Ο κ. Τζεντιλόνι, αφού καλησπέρισε, στα ελληνικά, είπε ότι θυμάται με αγάπη τον φιλόσοφο Ηράκλειτο και την έννοια της ρήσης του «πάντα ρει», την ιδέα ότι «κανείς δεν πατάει ποτέ στο ίδιο ποτάμι δύο φορές, γιατί δεν είναι το ίδιο ποτάμι και δεν είναι ο ίδιος άνθρωπος». Σε αυτό το πνεύμα, προσέθεσε ο Ευρωπαίος επίτροπος, «πιστεύω ότι μπορούμε να πούμε ότι σήμερα, η Ελλάδα δεν είναι η ίδια χώρα που ήταν πριν από δέκα ή και πέντε χρόνια. Ακριβώς όπως έχει αλλάξει βαθιά η ΕΕ την ίδια περίοδο».

   Αναφερόμενος στη χώρα μας, είπε ότι, για την Ελλάδα, αυτή είναι η ιστορία μιας εξαιρετικής ανάκαμψης που έγινε δυνατή έπειτα από δύσκολες στιγμές, από την αποφασιστικότητα του ελληνικού λαού και των διαδοχικών κυβερνήσεών του και δήλωσε «πολύ περήφανος», για τη «μικρή του, πολύ μικρή του, συμμετοχή» στο να μπει ένα τέλος στην ενισχυμένη επιτήρηση της Ελλάδας το 2022, «κλείνοντας για τα καλά την “εποχή των μνημονίων”», καθώς, όπως είπε, «πέρυσι, η Ελλάδα ανέκτησε το καθεστώς της επενδυτικής βαθμίδας». Τόνισε, επίσης, ότι, από την πανδημία, η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας ήταν πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα, το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα σηματοδότησε και τη συμβολική κατάληξη μιας πολύ απαιτητικής περιόδου στην ιστορία του ευρώ.

   «Νομίζω ότι μάθαμε το μάθημα μας από τις προηγούμενες κρίσεις», είπε χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας ότι η ΕΕ πήρε κοινά για όλους μέτρα για την προστασία των εργαζομένων και την έναρξη της ανάκαμψης, πρώτα με το πρόγραμμα «SURE» και μετά με το «NextGenerationEU».

   Όπως είπε, η Ελλάδα είναι «ένας από τους κύριους δικαιούχους αυτής της στήριξης», και ως παράδειγμα ανέφερε ότι, στο αποκορύφωμά του, το 2020, το πρόγραμμα SURE υποστήριξε περισσότερο από το 40% των εργαζομένων και των επιχειρήσεων στην Ελλάδα και (δι)έσωσε περίπου διακόσιες χιλιάδες θέσεις εργασίας.

   Επιπλέον, το ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ανέρχεται σε 36 δισ. ευρώ, περίπου το 17% του ΑΕΠ, «περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ, και είναι περίπου διπλάσιο από το μεταπολεμικό Σχέδιο Μάρσαλ».

   Είναι μια «εξαιρετική επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης», μιας Ευρώπης, που παρά και τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία», αντιμετώπισε τις κρίσεις «καλύτερα από ό,τι είχαν προβλέψει πολλοί».

   Η ΕΕ κατάφερε να αποσυνδεθεί σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο και απέφυγε την ύφεση σε επίπεδο ΕΕ. Σήμερα, ο πληθωρισμός υποχωρεί σταδιακά προς το στόχο της ΕΚΤ και η απασχόληση βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα εδώ και πάνω από μια δεκαετία, ωστόσο, λόγω αυτών των «κραδασμών», η ανάπτυξη το 2023 ήταν μόλις 0,4% και αρνητική σε 11 κράτη μέλη, μεταξύ αυτών να βρίσκονται και μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ. Ωστόσο, η τελευταία οικονομική πρόβλεψη αναμένει ότι η ανάπτυξη θα επιταχυνθεί ελαφρά το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και θα επιταχυνθεί κάπως το 2025, παρόλο που, όπως είπε, μιλάμε για σχετικά μέτρια μεγέθη: 0,8% το 2024 και 1,5% το 2025 για τη ζώνη του ευρώ.

   Στο σημείο αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην Ελλάδα και είπε πως «είναι ένα από τα πιο φωτεινά σημεία σε αυτήν την ευρωπαϊκή εικόνα», καθώς σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις προβλέπεται ανάπτυξη 2,3% τόσο για φέτος όσο και για το 2025.

   Για τον κ. Τζεντιλόνι, καθώς κοιτάμε μπροστά, οι προκλήσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία γίνονται σαφείς: Μια οικονομική επιβράδυνση, με ερωτηματικά να κρέμονται πάνω από την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης εν μέσω ευρύτερης γεωπολιτικής αναταραχής.

   Για το λόγο αυτό η πλήρης χρήση των εργαλείων που διαθέτει η ΕΕ, ξεκινώντας από το πρόγραμμα NextGenerationEU, πρέπει να είναι η πρώτη προτεραιότητα. Αναφερόμενος, δε, στην Ελλάδα, η πλήρης εφαρμογή του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα μπορούσε να δώσει επιπλέον ώθηση έως και 4,4% στο ΑΕΠ έως το 2026. 

   Προσέθεσε, επίσης, ότι η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των κρατών μελών που πρωτοστατούν στην εφαρμογή των εθνικών τους Σχεδίων Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και έχει ήδη λάβει πάνω από το 40% των κεφαλαίων που δικαιούται, ενώ η διατήρηση του μέχρι σήμερα καλού ρυθμού και τα επόμενα χρόνια θα είναι κρίσιμη.

   «Από ένα Σύμφωνο Σταθερότητας, σε ένα πιο ισορροπημένο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης»

   Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι, προχωρώντας προς τα εμπρός, η πρόκληση είναι επίσης η εφαρμογή συνετών δημοσιονομικών πολιτικών και η επιστροφή σε συνετό έλλειμμα, διατηρώντας παράλληλα σταθερή και ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, η οποία με τη σειρά της επιταχύνει τη μείωση του χρέους.

   Αναφερόμενος στη μεταρρύθμιση των δημοσιονομικών κανόνων, είπε ότι μεταβαίνουμε από ένα Σύμφωνο Σταθερότητας σε ένα πιο ισορροπημένο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης: ένα σύμφωνο που αναγνωρίζει την ανάγκη για δημοσιονομική βιωσιμότητα με την επιτακτική ανάγκη διατήρησης υψηλότερων επιπέδων επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη.

   Μιλώντας, γενικότερα για τον ευρωπαϊκό οικονομικό γίγνεσθαι, τόνισε ότι είναι σαφές ότι οι οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, όπως είναι η υλοποίηση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, η υποστήριξη της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων, απαιτούν την κινητοποίηση επενδύσεων σε «άνευ προηγουμένου κλίμακα».

   Τόνισε ότι στα θέματα, για παράδειγμα Άμυνας και Ψηφιακής και Πράσινης Μετάβασης, δεν μπορεί κάθε κράτος να δρα μεμονωμένα, αλλά πρέπει «να δράσουμε ευρωπαϊκά», όπως είπε, τονίζοντας ταυτόχρονα και την αναγκαιότητα συνέχισης του πετυχημένου πρόγραμματος NextGenerationEU.

   Σημείωσε ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα για τη μείωση του κόστους της ενέργειας, καθώς η ευρωπαϊκή βιομηχανία συνεχίζει να πληρώνει κατά μέσο όρο τρεις φορές περισσότερα για ηλεκτρική ενέργεια από ό,τι στις ΗΠΑ. Υποστήριξε επίσης ότι πρέπει να συνεχιστεί η πράσινη μετάβαση. 

   Υπογράμμισε, τέλος, ότι η ΕΕ πρέπει επίσης να εξετάσει το ρόλο της στον κόσμο σε ένα πλαίσιο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και προκλήσεων για το πολυμερές εμπορικό σύστημα. Αναφέρθηκε σε μία από τις «επιτυχίες» των τελευταίων ετών, τη διεθνή συμφωνία για τη φορολογία των επιχειρήσεων μεταξύ περισσοτέρων από 135 χώρες και δικαιοδοσιών (σσ: η ΕΕ ήταν ισχυρός υποστηρικτής αυτής της συμφωνίας ελάχιστης φορολογίας, «Πυλώνας 2») και δήλωσε «πολύ χαρούμενος» που η Ελλάδα ψήφισε νόμο για να γίνει πραγματικότητα ο συγκεκριμένος «Πυλώνας 2» στη χώρα μας.

   Όσον αφορά το εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, είπε πως θα πρέπει να εργαστούμε για να κάνουμε την παγκοσμιοποίηση ασφαλέστερη, και να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή «στη γειτονιά μας» και στην ενίσχυση των οικονομικών δεσμών στην περιοχή, ιδιαίτερα στα Βαλκάνια και στη Μεσόγειο. «Η γεωγραφία είναι το πεπρωμένο» είπε και προσέθεσε ότι χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία βρίσκονται σε καλή θέση για να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

   Με την ασφάλειά και τη μελλοντική ευημερία να αμφισβητούνται θεμελιωδώς, πιστεύει ότι είναι ένα «ολόκληρο επιχειρηματικό μοντέλο» και μία νοοτροπία που πρέπει να αλλάξει (το να βασίζεται στη Ρωσία για φθηνό φυσικό αέριο, στην Ασία -και ιδιαίτερα στην Κίνα- για αυξημένο εμπόριο και στις ΗΠΑ για την ασφάλεια). Και πιστεύει, επίσης, ότι κατά τη διάρκεια αυτής της θητείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η αλλαγή άρχισε να συμβαίνει.

   «Το είδαμε στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίσαμε τις κρίσεις που αντιμετωπίσαμε και επίσης στις ιστορικές αποφάσεις για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία και τη Μολδαβία και άλλες χώρες. Και το είδαμε με τον τρόπο που η Ελλάδα έχει ανακτήσει τη θέση που της αρμόζει στον πυρήνα της Ένωσής μας και είναι πλέον πρωταγωνιστής της “μεγάλης μετάβασης”», όπως είπε.

   «Πρέπει να διατηρήσουμε το ίδιο επίπεδο φιλοδοξίας, την ίδια ετοιμότητα να ανοίξουμε νέους δρόμους, καθώς κοιτάμε τους μήνες και τα χρόνια που έρχονται. Και οι επόμενες ευρωπαϊκές εκλογές είναι μια ευκαιρία για μια ειλικρινή συζήτηση για το μέλλον της οικονομίας μας και την ασφάλεια της ηπείρου μας. Ας μη χαθεί αυτή η ευκαιρία των ευρωεκλογών», κατέληξε ο αρμόδιος επίτροπος για την Οικονομία της ΕΕ, Πάολο Τζεντιλόνι. 

Αύριο, Τρίτη, θα συναντηθεί με τον υπουργό Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη και την Τετάρτη θα γίνει δεκτός από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.

Στη συνέχεια θα μεταβεί στους Δελφούς για να παραστεί στο 9ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Στο Φόρουμ, ο κ. Τζεντιλόνι θα συμμετάσχει στη σύνοδο ολομέλειας και θα εκφωνήσει κεντρική ομιλία. Στο περιθώριο του Φόρουμ, ο Επίτροπος θα πραγματοποιήσει διμερείς συναντήσεις, ενώ θα επισκεφθεί και το αρχαιολογικό μουσείο των Δελφών.

Η περίοδος της ελαστικότητας λόγω πανδημίας λήγει, παρά την τεραστίων διαστάσεων ενεργειακή κρίση και τον πληθωρισμό, ενώ την ίδια ώρα οι ευρωπαϊκές οικονομίες καλούνται να αντιμετωπίζουν ένα μεγάλο βάρος δαπανών με επιδοματικές πολιτικές. Ήδη χθες Γαλλία και Ιταλία ανακοίνωσαν νέα πακέτα στήριξης των πιο ευάλωτων νοικοκυριών (20 και 14 δισ. αντίστοιχα), ενώ στην Ελλάδα η κυβέρνηση προετοιμάζει το δικό της σχέδιο που θα ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό στην ΔΕΘ και, γι αυτόν τον λόγο, ο υπουργός Οικονομικών δήλωσε πως θα κατατεθεί συμπληρωματικός προϋπολογισμός.

Μιλώντας, χθες, στην ΕΡΤ 1, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι θα αμβλυνθούν οι απόψεις των “σκληρών” του βορρά και ότι τελικά θα επιτευχθεί μια ευρωπαϊκή λύση. Απαιτούνται, όπως ανέφερε ο κ. Σταϊκούρας, γενναίες ευρωπαϊκές λύσεις για την ακρίβεια (με αιχμή τις τιμές του φυσικού αερίου), δηλώνοντας “πιο αισιόδοξος από ό,τι πριν από λίγους μήνες για κοινή ευρωπαϊκή λύση”. Υπενθυμίζεται ότι ήδη κράτη μέλη του Νότου έχουν ζητήσει όχι μόνο αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο είναι δομημένες οι ενεργειακές αγορές αλλά και μια συνολική αναθεώρηση των δημοσιονομικών στόχων του Συμφώνου αλλά και της φιλοσοφίας του.

Η εξέλιξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκαλεί μεγάλη ανησυχία στην Αθήνα και λόγω των πολιτικών εξελίξεων: ένας βαρύς και απρόβλεπτος ενεργειακά χειμώνας, η εκτόξευση του πληθωρισμού και η ακρίβεια, και στο βάθος του ορίζοντα οι εθνικές εκλογές.

Οι γερμανικές πιέσεις

Στον αντίποδα με βάση όσα ανέφερε στην οικονομική Γερμανική εφημερίδα ο Γερμανός υπ. Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ, επικεφαλής του FDP, των Γερμανών Φιλελευθέρων, παραδοσιακών εκφραστών του “σκληρού πυρήνα” του Γερμανικού οικονομικού κατεστημένου, πρέπει και πάλι να προταχθεί η δημοσιονομική πειθαρχία. Βέβαια, πάντα πριν την εκκίνηση της διαπραγμάτευσης και με τα ακροατήρια να είναι πολλαπλά, οι θέσεις απηχούν μια πρώτη τοποθέτηση και οχι μαι τελική θεώρηση, ειδικά πλέον τώρα που το οικονομικό αφήγμα της Γερμανίας δοκιμάζεται.

Πάντως με βάση τη Handelsblatt η κατεύθυνση προς την οποία θα κινηθεί η μεταρρύθμιση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις θέσεις της γερμανικής κυβέρνησης με τον Φιλελεύθερο υπ. Οικονομικών να τονίζει ότι “η Γερμανία παραμένει υπέρμαχος της πολιτικής δημοσιονομικής σταθερότητας”.

Δημοσιονομική πειθαρχία και σε ευρωπαϊκό επίπεδο μετά από τα δύσκολα χρόνια της πανδημίας και για την οικονομία, ζητά ο Γερμανός υπ. Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ από τους Φιλελευθέρους μέσω συνέντευξής του στην οικονομική εφημερίδα Handelsblatt. Παρουσιάζει έτσι ένα πρώτο σχεδιάγραμμα των βασικών θέσεων της νυν γερμανικής κυβέρνησης για μια μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Συμφώνου Σταθερότητα

Όπως σημειώνει στο πρωτοσέλιδό της η οικονομική εφημερίδα, «τo Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης αποτελεί τη βάση για τη συνοχή του ευρώ. Ωστόσο αυτοί οι κανόνες μετρούν ήδη 25 χρόνια και πρέπει να αναθεωρηθούν. Η κατεύθυνση προς την οποία θα κινηθεί η μεταρρύθμιση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις θέσεις της γερμανικής κυβέρνησης» με τον Φιλελεύθερο υπ. Οικονομικών να τονίζει ότι «η Γερμανία παραμένει υπέρμαχος της πολιτικής δημοσιονομικής σταθερότητας».

Όχι νέα χρέη άνω του 3% του ΑΕΠ ετησίως

«Απαιτείται ένας αξιόπιστος και φιλόδοξος δρόμος για την απομείωση του χρέους» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γερμανός υπουργός σημειώνοντας μάλιστα ότι «επί της αρχής η γερμανική κυβέρνηση είναι σύμφωνη» με τις προτάσεις του.

Σχηματικά λοιπόν σύμφωνα με τον Κρίστιαν Λίντνερ θα πρέπει αρχικά να διατηρηθούν οι ισχύοντες ευρωπαϊκοί κανόνες περί δημόσιου χρέους: Τα κράτη-μέλη λοιπόν δεν θα πρέπει να δημιουργούν νέα χρέη ξεπερνώντας το 3% του ΑΕΠ ετησίως, ενώ το συνολικό ποσοστό δημόσιου χρέους δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 60%.

Όπως παρατηρεί η οικονομική εφημερίδα, μετά και την περίοδο της πανδημίας, το δημόσιο χρέος σε πολλές χώρες εκτοξεύθηκε, με την πλειοψηφία των κρατών-μελών έκτοτε να «παραβιάζουν» τους κανόνες για το χρέος (κανόνες του Μάαστριχτ). «Πολλές χώρες είναι τόσο βαριά χρεωμένες που δεν είναι σαφές πώς θα μπορούσαν να μειώσουν τα επίπεδα του χρέους τους κάτω από το όριο του Μάαστριχτ δηλαδή στο 60% του ΑΕΠ. Το ποσοστό χρέους στην Ελλάδα είναι 185%, στην Ιταλία είναι 150%» παρατηρεί η οικονομική εφημερίδα.

Δεσμευτικοί μεσοπρόθεσμοι στόχοι

Ο Κρίστιαν Λίντνερ ζητά επιπλέον μέσω της Handelsblatt οι λεγόμενοι μεσοπρόθεσμοι στόχοι για το ετήσιο διαρθρωτικό έλλειμα να γίνουν υποχρεωτικοί για τα κράτη-μέλη κάτι που δεν ισχύει μέχρι τώρα. Όπως αναφέρει ο Κρ. Λίντνερ: «Μέχρι στιγμής οι σχετικές αποφάσεις βασίζονταν στη διακριτική ευχέρεια της Κομισιόν (…) Η πρότασή μου αποσκοπεί στο να καταστήσει δεσμευτικούς τους μεσοπρόθεσμους δημοσιονομικούς στόχους».

Σύμφωνα με την πρόταση Λίντνερ «τα κράτη-μέλη δεν θα πρέπει να εμφανίζουν στους προϋπολογισμούς τους διαρθρωτικό έλλειμμα άνω του 0,5% ετησίως ή τουλάχιστον να προσεγγίζουν σταδιακά τον στόχο αυτό». Το διαρθρωτικό έλλειμμα αποτελεί με «εργαλείο» για την κατάστρωση ενός βιώσιμου δημοσιονομικού σχεδιασμού. Όπως και για τη Γερμανία όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση ο Κρίστιαν Λίντνερ υποστηρίζει επίσης την ιδέα σταθερά ισοσκελισμένων προϋπολογισμών μακροπρόθεσμα.

Αναμένονται «σκληρές» διαπραγματεύσεις το φθινόπωρο στην ΕΕ

Επισήμως οι ιδέες Λίντνερ αναμένεται να συζητηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο το φθινόπωρο, ενώ η συζήτησή τους δεν αναμένεται εύκολη. Υπάρχουν ήδη διαφορετικά «στρατόπεδα» εντός της ΕΕ ως προς το ζήτημα της μεταρρύθμισης του Συμφώνου Σταθερότητας, με τη Γερμανία να απορρίπτει την ιδέα χαλάρωσης των ευρωπαϊκών κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Οι διαπραγματεύσεις αναμένονται «σκληρές», σημειώνει η οικονομική εφημερίδα, εφόσον για την όποια πρόταση της Κομισιόν περί μεταρρύθμισης του Συμφώνου απαιτείται συμφωνία και των 27 κρατών-μελών και έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με δηλώσεις του Ιταλού Επιτρόπου Οικονομικών Πάολο Τζεντιλόνι θα πρέπει να αναζητηθεί ισορροπία μεταξύ μιας ρεαλιστικής απομείωσης του δημόσιου χρέους αλλά και «των τεράστιων επενδυτικών αναγκών» σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

Με πληροφορίες από DW, Handelsblatt

«Η αβεβαιότητα παραμένει γύρω μας. Και η παραβίαση του διεθνούς δικαίου μέσω της ρωσικής αναγνώρισης δύο αποσχισθεισών περιοχών στην Ουκρανία θα αυξήσει έντονα αυτή την αβεβαιότητα», δήλωσε ο Τζεντιλόνι.

Ο Τζεντιλόνι μιλούσε καθώς οι ηγέτες της ΕΕ συναντήθηκαν για να συμφωνήσουν σε κυρώσεις κατά της Ρωσίας για την αναγνώριση μια ημέρα νωρίτερα δύο αυτονομιστικών περιοχών στην Ουκρανία που υποστηρίζονται στρατιωτικά από τη Μόσχα τα τελευταία οκτώ χρόνια.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διέταξε στρατεύματα σε αυτές τις αυτονομιστικές περιοχές, παραβιάζοντας τις διεθνείς συμφωνίες που είχε υπογράψει. Παρουσίασε την εισβολή ως «ειρηνευτική» αποστολή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμενόταν να παρουσιάσει στοχευμένες οικονομικές κυρώσεις – τόσο σε περίπτωση που η Ρωσία εισβάλει περαιτέρω στην Ουκρανία όσο και λόγω του πλήγματος που θα δέχονταν και η ίδια από τις τομεακές κυρώσεις.

Η Ρωσία προμηθεύει περισσότερο από το ένα τρίτο των προμηθειών φυσικού αερίου της ΕΕ και οι τιμές της ενέργειας έχουν ήδη εκτοξευθεί για τους Ευρωπαίους καταναλωτές και τις κυβερνήσεις.

Ο Τζεντιλόνι, μιλώντας σε συνέδριο της ΕΕ για την οικονομική κατάσταση της ένωσης, σημείωσε ότι οι προβλέψεις για την ανάπτυξη φέτος είχαν ήδη αναθεωρηθεί προς τα κάτω νωρίτερα αυτόν τον μήνα σε 4,0% και προς τα πάνω σε 2,8% για το επόμενο έτος.

Η σύγκρουση ή οι σκληρές κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα μπορούσαν να επηρεάσουν ακόμα περισσότερο την οικονομία της ΕΕ που έχει ήδη πληγεί από την κρίση Covid.

Στην ερώτησή του ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία υπογράμμιζε πως «η προσωρινή ευελιξία των κρατών μελών να αποκλίνουν από τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, αν και θετική, δεν επαρκεί, καθότι τυχόν άρση της γενικής ρήτρας διαφυγής πριν την επαναφορά του πραγματικού ΑΕΠ σε προ κρίσης επίπεδα θα οδηγήσει σε de facto καταστρατήγηση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης».

Αναγνωρίζοντας πως «η πανδημία έχει αλλάξει σημαντικά το πλαίσιο του διαλόγου, με υψηλότερα επίπεδα χρέους και ελλείμματος, σημαντικές απώλειες παραγωγής, αυξημένες επενδυτικές ανάγκες και την εισαγωγή νέων εργαλείων πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ», ο Επίτροπος Τζεντιλόνι επισημαίνει, μεταξύ άλλων, πως «η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας βάσει ποσοτικών κριτηρίων. Το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην ΕΕ ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019) θα είναι το βασικό ποσοτικό κριτήριο για να προβεί η Επιτροπή σε αυτή την αξιολόγηση».

Επιπλέον, τονίζει πως «μετά την απενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές καταστάσεις κάθε χώρας, αξιοποιώντας πλήρως την ευελιξία σε περίπτωση που κάποιο κράτος μέλος δεν έχει ανακάμψει στο προ της κρίσης επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας».

Mε αφορμή τα παραπάνω ο Δημήτρης Παπαδημούλης δήλωσε:

«Η ριζική αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας αποτελεί αδήριτη αναγκαιότητα. Το καταδεικνύουν η εκτίναξη του δημόσιου χρέους και των ελλειμμάτων των κρατών μελών, η αύξηση της ανεργίας και οι τεράστιες επενδυτικές ανάγκες για μια πραγματικά δίκαιη και βιώσιμη ανάκαμψη. Και είναι αναγκαίο αυτή η αναθεώρηση να ολοκληρωθεί πριν την απενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής. Διαφορετικά, θα οδηγηθούμε ξανά σε νέους γύρους μονόπλευρης λιτότητας ή σε de facto παραβίαση των κανόνων για το χρέος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται ιδίως για τις χώρες του Νότου».

Διαβάστε εδώ την ερώτηση και την απάντηση της Κομισιόν

Όπως ανέφερε σε δήλωσή του ο πρόεδρος του Eurogroup Πασκάλ Ντόναχιου, τονίζει ότι:

«Η οικονομική ανάκαμψη επιταχύνεται καθώς οι οικονομίες ανοίγουν εκ νέου και καθώς τα κεφάλαια για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα (RRF) τίθενται σε ροή. Το RRF (Ταμείο Ανάκαμψης) θα οδηγήσει επίσης σε μετασχηματιστικές αλλαγές στη δομή των οικονομιών μας, καθιστώντας τις πιο πράσινες και πιο ψηφιακές. Για να είναι βιώσιμη, η ανάκαμψη πρέπει επίσης να είναι χωρίς αποκλεισμούς και να περιορίζει τους κινδύνους των μακροπρόθεσμων πληγών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι δημοσιονομικές ενισχύσεις, τόσο σε εθνικό όσο και σε επίπεδο ΕΕ, θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν τις άνισες επιπτώσεις της πανδημίας και θα βοηθήσουν εκείνους που εκτίθενται περισσότερο στις επιπτώσεις της πανδημίας. Υπάρχει ακόμα δρόμος να διανύσουμε. Οι πολιτικές μας θα πρέπει να παραμείνουν ευέλικτες, δεδομένης της αβεβαιότητας που σχετίζεται με την πανδημία και τις παραλλαγές της».

«Θα συνεχίσουμε επίσης να σημειώνουμε πρόοδο όσον αφορά τον καλύτερο δυνατό τρόπο να επιδιώξουμε τις ευκαιρίες που προσφέρει η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής ανάπτυξης ενός ψηφιακού ευρώ,» τονίζεται στην ανακοίνωση, ενώ επισημαίνεται ότι το Συμβούλιο θα παραμείνει ευέλικτο για την αντιμετώπιση αναδυόμενων ή εξελισσόμενων θεμάτων, ιδίως σε σχέση με την πανδημία.

«Δεσμεύομαι επίσης να εμπλέξω κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος και να συνεργαστώ στενά με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και την Προεδρία του Συμβουλίου για την επίτευξη των κοινών μας πολιτικών προτεραιοτήτων,» ανέφερε ο πρόεδρος του Συμβουλίου Πασκάλ Ντόναχιου.

Παράλληλα ο Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων της Κομισιόν, Πάολο Τζεντιλόνι, υποστήριξε ότι «καθώς οι εμβολιασμοί κατά του κορονοϊού επιταχύνονται και καθώς επανεκκινούν οι οικονομικές δραστηριότητες, μπορούμε να περιμένουμε μια ισχυρή ανάκαμψη της οικονομίας στο δεύτερο μισό του 2021 και για το 2022».

Η διοικήτρια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, σημείωσε πως «δεδομένης της αβεβαιότητας και της μεταβλητότητας στην αγορά, οι πολιτικές υποστήριξης πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ για τους επόμενους μήνες». Ακόμα, η κ. Λαγκάρντ ανέφερε πως η αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη είναι παροδική και πως αναμένεται να υποχωρήσει από το 2022 και μετά. Η ίδια σημείωσε την ανάγκη αντιμετώπισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων που δημιουργήθηκαν από την πανδημία

Τέλος, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ τόνισε την ανάγκη για τη διεύρυνση των υπό συζήτηση εργαλείων για την κοινή διαχείριση κινδύνων στο επίπεδο της Ευρωζώνης, μεταξύ άλλων με την ολοκλήρωση του backstop για το ταμείο εκκαθάρισης τραπεζών και της ένωσης κεφαλαιαγορών.

Σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών

Ο Επίτροπος Οικονομίας, Πάολο Τζεντιλόνι αναφέρθηκε στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για την οικονομία (ανάπτυξη με ρυθμό 4,3% του ΑΕΠ το 2021 και 4,4% του ΑΕΠ το 2022), επισημαίνοντας ωστόσο τις αποκλίσεις μεταξύ τομέων της οικονομίας και μεταξύ των κρατών-μελών.

Ο Π. Τζεντιλόνι υπογράμμισε τη σημασία των εργαλείων στήριξης της οικονομίας, όπως ο ευρωπαϊκός μηχανισμός SURE για τη στήριξη της απασχόλησης, ο οποίος καλύπτει περίπου το 20% της απασχόλησης στην ΕΕ και 30 εκατομμύρια εργαζόμενους σε 19 χώρες.

Σταδιακή διακοπή των μέτρων στήριξης
«Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί να μην άρουμε τη στήριξη στους απασχολούμενους και στις επιχειρήσεις μας πολύ γρήγορα», είπε ο Π. Τζεντιλόνι, παρότι η στήριξη αυτή έχει οδηγήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στην ευρωζώνη στο 7,2% του ΑΕΠ το 2020 και στο 8% το 2021 και το δημόσιο χρέος στο 102% του ΑΕΠ το 2021.

«Είναι σημαντικό να σχεδιάσουμε προσεκτικά τη μετάβαση σε πιο στοχευμένα μέτρα στήριξης», πρόσθεσε και σημείωσε ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει τις δημοσιονομικές τις κατευθύνσεις για το 2022 στις αρχές Ιουνίου.

Ο Επίτροπος Οικονομίας τόνισε ότι στόχος είναι η ισχυρή και βιώσιμη ανάπτυξη και όχι απλώς η επιστροφή στα επίπεδα του 2019, με τη βοήθεια του Μηχανισμού Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης (RRF).

Υπενθύμισε ότι η Επιτροπή έχει λάβει 18 εθνικά σχέδια που αξιολογεί όσο το δυνατό πιο γρήγορα και κάλεσε τα πέντε κράτη-μέλη που δεν το έχουν ήδη κάνει να επικυρώσουν την απόφαση για τους ίδιους πόρους, για να καταστεί δυνατή η πρώτη εκταμίευση πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές.

Λαγκάρντ: Αβεβαιότητα και άνιση ανάκαμψη

Από την πλευρά της, η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, τόνισε ότι η ΕΚΤ συμφωνεί με την εκτίμηση της Επιτροπής ότι η οικονομία της ευρωζώνης θα φτάσει τα προ-πανδημίας επίπεδα μέσα στο 2022.

Σημείωσε, ωστόσο, ότι υπάρχει ακόμα αβεβαιότητα και αποκλίσεις στη διαδικασία ανάκαμψης. Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό που ανεβαίνει το 2021, η Λαγκάρντ είπε ότι είναι προσωρινό και πως θα επιστρέψει σε χαμηλότερα επίπεδα το 2022.

Τις αποκλίσεις στην ανάκαμψη μεταξύ των κρατών-μελών, λόγω του ότι η πανδημία έπληξε το 2020 κάποιες χώρες περισσότερο, επεσήμανε και ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μιλώντας σε διαδικτυακό συνέδριο που διοργάνωσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), ο Επίτροπος εξέφρασε επίσης την πεποίθησή του ότι, με την πλήρη αξιοποίηση των πόρων του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, η ελληνική οικονομία θα ανθίσει και η Ελλάδα θα μπορέσει να παίξει σημαντικό ρόλο στην περιοχή. Ο Επίτροπος σημείωσε ότι η Κομισιόν δεν προβλέπει ένα δεύτερο γύρο της πανδημίας στην Ευρώπη, αλλά τόνισε ότι παραμένει η αβεβαιότητα για την οικονομία της.

Ο κ. Τζεντιλόνι συνεχάρη τις ελληνικές Αρχές και ιδιαίτερα τον υπουργό Οικονομικών, Χρήστο Σταϊκούρα, για την ταχεία λήψη ενός περιεκτικού πακέτου μέτρων για τη στήριξη της οικονομίας, ύψους 10,5% του ΑΕΠ, για το 2020. Η επόμενη πρόκληση για την Ελλάδα, όπως και για τις άλλες χώρες της ΕΕ, πρόσθεσε, θα είναι να χρησιμοποιήσει πλήρως τους σημαντικούς πόρους της ΕΕ που θα είναι διαθέσιμοι για τη χρηματοδότηση της ανάκαμψης. Αυτό, είπε, θα απαιτήσει τον σαφή καθορισμό στόχων με συμφωνημένα χρονοδιαγράμματα και ορόσημα, ενώ τόνισε ότι το πρώτο βήμα θα γίνει με την κατάθεση του σχεδίου ανθεκτικότητας και ανάκαμψης που θα καταθέσει η Ελλάδα, το οποίο θα πρέπει να δίνει έμφαση στην πράσινη μετάβαση της οικονομίας και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της.

Για την Ελλάδα, είπε ο Επίτροπος, αυτό είναι μία ευκαιρία να υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις για να εξαλείψει τις στενότητες που επηρέασαν για μεγάλο χρονικό διάστημα αρνητικά την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Είναι, επίσης, σημείωσε, μία σημαντική ευκαιρία για να υλοποιήσει επενδύσεις που θα κάνουν την οικονομία πιο καινοτόμο, ανταγωνιστική, δίκαιη και προσανατολισμένη στο μέλλον.

Ο κ. Τζεντιλόνι τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ασχολείται με έναν νέο γύρο προγραμμάτων μακροοικονομικής προσαρμογής. «Επιτρέψτε μου να διαβεβαιώσω ότι όσον αφορά την παρακολούθηση των μεταρρυθμίσεων, θα προσπαθήσουμε να μεγιστοποιήσουμε τις συνέργειες με το υφιστάμενο πλαίσιο της μεταμνημονιακής αυξημένης επιτήρησης της Ελλάδας για να αποφύγουμε ένα επιπλέον βάρος για την κυβέρνηση», είπε.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Επίτροπος επεσήμανε ότι η Ελλάδα έχει πολλά μοναδικά δυνατά σημεία. Η στρατηγική γεωγραφική θέση της, το απίστευτο απόθεμα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ένα ισχυρό απόθεμα έρευνας και ανθρώπινου κεφαλαίου είναι μερικά μόνα από αυτά, είπε. Παραδοσιακοί τομείς – όπως ο αγροδιατροφικός, οι μεταφορές, η διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας και ο τουρισμός, αλλά και καινοτόμοι τομείς, όπως αυτός της υψηλής τεχνολογίας, έχουν τεράστιο δυναμικό ανάπτυξης, πρόσθεσε. Στην Ελλάδα πρέπει να δείξουμε ότι είμαστε σε ένα νέο και διαφορετικό κεφάλαιο του κοινού ευρωπαϊκού σχεδίου μας, είπε ο Επίτροπος.

Όπως αναφέρεται σε ενημέρωση του Φόρουμ των Δελφών, όταν ρωτήθηκε αν υπάρχουν ανησυχίες στην Ευρώπη για το υψηλό χρέος χωρών, όπως η Ιταλία ή η Ελλάδα, ο επίτροπος τόνισε ότι «η αντίδραση των αγορών δείχνει ότι υπάρχει εμπιστοσύνη για τη βιωσιμότητα του χρέους», ότι δεν υπάρχει κίνδυνος, ενώ προσέθεσε ότι και «το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας επεκτάθηκε και στα ελληνικά ομόλογα», οπότε δεν έχουμε λόγο να πιστεύουμε ότι δεν είναι υπό έλεγχο.

Επίσης, όπως επισημαίνεται, ο κ. Τζεντιλόνι διαβεβαίωσε ότι δεν θα υπάρχει μνημόνιο στους όρους δανεισμού των χωρών από το ταμείο ανάκαμψης της Κομισιόν και περιέγραψε τα χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουν δημιουργήσει οι ευρωπαϊκοί θεσμοί για την αντιμετώπιση της κρίσης, όπως τα δάνεια του ESM, το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ και την πρόταση της Κομισιόν για την ανάκαμψη της οικονομίας.

Είπε επίσης, όπως προστίθεται, πως δεν θεωρεί πιθανή μια συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί την άλλη εβδομάδα, αλλά εξέφρασε αισιοδοξία ότι θα ληφθούν τελικές αποφάσεις στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής που, όπως είπε, θα πραγματοποιηθεί σε έναν μήνα από τώρα. Επίσης, έκανε έκκληση στις χώρες να ετοιμάσουν τις προτάσεις τους για το Ταμείο Ανάκαμψης το συντομότερο δυνατόν ώστε να είναι σε θέση να γίνουν οι εκταμιεύσεις αρχές του 2021.

Ο επίτροπος χαρακτήρισε «χωρίς προηγούμενο» την αντίδραση της Κομισιόν στην κρίση, όμως, όπως είπε, δικαιολογείται από τις συνέπειες που ήταν συμμετρικές για όλες τις χώρες. «Πριν από έξι μήνες, όποιος έλεγε ότι η Κομισιόν θα πρότεινε δανεισμό 500 δισεκατομμυρίων από τις αγορές, θα τον έλεγαν τρελό», είπε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Τζεντιλόνι τόνισε τέλος, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, ότι η κατάσταση στην Ευρώπη βελτιώνεται στον τομέα της υγείας, όμως οι συνέπειες από το lockdown είναι πολύ σοβαρές. «Όλοι ξέρουμε ότι βρισκόμαστε σε βαθιά ύφεση – η πιο βαθιά από την έναρξη των ευρωπαϊκών θεσμών – που προβλέπεται να αγγίξει το 9% για την ευρωζώνη», τόνισε και συμπλήρωσε ότι αυτός είναι ο λόγος που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί παίρνουν μέτρα για να ανακάμψει η οικονομία.

«Σκεφτόμαστε να προσθέσουμε ένα νέο μέσο στο σχέδιο ανάκαμψης: την βοήθεια φερεγγυότητας για εταιρείες που δεν λαμβάνουν υποστήριξη στη χώρα καταγωγής τους. Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτήν εταιρείες της αυτοκινητοβιομηχανίας. Αυτό είναι σημαντικό για την εφοδιαστική αλυσίδα στην αυτοκινητοβιομηχανία. Εάν αποτύχει ένας σύνδεσμος, επηρεάζονται όλοι οι άλλοι»,

Ο Τζεντιλόνι επαίνεσε επίσης το γερμανικό πακέτο βοήθειας για την πληγείσα από την πανδημία οικονομία. «Αυτό που παρουσίασε η ομοσπονδιακή Κυβέρνηση είναι εντυπωσιακό και εκτιμάται πολύ, ωστόσο, η Γερμανία θα πρέπει ακόμη να διατηρήσει τις δημόσιες επενδύσεις σε υψηλό επίπεδο τα επόμενα χρόνια», τόνισε.

Ο Ιταλός Επίτροπος πρόσθεσε πως είναι σαφές ότι δεν μπορεί ακόμα να σημάνει λήξη συναγερμού στο θέμα της πανδημίας του κορονοϊού.  «Πρέπει να ζήσουμε με την πανδημία για εβδομάδες, ίσως μήνες. Οι καλοκαιρινές διακοπές θα είναι πολύ διαφορετικές από αυτές που έχουμε συνηθίσει. Η Ε.Ε. πρέπει να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να βοηθήσει τον τουριστικό κλάδο, ο οποίος, ιδίως στη Νότια Ευρώπη, συμβάλλει ουσιαστικά στην οικονομία».

Στο ερώτημα σχετικά με την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας για το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων (QE) της ΕΚΤ και πως μπορεί να επιλυθεί το πρόβλημα που προέκυψε, ο Τζεντιλόνι είπε: «Κατά την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δύο σημεία είναι κρίσιμα. Πρώτον, δεν πρέπει να θιγεί η ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Δεύτερον, όσον αφορά τις ευρωπαϊκές υποθέσεις, οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου υπερισχύουν πάντα των αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων. Είναι στρατηγικής σημασίας για την Ε.Ε. να αναγνωρίζονται οι αποφάσεις του. Ιδίως ένα τόσο σημαντικό ιδρυτικό μέλος της ΕΕ όπως η Γερμανία θα πρέπει να το σεβαστεί αυτό».

Στο ερώτημα εάν πρόκειται να επαναληφθεί το ίδιο μοντέλο αυστηρής λιτότητας με εκείνο της κρίσης του ευρώ, εάν δοθούν χρήματα για την αντιμετώπιση της κρίσης του κορονοϊού σε χώρες που επλήγησαν ο Τζεντιλόνι είπε: «Η απάντησή μου σε αυτό είναι ένα ηχηρό όχι. Δεν πρέπει να καταφύγουμε στη λογική και στην φρασεολογία της οικονομικής κρίσης».

Για το αν αναμένει συμφωνία επί του σχεδίου οικονομικής ανάκαμψης το οποίο θα συζητηθεί κατά την σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις 18 Ιουνίου ο Ευρωπαίος Επίτροπος απάντησε: «Μέχρι τότε, θα πρέπει να ξεπεραστούν ορισμένες διαφορές απόψεων. Υποθέτω όμως ότι στο τέλος θα υπερισχύσει η λογική και η υπευθυνότητα».

Πηγή: Handelsblatt

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος σε δηλώσεις του στο κανάλι Rai tre, της ιταλικής δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, τόνισε ότι «στο τέλος, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης θα πλησιάσει το 1 τρισεκατομμύριο ευρώ».

«Ας μην ξεχνάμε ότι το Ταμείο αυτό θα προσφέρει επιχορηγήσεις αλλά και δάνεια με χαμηλά επιτόκια», πρόσθεσε ο Τζεντιλόνι, σύμφωνα με τον οποίο η χθεσινή γαλλογερμανική συμφωνία επί του θέματος, αποτελεί «γεγονός χωρίς προηγούμενο».

Ο αρμόδιος Επίτροπος υπογράμμισε, τέλος, ότι τα χρήματα αυτά πρέπει να χορηγηθούν «το γρηγορότερο δυνατό» και ότι «οι τελικές αποφάσεις θα συνδέονται , φυσικά, με τους στόχους που πρόκειται να θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή».