«Θυμάμαι ως έφηβος τα αγαπημένα μου τραγούδια, το Starman και το Space Oddity. Στο Space Oddity ακούγεται ένα “lift-off”. Αυτό το lift-off σήμερα έγινε πραγματικότητα για την Ελλάδα με τον 18ο μικροδορυφόρο μας», ανέφερε ο υπουργός, συμπληρώνοντας πως αυτό το ιστορικό βήμα «πραγματικά είναι μόνο η αρχή».

   Ο κ. Παπαστεργίου δεν περιορίστηκε στη σημειολογία, αλλά στάθηκε στην ουσία της «διαστημικής αντεπίθεσης» της χώρας. Υπογράμμισε την προσωπική του προσέγγιση στο έργο, δηλώνοντας: «Ως μηχανικός πάντα αυτό αγαπώ και σε αυτό προσδοκώ: το να απαντάμε σε υπαρκτά, πραγματικά προβλήματα με πραγματικές λύσεις». Από την προστασία του πολίτη απέναντι στην κλιματική κρίση μέχρι τη διαφάνεια στις αγροτικές επιδοτήσεις, το μήνυμα ήταν σαφές: Το διάστημα δεν είναι πια μια μακρινή θεωρία, αλλά ένας πυλώνας εθνικής ισχύος και καθημερινής χρηστικότητας.

   Ανατρέχοντας στο πρόσφατο παρελθόν, ο κ. Παπαστεργίου υπενθύμισε τον σκεπτικισμό που αντιμετώπισε η κυβέρνηση το 2023, όταν αποφασίστηκε η ριζική τροποποίηση του προγράμματος: «Οι άνθρωποι της ESA τότε μας θεωρούσαν τρελούς. Μας έλεγαν “παιδιά δεν θα το προλάβετε, μην ακυρώνετε το παλιό πρόγραμμα, καθίστε λιγάκι να δούμε τι θα γίνει”». Και όμως, το πρόγραμμα έτρεξε και σήμερα η χώρα έχει τη δική της δύναμη στο διάστημα.

   Πλέον, με την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης και την έναρξη του Hellas Space 2, η Ελλάδα αποκτά αυτονομία στα δεδομένα. «Δεν δανειζόμαστε πια μόνο πληροφορίες. Έχουμε τους δικούς μας δορυφόρους για να χαρτογραφήσουμε ανά πάσα στιγμή τι συμβαίνει στο έδαφος», τόνισε. Μάλιστα, έκανε ιδιαίτερη μνεία στην καταγωγή του και τις πρόσφατες καταστροφές: «Κατάγομαι από τα Τρίκαλα, από τη Θεσσαλία, όπου ζήσαμε και Daniel και Elias και Ιανό, και ξέρουμε πόσο σημαντικό πλέον είναι να ξέρουμε ανά πάσα στιγμή τι γίνεται στο έδαφος».

   Επιπλέον, αναφέρθηκε στη συμβολή της τεχνολογίας στην εξυγίανση των κρατικών ελέγχων: «Περάσαμε μια χρονιά με πολύ ΟΠΕΚΕΠΕ… Αυτή είναι η απάντηση σε όλα αυτά τα ζητήματα και τις παθογένειες του κράτους όλα αυτά τα χρόνια». Στόχος είναι, όπως είπε, «ο πραγματικός αγρότης που ήθελε να μείνει στο χωράφι του να βλέπει τις επιδοτήσεις να τις παίρνει εκείνος και όχι κάποιος άλλος επιτήδειος».

   Κλείνοντας, ο κ. Παπαστεργίου εστίασε στην ανθρώπινη διάσταση της τεχνολογίας, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τη νέα γενιά επιστημόνων που στελεχώνει τον κλάδο. «Χαίρομαι γιατί βλέπω νέα παιδιά να μένουν στην Ελλάδα και να ασχολούνται με τους ελληνικούς μικροδορυφόρους». Με μια δόση νοσταλγίας και ενθουσιασμού, προσέθεσε: «Αν ήμουν σήμερα 18 και έπρεπε σε μερικές μέρες να κάνω το μηχανογραφικό μου -και δηλώνω πάλι τη σχολή μου, τους ηλεκτρολόγους του Πολυτεχνείου- θα ήθελα πάρα πολύ να ασχοληθώ με το Διάστημα».

   Η σημασία της διοργάνωσης υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι το Greek Space Tech Forum 2026 πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια μίας χρονιάς-ορόσημο καθώς η χώρα μας γιορτάζει τα 20 χρόνια συμμετοχής της στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και ολοκληρώνει το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων με χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Επιπλέον, διοργανώνεται λίγο μετά από τον διπλασιασμό της εθνικής συμμετοχής στα προγράμματα της ESA που ανοίγει το δρόμο για περισσότερα και μεγαλύτερα ευρωπαϊκά διαστημικά έργα στη χώρα μας. Όπως κατέληξε ο υπουργός, «η Ελλάδα σήμερα δεν παρακολουθεί απλά τις εξελίξεις, αλλά συμμετέχει σε αυτές».

Παράλληλα, κατά την παρουσίαση ανακοινώθηκαν δράσεις για την ενίσχυση της εκπαιδευτικής κοινότητας, μεταξύ των οποίων πανελλήνιο μαθητικό πρόγραμμα κατασκευής μικροδορυφόρων, διαγωνισμοί STEM και εκπαιδευτικές δράσεις που θα φέρουν τους μαθητές σε επαφή με τις διαστημικές επιστήμες.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσίασε το νέο εθνικό διαστημικό πρόγραμμα «ΕΛΛΑΣ Space II», συνολικού ύψους 350 εκατ. ευρώ, το οποίο θα υλοποιηθεί σε ορίζοντα τετραετίας με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.

«Σήμερα κάνουμε το επόμενο μεγάλο βήμα, ακόμα μεγαλύτερο τολμώ να πω. Περνάμε από τη δημιουργία υποδομών σε πραγματικές, βιώσιμες εθνικές δυνατότητες. Από το τοπικό πρωτάθλημα πάμε πλέον σε κατηγορία Champions League», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαστεργίου.

Όπως εξήγησε, το πρόγραμμα περιλαμβάνει νέους δορυφόρους παρατήρησης Γης υψηλής ανάλυσης, συστήματα ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών, τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για την αξιοποίηση γεωχωρικών δεδομένων, καθώς και ανάπτυξη εθνικής παραγωγικής βάσης για τη διαστημική βιομηχανία.

Ο υπουργός ανακοίνωσε επίσης την έναρξη του πρώτου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαστημικού Προγράμματος.

«Μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου από όλη την Ελλάδα καλούνται να σχεδιάσουν, να κατασκευάσουν και να στείλουν σε τροχιά πραγματικούς δορυφόρους. Θέλουμε να εμπνεύσουμε μια ολόκληρη γενιά να ονειρευτεί ψηλά, όσο ψηλά μπορεί να φτάσει το ανθρώπινο πνεύμα», τόνισε.

Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής της ESA Γιόζεφ Άσμπαχερ χαρακτήρισε εντυπωσιακή την πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα στον διαστημικό τομέα από το 2019 μέχρι σήμερα.

«Είμαι πραγματικά εντυπωσιασμένος από το πόσο γρήγορα αναπτυχθήκατε, από όσα έχετε πετύχει και από τη συνέπεια με την οποία επενδύετε στο Διάστημα. Η Ελλάδα εξελίσσεται ταχύτατα σε έναν σημαντικό περιφερειακό κόμβο σχεδιασμού δορυφόρων, παρατήρησης της Γης και διαστημικής έρευνας», δήλωσε.

Αναφερόμενος στην προοπτική αποστολής Έλληνα αστροναύτη, ο κ. Άσμπαχερ διευκρίνισε ότι η ESA αναλαμβάνει να διερευνήσει όλες τις προϋποθέσεις για την πραγματοποίηση της αποστολής.

«Θα υποστηρίξουμε τη διερεύνηση των επιλογών για μια μελλοντική σύντομη εμπορική διαστημική πτήση για Έλληνα πολίτη, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τους αστροναύτες και με την υποστήριξη υλοποίησης της ESA. Δεν ανακοινώνουμε σήμερα συγκεκριμένη αποστολή. Ανακοινώνουμε όμως μια σαφή εντολή: Να διερευνήσουμε τον δρόμο που θα οδηγήσει σε αυτήν», ανέφερε.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Γιόζεφ Άσμπαχερ αναφέρθηκε στον Ανδριανό Γολέμη, Έλληνα ιατρό πτήσεων που εργάζεται στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών της ESA στην Κολωνία και συγκαταλέγεται στους επιλαχόντες της τελευταίας διαδικασίας επιλογής αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.

Ο επικεφαλής της ESA επισήμανε ακόμη ότι η Ελλάδα μετατρέπεται πλέον από απλό χρήστη διαστημικών υπηρεσιών σε ενεργό συνδιαμορφωτή της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής.

«Η Ελλάδα δεν είναι πλέον μόνο χρήστης του Διαστήματος. Είναι ενεργός συντελεστής του ευρωπαϊκού διαστημικού οικοσυστήματος. Φέρνει τεχνογνωσία, δυναμισμό, πολιτική βούληση και ξεκάθαρο όραμα. Είναι ένα πολύτιμο μέλος της ESA και είμαστε υπερήφανοι που στεκόμαστε δίπλα της καθώς οικοδομεί τις διαστημικές της δυνατότητες», κατέληξε.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στον απόηχο της επιτυχούς εκτόξευσης των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων, μια εξέλιξη που, όπως επισημαίνεται, δίνει για πρώτη φορά στη χώρα τη δυνατότητα εντοπισμού και παρακολούθησης πυρκαγιών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας ουσιαστικά την Πολιτική Προστασία και την ασφάλεια των πολιτών. Στο ίδιο πλαίσιο, το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων αποτυπώνει μια συστηματική επένδυση στη γνώση, την καινοτομία και τις εθνικές δυνατότητες, με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου διαστημικού οικοσυστήματος.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης παρουσιάστηκε το επιχειρησιακό σύστημα δορυφορικής ανίχνευσης και παρακολούθησης δασικών πυρκαγιών που αναπτύσσεται στην Ελλάδα, αξιοποιώντας δεδομένα από θερμικούς δορυφόρους και επιτρέποντας συνεχή επιτήρηση και έγκαιρο εντοπισμό εστιών.

Η ανάπτυξη του συστήματος αυτού αποτυπώνει μια ευρύτερη μετατόπιση στον τρόπο διαχείρισης των φυσικών καταστροφών, καθώς για πρώτη φορά μια χώρα αποκτά πρόσβαση σε έναν εξειδικευμένο δορυφορικό στόλο σχεδιασμένο για συνεχή παρακολούθηση πυρκαγιών, δημιουργώντας ένα νέο πρότυπο αξιοποίησης διαστημικών τεχνολογιών για την προστασία πολιτών, οικοσυστημάτων και οικονομίας.

Οι νέοι δορυφόροι παρέχουν επίσης υψηλής ακρίβειας πληροφορίες για τη θερμοκρασία των θαλάσσιων υδάτων, των παράκτιων περιοχών και των εσωτερικών υδάτινων σωμάτων (λίμνες και ταμιευτήρες) της χώρας, καθώς και για ποικίλες κατηγορίες χρήσεων γης — από αγροτικές και δασικές εκτάσεις έως αστικό ιστό και υγροτόπους. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν καθοριστικά στη συστηματική παρακολούθηση κρίσιμων περιβαλλοντικών και κλιματικών παραμέτρων, ενισχύοντας την ικανότητα της χώρας για τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων σε τομείς όπως η προστασία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος, η διαχείριση υδάτινων πόρων, η αγροτική παραγωγή και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών και η συνεργασία με καινοτόμες εταιρείες του ιδιωτικού τομέα αποτελούν βασικούς άξονες της εθνικής διαστημικής στρατηγικής, με έμφαση σε εφαρμογές άμεσου δημόσιου οφέλους, όπως η πολιτική προστασία.Η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών και η συνεργασία με καινοτόμες εταιρείες του ιδιωτικού τομέα αποτελούν βασικούς άξονες της εθνικής διαστημικής στρατηγικής, με έμφαση σε εφαρμογές άμεσου δημόσιου οφέλους, όπως η πολιτική προστασία.

Σε ερώτηση για τα δημοσιεύματα που μιλούν για υπογραφή του στην άδεια της επιχείρησης «Βιολάντα», ο Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε ότι από το 2000 έως το 2013 δραστηριοποιούνταν ως ελεύθερος επαγγελματίας ηλεκτρολόγος μηχανικός και ότι η τελευταία του υπογραφή σε άδεια λειτουργίας του συγκεκριμένου εργοστασίου ήταν το 2011.

Οπως τόνισε πρόκειται για τμήμα κτιρίου που είχε κατασκευαστεί σε δύο φάσεις και με  δεδομένου ότι η υπόθεση διερευνάται από τη Δικαιοσύνη, δεν επιθυμεί να επεκταθεί περαιτέρω.

«Μέχρι το 2011 ήταν η τελευταία μου υπογραφή» είπε και διευκρίνισε ότι ήταν «σε ένα κομμάτι κτηρίου, ήταν κτήριο που χτίστηκε σε δύο διαφορετικές φάσεις. Μεγάλωσε η επιχείρηση, έγιναν πολλές αλλαγές».

Πρόσθεσε επίσης  πως σοκαρίστηκε με την απολογία του ιδιοκτήτη της επιχείρησης, ενώ αντιλαμβάνεται την «ευθεία βολή του» αλλά δεν τον «κακίζει».

Παράλληλα αναφέρθηκε και στις θεσμικές παρεμβάσεις που δρομολογούνται για την τεχνητή νοημοσύνη, την προστασία της δημοκρατίας από την παραπληροφόρηση, αλλά και την επιτάχυνση κρίσιμων ψηφιακών έργων.

Αναφορικά με το περιστατικό σε πανεπιστήμιο, όπου φοιτητές χρησιμοποιούσαν εργαλεία ΑΙ για εργασίες, ο υπουργός ανέφερε, ότι το ζήτημα τέθηκε και στη διεθνή σύνοδο στην Ινδία, όπου επιχειρήθηκε να τεθεί η τεχνητή νοημοσύνη «σε πιο ανθρώπινη βάση», με επίκεντρο τον ρόλο του ανθρώπου.

Σε ερώτηση για ενδεχόμενη παρέμβαση ΑΙ ενόψει εκλογών, σημείωσε ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις εκλογικές διαδικασίες, αλλά συνολικά τη διαμόρφωση της ειδησεογραφίας και της δημόσιας σφαίρας.

Τόνισε επίσης ότι σε εξέλιξη βρίσκονται έργα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για την ενοποίηση ψηφιακών συστημάτων στα νοσοκομεία, ώστε να υπάρχει κεντρική εικόνα για προμήθειες, προσωπικό και δαπάνες. Επιπλέον αναφέρθηκε και στην διασταύρωση στοιχείων στον ΟΠΕΚΕΠΕ, με αξιοποίηση κτηματολογικών δεδομένων, διασύνδεση με ΑΑΔΕ και χρήση δορυφορικών εικόνων και ΑΙ για έλεγχο καλλιεργειών και αποζημιώσεων

Σε σχετική ερώτηση ο υπουργός τόνισε  Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που έθεσαν το θέμα περιορισμών στη χρήση social media από ανηλίκους, σημειώνοντας ότι η συζήτηση εξελίσσεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Προανήγγειλε ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν ανακοινώσεις για το πλαίσιο που θα υιοθετηθεί.

Απαντώντας σε ανησυχίες πολιτών που δεν επιθυμούν να αποδεχθούν τον προσωπικό αριθμό, ξεκαθάρισε ότι το σχετικό email είναι ενημερωτικό και ότι ο αριθμός έχει ήδη αποδοθεί.

Όπως είπε, από το 2026 θα ξεκινήσει η σταδιακή χρήση του ως μοναδικού αριθμού διεκπεραίωσης υποθέσεων, στο πλαίσιο ευρύτερης απλοποίησης διαδικασιών και ενοποίησης κρατικών μητρώων.

Σχετικά με την ευρυζωνικότητα, σημείωσε ότι το 2019 η διείσδυση οπτικής ίνας ήταν 0,6%, ενώ σήμερα πάνω από το 60% των σπιτιών και επιχειρήσεων έχει τεχνική δυνατότητα σύνδεσης.

   Όπως δήλωσε ο κ. Παπαστεργίου: «Είμαστε στις Βρυξέλλες μαζί με τους ομολόγους μας για μια πιο ψηφιακή και αποτελεσματική Ευρώπη. Για το πώς δηλαδή θα απλοποιήσουμε τις διαδικασίες, πώς θα φέρουμε περισσότερη τεχνητή νοημοσύνη στις επιχειρήσεις μας, αλλά και πώς η Ευρώπη θα γίνει πιο κυρίαρχη ψηφιακά. Αυτό, για μια Ευρώπη η οποία θα βλέπει την επόμενη ημέρα πιο κοντά στους πολίτες και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις».

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης εξετάστηκαν πεδία πιθανής συνεργασίας, με αιχμές τη δυνατότητα εκπαίδευσης μεγάλων γλωσσικών μοντέλων του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης, την καλύτερη προσαρμογή υφιστάμενων και νέων μοντέλων στην ελληνική γλώσσα και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, με έμφαση στην κατάρτιση Ελλήνων ερευνητών και επιστημόνων που ασχολούνται με την ΤΝ.

Τονίστηκε η σημασία της ανάπτυξης ευρωπαϊκών τεχνολογικών λύσεων και η δυνατότητα της Ελλάδας να συμβάλλει ουσιαστικά σε αυτή την κατεύθυνση, τόσο χάρη στο υψηλής ειδίκευσης ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει όσο και χάρη στις νέες υποδομές, όπως το υπό κατασκευή εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης «ΦΑΡΟΣ» και ο υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ».

Στο τέλος της συνάντησης, ο Πρωθυπουργός παρέστη στην υπογραφή μνημονίου κατανόησης ανάμεσα στην Ελληνική Κυβέρνηση και τη Mistral AI, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση της ΤΝ στη δημόσια διοίκηση, την ανάπτυξη νέων ψηφιακών λύσεων προς όφελος των πολιτών, τη χρήση ΤΝ σε κλάδους όπου η Ελλάδα έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως η ναυτιλία, και την εκπαίδευση Ελλήνων φοιτητών και αποφοίτων σε προγράμματα εξειδίκευσης της Mistral.

Στη συνάντηση έλαβαν επίσης μέρος, από την πλευρά της Ελληνικής Κυβέρνησης, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων Βασίλης Καρκατζούνης και ο Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού Γιάννης Μαστρογεωργίου.

Μιλά επίσης για την ανανεωμένη εφαρμογή gov.gr wallet και όλα τα νέα εργαλεία που θέτει σε χρήση το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης ώστε να γίνει ευκολότερη η καθημερινότητα των πολιτών.

 Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε υπουργέ, με αφορμή την μετονομασία του υπουργείου σε υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, θα ήθελα να σας ρωτήσω εάν με τις δυνατότητες που μας δίνει σήμερα η AI, θα μπορούσε να παταχθεί η διαφθορά. Για παράδειγμα με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα μπορούσαν να αποκαλυφθούν πολλά και γρήγορα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ; Δηλαδή να γίνουν διασταυρώσεις των ΑΦΜ για εκείνους που είναι δικαιούχοι ή όχι;

Θα σας απαντήσω ότι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, το ψηφιακό εργαλείο, η Τεχνητή Νοημοσύνη, δεν έχουν συνείδηση. Δεν θα κάνουν παρέμβαση υπέρ κάποιου, ούτε θα αδικήσουν κάποιον άλλον. Για αυτό λέμε ότι η τεχνολογία είναι υπέρ των αδυνάτων, εκείνων που τη χρειάζονται περισσότερο από όλους. Επιπλέον, λέμε συχνά ότι η τεχνολογία είναι ουδέτερη, ωστόσο ο τρόπος που εμείς την αξιοποιούμε δεν είναι. Παίρνει το νόημα και την «ηθική» που εμείς της δίνουμε.

Έχοντας πει αυτά, η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι καταφατική, με την έννοια ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα λειτουργήσει όπως την προγραμματίσουμε. Μιλάμε συχνά για την «Ελλάδα του gov.gr», εννοώντας ένα κράτος με ψηφιακό μετασχηματισμό, που από την πρώτη στιγμή η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη άρχισε να υλοποιεί. Έτσι, ενισχύουμε συνεχώς τη διαφάνεια και εξαλείφουμε όλα εκείνα τα θολά σημεία τα οποία επέτρεπαν σε ορισμένους να λειτουργούν σε βάρος των πολιτών.

Το νέο Gov.gr Wallet, είναι ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό πορτοφόλι, που έρχεται να κάνει την καθημερινότητα του πολίτη πιο εύκολη και πιο ασφαλή

Σε αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση, η Τεχνητή Νοημοσύνη με τις τεράστιες υπολογιστικές της δυνατότητες μπορεί να μας βοηθήσει να κάνουμε πιο γρήγορες και πιο ακριβείς διασταυρώσεις στοιχείων, να εντοπίζουμε ύποπτες συναλλαγές και να περιορίζουμε τα περιθώρια για φαινόμενα κακοδιαχείρισης.

Και επειδή δε μου αρέσει να κρύβω τα προβλήματα κάτω από το χαλί, ναι στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η τεχνολογία που σήμερα διαθέτουμε με το πρόγραμμα των μικροδορυφόρων και τις πληροφορίες που ήδη συνεργαζόμενοι μικροδορυφόροι μας δίνουν, σε συνδυασμό με το Κτηματολόγιο που ολοκληρώνεται μετά από 40 χρόνια, μπορεί και να είναι η λύση προκειμένου να μην επαναληφθούν τόσο κραυγαλέες περιπτώσεις απατών όπως αυτή του ΟΠΕΚΕΠΕ, που δεν ταιριάζουν στη σημερινή Ελλάδα του gov.gr και της Τεχνητής Νοημοσύνης.

–Τι νέο μας φέρνει η εφαρμογή Gov.gr Wallet;

Από την Πέμπτη που μας πέρασε βρίσκεται στον αέρα το νέο Gov.gr Wallet, με ανανεωμένο, πιο φιλικό σχεδιασμό και αναβαθμισμένες δυνατότητες. Δεν μιλάμε πια για μια απλή εφαρμογή αποθήκευσης εγγράφων, αλλά για ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό πορτοφόλι, που έρχεται να κάνει την καθημερινότητα του πολίτη πιο εύκολη και πιο ασφαλή.

Τι καινούργιο φέρνει; Πρώτα απ’ όλα, τον ψηφιακό βοηθό mAigov, την πρώτη εφαρμογή ΤΝ του Δημοσίου, που απαντά σε ερωτήσεις για ζητήματα Δημόσιας Διοίκησης ενώ έχει και λειτουργίες action bot. Οι πολίτες απλά εκφωνούν ή γράφουν το κείμενο στο mAigov και αμέσως οι υπεύθυνες δηλώσεις ή ληξιαρχικές πράξεις γάμου αποθηκεύονται στη Θυρίδα Πολίτη. Επίσης, η Θυρίδα Πολίτη βρίσκεται πλέον σε πιο κεντρικό σημείο, ώστε κάθε πολίτης να έχει στο κινητό του συγκεντρωμένα τα έγγραφά του, αλλά και ειδοποιήσεις από τις υπηρεσίες.

Επιπλέον, οι πολίτες μέσω ειδικού πλαισίου έχουν άμεση και ασφαλή πρόσβαση στον Προσωπικό Αριθμό τους, ενώ αν δεν έχουν εκδώσει οδηγούνται μέσω της εφαρμογής απευθείας στο gov.gr για να βγάλουν. Από το ίδιο μενού μπορούν να διαχειρίζεται τα στοιχεία επικοινωνίας στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η δυνατότητα αποστολής SMS με γεωγραφικό στίγμα προς το 112 σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Όλα αυτά, φυσικά μαζί με τα ψηφιακά έγγραφα, όπως η ταυτότητα και το δίπλωμα, καθώς και την ψηφιακή ταυτοποίηση των φιλάθλων για την είσοδο στα γήπεδα, συνθέτουν τη νέα εικόνα του Gov.gr Wallet.  

Αναβαθμίζουμε συνεχώς το Gov.gr Wallet,  ώστε μέχρι το 2027 να γίνει βασικό σημείο ψηφιακής επαφής με το κράτος.

–Κύριε Παπαστεργίου στο πλαίσιο της ΔΕΘ παρουσιάστηκε η «Πλατφόρμα καταγραφής ευάλωτων ομάδων και εμποδιζόμενων ατόμων». Σε ποιους ακριβώς απευθύνεται και περί τίνος ακριβώς πρόκειται;

Η «Πλατφόρμα καταγραφής ευάλωτων ομάδων και εμποδιζόμενων ατόμων» είναι ένα νέο έργο που υλοποιούμε με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, την ΚΕΔΕ και το Πανεπιστήμιο Πατρών. Απευθύνεται κυρίως σε άτομα με αναπηρία και ηλικιωμένους, γιατί ξέρουμε πολύ καλά ότι σε μια στιγμή κρίσης – σε μια φωτιά, μια πλημμύρα, έναν σεισμό – δεν έχουν όλοι την ίδια δυνατότητα να αντιδράσουν άμεσα.

Σκοπός μας είναι, όταν υπάρξει κάποια τέτοια δύσκολη κατάσταση,  οι αρχές να ξέρουν ποιοι άνθρωποι χρειάζονται πρώτοι βοήθεια και πού βρίσκονται. Η πλατφόρμα θα μπει στο gov.gr, θα συνδέεται με το 112 και θα καλύπτει όλους τους Δήμους.

Το AI Factory “Pharos”, είναι ένα «εργοστάσιο» της 4ης βιομηχανικής επανάστασης με έναν από τους μεγαλύτερους υπερυπολογιστές παγκοσμίως, τον «Δαίδαλο»

Ταυτόχρονα, η πλατφόρμα θα παρέχει κρίσιμα δεδομένα στους Δήμους για να χαρτογραφούν τις ανάγκες της περιοχής τους: να σχεδιάζουν ράμπες, ασφαλείς διαδρομές.

Με τέτοιες πρωτοβουλίες, όπως αυτή αλλά και η εφαρμογή «MyStreet», η οποία έχει στόχο τη διασφάλιση της πρόσβασης όλων των πολιτών ανεμπόδιστα στους κοινόχρηστους χώρους και στην οποία θα ενταχθούν σύντομα και οι «Θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ», προσπαθούμε να κάνουμε πράξη κάτι που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο: Οι πόλεις μας ανήκουν σε όλους, χωρίς αποκλεισμούς.  

–Ανακοινώθηκε η υλοποίηση του Ai Factory «ΦΑΡΟΣ». Όπως έγινε γνωστό θα είναι μεταξύ των πρώτων 13 της Ευρώπης και θα συμβάλλει στην ανάπτυξη εφαρμογών ΤΝ στους τομείς της Υγείας, της Βιώσιμης Ανάπτυξης, του Πολιτισμού και της Γλώσσας από ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις. Τι σημαίνουν όλα αυτά; Ποιος θα το συντονίζει και πως θα έχει θετικά αποτελέσματα;

Μιας και αναφερθήκατε στην οργάνωση, είναι αλήθεια ότι διαπιστώσαμε την ανάγκη για μια δομή που να συντονίζει όλες τις δράσεις γύρω από την ΤΝ και τη διαχείριση δεδομένων στη χώρα. Για αυτόν τον λόγο, δημιουργήσαμε την Ειδική Γραμματεία ΤΝ και Διακυβέρνησης Δεδομένων. Σκοπός της είναι να διασφαλίσει ότι το Δημόσιο αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες με υπευθυνότητα και σωστό τρόπο, αλλά και να δώσει ώθηση στην εγχώρια καινοτομία.

Τώρα, σε ό,τι αφορά το AI Factory “Pharos”, μιλάμε για ένα «εργοστάσιο» της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Στην καρδιά του θα βρίσκεται ένας από τους μεγαλύτερους υπερυπολογιστές παγκοσμίως, ο «Δαίδαλος». Τι θα κάνει όμως ο “Pharos”;

Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει Υπουργείο με το οποίο να μην έχουμε συνεργασία, ενώ το ίδιο συμβαίνει για την πλειοψηφία των οργανισμών και φορέων του Δημοσίου

Ουσιαστικά θα παρέχει σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, startups πρόσβαση σε δεδομένα, υπολογιστική ισχύ και τεχνογνωσία, ώστε να μπορούν να αναπτύξουν λύσεις ΤΝ σε κρίσιμους τομείς: την Υγεία, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό. Έτσι, η χώρα μας παύει να είναι απλός καταναλωτής και γίνεται παραγωγός τεχνολογικών λύσεων.

Σχεδιάζουμε ήδη και μια νέα εθνική υποδομή AI στον νομό Κοζάνης, που θα επικεντρώνεται σε τρεις τομείς με έντονη στρατηγική σημασία και τοπική παρουσία, την ενέργεια, την αγροδιατροφή και τη φαρμακευτική έρευνα. Οικοδομούμε βήμα-βήμα ένα οικοσύστημα που συνδυάζει την τεχνολογία με τις πραγματικές ανάγκες της χώρας και δίνει στην Ελλάδα ενεργό ρόλο στο παγκόσμιο πεδίο της ΤΝ.

–Το ΠΑΣΟΚ μεταξύ των προτάσεων του για τη διακυβέρνηση της χώρας, θεωρεί ότι πρέπει να γίνει συγχώνευση του δικού σας υπουργείου με το υπουργείο Εσωτερικών κάτι το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες επιθυμούσε και ο προκάτοχός σας. Ποια είναι η άποψή σας, θα βοηθούσε αυτή η συγχώνευση;

Δεν είμαι σίγουρος ότι στην αξιωματική αντιπολίτευση έχουν παρακολουθήσει την εξέλιξη του Υπουργείου τα τελευταία χρόνια και το εύρος της οριζόντιας επέκτασής του σε όλο σχεδόν το φάσμα δραστηριοτήτων του κράτους.

Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει Υπουργείο με το οποίο να μην έχουμε συνεργασία, ενώ το ίδιο συμβαίνει για την πλειοψηφία των οργανισμών και φορέων του Δημοσίου.

Το στοίχημα είναι να χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη με σοβαρότητα, όντας ένα ακόμη εργαλείο δίπλα στον άνθρωπο και όχι μπροστά από αυτόν ή -ακόμη χειρότερα- χωρίς αυτόν

Εκτός από τις ψηφιοποιήσεις, τις απλουστεύσεις και τις διαλειτουργικότητες, στην επέκταση έχει συμβάλλει δραματικά η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλά και το πρόγραμμα των μικροδορυφόρων και η πρόοδος των τηλεπικοινωνιών.

Και όσο προχωρά η τεχνολογία, όσο οι προκλήσεις γίνονται πιο απαιτητικές και η 4^η  Βιομηχανική Επανάσταση δείχνει το δρόμο, τόσο πιο καίριος είναι ο ρόλος του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.

–Κύριε Παπαστεργίου, στα μέσα Σεπτεμβρίου ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα παρουσίασε το σχέδιο της κυβέρνησής του, για τη δημιουργία μέσω ΤΝ της «Ντιέλα», που θα είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των δημοσίων συμβάσεων. Στόχος είναι, η Αλβανία να γίνει «μια χώρα όπου οι δημόσιοι διαγωνισμοί θα είναι 100% απαλλαγμένοι από διαφθορά». Θα το προτείνατε αυτό στον Πρωθυπουργό;

Να σας πω χαριτολογώντας, ότι όταν προστέθηκε η Τεχνητή Νοημοσύνη στον τίτλο του Υπουργείου, με είχαν πειράξει λέγοντάς μου ότι ακούγεται σαν να είμαι κι εγώ εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης. Τελικά η πραγματικότητα ήρθε να επιβεβαιώσει εκείνο το αστείο, με την «υπουργό-ρομπότ» της Αλβανίας.

Το στοίχημα είναι να χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη με σοβαρότητα, όντας ένα ακόμη εργαλείο δίπλα στον άνθρωπο και όχι μπροστά από αυτόν ή -ακόμη χειρότερα- χωρίς αυτόν. Η συγκεκριμένη τεχνολογία αλλάζει τη ζωή μας, ήδη αλλάζει τομείς όπως Υγεία, Δικαιοσύνη, Παιδεία, μεταφορές, αλλάζει τον τρόπο που μαθαίνουμε.

Δεν αντικαθιστά την κρίση μας, αλλά μας δίνει δυνατότητες να παίρνουμε πιο γρήγορες και πιο σωστές αποφάσεις, να μειώνουμε τη γραφειοκρατία, να λύνουμε καθημερινά προβλήματα. Πάντως, να σας πω ότι δεν φοβάμαι μήπως χάσω τη θέση μου από κάποιον «συνάδελφο» Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο κ. Παπαστεργίου, μιλώντας στην ημερίδα που διοργάνωσαν η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, μέσω της Αντιπεριφέρειας Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Τεχνολογίας Πληροφορικής Ελλάδος (ΣΕΤΠΕ), σημείωσε ότι η Ελλάδα ήταν μια από τις πρώτες χώρες που κατέθεσαν πρόταση η οποία είχε επιτυχία. «Μπήκαμε στα AI Factories» είπε χαρακτηριστικά ενώ γνωστοποίησε ότι η χώρα καταθέτει «και νέα πρόταση για νέο εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης στη Δυτική Μακεδονία, μια περιοχή που πρέπει να στηριχτεί και να βοηθηθεί».

         Σε αυτό το πλαίσιο υπογράμμισε τη σημασία των δεδομένων που θα χρησιμοποιεί η τεχνητή νοημοσύνη λέγοντας ότι το θέμα αυτό θα πρέπει να συζητηθεί. Συγκεκριμένα τόνισε ότι απαιτείται η συνεργασία της πανεπιστημιακής κοινότητας με το δημόσιο αλλά και με τη Βουλή των Ελλήνων και χαρακτήρισε πολύ σημαντικό το ενδιαφέρον του Προέδρου της Βουλής για την χρήση υλικού ομιλιών και πρακτικών ώστε να τροφοδοτηθούν τα μοντέλα της τεχνητής νοημοσύνης με δεδομένα ελεύθερα πνευματικών δικαιωμάτων.

         Άλλωστε ανέφερε ότι τα δύο εμβληματικά έργα «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και «AI Factory Pharos», τα οποία ανοίγουν τον δρόμο για τη σωστή αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα, θα αφορούν κυρίως τους τρεις βασικούς πυλώνες της υγείας, του πολιτισμού και της πολιτικής προστασίας. Ο υπουργός μίλησε και για τους μικροδορυφόρους που στέλνει η Ελλάδα στο διάστημα και θα παρέχουν δεδομένα λέγοντας: «τα ξημερώματα της Κυριακής στέλνουμε τον πρώτο μικροδορυφόρο μας, τον Transporter 14 που έχει κατασκευαστεί από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο και θα ξεκινήσει το ταξίδι του στο διάστημα. Θα ακολουθήσουν οι μικροδορυφόροι Transporter 15 και 16 και θα έχουμε τόσα πολλά πλέον δεδομένα με τα οποία αν συνδυασουμε και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης θα μπορέσουμε να παράξουμε πολύ ενδιαφέροντα μοντέλα για πολιτική προστασία, για την αγροτική παραγωγή».

         Παράλληλα ο υπουργός υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα αποκτά βαρύνουσα θέση στο κομμάτι της ανάπτυξης κέντρων δεδομένων» και πρόσθεσε: «Ήμασταν πάντα σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον σταυροδρόμι ανάμεσα σε τρεις ηπείρους, αλλά έχοντας γύρω μας και όλη αυτή την πολύ δύσκολη, τη στενάχωρη κατάσταση με τους πολέμους που αντί να περιορίζονται, αυξάνονται, η Ελλάδα είναι το πιο ασφαλές σημείο της Ευρώπης προς την ανατολή και αυτό κάνει πολλούς ανθρώπους από την ανατολή που έχουν δεδομένα και θέλουν να επενδύσουν πάνω σε αυτά να προτιμήσουν τέτοια μέρη όπως η Ελλάδα». Στο πνεύμα αυτό τόνισε την ανάγκη εξέτασης του θέματος της ενέργειας και συνδυασμού της με τη βιώσιμη λειτουργία κέντρων δεδομένων και εγκαταστάσεων τεχνητής νοημοσύνης και υπερυπολογιστών.

         Αναφερόμενος στη γραφειοκρατία στην Ελλάδα αναγνώρισε ότι «είναι πολλές οι διαδικασίες στις οποίες η βαθειά γραφειοκρατεία υπάρχει», σημείωσε ότι «θέλει υπομονή και προτάσεις από όλους» και υπογράμμισε την ανάγκη «να τρέξουμε πιο γρήγορα για να απλοποιήσουμε τις διαδικασίες και εδώ η τεχνητή νοημοσύνη έχει ρόλο».

         Από την πλευρά του ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Τεχνολογίας Πληροφορικής Ελλάδος (ΣΕΤΠΕ) Θεόφιλος Μυλωνάς σημείωσε ότι σήμερα πλέον το 30% του κώδικα παράγεται με τεχνητή νοημοσύνη η οποία αξιοποιείται και για να ελέγξει τον κώδικα που γράφουν οι προγραμματιστές, εκτίμησε ότι θα πρέπει η χρήση της να επεκταθεί και στον ιδιωτικό τομέα, διαφορετικά θα μείνει πίσω και ανέφερε ότι υπάρχει έλλειμμα σε ανθρώπινο δυναμικό και σε πρόσβαση σε κεφάλαιο.

Ο Πρόεδρος του Ταμείου Μηχανικών και Εργοληπτών Δημόσιων Έργων Κωνσταντίνος Μακέδος μίλησε για την παροχή εγγυοδοσίας σε εταιρείες που επιθυμούν μικρά και μεγαλύτερα δάνεια και τόνισε ότι τη στιγμή που η Ευρώπη είναι πίσω στην τεχνολογία σε σχέση με την Κίνα και την Αμερική είναι σημαντικό η Ελλάδα να βγει μπροστά καθώς αυτό το ποιοτικό χαρακτηριστικό θα της δώσει μεγάλη ώθηση.

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας, ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, Στέφανος Κόλλιας, αναφέρθηκε στην υποστήριξη που παρέχει το Δίκτυο σε πανεπιστήμια, ερευνητικούς φορείς αλλά και στο δημόσιο ενώ υπογράμμισε ότι η προσπάθεια στην οποία εμπλέκεται η τεχνητή νοημοσύνη στρέφεται στον επιχειρηματικό ιστό της χώρας και ειδικά στα προϊόντα και τις υπηρεσίες.  

         Υποδεχόμενος τους συμμετέχοντες στην ημερίδα, ο Αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Νικόλαος Τζόλλας τόνισε ότι η περιφέρεια στηρίζει με έργα την επιχειρηματικότητα και τον ψηφιακό μετασχηματισμό ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Τεχνολογίας Πληροφορικής Ελλάδος (ΣΕΤΠΕ) Θεόφιλος Μυλωνάς, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης, ο Υφυπουργός Εσωτερικών, Αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας – Θράκης Κώστας Γκιουλέκας, ο διευθυντής του γραφείου του πρωθυπουργού Γιάννης Παπαγεωργίου, ο βουλευτής Α Θεσσσαλονίκης της ΝΔ Δημήτρης Κούβελας και ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Κώστας Γιουτίκας.

Στόχος της κυβερνοεπίθεσης ήταν το Υπουργείο Παιδείας, με τους καθηγητές που ξεκινούσαν τις εξετάσεις στα λύκεια να είναι οι πρώτοι που επηρεάστηκαν. Η επίθεση διακόπηκε γρήγορα από τους ανθρώπους του Gov.gr, και οι υπηρεσίες τέθηκαν ξανά σε λειτουργία.

«Σήμερα, το πρωί, το Gov.gr δέχτηκε μια κυβερνοεπίθεση που αντιμετωπίστηκε άμεσα και αποτελεσματικά από την ομάδα μας. Παρά την επίθεση, η λειτουργία των υπηρεσιών αποκαταστάθηκε γρήγορα. Θέλω να διαβεβαιώσω τους πολίτες ότι τα δεδομένα τους είναι ασφαλή και λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία τους,» δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαστεργίου.

Ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η βία και η παραβατικότητα αποτελούν πλέον σοβαρό πρόβλημα για την ελληνική κοινωνία.

«Κομμάτι της πολιτικής αυτής είναι και η τεχνολογία. Γιατί η βία δυστυχώς αναπαράγεται μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα. Στις 30 Δεκεμβρίου, παρουσιάσαμε την πολιτική μας για το πώς θα μπορέσουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά και τους γονείς να περιορίσουν τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Δεν είναι λογικό ένα παιδί να χρησιμοποιεί 4 και 5 ώρες το κινητό του, βλέποντας παθητικά βίντεο σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τότε, είχαμε ήδη προαναγγείλει το Kids Wallet και έρχεται να κάνει το εξής πολύ απλό. Πρώτον, να είναι ένας εύκολος τρόπος γονικού ελέγχου. Δηλαδή να μπορείς στο κινητό του παιδιού σου να περιορίσεις τη χρήση και τις ώρες που βλέπει κάποιες πλατφόρμες. Εσύ επιλέγεις ποιες. Το δεύτερο και σημαντικότερο είναι ότι αποτελεί την πρώτη επίσημη ευρωπαϊκή εφαρμογή, η οποία μπορεί να δώσει την πραγματική ηλικία του παιδιού σε μία πλατφόρμα», σημείωσε.

«Οι πλατφόρμες σήμερα λένε ότι “δεν θέλουμε να δείχνουμε ακατάλληλο υλικό στα παιδιά μας, όμως δεν ξέρουμε την πραγματική ηλικία ή μας έχουν δηλώσει ότι είναι πάνω από 18”, το οποίο μπορεί πλέον κανονικότατα να δώσει την ηλικία την οποία αντλεί από το μητρώο πολιτών.

Αρκεί βέβαια πλέον και η Ευρώπη και οι πλατφόρμες να συνεννοηθούμε για τον τρόπο με τον οποίο θα δίνουμε την πραγματική ηλικία. Το τρίτο πράγμα είναι πλέον μία κανονική εφαρμογή ταυτοποίησης», προσέθεσε.