την άρση απορρήτου που κρατά η Αρχή δεν έχει ψηφιοποιηθεί. Χιλιάδες έγγραφα – 15.475 μόνο το 2021 – βρίσκονται στο κτίριο του Αμαρουσίου, σε ένα γραφείο που τον τελευταίο καιρό φυλάσσεται. Πρακτικά επομένως, οι απαντήσεις που ζητούν οι πολίτες από την ΑΔΑΕ βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών, δηλαδή των παρόχων κινητής τηλεφωνίας.

Οι υπουργοί Δικαιοσύνης Κ. Τσιάρας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης K. Πιερρακάκης δεν έχουν υπογράψει την ΚΥΑ για την ψηφιοποίηση του αρχείου. Εξάλλου, όλα τα προηγούμενα χρόνια εντός της ΑΔΑΕ επαναλαμβανόταν η άποψη: «Τι να το κάνουμε το ψηφιακό αρχείο, εφόσον υπάρχουν οι πάροχοι;»

Πηγή: News247

Το αίτημα εστάλη στις αρμόδιες αμερικάνικες αρχές, προκειμένου να εντοπίσουν τα ηλεκτρονικά ίχνη των SMS που φέρονται να παγίδευσαν τις τηλεφωνικές συνομιλίες των καταγγελλόντων πολιτικών και δημοσιογράφων.

• Ειδικότερα, οι Έλληνες εισαγγελείς ζήτησαν τη συνδρομή των ΗΠΑ καθώς εταιρείες που φέρονται να απέστειλαν τα μηνύματα-κοριούς εμφανίζονται να δηλώνουν ως έδρα τους αμερικανικές πολιτείες.

Στο έγγραφο δε, που οι Έλληνες εισαγγελείς απέστειλαν στις ΗΠΑ, αναφέρουν σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ότι αναζητούν τη διάπραξη ενδεχόμενων αδικημάτων, όπως η παραβίαση του απορρήτου των τηλεφωνικών επικοινωνιών και των προσωπικών δεδομένων.

• Σκοπός των εισαγγελέων είναι να εντοπιστούν οι αποστολείς των ύποπτων μηνυμάτων, ώστε να γίνει εφικτή η περαιτέρω εξέλιξη της έρευνας.

Στο μεταξύ η ποινική προκαταρκτική εξέταση που διενεργούν για την υπόθεση συνεχίζεται με την εξέταση και την κλήτευση μαρτύρων. Την ίδια στιγμή, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος συνεχίζει την εξέταση των κατασχεθέντων στις πρόσφατες εφόδους σε γραφεία εταιρειών και σπίτια προσώπων που φέρονται να συνδέονται με τις εταιρείες που εμπορεύονται το παράνομο λογισμικό predator στη χώρα μας.

«Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που με άκουγε η ΕΥΠ το είχα ζητήσει και με έγγραφο μου για άρση απορρήτου του κινητού μου τηλεφώνου όπως «αποκαλύπτει» το Βήμα. Οποίος διαχειρίζεται Εθνικά ευαίσθητα θέματα και δεν φοβάται τίποτα άλλο υποχρεούται να προστατεύεται από την ΕΥΠ», σχολίασε από την πλευρά του το δημοσίευμα ο άλλοτε Υπουργός Εθνικής Άμυνας.

Το δημοσίευμα του Βήματος

Συνολικά 19 πρόσωπα φέρεται να είχε βάλει στο στόχαστρο της η ΕΥΠ την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ (2015-2019), σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Βήμα της Κυριακής». Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, μεταξύ των ονομάτων που βρέθηκαν στη λίστα της ΕΥΠ ήταν και εκείνο του τότε υπουργού Άμυνας και κυβερνητικού εταίρου, Πάνου Καμμένου, του τότε υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Κοτζιά και του τότε αναπληρωτή υπουργού Οικονομίας, Στέργιου Πιτσιόρλα.

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της εφημερίδας, το οποίο υπογράφει ο Βασίλης Λαμπρόπουλος, υπήρξε «κρυφή λίστα», με τον Νίκο Κοτζιά να βρίσκεται σε πρώτο πλάνο. Ο δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι τα στοιχεία για τις παρακολουθήσεις από την ΕΥΠ επί ΣΥΡΙΖΑ προέκυψαν «από την εξέταση των φακέλων με τις άρσεις απορρήτου και τα σχετικά αιτήματα για συνακροάσεις εκείνη την περίοδο». Κατά το δημοσίευμα, «φαίνεται να αναδεικνύεται ότι επί ΣΥΡΙΖΑ υπήρχαν υποκλοπές από το επίσημα αγορασμένο από την ΕΥΠ σύστημα νομίμων συνακροάσεων και του τότε υπουργού Εξωτερικών. Μια από τις “εξηγήσεις” που δίνουν κυβερνητικοί παράγοντες στην παρακολούθηση από την ΕΥΠ του κ. Κοτζιά είναι ότι αυτή πιθανόν αφορά μια προσπάθεια ελέγχου των επιλογών του σε κρίσιμα θέματα (Μακεδονικό, Κυπριακό κλπ) που χειριζόταν. Όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ αφήνεται ανοιχτό το ενδεχόμενο η παρακολούθηση του κ. Κοτζιά να υπήρξε στο περιθώριο ενός πλέγματος τηλεφωνικών υποκλοπών και φυσικών παρακολουθήσεων που πραγματοποιούσε η ΕΥΠ επί ΣΥΡΙΖΑ για άλλη υπόθεση».

Επιπλέον, στο ρεπορτάζ του Βασίλη Λαμπρόπουλου γίνεται λόγος και για παρακολούθηση στενού συγγενή του Πάνου Καμμένου, σημειώνοντας ότι φαίνεται πώς υπήρχαν «υπόνοιες από νυν κυβερνητικά στελέχη ότι αυτό συνέβαινε για να καταγραφούν οι κινήσεις του απρόβλεπτου εταίρου στη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ». 

Ο κ. Χατζηδάκης σε συνομιλία του με κοινοβουλευτικούς συντάκτες ανέφερε ότι η υπόθεση των παρακολουθήσεων «θολώνει το κυβερνητικό έργο που είναι σημαντικό» για να προσθέσει ότι αναμένει από την Δικαιοσύνη να διαλευκάνει την υπόθεση.

Ο ίδιος δήλωσε επηρεασμένος σε προσωπικό επίπεδο για τα δημοσιεύματα που τον αφορούν πρόσθεσε ωστόσο πως πιστεύει ότι ο πρωθυπουργός δεν έχει καμία εμπλοκή με τις παρακολουθήσεις. «Έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στον πρωθυπουργό» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οκ. Χατζηδάκης κάνει λόγο για «δυσώδη» υπόθεση και υπογραμμίζει ότι ότι η Δικαιοσύνη οφείλει να αντιμετωπίσει το όλο αυτό ζήτημα γρήγορα και σφαιρικά, «οδηγώντας στην τιμωρία όλους όσους καθ’ οιονδήποτε τρόπο έχουν παρανομήσει».

Ολόκληρη η δήλωση του Κ. Χατζηδάκη

«Σε καμία περίπτωση δεν πιστεύω ότι ο Πρωθυπουργός, με τον οποίο έχουμε άριστη συνεργασία και με τιμά με τη φιλία του τόσα χρόνια, υπάρχει έστω και η παραμικρή πιθανότητα να εμπλέκεται σε όλη αυτή την ιστορία. Το υπογραμμίζω για μια ακόμα φορά! Άλλωστε και οι τρεις πρωθυπουργοί με τους οποίους έχω συνεργαστεί ήταν πάντοτε ενήμεροι για όλες τις μείζονες αποφάσεις στα Υπουργεία που κατά καιρούς έχω υπηρετήσει. Οι πολιτικές μου επιλογές ήταν σαφείς και γνωστές τόσο στους ίδιους όσο και στους Έλληνες πολίτες.

Η όλη υπόθεση ωστόσο που απασχολεί τον δημόσιο βίο από τον Αύγουστο δεν παύει να είναι δυσώδης. Η ακατάσχετη σεναριολογία και ονοματολογία, η απίστευτη πολιτική εμπάθεια και οι απροκάλυπτες σκοπιμότητες επιδεινώνουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Γι’ αυτό και πιστεύω ότι, πέρα από τις πρωτοβουλίες του Πρωθυπουργού και της Κυβέρνησης για ένα νέο σύγχρονο πλαίσιο που να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα παράνομα λογισμικά και να θέτει σε νέες και χωρίς παθογένειες βάσεις την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, απαιτείται η μεγαλύτερη δυνατή επιτάχυνση των σχετικών ενεργειών της Δικαιοσύνης.

Η Δικαιοσύνη οφείλει να αντιμετωπίσει το όλο αυτό ζήτημα γρήγορα και σφαιρικά, οδηγώντας στην τιμωρία όλους όσους καθ’ οιονδήποτε τρόπο έχουν παρανομήσει στη συγκεκριμένη υπόθεση. Είναι θέμα Δημοκρατίας!».

Αναλυτικά αναφέρει ο Γιάννης Οικονόμου:

«Η πολιτική αντιπαράθεση, σε μια φιλελεύθερη δημοκρατία, γίνεται επί στοιχείων και γεγονότων. Συνταγματική και δημοκρατική εκτροπή είναι το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να δημιουργήσει συνθήκες πολιτικής ανωμαλίας, υιοθετώντας πλήρως, αναπόδεικτους ισχυρισμούς επιλογή που συνιστά τον τραμπισμό αλά γκρέκα.

Όσο για το κ. Βαξεβάνη φαίνεται ότι ζήλεψε τη δόξα του Αισώπου και συνεχίζει τη δημοσίευση, σε συνέχειες, των δικών του μύθων. Σήμερα άρχισε να φαίνεται και ο στόχος που εξυπηρετούν οι αναπόδεικτοι και ατεκμηρίωτοι ισχυρισμοί του. Οι μύθοι του και οι κατασκοπικές νουβέλες του γράφονται για να στηθεί το αφήγημα δικαιολόγησης της διαφαινόμενης ήττας του ΣΥΡΙΖΑ στις επερχόμενες εκλογές, ώστε να διασωθεί πολιτικά ο κ. Τσίπρας την επόμενη ημέρα.

Η Κυβέρνηση, πρώτη στην Ευρώπη, παρουσίασε ένα πλήρες νομοθετικό πλαίσιο αντιμετώπισής των κακόβουλων λογισμικών και παράλληλα είναι αδιαπραγμάτευτη η πολιτική της βούληση για την πλήρη διερεύνηση και διαλεύκανση από τη Δικαιοσύνη των όσων έχουν δημοσιευτεί, ώστε να οροθετηθούν οι πραγματικές διαστάσεις της υπόθεσης στην Ελλάδα, από τη στιγμή που εμφανίστηκαν τέτοια λογισμικά ακόμη και επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ».

Όπως λένε, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκοπεία αντιπροσώπων, για την παρακολούθηση συνομιλιών, μηνυμάτων και των email τους, παρ’ όλο που η χρήση της είναι να δείξει μια διαδρομή λεωφορείου ή να ενημερώσει για τον καιρό.

«Είναι ένα εργαλείο κατασκοπείας», δήλωσε ο Φρανς Ιμπερτ-Βίερ, επικεφαλής της UBCOM, μιας εταιρείας κυβερνοασφάλειας με έδρα την Ελβετία που πραγματοποίησε τεχνική ανάλυση της εφαρμογής.

«Είναι μια ευκαιρία για την κυβέρνηση να συλλέξει και να επικαιροποιήσει όλα αυτά τα δεδομένα από όλους αυτούς τους ανθρώπους δωρεάν, χωρίς καμία προσπάθεια, μέσα σε δύο εβδομάδες», είπε στο Thomson Reuters Foundation σε τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε από το Παρίσι.

Η εφαρμογή παραθέτει χρονοδιαγράμματα στις συνομιλίες για το κλίμα και φέρει προφίλ ομιλητών. Ζητά επίσης το όνομα του χρήστη, το email, τον αριθμό κινητού τηλεφώνου, την εθνικότητα και τον αριθμό διαβατηρίου του χρήστη και απαιτεί να είναι ενεργοποιημένη η παρακολούθηση τοποθεσίας.

Η εφαρμογή έχει περισσότερες από 10.000 λήψεις στο Google Play Store, αριθμός που ισοδυναμεί με σχεδόν έναν για κάθε τρεις εγγεγραμμένους στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα στο θέρετρο της Ερυθράς Θάλασσας.

Ωστόσο, ειδικοί στον κυβερνοχώρο υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την ακρόαση συνομιλιών, την ανάγνωση ιδιωτικών email και την παρακολούθηση κειμένων – το είδος της παρακολούθησης που λένε ότι αντιμετωπίζουν συχνά πολλοί Αιγύπτιοι.

Με την ανησυχία να αυξάνεται σε σχέση με την εφαρμογή, το αιγυπτιακό υπουργείο Επικοινωνιών και Τεχνολογίας Πληροφορικής δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο από το Thomson Reuters Foundation.

Ωστόσο, ο ειδικός απεσταλμένος της Αιγύπτου στη Διάσκεψη, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι από σχεδόν 200 χώρες, είπε ότι δεν υπάρχει τίποτα ανάρμοστο ή κρυφό σε αυτό.

«Έγινε αξιολόγηση της κυβερνοασφάλειας και το αντέκρουσε πλήρως», δήλωσε ο Ουάελ Αμπουλμπαγκντ, ειδικός απεσταλμένος της Αιγύπτου COP27, αρνούμενος ότι η εφαρμογή συνιστά απειλή για την ασφάλεια.

Τα Ηνωμένα Έθνη ερευνούν επίσης καταγγελίες για ανάρμοστη συμπεριφορά από Αιγύπτιους αστυνομικούς που παρέχουν ασφάλεια στις συνομιλίες, σύμφωνα με το Associated Press.

Η Αίγυπτος έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένα ερωτήματα σχετικά με τις επιδόσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα υπό την προεδρία του Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι, πρώην αρχηγού των αιγυπτιακών ενόπλων δυνάμεων.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων τονίζουν ότι η πολιτική διαφωνία φιμώνεται και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν φυλακιστεί. Η COP27 επισκιάστηκε περαιτέρω από την υπόθεση του Αλάα Αμπντέλ Φάταχ, ενός φυλακισμένου Αιγύπτιου ακτιβιστή που κάνει απεργία πείνας για να διαμαρτυρηθεί για τις συνθήκες κράτησής του και τις συνθήκες φυλάκισής του.

Συνιστώντας προσοχή, ορισμένες δυτικές κυβερνήσεις έχουν τονίσει στους αξιωματούχους τους να μην κατεβάσουν καν την ηλεκτρονική εφαρμογή, ανέφερε το Politico, εν μέσω φόβων ότι η εφαρμογή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να χακαριστούν email τους, να αναγνωστούν κείμενά τους ή να υποκλαπούν προσωπικές συνομιλίες των αντιπροσώπων.

Στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα συμμετείχαν περισσότεροι από 90 αρχηγοί κρατών, μαζί με χιλιάδες δημοσιογράφους, ακτιβιστές και ηγετικά στελέχη επιχειρήσεων.

«Όλοι πρέπει να ανησυχούν» για το θέμα της παρακολούθησης στην COP27, δήλωσε ο Τόνι Ρόμπερτς, μέλος του Αφρικανικού Δικτύου Ψηφιακών Δικαιωμάτων, μιας ομάδας πίεσης.

Η Αίγυπτος άλλωστε, σύμφωνα με τον Ρόμπερτς, γνωρίζει την “τέχνη” της κρατικής παρακολούθησης, είπε, επικαλούμενος πολλές διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου, λογοκρισία του διαδικτυακού περιεχομένου και την συχνά φαινόμενα κατάπνιξης διαφωνούντων.

«Η υποχρεωτική συλλογή λεπτομερών προσωπικών στοιχείων και η υποχρεωτική παρακολούθηση τοποθεσίας στην εφαρμογή COP27 για κινητά τηλέφωνα αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του απορρήτου», είπε μέσω email.

Emails, κείμενα και φωνητικές συνομιλίες σε κίνδυνο

Οι εφαρμογές για τα κινητά τηλέφωνα είναι κοινές σε μεγάλες εκδηλώσεις για να ενημερώνονται οι επισκέπτες, να κοινοποιούνται πληροφορίες και να προστατεύονται άνθρωποι. Αλλά οι εφαρμογές μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθούν καταχρηστικά.

Μια εφαρμογή για την παρακολούθηση της Covid-19 στους φετινούς Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στο Πεκίνο περιείχε ελαττώματα που θα μπορούσαν να εκθέσουν τους συμμετέχοντες σε παραβιάσεις δεδομένων, είτε πρόκειται για στοιχεία διαβατηρίων είτε για ιατρικό ιστορικό, δήλωσε το Citizen Lab, μια υπηρεσία παρακολούθησης της κυβερνοασφάλειας με έδρα το Τορόντο.

Η Κίνα ανέφερε ότι η εφαρμογή της χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την παρακολούθηση της υγείας των συμμετεχόντων και ότι ακολούθησε αυστηρούς κανόνες για την προστασία των δεδομένων τους.

Οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές έχουν επίσης πει ότι οι εφαρμογές που αναπτύχθηκαν από το Κατάρ για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου ενδέχεται να θέτουν κινδύνους για την ιδιωτική ζωή.

Η εφαρμογή COP27 της Αιγύπτου δεν είναι υποχρεωτική για τα μέλη των αντιπροσωπειών, αλλά προωθείται στον ιστότοπο του συνεδρίου ως η επίσημη κυβερνητική εφαρμογή που παρέχει «υπηρεσίες εστιασμένες στους αντιπροσώπους».

«Η εφαρμογή θα είναι εκεί για εσάς σε κάθε βήμα, από την άφιξή σας στην Αίγυπτο μέχρι την αναχώρησή σας», αναφέρεται στην περιγραφή της εφαρμογής στον ιστότοπο του ΟΗΕ.

Η εφαρμογή μπορεί να έχει πρόσβαση στο ημερολόγιο, την κάμερα, το μικρόφωνο και τις επαφές ενός χρήστη και συλλέγει περισσότερα δεδομένα από όσα χρειάζεται, είπε ο Ιμπερτ-Βίερ.

«Όλο το σύστημά σας μπορεί να διαβαστεί από αυτήν την εφαρμογή», είπε. Τα κρυπτογραφημένα αρχεία είναι η εξαίρεση, πρόσθεσε.

Η Μάρουα Φατάφτα, υπεύθυνη πολιτικής για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στην ομάδα ψηφιακών δικαιωμάτων Access Now, δήλωσε ότι είχε δει μια τεχνική ανάλυση της εφαρμογής και την περιέγραψε ως «άκρως διεισδυτική».

«Απαιτεί υπερβολικές παραχωρήσεις δικαιωμάτων, που είναι περιττές και δυσανάλογες με την προβλεπόμενη λειτουργία της, όπως πρόσβαση στην κάμερα του χρήστη, το μικρόφωνο, τη θέση GPS, το email και τους λογαριασμούς χρηστών για εφαρμογές, όπως το WhatsApp», είπε.

«Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία γιατί οι αιγυπτιακές αρχές χρειάζονται αυτή την διεισδυτική πρόσβαση σε άτομα που παρευρίσκονται στην COP27».

Η Άκουα, μια Αφρικανή ακτιβίστρια που παρευρέθηκε στη Διάσκεψη και ζήτησε να μην δημοσιευτεί το επώνυμό της υπό τον φόβο αντιποίνων, είπε ότι έμεινε έκπληκτη από τον αριθμό των αδειών παραχώρησης δικαιωμάτων που ζητά η εφαρμογή.

Την κατέβασε πάραυτα για να έχει πρόσβαση στην ημερήσια διάταξη και στο ωράριο δρομολογίων μέσων μεταφοράς και, στη συνέχεια, την διέγραψε για να προστατεύσει το απόρρητο της.

«Ανησυχούσα για τις (αιγυπτιακές) αρχές που χρησιμοποιούν αυτήν την εφαρμογή για να με παρακολουθούν», είπε στο Thomson Reuters Foundation.

Ο Ολουατόσιν Ογκουνσόλα, ένας επιχειρηματίας από τη Νιγηρία, είπε ότι δεν κατέβασε την εφαρμογή COP27.

«Οι συμμετέχοντες ανησυχούν γιατί απαιτούνται τόσα πολλά δεδομένα», είπε. «Κατέβασα μια άλλη εφαρμογή για μέσα μεταφοράς που δεν απαιτούσε αυτόν τον όγκο δεδομένων».

Λίγες οργανώσεις προάσπισης δικαιωμάτων ή ακτιβιστές προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκπλήσσονται.

«Όταν διεξάγεται μια διεθνή διάσκεψη σε αυτό που είναι ουσιαστικά ένα αστυνομικό κράτος, τότε αυτά είναι τα πράγματα που συμβαίνουν», είπε ο Άνταμ Κουγκλ από το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, αναφερόμενος σε μαζικές παρακολουθήσεις στην COP27.