Απόστολος Χονδρόπουλος

Και στην επιδιωκόμενη διεύρυνση της ατζέντας ίσως συμβάλει και η συζήτηση περί ενδεχόμενης έλευσης του Ντόναλντ Τραμπ στη χώρα μας, απόρροια των θερμών χθεσινοβραδινών δηλώσεων του Αμερικανού Προέδρου, αφού προηγήθηκε η αναφορά του κ. Μητσοτάκη στο  Breitbart στην ελληνική φιλοξενία και στο ότι μπορεί να εγγυηθεί ότι θα περάσει πολύ καλά.

Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν σημαίνει όμως ότι η κυβέρνηση ξεπερνά τον σκόπελο  της πολιτικής φθοράς που έχει υποστεί τις τελευταίες εβδομάδες. Ούτε το γεγονός ότι δεν βρέθηκε μπροστά σε μαζική εσωκομματική διαφοροποίηση κατά την προχθεσινή ψηφοφορία, σημαίνει πως το κλίμα αναταραχής στην γαλάζια ΚΟ έχει εκτονωθεί. 

Κάθε άλλο, όπως καταδεικνύεται από την συνεχιζόμενη δυσφορία για την “στοχοποίηση” που θεωρούν ότι υφίσταται μία βασική λειτουργία των βουλευτικών γραφείων, αλλά και από τις αιχμές βουλευτών για τον Άκη Σκέρτσο και την αναβίωση εν γένει της γκρίνιας για τους εξωκοινοβουλευτικούς.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεδρίαση της ΚΟ του κυβερνώντος κόμματος- που με βάση τις αρχικές πληροφορίες προγραμματιζόταν για τις 30 Απριλίου, αλλά ίσως πάει στις αρχές Μαΐου- θα αποτελέσει βαρόμετρο όσον αφορά το κλίμα που επικρατεί στην γαλάζια ΚΟ.

Παράγοντες που εξακολουθούν να το επηρεάζουν είναι: 

Η δυσαρέσκεια για την διαχείριση της υπόθεσης των δικογραφιών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, όσο και αν έχει αμβλυνθεί μετά τις δημόσιες δηλώσεις στήριξης του κ. Μητσοτάκη στους 13 βουλευτές και υπεράσπισης του τεκμηρίου αθωότητας, αλλά και την χθεσινή και ανακοίνωση Μαρινάκη πως οι 13 βουλευτές θα είναι στα ψηφοδέλτια της ΝΔ.

Η ανάρτηση του υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου με το ερώτημα “Κοινωνία πολιτών ή κοινωνία πελατών;”, η οποία έχει επαναφέρει στο προσκήνιο μία κριτική γαλάζιων βουλευτών για τους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς που έχει διατυπωθεί σε διάφορες συγκυρίες και στο παρελθόν. Και πιο έντονα την περίοδο μετά τις ευρωεκλογές του 2024 που η ΝΔ υποχώρησε στο 28%, όταν σε μια θερμή συνεδρίαση της γαλάζιας ΚΟ δεκάδες  βουλευτές είχαν ασκήσει αυστηρή κριτική και για το ζήτημα αυτό. 

 Ήδη οι Μ. Βορίδης, Γ. Μπούγας, Στ. Πέτσας, Γ. Οικονόμου και Ανδρ. Καστανιώτης έχουν αφήσει με περισσότερο ή λιγότερο έντονο τρόπο, αιχμές για την ανάρτηση του κ. Σκέρτσου. Το εσωκομματικό κλίμα ώθησε μάλιστα τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, Παύλο Μαρινάκη να προχωρήσει σε διευκρινίσεις σε σχέση με την επίμαχη ανάρτηση Σκέρτσου, τον οποίου στήριξε, λέγοντας ότι ουδέποτε στοχοποίησε τους βουλευτές. “Μπορεί κάποιοι να το εξέλαβαν έτσι,  σπεύδουμε όμως να το ξεκαθαρίσουμε. Αν διαβάσει κανείς την ανάρτησή του ούτε τέτοιο σκοπό είχε, ούτε κάτι τέτοιο”, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο βαρύ κλίμα έχει συμβάλει και η υπόθεση του Μακάριου Λαζαρίδη, με πολλούς βουλευτές να πιστεύουν ότι υπήρξε καθυστερημένη αντίδραση, η οποία κόστισε πολιτικά και δημοσκοπικά στα κυβερνών κόμμα.

Είναι σαφές ωστόσο πως την εικόνα πολιτικής συνοχής στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος δεν ευνοεί και η ξεκάθαρη διγλωσσία για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία που έγινε σαφής ακόμη και παρουσία της κ. Κοβέσι στην Αθήνα. Ο Άδωνις Γεωργιάδης συνέχισε τις αιχμές σχολιάζοντας μάλιστα σκωπτικά ότι “όσο μας επιτρέπει η κ. Κοβέσι έχουμε ακόμη Δημοκρατία”, την ώρα που ο  κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης διαβεβαίωνε εκ νέου – στον απόηχο και της συνάντησης του υπουργού Δικαιοσύνης, Γ. Φλωρίδη με την κ. Κοβέσι- πως “η Ελλάδα είναι από τα κράτη τα οποία συνεργάζονται με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και θα συνεχίσει να  συνεργάζεται, όπως προέκυψε και από τις συναντήσεις με τους υπουργούς”.

Νίκος Γιαννόπουλος

Το φαινόμενο της πολύ μεγάλης ακρίβειας στο κρέας είναι πολυπαραγοντικό και οφείλεται σε αιτίες τόσο “ελληνικές” όσο και “εισαγόμενες” αφού η χώρα εισάγει μεγάλες ποσότητες για να ικανοποιήσει τις ανάγκες της.

Αν εξετάσουμε τους εγχώριους παράγοντες της αύξησης των τιμών θα πρέπει, όπως και να έχει να μιλήσουμε για την πανώλη και άλλες ασθένειες που πλήττουν τα ζώα των Ελλήνων κτηνοτρόφων. Το ζωικό κεφάλαιο της χώρας έχει μειωθεί μετά από συνεχείς θανατώσεις, κυρίως αιγοπροβάτων που αντιμετώπιζαν πρόβλημα. Η μείωση ζώων προκαλεί την αύξηση των τιμών αφού η προσφορά μειώνεται.

Την ίδια ώρα, η ενεργειακή κρίση (κατακόρυφη άνοδος των τιμών ενέργειας από το 2022 και μετά) συντελεί επίσης στην αύξηση των τιμών. Οι κτηνοτρόφοι αλλά και χονδρέμποροι του κρέατος παρατηρούν ότι το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και ψύξης του κρέατος είναι σημαντικά επιβαρυμένο (ειδικά η ψύξη, όπως γίνεται εύκολα κατανοητό, παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στη διατήρηση της ποιότητας).

Αν κανείς προσθέσει και το γεγονός ότι οι φυσικές καταστροφές στη χώρα (κάποιες από αυτές ιδιαίτερα εκτεταμένες και σε περιοχές κρίσιμες για την ελληνική κτηνοτροφία) έχει όλο το παζλ των αιτιών made in Greece που προκαλούν αυτήν την αλματώδη αύξηση τιμών.

Όμως η αστάθεια έχει πλήξει την αγορά κρέατος σε παγκόσμιο επίπεδο.

Καταγράφονται μειωμένες ποσότητες παραγωγής σε μεγάλες χώρες όπως η Βραζιλία ενώ η ζήτηση αυξάνεται ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Η μείωση στις περασμένες δεκαετίες των κοπαδιών μοσχαριού εξαιτίας των αυξανόμενων τιμών ζωοτροφών και ξηρασιών έχει δημιουργήσει καθυστέρηση στην ανασύσταση των αγελάδων, δυσκολεύοντας την αύξηση της προσφοράς ενώ, ταυτόχρονα, ρο κόστος των ζωοτροφών, επηρεαζόμενο από την κλιματική αλλαγή (ξηρασίες κτλ) και ενεργειακό κόστος, αυξάνει το κόστος εκτροφής ζώων.

Στην Ελλάδα, όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, η ζήτηση για κρέας είναι ανελαστική, που σημαίνει ότι ακόμα και με αύξηση των τιμών, η ζήτηση δεν μειώνεται σημαντικά, διατηρώντας την υψηλή δαπάνη των νοικοκυριών.

Όμως με τα άλματα των τιμών κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τη διατήρηση αυτής της τάσης και στο μέλλον. 

Θυμίζουμε ότι το μοσχαρίσιο κρέας κοστίζει γύρω στα 15-20 ευρώ το κιλό, το χοιρινό περίπου 7-9 ευρώ και το κοτόπουλο 4-10 ευρώ, ανάλογα με την ποιότητα και την προέλευση. Οι τιμές, μόλις το 2020, ήταν σαφώς μικρότερες, ακόμη και κατά 50%.

Ενώ η οικονομία εισήλθε στο 2024 με αδύναμη βάση, τονίζει το Eurogroup, φαίνεται να υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας στη ζώνη του ευρώ το 2025. Η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή. Ο πληθωρισμός βρίσκεται σε πτωτική πορεία και αναμένεται να είναι κοντά στον στόχο της ΕΚΤ το 2025, ενώ τα αποτελέσματα της αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής λειτουργούν στην οικονομία. Ωστόσο, οι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές παραμένουν, καθώς η παγκόσμια αβεβαιότητα επιβαρύνει τις οικονομικές προσδοκίες.

Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται μια λιτότητα με ευελιξία, που για την Ελλάδα και τις άλλες χώρες μεταφράζεται ως εξης:

– στους νέους δημοσιονομικούς κανόνες (Πλαίσιο) που θα ισχύσουν τη νέα χρονιά.

– στους στόχους και τις δεσμεύσεις που θα τεθούν στα εθνικά Μεσοπρόθεσμα Προγράμματα  για τα έτη 2024-2028 

Επιπλέον: διαπιστώνεται στασιμότητα στην πορεία του ΑΕΠ, οι αγορές ελέγχουν κάθε ενέργεια που απειλεί τη δημοσιονομική πειθαρχία, ο εξοβελισμός των έκτακτων μέτρων στήριξης από τη “φαρέτρα” των κρατών μελών, αλλά και η “πρόκριση” διαρθρωτικών και όχι επιδοματικών πολιτικών, για την ενίσχυση των ευάλωτων ομάδων.

• Με βάση όλα αυτά υπήρξαν οι αναφορές από επίσημα κυβερνητικά χείλη οι οποίες δεν μπορούν να μην συνδεθούν και με τον αέρα της υπεροχής που έχει η κυβέρνηση ενόψει ευρωεκλογών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του το πρωί της Τρίτης (12/3) στον ΣΚΑΪ, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για να δοθεί φέτος το έκτακτο επίδομα Πάσχα στους δικαιούχους. “Έχουμε έναν δύσκολο προϋπολογισμό να υλοποιήσουμε. Αν μπορούμε να κάνουμε κάτι για τους ευάλωτους, θα το κάνουμε απολογιστικά στο τέλος του χρόνου. Θα ήταν πολύ εύκολο να πω ότι εκλογές έρχονται, να δώσουμε κάτι. Όμως δεν θα το κάνω», ανέφερε χαρακτηριστικά.  “Θα ήταν πολύ εύκολο να πω ότι έρχονται εκλογές, θα δώσω χρήματα. Δεν νομίζω ότι αυτές οι παρεμβάσεις έχουν πολιτικό αποτέλεσμα. Πρέπει να σιγουρευτούμε ότι το τραπέζι της Σαρακοστής και του Πάσχα θα είναι ανεκτό”, τονισε και πρόσθεσε ότι “είναι πολύ πιο σημαντικό να αυξάνονται οργανικά οι μισθοί από το να δίνουμε επίδομα (Πάσχα)”.

Αναφερόμενος, δε, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ακρίβεια, επισήμανε ότι το βασικό διαρθρωτικό μέτρο αντιμετώπισης του προβλήματος είναι οι αυξήσεις στους μισθούς. “Η ακρίβεια είναι το πρώτο και σημαντικότερο πρόβλημα. Πώς απαντάμε; Με αυξήσεις μισθών. Θα επιμείνω σε αυτό, γιατί έχουμε θέσει ως στόχο το 2027 ο μέσος μισθός να είναι 1.500 ευρώ και ο κατώτατος 950 ευρώ. Οι επιχειρήσεις πρέπει να πληρώσουν περισσότερο για να προσελκύσουν εργαζόμενους”, τόνισε, λέγοντας ακόμη ότι έμφαση δίνεται και στους ελέγχους. Για τον κατώτατο μισθό ανέφερε ότι η νέα αύξηση θα ανακοινωθεί εντός του Μαρτίου και θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Απριλίου. Όπως είπε, ο νέος κατώτατος μισθός θα είναι πάνω από 800 ευρώ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι το ΑΕΠ του 2023 έκλεισε στο 2%, ενώ η πρόβλεψη ήταν για 2,4%

Με βάση τις τελευταίες ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ  ο “βατήρας” εκτέλεσης του τρεχοντος κρατικού προϋπολογισμού ξεκινά από λιγότερο ευνοϊκή βάση, σε σχέση με αυτήν που αρχικών είχε προβλεφθεί. Έτσι στο 2% διαμορφώθηκε ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ με την επίδοση του 4ου τριμήνου στο 1,2% σε ετήσια βάση.  Οι ανακοινώσεις,  διαμορφώνουν μια “μετενέργεια” για φέτος κι αποτελούν και “βαρόμετρο” για τις όποιες επιλογές, ένεκα των νέων αναγκών που φέρνει η συγκυρία (κλιματική κρίση, πράσινη μετάβαση κτλ).

Υπενθυμίζεται ότι η πρόβλεψη από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στον προϋπολογισμό ήταν για ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ στο 2,4%. Επίσης ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2023, (Πρόγραμμα Σταθερότητας) είναι για 1,1% του ΑΕΠ, ενώ για φέτος ο “πήχης” είναι στο 2,1% του ΑΕΠ, κάτι άκρως απαιτητικό, με δεδομένο ότι η ανάπτυξη δεν “καλπάζει” αλλά ουσιαστικά βασίζεται σε μια “πληθωριστική” αποτύπωση μεγεθών.

Στις Βρυξέλλες, σήμερα σε κοινή συνεδρίαση οι υπουργοί Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων της ΕΕ θα συζητήσουν με θέμα τις κοινωνικές επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, την μακροοικονομική σταθερότητα και την κοινωνική σύγκλιση. Στο Ecofin θα συζητηθεί η πορεία εφαρμογής του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και ο οικονομικός και δημοσιονομικός αντίκτυπος του πολέμου στην Ουκρανία ενώ στο επίκεντρο πάντα είναι οι κατευθυντήριες γραμμές του προϋπολογισμού της ΕΕ για το έτος 2025.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Οι καρκινογόνες ουσίες είναι ουσίες που έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν καρκίνο στον άνθρωπο. Σύμφωνα με το IARC, υπάρχουν τέσσερα διαφορετικά επίπεδα ταξινομήσεων:

• καρκινογόνα,
• μάλλον καρκινογόνα,
• πιθανώς καρκινογόνα
• και μη ταξινομήσιμα.

Τα επίπεδα βασίζονται στην ισχύ των αποδεικτικών στοιχείων και όχι στο πόσο επικίνδυνη είναι μια ουσία.

Ακολουθεί μια γρήγορη αναφορά σε μερικούς από τους κορυφαίους παράγοντες που είναι καρκινογόνοι για τον άνθρωπο με βάση τις ταξινομήσεις τους:

Κατηγορια-1: Όταν μία ουσία θεωρείται «Καρκινογόνος για τους Ανθρώπους»

Σύμφωνα με το IARC, αυτή η ταξινόμηση χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν αρκετές αποδείξεις ότι η ουσία (ή ο παράγοντας) προκαλεί καρκίνο στους ανθρώπους. Συνήθως, η αξιολόγηση βασίζεται σε ευρήματα επιδημιολογικής μελέτης ότι οι άνθρωποι που εκτίθενται στην ουσία αποκτούν καρκίνο.

Κύριες ουσίες και παράγοντες αυτής της κατηγορίας:

Κατηγορια-2: Όταν μία ουσία θεωρείται «Μάλλον Καρκινογόνος για τους Ανθρώπους»

Αυτή η ταξινόμηση χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν περιορισμένα ή ανεπαρκή στοιχεία για την πρόκληση «καρκινογένεσης στον άνθρωπο» και υπάρχουν είτε περισσότερα στοιχεία που δείχνουν ότι προκαλούν καρκίνο σε ζώα είτε ισχυρά στοιχεία που δείχνουν ότι έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με άλλα ανθρώπινα καρκινογόνα.

Κύριες ουσίες και παράγοντες αυτής της κατηγορίας:

Κατηγορια-3: Όταν μία ουσία θεωρείται «Πιθανόν Καρκινογόνος για τους Ανθρώπους»

Αυτή η ταξινόμηση χρησιμοποιείται γενικά όταν είτε υπάρχουν περιορισμένες ενδείξεις «καρκινογένεσης στον άνθρωπο» ή ισχυρές ενδείξεις που δείχνουν ότι ο παράγοντας παρουσιάζει βασικά χαρακτηριστικά των ανθρώπινων καρκινογόνων ουσιών.

Κύριες ουσίες και παράγοντες αυτής της κατηγορίας:

Κατηγορια-4: Όταν μία ουσία «δεν είναι ταξινομημένη όσον αφορά την πρόκληση καρκίνου στους ανθρώπους»

Αυτή η ταξινόμηση χρησιμοποιείται όταν τα στοιχεία καρκινογένεσης στον άνθρωπο είναι ανεπαρκή. Σύμφωνα με το IARC, αυτό περιλαμβάνει την κατανάλωση καφέ, την προσωπική χρήση προϊόντων βαφής μαλλιών, τη χρήση φωτιστικών φθορισμού, το χλωριωμένο πόσιμο νερό, τα εξαιρετικά επεξεργασμένα ορυκτέλαια, το τσάι και τα μελάνια εκτύπωσης.

Ο πρώτος παράγοντας αφορά στις πολύ μεγάλες ποσότητες λαδιού μέσα σε μεγάλα δοχεία που βρίσκονται στις ψήκτρες, τα οποία δοχεία είναι υπό πίεση και χρησιμοποιούνται για το σύστημα πέδησης των τρένων, ενώ ο δεύτερος παράγοντας αφορά στους συσσωρευτές ηλεκτρικής ενέργειες που τροφοδοτούν το τρένα με ρεύμα.

Αυτό που θα ερευνηθεί ωστόσο, είναι και η ύπαρξη φιαλών υγραερίου, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν την μεγάλη έκρηξη και λόγω των θερμοκρασιών που αναπτύχθηκαν, να εξαϋλώθηκαν.

Σύμφωνα με το mega βρέθηκαν δύο άθικτες φιάλες υγραερίου στο σημείο του δυστυχήματος. Αυτό το γεγονός προκαλεί προβληματισμούς για το πώς βρέθηκαν εκεί οι φιάλες κι εάν επιτρεπόταν να υπάρχουν εντός του τρένου.

Επίσης, εξετάζεται το κατά πόσο μπορεί να υπήρχαν κι άλλες φιάλες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν την έκρηξη. Όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές ενημέρωσης, με βάση συγκεκριμένη ΚΥΑ, μπορούν να φορτωθούν φιάλες ωστόσο υπό προϋποθέσεις.

Προθεσμία για τον σταθμάρχη

Προθεσμία μέχρι το Σάββατο για να απολογηθεί πήρε ο σταθμάρχης Λάρισας, με το κατηγορητήριο να είναι βαρύ. Ο Στέφανος Παντζαρτζίδης, συνήγορος του σταθμάρχη, σημείωσε ότι «πενθεί όλη η Ελλάδα για αυτό που έγινε. Ο κατηγορούμενος είναι κυριολεκτικά συντετριμμένος. Είναι πολύ νωρίς για δηλώσεις, καθώς ακόμη δεν έχουμε λάβει αντίγραφα της δικογραφίας, η οποία δεν έχει τελειώσει. Έχει αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογεί, στα πλαίσια της ευθύνης που έπρεπε να έχει και έχει, αλλά από εκεί και πέρα αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι δεν πρέπει να επικεντρώνουμε στο δέντρο, ενώ πίσω από αυτό υπάρχει ένα ολόκληρο δάσος».

Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι «αυτά θα γίνουν σε δεύτερο χρόνο και αφού μελετηθεί η δικογραφία».

Μετά από ερώτηση, ο κ. Παντζαρτζίδης επανέλαβε ότι από τον κατηγορούμενο υπάρχει ανάληψη ευθυνών στο μέτρο που του αναλογεί. «Από εκεί και πέρα, αν υπάρχουν κι άλλα θέματα που δεν αφορούν δική του υπευθυνότητα, υποχρέωση ή αμέλεια, αυτό θα το εξετάσει η Δικαιοσύνη», είπε.

Ο δικηγόρος πρόσθεσε ότι η πλευρά του κατηγορούμενου είναι πάρα πολύ ευχαριστημένη με τον λεπτό τρόπο που χειρίζεται η Εισαγγελία την υπόθεση.

Επίσης, μετά από επίμονες ερωτήσεις των δημοσιογράφων, ο Στέφανος Παντζαρτζίδης ξεκαθάρισε ότι η κατηγορία που βαραίνει τον σταθμάρχη είναι διατάραξη συγκοινωνιών στην κακουργηματική της μορφή, ωστόσο τόνισε ότι και τα ΜΜΕ θα ενημερωθούν όταν η πλευρά του κατηγορούμενου πάρει τα αντίγραφα της δικογραφίας στα χέρια της.

Η έρευνα εκτός από τον σταθμάρχη επεκτείνεται προς πάσα κατεύθυνση, μετά την νέα παραγγελία του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Ντογιάκου, για ευθύνες και άλλων προσώπων. Σύμφωνα με πληροφορίες θα αναζητηθούν τυχόν παραλήψεις τελευταίων ετών για δικλίδες ασφαλείας που έπρεπε να υπάρχουν αλλά και για τον τρόπο επιλογής και τοποθέτησης του σταθμάρχη στην συγκεκριμένη θέση.η ανακύκλωση θα μπορούσε να λύσει την έλλειψη μετάλλων μπαταρίας

Του Αντρέα Παναγόπουλου

Σε όλους τους υπόλοιπους που φτιάχνουν σενάρια, κάνουν υποθέσεις εργασίας και αναλύσεις σε «εξελόχαρτα» δεν θα έπρεπε να χαραμίσουμε ούτε σέντσι εάν όλα αυτά δεν συνοδεύονται από μία ενδελεχή ανάλυση του πως ήταν ο κόσμος μία μέρα πριν ο κοροναϊός κλείσει το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας στο σπίτι του και πατήσει το «pause» στις παγκόσμιες οικονομικές, γεωπολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις.

Κι επίσης αν δεν συνοδεύονται σε πλήρη καταγραφή των ελλείψεων, των αδυναμιών και των λαθών που μας έφεραν μπροστά σε αυτή την πρωτοφανή υγειονομική (και όχι μόνο) κρίση.

Κανένα από τα μεγάλα προβλήματα όπως είναι οι κοινωνικές ανισότητες, η φτώχεια, ύφεση, το ιδιωτικό και δημόσιο χρέος, καμία από τις τοπικές, proxy συγκρούσεις, στη Συρία, στη Λιβύη, στο Ιράκ, στη Νιγηρία αλλά και οι κοινωνικές αναταραχές σε Ευρώπη, Νότια Λατινική Αμερική, Αφρική, Ινδίες και νοτιοδυτική Ασία δεν επιλύθηκαν όταν σκεπάστηκαν από το πέπλο της πανδημίας. Ισα-ίσα μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι όχι απλώς θα οξυνθούν, την επόμενη ημέρα αλλά ότι θα πάρουν νέες απρόβλεπτες (κι αυτές) διαστάσεις και θα επεκταθούν και σε άλλα σημεία της υφηλίου.

Παλιοί και νέοι παίκτες θα επιδιώξουν να καταλάβουν νέες, προνομιούχες θέσεις στη διεθνή σκακιέρα αλλά και να ανατρέψουν το συσχετισμό δυνάμεων του χθες.

Εδώ θα πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπ’όψιν κάτι που ίσως τώρα παραβλέπουμε και είναι ότι η πανδημία ήταν το μικρότερο κακό στις διακεκαυμένες περιοχές του πλανήτη σε απόλυτους αριθμούς θυμάτων. Οταν μία χώρα μετράει 400.000 νεκρούς εξ’ αιτίας του πολέμου, μερικές χιλιάδες νεκροί από τον ιό είναι σταγόνα στον ωκεανό του αίματος που ρέει… Κι αυτό δεν ισχύει μόνο για τη Συρία αλλά και για δεκάδες άλλες περιοχές που μαστίζονται από εμφύλιες ή διασυνοριακές συγκρούσεις, πείνα και τοπικές επιδημίες. 

Αντίθετα, τα πλήγματα που έχουν δεχτεί οι «ειρηνικές» δυτικές χώρες είναι συντριπτικά με την ανθρωπιστική καταστροφή να απειλεί τα θεμέλιά τους. Θεμέλια που είχαν ήδη υπονομευθεί από την πολυετή οικονομική κρίση. Είναι, έτσι, αναμενόμενο οι μεγάλες αλλαγές της επόμενης ημέρας και η επιδείνωση της θέσης τους ή η ριζική αλλαγή πορείας τους να αφορά περισσότερο αυτές τις χώρες, της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής αλλά και συνολικά τις χώρες του G20 που  εξαναγκάστηκαν να παραδεχτούν τις βαθιές συστημικές αδυναμίες των συστημάτων υγείας.

Μόνο που κι αυτή, η αναγκαστική παραδοχή είναι στενόκαρδη και λειψή καθώς  πολύ σύντομα θα ανακαλύψουν είτε το παραδέχονται είτε όχι ότι οι συστημικές αδυναμίες του Παλιού Κόσμου δεν περιορίζονται μόνο στα συστήματα υγείας αλλά διατρέχουν οριζόντια και κάθετα όλους τους τομείς της οικονομίας και των θεσμών του κράτους αφήνοντας ξεκρέμαστους και χωρίς δίκτυ προστασίας τους πολίτες τους και ιδιαίτερα τους πλέον ευάλωτους, τους ηλικιωμένους, τους άνεργους, το πρεκαριάτο της ελαστικής απασχόλησης, τις μειονότητες αλλά και το σύνολο σχεδόν της μεσαίας τάξης που τώρα θα αντιμετωπίσει ξανά το τσουνάμι της ανεργίας και της μείωσης των εισοδημάτων της όντας ήδη καταχρεωμένη σε τράπεζες και δημόσιο.

Πέρα όμως από τις συνέπειες που θα υπάρξουν στην οικονομία, στις εργασιακές σχέσεις και στο βιωτικό επίπεδο των δυτικών πολιτών ένας πολύ σημαντικός, αστάθμητος παράγοντας των όποιων εξελίξεων είναι η επίδραση του πολυήμερου (ίσως και πολύμηνου αλλά και επαναλαμβανόμενου, αν υπάρξουν νέα κύματα της πανδημίας) lockdown στο ψυχισμό, στη νοοτροπία, στις καταναλωτικές και άλλες συνήθειες αλλά και στις ιδέες και στις πολιτικές εκτιμήσεις εκατομμυρίων ανθρώπων που εξαναγκάστηκαν να ζήσουν σε πρωτόγνωρες συνθήκες.

Μία τέτοιας έκτασης αλλαγή του τρόπου ζωής δεν μπορεί να ξεχαστεί την επόμενη ημέρα όταν ακόμη και λιγότερο επείγουσες και ειδικές καταστάσεις ξέρουμε ότι εγγράφονται ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη. Με όλα τα αρνητικά αλλά και τα θετικά του, διότι υπάρχουν και αυτά…

Πως οι δυτικοί πολίτες θα ζητήσουν πίσω στο ακέραιο όλες τις ελευθερίες που στερήθηκαν αλλά και την ανάκληση κάθε μέτρου επιτήρησης, ελέγχου και παρακολούθησης της προσωπικής τους ζωής κόβοντας την όρεξη σε όσα καθεστώτα βρήκαν την ευκαιρία να ασκήσουν αυταρχική εξουσία με αφορμή τον κοροναϊό;

Με ποιο τρόπο  οι δυτικοί πολίτες θα ζητήσουν πίσω στο ακέραιο όλες τις ελευθερίες που στερήθηκαν αλλά και την ανάκληση κάθε μέτρου επιτήρησης, ελέγχου και παρακολούθησης της προσωπικής τους ζωής κόβοντας την όρεξη σε όσα καθεστώτα βρήκαν την ευκαιρία να ασκήσουν αυταρχική εξουσία με αφορμή τον κοροναϊό.

Άραγε θα κάνουν βήματα πίσω ή αντίθετα θα επιβάλουν την ενίσχυση των συστημάτων υγείας και του παραμελημένου ή και εντελώς καταργημένου κοινωνικού κράτους στα χρόνια της οικονομικής κρίσης και πριν από αυτά;

Κατά πόσο θα καταλάβουν ότι αυτές τις δύσκολες εβδομάδες της απομόνωσης, του περιορισμού των κινήσεων, της κοινωνικής απόστασης κρατηθήκαμε όρθιοι χάρη στους γιατρούς, τους νοσηλευτές και νοσοκόμους, το πρεκαριάτο των ανθρώπων που δουλεύουν στα σούπερ-μάρκετ και τις ταχυμεταφορές, στους οδηγούς των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, στης «γης τους κολασμένους» αλλά και ότι πηγή όλων των δεινών μας δεν είναι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες;

Πως οι δυτικοί πολίτες θα ζητήσουν πίσω στο ακέραιο όλες τις ελευθερίες που στερήθηκαν αλλά και την ανάκληση κάθε μέτρου επιτήρησης, ελέγχου και παρακολούθησης της προσωπικής τους ζωής κόβοντας την όρεξη σε όσα καθεστώτα βρήκαν την ευκαιρία να ασκήσουν αυταρχική εξουσία με αφορμή τον κοροναϊό;

Πως δεν θα κάνουν βήμα πίσω αλλά αντίθετα θα επιβάλουν την ενίσχυση των συστημάτων υγείας και του παραμελημένου ή και εντελώς καταργημένου κοινωνικού κράτους στα χρόνια της οικονομικής κρίσης και πριν από αυτά;

Πόσο θα καταλάβουν ότι αυτές τις δύσκολες εβδομάδες της απομόνωσης, του περιορισμού των κινήσεων, της κοινωνικής απόστασης κρατηθήκαμε όρθιοι χάρη στους γιατρούς, τους νοσηλευτές και νοσοκόμους, το πρεκαριάτο των ανθρώπων που δουλεύουν στα σούπερ-μάρκετ και τις ταχυμεταφορές, στους οδηγούς των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, στης «γης τους κολασμένους» αλλά και ότι πηγή όλων των δεινών μας δεν είναι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες;

Κατά πόσο θα συνειδητοποιήσουν το ότι σε χώρες όπως η Ελλάδα όπου δεν υπήρξε “Ολοκαύτωμα” των ηλικιωμένων αυτό συνέβη διότι δεν τους αποθέτουμε μαζικά σε ιδρύματα και γηροκομεία όταν πάψουν να είναι παραγωγικοί όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες της Δύσης;

Αλλά και κατά πόσο θα συνειδητοποιήσουν -και πως θα εκμεταλλευτούν αυτή τη γνώση- ότι το περιβάλλον και το κλίμα ωφελήθηκαν από το μαζικό lockdown οπως αποδεικνύουν τα στοιχεία μετρήσεων αλλά και οι εικόνες των δορυφόρων που δείχνουν τον πλανήτη να παίρνει βαθιές ανάσες μέσα σε ελάχιστο σχετικά διάστημα μείωσης της ανθρώπινης δραστηριότητας;

Ισως τέλος να αναρωτηθούν για τις δυνατότητες των ψηφιακών τεχνολογιών στους τομείς της εργασίας, την εκπαίδευσης, των δημόσιων υπηρεσιών, του εμπορίου αλλά και των διαπροσωπικών σχέσεων που ενώ είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο, μέχρι χθες έμεναν ουσιαστικά ανεκμετάλλευτες από την κοινωνία ως αναγκαία πρόσθετα των smart τηλεφώνων, των γκάτζετ και επιχειρήσεων όπως η Google και το Facebook…

Από όλα τα παραπάνω, αν ισχύσουν, εξαρτάται το αν η επόμενη μέρα θα είναι μία καλύτερη ημέρα ή μία επιστροφή στην π.Κ. (προ Κοροναϊού) εποχή ή ακόμη χειρότερα, σε μία αυταρχική, ακραία νεοφιλελεύθερη περίοδο.

Από όλα τα παραπάνω και από κάτι ακόμη: το επαναπροσδιορισμό του τι σημαίνει ανάπτυξη και παγκοσμιοποίηση. Μακριά από τον δίχως όριο και χωρίς εκτίμηση του κόστους για την ανθρώπινη ζωή και υγεία, ανάπτυξη που πάνω του πατάει τόσο ο καπιταλισμός όσο και ο κλασικός μαρξισμός. Οδηγώντας μας στον ανορθολογισμό και τον θάνατο…

Ας ήμαστε μετρημένα αισιόδοξοι…

(*μ.Κ. : μετά τον Κοροναϊό)