Του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου

Η βία κατά των παιδιών, όπως και η βία που εκπορεύεται από ανηλίκους, αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας που μπορεί να συμβαίνει στο σπίτι, στο σχολείο, στην κοινότητα και πλέον με ένταση στο διαδίκτυο. Και ως φαινόμενο με αδρές κοινωνικές και πολιτισμικές αναφορές δεν αντιμετωπίζεται στη ρίζα του με καταστολή, αλλά με πρόληψη και ενδυνάμωση του ευάλωτου.

Η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια και κυρίως από το 2019, υλοποιεί ευρύ αριθμό πολιτικών έναντι όλων των μορφών βίας, που διαπνέονται από σύγχρονες αντιλήψεις για την πρόληψη, την προστασία των ανηλίκων, την υποστήριξη των θυμάτων, αλλά και την αποκατάσταση και την κοινωνική επανένταξη ανηλίκων παραβατών. Δίνουμε έμφαση στην αξιοποίηση σύγχρονων μέσων, όπως τα τεχνολογικά εργαλεία (πλατφόρμα Stop Bullying, Safe Youth, τώρα πια και το Kids Wallet). Η χώρα μας διαθέτει ένα θεσμικό πλαίσιο που ακολουθεί τις διεθνώς παραδεδεγμένες γενικές αρχές και διαδικασίες της ποινικής δικαιοσύνης ανηλίκων. 

Γιατί λοιπόν χρειάστηκε να εκπονηθεί Εθνική Στρατηγική όταν μάλιστα τα στοιχεία της Interpol, της Europol και Eurostat δείχνουν ότι η Ελλάδα δεν είναι μια δυστοπία βίας αλλά βρίσκεται στο μέσο όρο της Ευρώπης ως προς τις παραβατικές συμπεριφορές των νέων;

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε σημαντικές  ποσοτικές και  ποιοτικές αλλαγές στην εξέλιξη του φαινομένου με βάση τα στοιχεία της της ΕΛΑΣ. Πολλαπλά περιστατικά νεανικής βίας -βίας κατά των παιδιών και παραβατικότητας ανηλίκων- που απαιτούν να εγκύψουμε πιο προσεκτικά στο πρόβλημα. Υπάρχει όντως έξαρση του φαινομένου ή μήπως μεγαλύτερη καταγραφή άρα και ορατότητα τόσο της βίας κατά των παιδιών όσο και της παραβατικότητας ανηλίκων; Σε κάθε περίπτωση έπρεπε να μελετήσουμε προσεκτικά τα νέα δεδομένα και να δούμε τι μπορούμε να βελτιώσουμε στις υλοποιούμενες πολιτικές, ποια πρόσθετα μέτρα μπορούμε να λάβουμε ως Πολιτεία για να το αντιμετωπίσουμε. 

Πέρυσι ο Πρωθυπουργός ανέθεσε σε μια Επιτροπή υψηλού κύρους, σε ακαδημαϊκούς δασκάλους και ερευνητές από ένα ευρύ διεπιστημονικό πεδίο ειδικοτήτων να μελετήσουν όλα τα φαινόμενα που αφορούν τη βία και την παραβατικότητα ανηλίκων. Να συγκρίνουν τι κάνει η Ελλάδα με όσα γίνονται σε άλλες χώρες, να αναδείξει και άλλες πρακτικές, να μελετήσει δεδομένα  και να προτείνει στην κυβέρνηση έναν συγκεκριμένο οδικό χάρτη για το πως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το πολύ σύνθετο φαινόμενο. 

Η Επιτροπή μέτρησε και αξιολόγησε τις 138 πολιτικές που ήδη εφαρμόζουμε από το 2019 έως σήμερα και έκρινε ότι υπάρχει ένα ικανοποιητικό πλαίσιο πολιτικών από την Πολιτεία, το οποίο όμως μπορεί να γίνει καλύτερο. Διατύπωσε συγκεκριμένες προτάσεις για τη βελτίωση των εφαρμοζόμενων δημόσιων πολιτικών και ταυτόχρονα κατέληξε σε 29 νέες προτάσεις πολιτικής, εκ των οποίων 7 είναι εμβληματικές και 5 οριζόντιες καθώς και 69 μέτρα που θα εφαρμόσει η κυβέρνηση με τη συνδρομή των αρμόδιων υπουργείων. 

Η Στρατηγική έχει την εξής καινοτομία: συνδυάζει την μελέτη της βίας με αυτήν της παραβατικότητας, καθώς  αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία. Πολλές έρευνες επιβεβαιώνουν ότι παιδιά που βιώνουν ή γίνονται μάρτυρες βίας – σωματικής, συναισθηματικής ή σεξουαλικής- διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμπλακούν σε παραβατική συμπεριφορά, χαμηλής ή και βαριάς ποινικής απαξίας είτε ως παιδιά είτε αργότερα  ως ενήλικες. 

Οι προτεινόμενες από την Επιτροπή παρεμβάσεις -όπως άλλωστε και οι πολιτικές που ήδη υλοποιεί η κυβέρνηση – έχουν ως βασική αρχή τη μέριμνα για την προστασία και την ευημερία των παιδιών. Δεν αποτελούν θέσφατα αλλά διεπιστημονικές προσεγγίσεις που καταδεικνύουν την ανάγκη για ευρεία κοινωνικο-πολιτική συνεννόηση και συνεργασία απέναντι στο πολυπαραγοντικό φαινόμενο της βίας. 

Η Εθνική Στρατηγική ήδη έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα government.gov.gr και  στις ιστοσελίδες των 10 υπουργείων που εμπλέκονται στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των πολιτικών γυρω απο τη βία και την παραβατικότητα ανηλίκων.  

Χρειάζεται ως κοινωνία να σταθούμε συντεταγμένα απέναντι στη βία και να δίνουμε το καλό παράδειγμα στα παιδιά. Τα παιδιά δεν θα μπορέσουν να μάθουν ούτε να εκπαιδευτούν αν δεν πάρουν θετικά παραδείγματα και υποδείγματα από τους ενηλίκους. Πίσω από κάθε νέο που σηκώνει ένα όπλο, πίσω από κάθε νέο που ξεσπά, πίσω από κάθε σωματική ή λεκτική βία, πίσω από κάθε νέο που εντάσσεται σε μία συμμορία υπάρχει συνήθως ένα τραύμα, υπάρχει μία ιστορία πόνου ή παραμέλησης, ένα έλλειμμα φροντίδας, αιτίες που χρειάζεται όλοι να κατανοήσουμε. Εμείς θέλουμε να είμαστε ένα κράτος φροντίδας, ένα κράτος που νοιάζεται να ενδυναμώσει τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς προκειμένου να κατανοήσουν αυτά τα σύνθετα κοινωνικά ζητήματα καλύτερα, να τα ερμηνεύσουν  και να έχουν εργαλεία στα χέρια τους για να μπορέσουν να τα διαχειριστούν. Όλοι μαζί λοιπόν δίπλα στα παιδιά, δίπλα στις οικογένειες, δίπλα στους εκπαιδευτικούς, μαζί με την επιστήμη, μαζί με την πολιτεία σε ένα πνεύμα κατανόησης, προφανώς ελευθερίας αλλά και ασφάλειας για να μπορέσουμε να έχουμε τις κατάλληλες απαντήσεις. 

Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να συμβάλλουμε στη μείωση της νεανικής παραβατικότητας και θα δημιουργήσουμε ασφαλέστερα περιβάλλοντα για τις μελλοντικές γενιές. Τους το οφείλουμε.

Σύμφωνα με όσα γράφει ο Στράτος Λούβαρης στο protothema.gr, στη σύλληψη πέντε μαθητών γυμνασίων που επιτέθηκαν σε μια 13χρονη και βιντεοσκοπούσαν τις πράξεις τους, προχώρησαν οι αρχές στα Γιάννενα το μεσημέρι της Παρασκευής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ανήλικη, μαζί με τη μητέρα της, μετέβησαν στο αστυνομικό τμήμα και κατήγγειλαν ότι ομάδα συμμαθητών της, αποτελούμενη από τέσσερα αγόρια και ένα κορίτσι ηλικίας 13 ετών (μαθητές Β’ Γυμνασίου), την ξυλοκόπησαν και παράλληλα κατέγραφαν σε βίντεο με κινητό τηλέφωνο το περιστατικό.

Συγκεκριμένα κατήγγειλε ότι είχε προηγούμενες διαφορές με την άλλη κοπέλα και όταν η ομάδα των ανηλίκων την πλησίασε ένας από αυτούς την απώθησε και άρχισε να την κλωτσάει στα πόδια με τους υπόλοιπους να τον παροτρύνουν να συνεχίσει, ενώ ένας άλλος τραβούσε βίντεο με το κινητό του.

Σύμφωνα με πληροφορίες, της ζητούσαν επίμονα να παραδεχτεί κάτι το οποίο το θύμα αρνιόταν ότι έκανε εις βάρος της ανήλικης που ήταν στην παρέα των αγοριών.

Το περιστατικό συνέβη περίπου στις 12 το μεσημέρι, εκτός σχολικού περιβάλλοντος.

Μετά την καταγγελία οι πέντε ανήλικοι συνελήφθησαν και σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για παράνομη βία, απλή σωματική βλάβη και παράβαση της νομοθεσίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Επιπλέον συνελήφθησαν και οι γονείς τους για παραμέληση εποπτείας ανηλίκου. Αφού ενημερώθηκε ο αρμόδιος εισαγγελέας παραγγέλθηκε ιατροδικαστική εξέταση και αφέθηκαν όλοι ελεύθεροι.

Οι αστυνομικοί έκαναν έλεγχο και σε δύο δίκυκλες μοτοσικλέτες. Προσήχθησαν δύο ενήλικοι, ενώ βεβαιώθηκε και μία παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, σε ενήλικα.

Στόχος των αστυνομικών αρχών ήταν η συλλογή στοιχείων και η χαρτογράφηση της κίνησης ανηλίκων που ενδεχομένως εμπλέκονται σε περιστατικά παραβατικότητας. Στοιχεία που αξιοποιούνται για τον σχεδιασμό στοχευμένων δράσεων σε περιοχές όπου διαπιστώνεται συσσώρευση περιστατικών ανήλικης παραβατικότητας.

Η δράση σχεδιάστηκε από την Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων της Διεύθυνσης Ασφάλειας Θεσσαλονίκης και υλοποιήθηκε με την συνδρομή των Διευθύνσεων Ασφάλειας, Αστυνομίας, Άμεσης Δράσης και Αλλοδαπών Θεσσαλονίκης. Ανάλογες εξορμήσεις θα συνεχιστούν για την πρόληψη και αντιμετώπιση της νεανικής εγκληματικότητας.

Προανήγγειλε επίσης ότι μέχρι το τέλος Μάϊου θα τεθεί σε λειτουργία εφαρμογή στο κινητό, μέσω της οποίας γονείς και παιδιά θα μπορούν συμπληρώνοντας σε μία φόρμα όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, να ενημερώνουν την αστυνομία για κάτι παραβατικό που πέφτει στην αντίληψή τους.

Ο κύριος Χρυσοχοϊδης ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας καταγγέλθηκαν 108 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας ενώ έγιναν 69 συλλήψεις με την αυτόφωρη διαδικασία.

Αναφερόμενος στη νεανική παραβατικότητα, τόνισε ότι μέσα σε μόλις δύο μήνες είχαμε 700 συλλήψεις νέων.

Σχετικά με το σύστημα αξιολόγησης, ο υπουργός παραδέχθηκε ότι μέχρι στιγμής δεν γίνεται αξιολόγηση στην Αστυνομία, προαναγγέλλοντας ωστόσο ότι αυτό θα αλλάξει ριζικά και επισημαίνοντας ότι για τους αστυνομικούς που κρίνονται ακατάλληλοι θα λαμβάνονται μέτρα.

Όπως έγινε γνωστό από την ΕΛΑΣ, το 15χρονο θύμα βρισκόταν με φίλους του στην πλατεία Αγίας Παρασκευής, όταν τον προσέγγισε η παραπάνω ομάδα ατόμων με απειλητικές διαθέσεις.

Ο 15χρονος απομακρύνθηκε από το σημείο, με την ομάδα ατόμων να τον καταδιώκουν και αφού έπεσε στο έδαφος, ο κατηγορούμενος του επιτέθηκε με γροθιές και λακτίσματα, απευθυνόμενος στο θύμα με υβριστικές εκφράσεις.

Αστυνομικοί αναζήτησαν τον δράστη και αφού τον ακινητοποίησαν, τον οδήγησαν στο Τμήμα Ασφαλείας Αγίας Παρασκευής, όπου σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος του για εξύβριση και σωματική βλάβη.

Παράλληλα, αστυνομικοί της Ομάδας ΔΙ.ΑΣ. συνέλαβαν το βράδυ της Παρασκευής δύο 17χρονους στην περιοχή της Βουλιαγμένης.

Ειδικότερα, οι αστυνομικοί εντόπισαν τους 17χρονους μέσα σε ένα όχημα, το οποίο έκριναν ότι ήταν ύποπτο και τους κάλεσαν σε έλεγχο.

Κατά τη διενέργεια του ελέγχου στο εσωτερικό του αυτοκινήτου, κατελήφθησαν να κατέχουν αναδιπλούμενο σουγιά και 7 αυτοσχέδιες νάιλον συσκευασίες που περιείχαν 12,5 γραμμ. κάνναβη, επιμελώς κρυμμένες εντός λούτρινης κούκλας.

Ακολούθως, οδηγήθηκαν στο Τμήμα Ασφαλείας Βάρης, Βούλας και Βουλιαγμένης και σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος τους για παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων και περί εξαρτησιογόνων ουσιών, ενώ κατασχέθηκαν τα παραπάνω και το αυτοκίνητο.

Επιπλέον, συνελήφθησαν και οι γονείς των παραπάνω νεαρών για παραμέληση της εποπτείας τους.

Από την Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε απογευματινές και βραδινές ώρες χθες, στην περιοχή της Αγίας Παρασκευής, ειδική επιχειρησιακή δράση για την πρόληψη της παραβατικότητας των ανηλίκων.

Στο πλαίσιο της δράσης, η οποία αναπτύχθηκε σε αθλητικό – πολιτιστικό πάρκο και σε πλατεία της περιοχής, ελέχθησαν 37 άτομα, εκ των οποίων 32 ανήλικοι και προσήχθη ανήλικος στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής, ενώ βεβαιώθηκε τροχονομική παράβαση για στέρηση άδειας μοτοποδηλάτου.

Σκοπός της δράσης ήταν η συλλογή στοιχείων και η χαρτογράφηση της κίνησης ανηλίκων που ενδεχομένως εμπλέκονται σε περιστατικά παραβατικότητας.

Τα στοιχεία που συλλέγονται θα αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης και διερεύνησης για το σχεδιασμό στοχευμένων δράσεων σε περιοχές όπου διαπιστώνεται συσσώρευση περιστατικών ανήλικης παραβατικότητας. Ανάλογες εξορμήσεις θα συνεχιστούν στο πεδίο της πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου της νεανικής εγκληματικότητας.

Τις 1.353 φτάνουν οι συλλήψεις ανηλίκων για 1.201 υποθέσεις κατά το μήνα Σεπτέμβριο, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΛ.ΑΣ. 

Όπως φαίνεται, τα περισσότερα περιστατικά παραβατικότητας σε ανήλικους σημειώθηκαν στην Αττική και κατά κύριο λόγο αφορούσαν σε παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, κλοπές, αλλά και πρόκληση σωματικών βλαβών.
 
Πρόκειται για 242 συλλήψεις για παράβαση του Κ.Ο.Κ., 292 για εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας και 86 για πρόκληση σωματικής βλάβης. 

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ. 

Η Ελληνική Αστυνομία ενεργεί, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, για την ασφάλεια της νεολαίας, αντιμετωπίζοντας την παραβατικότητα των ανηλίκων στην Αττική και όλη την Επικράτεια.

Τον Σεπτέμβριο συνελήφθησαν συνολικά 1.353 ανήλικοι για διάφορα αδικήματα, ενώ συνολικά σχηματίστηκαν 1.201 δικογραφίες για ισάριθμες υποθέσεις. Μεταξύ άλλων, από τα στοιχεία σε όλη την ελληνική επικράτεια, τον περασμένο μήνα συνελήφθησαν:

• 86 για πρόκληση σωματικών βλαβών,
• 17 για βιασμό ή προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας, γενετήσιες πράξεις με ανήλικους ή ενώπιόν τους, πορνογραφία ανηλίκων,
• 242 για παραβάσεις του Κ.Ο.Κ. και της οδικής ασφάλειας,
• 28 για παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων,
• 75 για εξαρτησιογόνες ουσίες,
• 292 για εγκλήματα κατά ιδιοκτησίας (κλοπές, ληστείες),
• 2 για αρπαγή ανηλίκων,
• 7 για εγκληματική οργάνωση, 8 για απείθεια και 4 για βία κατά υπαλλήλων και δικαστικών προσώπων,
• 9 για πλαστογραφία, 4 για εμπρησμό και
• 16 για απειλή

Η πλειονότητα των συλλήψεων καταγράφηκε στην Αττική, όπου μεταξύ άλλων συνελήφθησαν:

• 33 για πρόκληση σωματικών βλαβών,
• 10 για βιασμό ή γενετήσιες πράξεις με ανήλικους ή ενώπιόν τους, πορνογραφία ανηλίκων,
• 12 για παραβάσεις του Κ.Ο.Κ. και της οδικής ασφάλειας,
• 13 για παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων,
• 19 για εξαρτησιογόνες ουσίες,
• 147 για εγκλήματα κατά ιδιοκτησίας (κλοπές, ληστείες).

Η Ελληνική Αστυνομία και οι κατά τόπους Διευθύνσεις τους θα συνεχίσουν να ενεργούν στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους για την ασφάλεια της νεολαίας, αντιμετωπίζοντας με τη δέουσα ευαισθησία φαινόμενα νεανικής παραβατικότητας, ενός ζητήματος που απασχολεί πολλές χώρες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.