Το γεγονός αυτό δεν είναι μακριά από τη ρύπανση των θαλασσών, τον εντοπισμό ξένων ειδών, τις ασθένειες στο θαλάσσιο περιβάλλον, την ανεξέλεγκτη βιομηχανική αλιεία, την όχληση των θαλάσσιων ειδών από τις μεταφορές από τις υποθαλάσσιες έρευνες κ.ά.

Σύμφωνα με τον ΟΑΣΑ, μεταξύ 1995 και 2020, η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (ΑΠΑ) της ωκεάνιας οικονομίας σε πραγματικούς όρους διπλασιάστηκε από 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε 2,6 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, ακόμη και όταν η απασχόληση παρέμεινε σχετικά σταθερή. Ο οργανισμός εκτιμά πως η αυξημένη πρόσβαση σε δεδομένα ωκεανού σε πραγματικό χρόνο για τον σχεδιασμό των ναυτιλιακών διαδρομών μπορεί να βελτιστοποιήσει την απόδοση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, χρησιμοποιώντας λιγότερα καύσιμα και μειώνοντας τις εκπομπές.

Η πρόοδος στην εκτίμηση της θέσης των ψαριών και στον εντοπισμό των ειδών μπορεί, λέει ο ΟΑΣΑ, να μειώσει το κόστος καυσίμων των αλιέων και τον χρόνο που αφιερώνουν σε δυνητικά επικίνδυνα περιβάλλοντα, μειώνοντας παράλληλα τα επιβλαβή παρεμπίπτοντα αλιεύματα.

Τα προηγμένα ωκεάνια μοντέλα μπορούν να εντοπίσουν καλύτερες υπεράκτιες τοποθεσίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τοποθετώντας ανεμογεννήτριες πιο μακριά από την ακτή, όπου οι ταχύτητες του ανέμου είναι μεγαλύτερες και οι διαταραχές του βυθού ελαχιστοποιούνται. Έτσι και η παραγωγικότητα των ωκεανών θ΄ αυξηθεί αλλά και θα είναι η αλιεία βιώσιμη.

Η στόχευση στη βελτίωση της παραγωγικότητας της ωκεάνιας οικονομίας αποτελεί επίσης ουσιαστικό στόχο για την υποστήριξη της διατήρησης, της αποκατάστασης και της βιώσιμης χρήσης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Πρόσφατες διεθνείς συζητήσεις, λέει ο ΟΑΣΑ, συμπεριλαμβανομένης της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς του 2025 και μέσω μεταρρυθμίσεων από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), έχουν αναδείξει την παραγωγικότητα της ωκεάνιας οικονομίας ως σημαντικό μοχλό για έναν καθαρότερο και υγιέστερο ωκεανό.

Η έρευνα του ΟΟΣΑ ωστόσο δείχνει ότι οι αυξήσεις στην παραγωγικότητα στην οικονομία των ωκεανών καθίστανται δυσεύρετες. Χωρίς ισχυρότερη αύξηση της παραγωγικότητας, λέει ο οργανισμός, η οικονομία των ωκεανών κινδυνεύει να γίνει λιγότερο δυναμική, λιγότερο καινοτόμος και λιγότερο ικανή να ανταποκριθεί στην κλίμακα των αλλαγών που απαιτούνται για την αποκατάσταση και τη διατήρηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Μόνο τρεις ομάδες ωκεάνιας οικονομικής δραστηριότητας – η ναυπηγική βιομηχανία και η κατασκευή εξοπλισμού, οι θαλάσσιες μεταφορές και τα λιμάνια, καθώς και το θαλάσσιο και ναυτιλιακό εμπόριο, οι μεταφορές και οι υπηρεσίες Έρευνας και Ανάπτυξης – κατέγραψαν θετική αύξηση, αν και μικρή σε μέγεθος.

Η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ανοιχτή θάλασσα και η υπεράκτια βιομηχανία, καθώς και ο θαλάσσιος και παράκτιος τουρισμός, που παράγουν τη συντριπτική πλειοψηφία της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της οικονομίας των ωκεανών, παρουσίασαν μηδενική ή αρνητική αύξηση των MFP, που μετρά την αποτελεσματικότητα του συνδυασμού όλων των εισροών — όπως η εργασία, το κεφάλαιο και η ενέργεια — για την παραγωγή μιας δεδομένης ποσότητας προϊόντος.

Αυτό υποδηλώνει ότι, κατά μέσο όρο, η οικονομία των ωκεανών δεν αξιοποιεί σύμφωνα με τον ΟΑΣΑ τις βελτιώσεις, απαιτούνται στην αποδοτικότητα των εισροών που μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο βιώσιμη οικονομική δραστηριότητα των ωκεανών.

Πάντως το θέμα της παραγωγικότητας των ωκεανών δεν μπορεί να ιδωθεί μόνο στο επίπεδο της οικονομίας αλλά και στο πεδίο της ανάπτυξης των ειδών, που σήμερα κινδυνεύουν κυρίως από την υπεραλίευση και τη ρύπανση.

Ήδη, βέβαια, το Υπουργείο Ανάπτυξης έσπευσε με σχετική Υπουργική Απόφαση του αρμόδιου υπουργού και Βουλευτή Τρικάλων Κώστα Σκρέκα να προχωρήσει σε επέκταση του πεδίου εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου για την περιστολή φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας σε όλα τα προϊόντα που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και την αξιοπρεπή διαβίωση των καταναλωτών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης που προκαλείται από θεομηνία

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του news247.gr, με βάση την Υπουργική Απόφαση, επιβάλλεται πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους στα επίπεδα του 2021 σε “κάθε άλλη κατηγορία προϊόντων που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και την αξιοπρεπή διαβίωση των καταναλωτών, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης που προκαλείται από φυσική ή τεχνολογική καταστροφή ή θεομηνία”.

Το πλαφόν ισχύει ήδη σε 68 κατηγορίες προϊόντων, όσα δηλαδή περιέχονται στο «Καλάθι του Νοικοκυριού», το «Καλάθι των Μαθητών» καθώς και τα «προϊόντα παραγωγής ζεστού νερού χρήσεως» (θερμοσίφωνες).

• Ωστόσο με το μέγεθος της καταστροφής σε Θεσσαλία και Έβρο, περιοχές με σημαντική συνεισφορά σε πρωτογενή παραγωγή, είναι ερώτημα το τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον σε προϊόντα, που, αναπόφευκτα, λόγω της κατάστασης, θα καταγραφούν μεγάλες ελλείψεις.

Είναι ενδεικτικό ότι σε δηλώσεις τους αργά το βράδυ της Κυριακής ο πρόεδρος του ιστορικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς Πηλίου “Ζαγορίν”, Ιωάννης Κραββάρης περιέγραψε τη δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι καλλιεργητές μήλων στα χωριά, που αποτελούν την “παραγωγική καρδιά” (Ζαγορά,Μακρυρράχη, Πουρί κα) με 3.000 και πλέον κατοίκους για σειρά φρούτων (κύρια της ποικιλίας Starking delicious). Συνολικά η περιοχή παράγει, περισσότερους από 9.000 τόνους μήλων ετησίως, από 12.000 στρέμματα με ένα εκατομμύριο δέντρα, που έχουν σημαντικά πληγεί. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, από τη βροχή και το χαλάζι που έπεσε ταυτόχρονα, καταστράφηκε ένα μέρος της παραγωγής, που ήταν να συλλεγεί σε περίπου μία εβδομάδα.

Επίσης σημαντική ζημιά έχει γίνει και στο φυτικό κεφάλαιο, αλλά και στην αγροτική οδοποιία, που αποτελεί το “κλειδί” για τη διενέργεια της συγκομιδής, Επίσης, ένα σημαντικό στοίχημα, τόσο για το σχεδιασμό της όσο και για το ύψος του κόστους του τελικού προϊόντος είναι η μεταφορά της εναπομείνασας παραγωγής στο Βόλο και τις άλλες αγορές εντός κι εκτός Ελλάδος, καθώς οι κατολισθήσεις και οι καταστροφές στο οδικό δίκτυο δυσκολεύουν την προσέγγιση των μεγάλων φορτηγών, που διασφαλίζουν την οικονομική και σε μεγάλες ποσότητες μεταφορά των φρούτων, από τα μεγάλα ψυγεία του Συνεταιρισμού στη Ζαγορά στις αγορές.

Επιπρόσθετα, μένει να φανεί με τις καταγραφές των ζημιών, το πόσο θα επηρεαστεί η παραγωγή της χώρας και σε άλλα προϊόντα, καθώς η Θεσσαλία, αλλά και ο Έβρος, είναι σημείο αιχμής για σειρά καλλιεργειών. Επίσης στην περιοχή της Θεσσαλίας αλλά και του Εβρου υπάρχουν σημαντρικές γαλακτοπαραγωγικές ζώνες, αλλά και μεγάλες εταιρείες μεταποίησης γάλακτος, αλλά και άλλων τορφίμων, που πέρα από την όποια ζημιά στις υποδομές τους, θα αντιμετωπίσουν ζητήματα με την τροφοδοσόα σε πρώτες ύλες. Σημειώνεται ότι η περιφέρεια αυτή έχει το 12% των γεωργικών εκτάσεων της Ελλάδας, χαρακτηρισμένη και ως “σιτοβολώνας” της Ελλάδας.

Συγκεκριμένα διαθέτει:

• Σε σιτηρά, (κύρια σκληρό σιτάρι και κριθάρι) το 18% των εκτάσεων.
• Σε ζαχαρότευτλα το 15,6% εκτάσεων.
• Σε φρούτα- λαχανικά το 9,5% εκτάσεων.

Να σημειωθεί ότι στις περιοχές αυτές υπάρχει σχεδόν οι μισή παραγωγή σε μήλα, αχλάδια, που μάλιστα τώρα είναι η περίοδος συγκομιδής, αλλά και το ⅓ περίπου της παραγωγής σε φακές, όσπρια, σκληρό σιτάρι αλλά και μεγάλες καλλιέργειες σε κριθάρι. Παράλληλα, στη Θεσσαλία, με βάση πάντα την ΕΛΣΤΑΤ, είναι το 10% περίπου του ζωικού κεφαλαίου (πρόβατα, βοοειδή, χοιρινά, πουλερικά).

Αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ η Θεσσαλία έχει:

• Στα μήλα, το 43,5% συνόλου παραγωγής
• Στα αχλάδια, το 63% συνόλου παραγωγής
• Στα κάστανα, το 47,5% συνόλου παραγωγής
• Στο σκληρό σιτάρι (ζυμαρικά), το 34% συνόλου παραγωγής
• Στο καλαμπόκι, το 22% συνόλου παραγωγής
• Στα ψυχανθή και ειδικά στις φακές, το 32% συνόλου παραγωγής
• Ρεβύθια, το 33% συνόλου παραγωγής
• Σε σχέση με την κτηνοτροφική παραγωγή η Θεσσαλία σε πανελλαδικό επίπεδο έχει:
• το 10,6% συνόλου του πληθυσμού βοοειδών
• το 9,6% συνόλου των προβάτων
• Το 7,5% συνόλου της χοιροτροφικής παραγωγής
• το 10,5% συνόλου της πτηνοτροφικής παραγωγής.

Στο μεταξύ, πιθανή λύση για την αντιμετώπιση των προβλημάτων σε ελλείψεις είναι οι εισαγωγές. Ήδη, η κλιματική αλλαγή και η αύξηση της ζήτηση από τον τουρισμό οδήγησε σε αύξηση κατά 13,2% τις εισαγωγές φρούτων και λαχανικών το οκτάμηνο του 2023. έφτασαν τους 455,1 χιλιάδες τόνους έναντι των 402,1 χιλιάδων τόνων το ίδιο διάστημα του 2022, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ο Σύνδεσμος Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής Διακίνησης Φρούτων-Λαχανικών και Χυμών, Incofruit Hellas.

Όπως σημειώνει ο Σύνδεσμος, το 2019 οι εισαγωγές φρούτων και λαχανικών είχαν καταγράψει ρεκόρ καθώς έφτασαν τους 433.620 τόνους, όταν το 2020 σημειώθηκε πτώση στους 396,1 χιλιάδες τόνους και το 2021 ακόμη μεγαλύτερη στους 359,3 χιλιάδες τόνους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Incofruit Hellas αυτή η αύξηση κατά +5% του φετινού οκταμήνου έναντι του 2019 προδιαγράφει ότι σε ετήσια βάση το 2023 θα κλείσει με ρεκόρ στις εισαγωγές παράλληλα με το ρεκόρ της αφίξεως τουριστών στην χώρα μας.

Τι παράγει η Θεσσαλία

Σύμφωνα με ανάλυση του KREPORT, η καταστροφή από τις πλημμύρες στον θεσσαλικό κάμπο σε αγροτική παραγωγή και εισοδήματα είναι τεράστια. Είναι ενδεικτικά τα στοιχεία που δείχνουν την κεντρική θέση του κάμπου και ειδικά της Λάρισας στο σύνολο της ελληνικής αγροτικής παραγωγής:

Τί παράγει η Θεσσαλία: Στη Θεσσαλία παράγεται το 71,1% του χοιρινού κρέατος, πάνω από το ένα τρίτο από αρνιά (36,6%) και πρόβατα (35,8%) και το ένα τρίτο του κρέατος από νεαρά μοσχάρια (έως 2 ετών). Εδώ γίνεται η μισή ελληνική παραγωγή τυριών (47% των μαλακών τυριών, 23% των σκληρών τυριών, 57% του νωπού βουτύρου, 38% της μυζήθρας και 38% της κρέμας) -το μεγαλύτερο μέρος τους στο νομό Τρικάλων. Επίσης, στη Θεσσαλία παράγεται το 18,5% του γάλακτος (20,4% του πρόβιου, 25,4% του βουβαλίσιου, 15,2% του αγελαδινού). Τέλος, στη Θεσσαλία βρίσκονται πάνω από τις μισές αχλαδιές (54%) και αμυγδαλιές (51,5%) της χώρας, το 36% των καστανιών, το 31% των μηλιών και το 22,2% των καρυδιών. Στο βαμβάκι αφιερώνονται περίπου 1.600.000 στρέμματα στον θεσσαλικό κάμπο, δίνοντας σχεδόν το 40% της εγχώριας παραγωγής.

Τί παράγει ο νομός Λαρίσης: Στο νομό Λαρίσης έχουμε τη μισή ελληνική παραγωγή βιομηχανικής ντομάτας και σχεδόν το ένα τρίτο της παραγωγής φιστικιών. Κυρίως, όμως, η Λάρισα είναι ο σιτοβολώνας της χώρας, παράγει το 24% του σκληρού σιταριού και το 22,5% του κριθαριού. Για φέτος η συγκομιδή στα σιτηρά έχει ολοκληρωθεί, ωστόσο από τις πρώτες εκτιμήσεις έχουν καταστραφεί μεγάλες ποσότητες μέσα στις αποθήκες. Η νέα καλλιεργητική περίοδος ξεκινά Νοέμβριο κι είναι άγνωστο πόσες εκτάσεις θα είναι καλλιεργήσιμες. Παράγει επίσης το 10,6% του καλαμποκιού (που στο μεγαλύτερο μέρος του ήταν ακόμα στα χωράφια), τα δύο τρίτα της φάβας, το ένα τρίτο ρεβιθιών και φακής και το ένα πέμπτο των πεπονιών.

• Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας, Παύλο Ραβάνη, η κυβερνητική εξαγγελία για την επιβολή πλαφόν στο κόστος ενέργειας είναι σίγουρα θετικό μέτρο, αλλά δεν αρκεί, λέγοντας πως οι αυξήσεις στις πρώτες ύλες και στο κόστος ενέργειας προσεγγίζουν το 150% με 200%.

Ο ίδιος μάλιστα, μεταξύ των μέτρων που προτείνει, προκειμένου να υπάρξει άμεσο αποτέλεσμα ανακούφισης για το σύνολο των πολιτών, είναι η μείωση του ΦΠΑ στο 6% στα είδη διατροφής για όσο διάστημα διαρκεί η κρίση.

Σε ανάλογο μήκος κύματος και ο πρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, Γιάννης Μασούτης, ο οποίος χαρακτηρίζει την κρατική παρέμβαση σημαντική, που θα έχει άμεσο αντίκτυπο στους λογαριασμούς, οι οποίοι τους τελευταίους μήνες προκαλούσαν… ηλεκτροπληξία στους επιχειρηματίες, ωστόσο όπως λέει τα «αναχώματα» δεν είναι αρκετά. Την ανάγκη να υπάρξει νέο πακέτο στοχευμένων μέτρων με έμφαση στη μείωση του ΦΠΑ από το 13% στο 6% σε βασικά αγαθά υπογραμμίζει και ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων δεν είναι μόνο οι ενεργειακές ανατιμήσεις αλλά συνολικά το αυξημένο κόστος διαβίωσης, ενώ ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ), Αναστάσιος Καπνοπώλης, εκτιμά ότι «δύσκολα τιθασεύονται» οι αρνητικές συνέπειες που έχουν δημιουργηθεί για επιχειρηματίες και νοικοκυριά.

Η κυβέρνηση πάντως περιμένει αποσυμπίεση των τιμών, η οποία θα αποτυπωθεί και στα επίσημα στατιστικά στοιχεία.

Οπως λέει στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θεόδωρος Σκυλακάκης, «η μεγάλη παρέμβαση που κάνουμε στο ηλεκτρικό θα μειώσει τον πληθωρισμό κατά μισή με μία μονάδα και θα αποκλιμακώσει τις πληθωριστικές προσδοκίες», υπογραμμίζοντας ότι «ο πληθωρισμός στη φάση αυτή είναι εισαγόμενος, λόγω της αύξησης των διεθνών τιμών στο αέριο – που επηρεάζει καθοριστικά τον ηλεκτρισμό -, στα υπόλοιπα καύσιμα και σε άλλα διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά (σιτάρι, σίδερο, ξυλεία κ.λπ., τα λεγόμενα commodities)».

• Οι καταναλωτές σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), και ειδικότερα 8 στους 10 κυνηγούν προσφορές και εκπτώσεις, ενώ 75% αναβάλλουν προσωπικές αγορές ή αγοράζουν οικονομικότερες εναλλακτικές προϊόντων.

Την ίδια στιγμή, 6 στους 10 έχουν μειώσει την κατανάλωση ρεύματος και τις αγορές τροφίμων, ενώ το 41% αποφεύγει να κάνει αγορές προκειμένου να έχει χρήματα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Η τάση αυτή, η οποία καταγράφηκε και την περίοδο της κρίσης της πανδημίας, καταγράφεται και σήμερα αρκετά εντονότερα, ενώ μόλις το 16% του κοινού έχει αποταμιεύσει χρήματα τον τελευταίο χρόνο.

O γίγαντας συνεχούς ροής διέθεσε 200 εκατομμύρια δολάρια για την παραγωγή της επερχόμενης ταινίας κωμωδίας δράσης, καθιστώντας την την πιο ακριβή μέχρι σήμερα. Κι όπως ανακοίνωσε ο Ντουέιν Τζόνσον, ένας εκ των πρωταγωνιστών, μαζί με τον Ράιαν Ρέινολντς και την Γκαλ Γκαντότ, η πρεμιέρα θα γίνει στις 12 Νοεμβρίου σε όλο τον κόσμο.

«Σας στέλνω επισήμως την ειδοποίησή σας» έγραψε στην ανάρτησή του. «Η μεγαλύτερη ταινία του Netflix, Red Notice, κυρίες και κύριοι θα κάνει πρεμιέρα στα σαλόνια σας σε όλο τον κόσμο στις 12 Νοεμβρίου».

Πόσα πήραν οι πρωταγωνιστές της ταινίας του Netflix

Ο διάσημος ηθοποιός δεν ήταν υπερβολικός στη χρήση των λέξεων καθώς δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός της ανέρχεται στα 200 εκατομμύρια δολάρια, είναι η πιο ακριβή ταινία του Netflix. Το 2019, αναφέρθηκε ότι ο Ράιαν Ρέινολντς και η Γκαλ Γκαντότ θα έπαιρναν ο καθένας τους σχεδόν 20 εκατομμύρια δολάρια για τους ρόλους τους, ενώ ο Ντουέιν Τζόνσον θα έπαιρνε «εκατομμύρια περισσότερα» ως ένας από τους πρωταγωνιστές και παραγωγούς, σύμφωνα με το Variety.

«Ο κορυφαίος profiler του FBI. Ο πιο καταζητούμενος κλέφτης έργων τέχνης. Και ο μεγαλύτερος conman που έχει δει ποτέ ο κόσμος» έγραψε ο Τζόνσον σε μια λεζάντα της φωτογραφίας των τριών πρωταγωνιστών της ταινίας. «Ευχαριστώ τους συνεργάτες μου στο Netflix για την εμπιστοσύνη και το όραμα να δεσμευτούν για τη μεγαλύτερη επένδυσή που έκαναν ποτέ. Ευχαριστώ τον καλό φίλο μου και το δημιουργό, σεναριογράφο και σκηνοθέτη Ρόουσον Θάρμπερ» συνέχισε, προσθέτοντας αστειευόμενος: «Ευχαριστώ τους εξαιρετικά ταλαντούχους (και εξαιρετικά μη ελκυστικούς) συμπρωταγωνιστές Γκαλ Γκαντότ και Ράιαν Ρένολντς».

Πηγή: iefimerida.gr

Σύμφωνα με μελέτη του Παρατηρητηρίου της Ευρώπης των Πολυεθνικών –δόθηκε κατ’ αποκλειστικότητα στο Documento πριν από τη δημοσίευσή της– αυτό οφείλεται στην πεισματική άρνηση της ΕΕ να αναιρέσει έστω προσωρινά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στα εμβόλια.

Εάν για άλλη μία φορά η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν υπέκυπτε στις απαιτήσεις των πολυεθνικών του φαρμάκου, τα εμβόλια θα μπορούσαν να παρασκευαστούν από γενικούς παρασκευαστές και όχι μόνο από τις εταιρείες που τα δημιούργησαν. Γεγονός που θα είχε αποτέλεσμα τη μαζικά ταχύτερη παραγωγή τους. Η ΕΕ όμως, πιστή στη διαχρονική της θέση, συντάσσεται ξανά με τα συμφέροντα των λιγοστών φαρμακευτικών πολυεθνικών, μην επιτρέποντας την άρση των πατεντών –έστω προσωρινά–, προκειμένου να προστατεύσει τα κέρδη τους. Ένα αρρωστημένο παιχνίδι κέρδους και θανάτου που αφήνει τον πλανήτη έρμαιο ακραίων μεθοδεύσεων του λόμπι των φαρμακευτικών πολυεθνικών και της πολιτικής ηγεσίας της ΕΕ.

«Η ΕΕ έχει κηρύξει πόλεμο στα φτηνά φάρμακα»

Μολονότι ο νότος ζητάει όλο και πιο έντονα την άρση των πατεντών έστω για τα εμβόλια και τις θεραπείες για την Covid-19, η ΕΕ, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο, επιμένει ότι «αυτό δεν είναι απαραίτητο καθώς οι παγκόσμιοι κανόνες εμπορίου έχουν ήδη ενσωματωμένες “ευελιξίες”». Γεγονός όμως που δεν είναι «απλώς ψευδές, αλλά και βαθιά υποκριτικό. Η ΕΕ έχει κηρύξει “πόλεμο στα φτηνά φάρμακα” για περισσότερο από δύο δεκαετίες και έχει κάνει ό,τι μπορεί προκειμένου να ενδυναμώσει αυτούς τους κανονισμούς για τις πατέντες». Αυτή η προστασία των κερδών των φαρμακευτικών κολοσσών από την ΕΕ όμως «μπορεί να έχει τρομερές συνέπειες», όπως ήδη διαφαίνεται ότι συμβαίνει κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αφού ο εμβολιασμός των χωρών της ΕΕ συνεχίζεται με πολύ αργούς ρυθμούς εξαιτίας της ευνοϊκής στάσης της πολιτικής ηγεσίας απέναντι στις πολυεθνικές.

Αυτού του είδους οι πατέντες – για εμβόλια, φάρμακα και ιατρικό εξοπλισμό– διαχρονικά «αφορούν την προστασία των μονοπωλίων εκ μέρους των ιδιωτικών συμφερόντων». Κάτι τέτοιο όμως, ειδικά σε έκτακτες συνθήκες για τη δημόσια υγεία όπως η τωρινή, όχι απλώς αντιβαίνει σε κάθε έννοια αλληλεγγύης και διαμοιρασμού αλλά «αποτρέπει τη μαζική επέκταση της παραγωγής και δεν επιτρέπει σε άλλους να παράγουν εμβόλια και θεραπείες, είτε είναι εταιρείες είτε δημόσια ιδρύματα. Κι όμως μια μαζική, έκτακτη επέκταση της παραγωγής διεθνώς είναι ακριβώς αυτό που απαιτείται προκειμένου να τελειώσει η πανδημία».

«Χέρι χέρι με τις μεγάλες φαρμακευτικές»

Πλέον η μάχη έχει στραφεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), όπου η Ινδία και η Νότια Αφρική υποστηριζόμενες από περισσότερες από 100 χώρες έχουν προτείνει να παγώσουν προσωρινά τα διεθνή δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ώστε «να ανοίξει ο δρόμος για μαζική παγκόσμια παραγωγή σχετικά με συσχετιζόμενα με την πανδημία εμβόλια και θεραπείες. Αλλά η “παραίτηση” αναμένεται να μπλοκαριστεί την άνοιξη από την ΕΕ, τις ΗΠΑ και λίγες ακόμη χώρες».

Μπορεί να φαντάζει εξοργιστικό εκ μέρους της ΕΕ να επιλέγει την προάσπιση του κέρδους των πολυεθνικών αντί να αλλάξει παγκοσμίως τη ρότα της πανδημίας, εντούτοις δεν προκαλεί έκπληξη. Άλλωστε «για δύο δεκαετίες η ΕΕ μάχεται χέρι χέρι με τις μεγάλες φαρμακευτικές για εκτεταμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας». Μάχη που συνεχίζεται ακόμη και σε αυτή την πρωτοφανή υγειονομική κρίση.

Η Ινδία και η Νότια Αφρική παλεύουν για την προσωρινή αναστολή των πατεντών, γεγονός που θα καταστήσει τα εμβόλια και τις θεραπείες για την Covid-19 πιο εύκολα διαθέσιμα παγκοσμίως. Έχει «ηθικό, επιδημιολογικό και οικονομικό νόημα». Άλλωστε «αν ο ιός συνεχίσει να αναπαράγεται ανεξέλεγκτα οπουδήποτε στον κόσμο, αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος ανάπτυξης νέων μεταλλάξεων, ενδεχομένως ακόμη και ανθεκτικών στα εμβόλια». Πρόκειται για κάτι αυτονόητο, που θα έπρεπε να προτάσσεται αντί του κέρδους των φαρμακευτικών.

Παρ’ όλα αυτά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «με την υποστήριξη κάποιων κρατών-μελών δεν δίστασε να αποφασίσει ότι “οι παραγωγοί εμβολίων διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας”», όπως δήλωσε ένας εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επισημαίνοντας μάλιστα ότι «αναμένουμε από αυτούς να δεσμευτούν στον στόχο της παγκόσμιας και προσιτής πρόσβασης σε διαγνωστικά, θεραπείες και εμβόλια». Με άλλα λόγια, «η ΕΕ προτείνει στον κόσμο να βασιστεί στην καλή θέληση των φαρμακευτικών στελεχών για να τελειώσει η πανδημία». Παρότι «όλα τα εμβόλια είναι κυρίως χρηματοδοτούμενα από δημόσια κονδύλια από την αρχή της δημιουργίας τους, λίγες εταιρείες ακόμη αφήνονται να αποφασίσουν αν θα επιτρέψουν σε άλλες να τα παραγάγουν κι αυτές».

85 φτωχές χώρες θα περιμένουν το 2023

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δραματική αν συνυπολογιστεί ότι το πρόγραμμα κοινής χρήσης εμβολίων COVAX του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας «δεν θα μπορέσει να παραδώσει πολλά φέτος και περίπου 85 φτωχές χώρες δεν θα έχουν εκτενή πρόσβαση σε εμβόλια μέχρι το 2023, βάσει των υφιστάμενων δεδομένων». Παράλληλα, «βάσει των κανόνων ευρεσιτεχνίας που υφίστανται αποτρέπονται οι γενικοί παρασκευαστές από την παραγωγή εμβολίων, εξαιτίας διεθνών κανόνων κάτω από τη συμφωνία TRIPS του ΠΟΕ και εξαιτίας εθνικών νόμων πολλών χωρών».

Τέτοιου είδους συμφωνίες καταστρατηγούνται από την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή: «Μαζί με τη βιομηχανία ισχυρίζονται ότι τα φιλανθρωπικά προγράμματα είναι ο δρόμος. Παρ’ όλα αυτά όταν πιέζονται ισχυρίζονται ότι οι υφιστάμενοι κανόνες ήδη επιτρέπουν την παραίτηση από τις πατέντες, στοχεύοντας στην ευκαμψία που ισχύει μέσω της συμφωνίας TRIPS». Οπως άλλωστε δήλωσε και ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις: «Αν οι εθελοντικές λύσεις αποτύχουν και η πνευματική ιδιοκτησία γίνει εμπόδιο για την πρόσβαση σε θεραπείες ή εμβόλια, η συμφωνία TRIPS προσφέρει τη δυνατότητα για μαζικές υποχρεωτικές άδειες». Επομένως, «αν μια φαρμακευτική εταιρεία δεν συνεργαστεί, τότε η άδεια μπορεί να εκδοθεί βάσει νόμου και ως εκ τούτου να ανοίξει ο δρόμος για κάποιον άλλον παραγωγό».

Η υποχρεωτική αδειοδότηση είναι το μέσο προκειμένου να παραμερίζονται οι πατέντες, όπως έχει γίνει από το 2001 έως το 2003 για αντιρετροϊκά φάρμακα για τον HIV, όταν ο παγκόσμιος βορράς υποχρεώθηκε να κάνει παραχωρήσεις ώστε να επιτραπεί η γενική παραγωγή προσβάσιμων θεραπειών. Οι τωρινές απαγορεύσεις όμως «είναι περιορισμένες με πολλούς τρόπους. Ενώ αφήνουν χώρο για υποχρεωτική αδειοδότηση σε έκτακτες περιόδους, στην πράξη στέκονται εμπόδιο στο είδος και το εύρος της απαραίτητης τεχνολογικής μεταφοράς». Κι αυτό γιατί «οι παραγωγοί εμβολίων θα χρειαστούν πρόσβαση στην τεχνολογία και την τεχνογνωσία, θα χρειαστούν πληροφόρηση σχετικά με τις διαδικασίες παραγωγής. Αυτό δεν καλύπτεται από τις υφιστάμενες εξαιρέσεις».

Από όταν οι εξαιρέσεις υποχρεωτικών αδειοδοτήσεων ολοκληρώθηκαν από το 2001 έως το 2003, η ΕΕ και ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «διεξάγουν μια πολύπλευρη εκστρατεία μείωσης του πεδίου εφαρμογής, χέρι χέρι με τη φαρμακευτική βιομηχανία». Ενας από τους τρόπους μη εφαρμογής των επίμαχων εξαιρέσεων είναι «η πίεση για την εισαγωγή κανόνων στην “αποκλειστικότητα δεδομένων” οι οποίοι θα εμποδίζουν τους περισσότερους αν όχι όλους τους γενικούς παραγωγούς να κάνουν χρήση αυτών των εξαιρέσεων που προβλέπονται από τη συμφωνία TRIPS».

Πανίσχυρη συνεργασία Κομισιόν – φαρμακευτικών

Η αποκλειστικότητα δεδομένων είναι «σύνολο κανόνων που επιτρέπουν στους κατόχους πατεντών να κρατήσουν κρίσιμα δεδομένα που σχετίζονται με μυστικά για το φάρμακο, για παράδειγμα τα αποτελέσματα μιας κλινικής μελέτης. Αυτό σημαίνει πληροφορίες που δίνονται στις αρχές για τον σκοπό της εμπορικής έγκρισης στην εταιρεία που δημιούργησε το προϊόν σε πρώτη φάση, οι οποίες δεν μπορούν να δοθούν ακολούθως σε έναν γενικό παρασκευαστή». Καθότι όμως «οι γενικοί παρασκευαστές σπανίως έχουν την ικανότητα ακόμη και να διεξαγάγουν αυτά τα τεστ, η αποκλειστικότητα δεδομένων καθιστά μια άδεια αρκούντως άχρηστη. Βάσει της τωρινής κατάστασης, οι νέες δοκιμές απαιτούν μαζικές συσκευές και τεράστιους πόρους» κι ενώ «ο χρόνος είναι ο πιο σπάνιος πόρος όταν είμαστε αντιμέτωποι με μια πανδημία που μαίνεται. Σύμφωνα με μια έρευνα, ο χρόνος που απαιτείται προκειμένου να διενεργηθούν τέτοιες δοκιμές είναι κατά μέσο όρο 61 μήνες».

Επομένως, «ενώ είναι αληθές ότι αυτοί οι κανόνες της συμφωνίας TRIPS μπορούν να επιτρέψουν την υποχρεωτική αδειοδότηση, στην πράξη μπορούν να ακυρωθούν βάσει κανόνων σχετικά με την αποκλειστικότητα δεδομένων για τη διάρκεια του χρόνου που καλύπτουν… Αυτά τα χρονικά όρια επίσης αποδεικνύουν πόσο αποτελεσματικά η αποκλειστικότητα δεδομένων στις πατέντες αποτρέπει την υποχρεωτική αδειοδότηση ώστε να παραχθούν κατεπειγόντως εμβόλια και θεραπείες σε μια αιφνίδια κατάσταση όπως είναι μια εξελισσόμενη πανδημία». Αυτά τα εμπόδια «είναι το αποτέλεσμα της πανίσχυρης συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του κύριου συνεταιρισμού λόμπινγκ για τη φαρμακευτική βιομηχανία στην Ευρώπη, την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA)».

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να αποσύρει τα σκυλιά»

Ως αποτέλεσμα, το Παρατηρητήριο αναρωτιέται εάν «η καταπληκτική επιτυχία της ΕΕ στην προώθηση μιας “νέας κανονικότητας” με περισσότερο εκτεταμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε έναν τομέα υψηλού ρίσκου όπως οι φαρμακοβιομηχανίες κάνει κάποιον να αναρωτιέται μέχρι πού θα φτάσουν». Αλλωστε οι Βρυξέλλες έφτασαν «στα άκρα κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων για μια συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Ινδίας, κατά τις οποίες η Ευρωπαϊκή Ενωση πίεζε για χρόνια σε μια προσπάθεια να αναγκάσει την Ινδία να δεχτεί διατάξεις περί αποκλειστικότητας δεδομένων.

Η Ινδία φιλοξενεί τους περισσότερους γενικούς παραγωγούς παγκοσμίως – φαρμακευτικές εταιρείες που παρέχουν προσβάσιμα φάρμακα σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες και παράγουν περίπου το 60% των εμβολίων παγκοσμίως. Αυτή η κίνηση της ΕΕ βάζει σε κίνδυνο τα προσβάσιμα φάρμακα για δισεκατομμύρια ανθρώπους». Άλλωστε «όσο λιγότερο αναπτυγμένη είναι μια χώρα τόσο λιγότερο πιθανό είναι να αντισταθεί στις απαιτήσεις της ΕΕ, όπως ήδη έχει συμβεί σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής που αναγκάστηκαν να υιοθετήσουν κανόνες αποκλειστικότητας δεδομένων».

Σύμφωνα με έρευνα του Ιανουαρίου του 2020, «στο χείλος της παγκόσμιας πανδημίας διαφάνηκε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήταν σε καθεστώς εκστρατείας εναντίον των γενικών φαρμάκων διά μέσου της έμφασης στην αποκλειστικότητα δεδομένων». Η Κομισιόν επισήμανε μεταξύ άλλων «την απουσία αποτελεσματικού συστήματος προστασίας των μυστικών δοκιμών και άλλων δεδομένων που δημιουργούνται για να αποκτήσουν εμπορικές εγκρίσεις για φαρμακευτικά προϊόντα».

Σε καιρούς πανδημίας όμως «ο ρόλος της ΕΕ στο να παρεμποδίζει την ελεύθερη πρόσβαση όλων σε φτηνά φάρμακα αξίζει κάθε κριτική. Μαζί με τις ΗΠΑ η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι συνεχώς σε επιφυλακή προκειμένου να προστατεύσουν τα συμφέροντα των μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών, ακόμη και σε μια συνθήκη που προφανώς απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση». Σύμφωνα με όσα δήλωσε η ακτιβίστρια ιατρικής Ελεν ’τ Ουιν (Ellen ’t Hoen), «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να αποσύρει τώρα τα σκυλιά. Πρέπει να αντιληφθούν ότι βρισκόμαστε σε ιδιαίτερη κατάσταση και ότι οι πατέντες και άλλες μορφές πνευματικής ιδιοκτησίας πρέπει να διαμοιραστούν». Όπως άλλωστε σημειώνει το Παρατηρητήριο, «η ΕΕ με το πέρασμα των χρόνων έχει δεσμευτεί σε μια δομημένη προσπάθεια να αναιρέσει εντελώς τη γενική παραγωγή, λειτουργώντας ως το κύριο εμπόδιο στη διεθνή πρόσβαση σε προσβάσιμα φάρμακα».

Πηγή: documentonews.gr