Ανδρέας Μαραθιάς

Ειδικότερα στην απόφαση της με αριθμό 1757/2025 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αναφέρεται συμπερασματικά στην “ποινική ευθύνη μελών του Υπουργικού Συμβουλίου βάσει εθνικής νομοθεσίας” σημειώνοντας:

“Οι κανόνες για την ποινική ευθύνη των μελών της Κυβέρνησης ορίζονται στο Άρθρο 86 (παρ. 1–4) του Συντάγματος της Ελλάδας και στον Εκτελεστικό Νόμο 3126/2003 περί Ποινικής Ευθύνης Υπουργών.

Σύμφωνα με το Άρθρο 86 παρ. 1 του Συντάγματος:

«Μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να ασκήσει δίωξη κατά μελών της Κυβέρνησης ή Υφυπουργών, εν ενεργεία ή πρώην, για ποινικά αδικήματα που διέπραξαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, όπως αυτά ορίζονται από τον νόμο».

Η θέσπιση ιδιαίτερων υπουργικών αδικημάτων απαγορεύεται.

Η παρ. 2 του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι:

«Η δίωξη, η ανάκριση, η προκαταρκτική εξέταση ή η προανάκριση κατά των προσώπων της παραγράφου 1 για τα προαναφερόμενα αδικήματα δεν επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη απόφαση της Βουλής, σύμφωνα με την παρ. 3. Αν κατά τη διάρκεια άλλης έρευνας ή διοικητικού ελέγχου προκύψουν στοιχεία που σχετίζονται με τα παραπάνω πρόσωπα και αδικήματα, αυτά πρέπει να διαβιβαστούν αμελλητί στη Βουλή από το πρόσωπο που διενεργεί την έρευνα».

Η παρ. 3 ορίζει ότι:
«Πρόταση για την άσκηση δίωξης υποβάλλεται από τουλάχιστον τριάντα βουλευτές. Η Βουλή αποφαίνεται με απόλυτη πλειοψηφία επί του συνολικού αριθμού των μελών της».

Πρέπει να σημειωθεί ότι η παρ. 3 του Άρθρου 86 του Συντάγματος αναθεωρήθηκε με απόφαση της ΙΘ’ Αναθεωρητικής Βουλής στις 25 Νοεμβρίου 2019, με την οποία καταργήθηκε ο χρονικός περιορισμός της αρμοδιότητας της Βουλής να ασκεί δίωξη κατά Υπουργών για ποινικά αδικήματα.

Ο Νόμος 3126/2003 εφαρμόζεται ως εξής:

Άρθρο 1 – Πεδίο Εφαρμογής του Νόμου:
Πλημμελήματα ή κακουργήματα που διαπράχθηκαν από Υπουργό κατά την άσκηση των καθηκόντων του δικάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου από το Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 86 του Συντάγματος, ακόμα και αν έχει πάψει να είναι Υπουργός.
Οι συμμέτοχοι παραπέμπονται και δικάζονται σύμφωνα με τον ίδιο νόμο.
Ποινικές πράξεις που δεν διαπράχθηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων του Υπουργού δικάζονται από τα αρμόδια δικαστήρια, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, τις ειδικές ποινικές διατάξεις και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Άρθρο 3 – Παραγραφή – Χρόνος Παραγραφής:
Τα αδικήματα που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 υπόκεινται σε παραγραφή σύμφωνα με τα άρθρα 111 και 112 του Ποινικού Κώδικα.
Η παραγραφή αναστέλλεται, εκτός από τις περιπτώσεις του άρθρου 113 παρ. 1–3 του Ποινικού Κώδικα, και στις εξής περιπτώσεις:
(α) για τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου κατά την οποία διαπράχθηκε το αδίκημα, και
(β) για τη διάρκεια της απόφασης…
(Η πρόταση συνεχίζεται στη σελίδα 34)

Η παράγραφος 3 του προηγούμενου άρθρου αναφέρει ότι:

«Η διαβίβαση πληροφοριών σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο δεν εμποδίζει την πρόοδο της έρευνας ή προκαταρκτικής εξέτασης σε σχέση με άλλα πρόσωπα. Σε καμία περίπτωση το πρόσωπο που διεξάγει την έρευνα δεν επιτρέπεται να αξιολογήσει τα αποδεικτικά στοιχεία που αφορούν την ενδεχόμενη ποινική ευθύνη Υπουργών».

Πρέπει να τονιστεί ότι, παρά την Αναθεώρηση της 25ης Νοεμβρίου 2019 από την ΙΘ’ Αναθεωρητική Βουλή, η οποία κατήργησε τον χρονικό περιορισμό για την άσκηση δίωξης κατά Υπουργών, ο Νόμος 3126/2003 δεν είχε τροποποιηθεί μέχρι τις 16/05/2025.

Συνεπώς, συνέχιζε να προβλέπει στην παρ. 2 του άρθρου 3 ότι:
«Η ποινική ευθύνη των Υπουργών για πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 παρ. 1 παύει με τη λήξη της δεύτερης τακτικής συνόδου της Βουλής που άρχισε μετά τη διάπραξη του αδικήματος, εφόσον μέχρι τότε η Βουλή δεν έχει αποφασίσει την άσκηση δίωξης, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου».

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 62 του Νόμου 5197/2025 (ΦΕΚ Α’ 76/16.05.2025):

“Η κατάργηση της παραγράφου 2 του άρθρου 3 του Νόμου 3126/2003 θεωρείται ότι ισχύει αναδρομικά από την έναρξη ισχύος της Αναθεώρησης της 25ης Νοεμβρίου 2019 (Α’ 187), σύμφωνα με την παράγραφο 5 του άρθρου 110 του Συντάγματος”.

Βάσει του Κανονισμού της Βουλής των Ελλήνων (Άρθρα 22–23), η σύγκληση της Ολομέλειας γίνεται με Προεδρικό Διάταγμα, εκτός από τις περιπτώσεις που, σύμφωνα με το Σύνταγμα, η Βουλή συνεδριάζει αυτοδικαίως.

Χωρίς να θίγεται το άρθρο 181 του Κανονισμού της Βουλής και το άρθρο 40 του Συντάγματος, η Ολομέλεια της Βουλής συνέρχεται για τις ετήσιες εργασίες της αυτοδικαίως την πρώτη Δευτέρα του Οκτωβρίου. Οι εργασίες της τακτικής συνόδου τερματίζονται με προεδρικό διάταγμα το οποίο εκδίδεται μετά την ελάχιστη διάρκεια, όπως αυτή καθορίζεται από το Σύνταγμα.

Κανονικά, δηλαδή, μια τακτική σύνοδος ξεκινά στις αρχές Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται τον Ιούνιο του επόμενου έτους, όταν και η Βουλή λειτουργεί με θερινά τμήματα, στα οποία ασκείται μέρος της νομοθετικής λειτουργίας και κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Αυτή τη στιγμή, διανύουμε τη δεύτερη τακτική σύνοδο της παρούσας Κοινοβουλευτικής Περιόδου, η οποία ξεκίνησε μετά τις εθνικές εκλογές του Μαΐου 2023. Δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί πότε θα λήξουν οι εργασίες αυτής της συνόδου. Κατά τη γνώμη μας, η ποινική ευθύνη των πράξεων Υπουργών που αναφέρονται στο άρθρο 86 παρ. 1 του Συντάγματος, οι οποίες φέρεται να διαπράχθηκαν κατά την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο, θα μπορούσε να θεωρηθεί αποσβεσμένη, εάν η Βουλή αποφασίσει να ασκήσει ποινική δίωξη κατά Υπουργού μετά τη λήξη της δεύτερης τακτικής συνόδου.”.

Οι αναφορές στο διαβιβαστικό για τα περί παραγραφής αναδεικνύει προφανώς  την ανησυχία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας για το τι μέλλει γενέσθαι σε κοινοβουλευτικοι επίπεδο και ιδίως για το πως η κυβερνητική πλειοψηφία θα χειριστεί την υπόθεση ώστε να μην υπάρξει παραγραφή τελικά, κάτι το οποίο θα κριθεί από το αν συναινεσει σε πρόταση προανακριτικής  επιτροπής που αναμένεται να καταθέσει το ΠΑΣΟΚ ή θα προτείνει την οδό της εξεταστικής επιτροπής για την αναζήτηση πολιτικών ευθυνών σε βάθος χρόνος και η οποία θα είναι πολύμηνη, δηλαδή και πέραν του Οκτωβριου, οπότε τα αδικήματα θα εχουν παραγραφεί. Πάντως ακόμη και αν πει “ναι” η ΚΟ της ΝΔ σε προανακριτική επιτροπή είναι πολύ πιθανό το μοντέλο Τριαντοπουλου να εφαρμοστεί για τρίτη φορά! Για το αν  θα είναι και…”φαρμακερή” για την κυβέρνηση θα δείξει.

Συγκεκριμένα, για τη βεβαίωση τελών κυκλοφορίας, στην περίπτωση μη καταβολής τους ή μειωμένης καταβολής τους, καθώς και των οφειλόμενων προστίμων ισχύει πενταετής προθεσμία παραγραφής, υπολογιζόμενη από τη λήξη του έτους για το οποίο αυτά οφείλονται.

Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι τέλη κυκλοφορίας του 2016 και τυχόν οφειλόμενα πρόστιμα μπορούν να βεβαιωθούν μέχρι τις 31/12/2021, ενώ για τα τέλη κυκλοφορίας του 2015 και τυχόν οφειλόμενα πρόστιμα η προθεσμία για βεβαίωση έχει παραγραφεί, καθώς η Φορολογική Διοίκηση μπορούσε να τα βεβαιώσει μέχρι τις 31/12/2020.

Τα ανωτέρω γνωστοποιήθηκαν αρμοδίως με την υπ’ αριθμ. Ε.2082/23.4.2021 εγκύκλιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με την οποία δόθηκαν οι κατωτέρω διευκρινίσεις:

Η απόφαση ελήφθη κατόπιν έκδοσης της υπ’ αριθ. 1611/2020 απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) (Τμήμα Β’) σχετικά με τον χρόνο παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για τη βεβαίωση των τελών κυκλοφορίας και των σχετικών προστίμων.

Όπως διευκρινίζει το υπουργείο, για τη βεβαίωση τελών κυκλοφορίας (στην περίπτωση μη καταβολής τους ή μειωμένης καταβολής τους) και των οφειλόμενων προστίμων ισχύει πενταετής προθεσμία παραγραφής, υπολογιζόμενη από τη λήξη του έτους για το οποίο αυτά οφείλονται.

Περαιτέρω, για τη βεβαίωση των τελών κυκλοφορίας και των τυχόν οφειλόμενων προστίμων του έτους της παραγραφής επισημαίνεται ότι πρέπει ο φορολογούμενος να λαμβάνει γνώση αυτής άμεσα και πάντως πριν παρέλθει το έτος της βεβαίωσής τους.

Για τον λόγο αυτό εφιστάται η προσοχή ώστε η βεβαίωση των τελών και προστίμων κάθε έτους παραγραφής να πραγματοποιείται εγκαίρως και το αργότερο μέχρι 31 Οκτωβρίου του έτους βεβαίωσης, ώστε να διεκπεραιώνεται ομαλά η διαδικασία.

Τέλος, κατά τη χορήγηση βεβαίωσης περί μη οφειλής τελών κυκλοφορίας δεν αναζητούνται τέλη κυκλοφορίας πέραν της πενταετίας.

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ

Στην παραγραφή υποθέσεων που τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης έως ένα χρόνο και παραγραφή ποινών που έχουν επιβληθεί έως έξι μήνες προχωρά το υπουργείο Δικαιοσύνης με διάταξη που κατέθεσε χθες στη Βουλή.

Στόχος είναι η αποσυμφόρηση των πινακίων ενώ η προώθηση της επίμαχης διάταξης αποτελούσε και αίτημα της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος.

Κι αυτό διότι τα πινάκια έχουν ήδη υπερφορτωθεί  με δεδομένο ότι τα ακροατήρια ήδη δεν λειτουργούν λόγω της πανδημίας του κορονοϊού  από τα μέσα Μαρτίου.  

Από αυτήν την διάταξη εξαιρούνται τα αδικήματα που αφορούν την διάδοση του κορονοϊού (285 ΠΚ) και άλλα αδικήματα που σχετίζονται π.χ με απόδραση κρατουμένου, με διατάραξη πλειστηριασμών (πράξεις κατά συμβολαιογράφου), ψευδή καταγγελία στην Αρχή (230 ΠΚ) , προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας (337 ΠΚ) κλπ.

Χαρακτηριστικά η διάταξη αναφέρει:

Άρθρο 63: Παραγραφή και παύση ποινικής δίωξης

1. Παραγράφεται το αξιόποινο και παύει η δίωξη των πλημμελημάτων, που έχουν τελεσθεί μέχρι και την 30η.04.2020, κατά των οποίων ο νόμος, ως κύρια ποινή , απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι ένα (1) έτος ή χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας ή σωρευτικά κάποιες από τις παραπάνω ποινές .

2. Εάν, στην περίπτωση των πλημμελημάτων της παρ . 1, ο υπαίτιος υποπέσει μέσα σε δύο (2) έτη από τη δημοσίευση του παρόντος σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη κακουργήματος ή πλημμελήματος και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι (6 ) μηνων, συνεχίζεται η κατ’ αυτού παυθείσα ποινική δίωξη και δεν υπολογίζεται στον χρόνο παραγραφής του αξιόποινου της πρώτης πράξης ο διανυθείς χρόνος από την παύση της δίωξης μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για τη νέα πράξη.

Άρθρο 64: Παραγραφή και μη εκτέλεση ποινών υπό όρο

1. Κύριες ποινές: α) φυλάκισης διάρκειας μέχρι έξι (5) μηνων ή β) χρηματικές ποινές ή γ) ποινές παροχής κοινωφελούς εργασίας, που έχουν επιβληθεί με αποφάσεις, οι οποίες έχουν εκδοθεί μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος , εφόσον οι αποφάσεις δεν έχουν καταστεί αμετάκλητες και οι ποινές αυτές δεν έχουν εκτιθεί με οποιονδήποτε τρόπο μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος , παραγράφονται και δεν εκτελούνται υπό τον όρο ότι ο καταδικασθείς δεν θα τελέσει μέσα σε δύο (2) έτη από τη δημοσίευση του παρόντος νέα αξιόποινη πράξη από δόλο, για την οποία θα καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι (6) μηνων.

Σε περίπτωση νέας καταδίκης, ο καταδικασθείς εκτίει αθροιστικά, μετά την έκτιση της νέας ποινής και τη μη εκτιθείσα και δεν υπολογίζεται στον χρόνο παραγραφής της μη εκτιθείσας ποινής, ο διανυθείς χρόνος από τη δημοσίευση του νόμου αυτού μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για τη νέα πράξη. Το πρώτο εδάφιο δεν εφαρμόζεται για χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σωρευτικά με ποινή στερητική της ελευθερίας ανωτερη των έξι (6) μηνών.