Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Guardian, αστυνομικοί και δυνάμεις ασφαλείας με πολιτικά, πολλοί από τους οποίους ένοπλοι, προσπάθησαν να κατακλύσουν τα εναπομείναντα ανοιχτά πανεπιστήμια του Ιράν σε μια προσπάθεια να καταστείλουν την τέταρτη ημέρα φοιτητικών διαμαρτυριών κατά του ανώτατου ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ.

Αναφέρθηκαν επεισόδια σε ορισμένες πανεπιστημιουπόλεις, με βίντεο που έδειχναν συμπλοκές μεταξύ της πολιτοφυλακής που υποστηρίζεται από το κράτος Basji και φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας στην Τεχεράνη. Φορτηγά με πολυβόλα φωτογραφήθηκαν παρκαρισμένα έξω από το Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, με διαδηλώσεις και στη Μασχάντ.

Αλλού, φοιτητές βρέθηκαν να τους απαγορεύεται η είσοδος εάν είχαν ταυτοποιηθεί ως εμπλεκόμενοι σε προηγούμενες διαμαρτυρίες και οι διοικητικοί υπάλληλοι των πανεπιστημίων ανακοίνωσαν επίσης το κλείσιμο των μαθημάτων με φυσική παρουσία. Σχεδόν το 80% των πανεπιστημίων του Ιράν διεξάγουν ήδη εικονικά μαθήματα, εν μέρει για να αποτρέψουν τους φοιτητές να συγκεντρωθούν για να διαδηλώσουν κατά της κυβέρνησης και της βίαιης καταστολής των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου.

Σε βίντεο από το Πανεπιστήμιο Τεχνών της Τεχεράνης, ακούγονταν διάφορα συνθήματα, όπως «Πολεμάμε, πεθαίνουμε, παίρνουμε πίσω το Ιράν», «Οι πολιτικοί κρατούμενοι πρέπει να αφεθούν ελεύθεροι» και «Χαμενεΐ, Ζαχάκ (βασιλιάς των φιδιών), θα σε θάψουμε ζωντανό».

Οι διαμαρτυρίες αποτελούν ένα σκηνικό γεμάτο εντάσεις, με φόντο τον τρίτο γύρο συνομιλιών σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη στη Γενεύη μεταξύ του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκί, και του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) βρίσκεται στο 401–500 εύρος της παγκόσμιας κατάταξης. Το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Κρήτης κατατάσσονται στις θέσεις 601–800, που είναι ισχυρή διεθνής θέση για πανεπιστήμια με μικρότερο μέγεθος και δυναμική. Τρία κορυφαία ιδρύματα – ΑΠΘ, ΕΜΠ, Πανεπιστήμιο Πατρών – εμφανίζονται στο 801–1000, ένα εύρος που δείχνει σταθερή διεθνή παρουσία.

Οι κατατάξεις, που δημοσιεύθηκαν στις 21 Ιανουαρίου 2026, καλύπτουν 11 επιστημονικά πεδία και βασίζονται σε 18 δείκτες απόδοσης που αφορούν τη διδασκαλία, την έρευνα, τη μεταφορά γνώσης και τη διεθνοποίηση.

Οι παγκόσμιοι «πρωταθλητές» ανά επιστημονικό αντικείμενο και η κυριαρχία των αμερικανικών ιδρυμάτων στις κατατάξεις

Στην κορυφή των περισσότερων επιστημονικών πεδίων εξακολουθούν να βρίσκονται πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Το Massachusetts Institute of Technology (MIT) καταλαμβάνει την πρώτη θέση σε τρία πεδία – Τέχνες και Ανθρωπιστικές Επιστήμες, Επιχειρήσεις και Οικονομικά και Κοινωνικές Επιστήμες – επαναλαμβάνοντας την περσινή του επίδοση και επιβεβαιώνοντας τη διατομεακή του ισχύ.

Το Harvard University αναδεικνύεται πρώτο σε Μηχανική και Επιστήμες Ζωής, ενώ το Stanford University ηγείται στις Επιστήμες της Εκπαίδευσης και στη Νομική. Στις Φυσικές Επιστήμες την κορυφή καταλαμβάνει το California Institute of Technology (Caltech).

Από την πλευρά του Ηνωμένου Βασιλείου, το University of Oxford διατηρεί την πρωτοκαθεδρία στην Επιστήμη Υπολογιστών και στον τομέα Ιατρικής και Υγείας, ενώ το University of Cambridge κατακτά την πρώτη θέση στην Ψυχολογία, ξεπερνώντας το Stanford.

Αξιοσημείωτο είναι, ότι μόνο τρία πανεπιστήμια – Harvard, Stanford και Cambridge – εμφανίζονται στην πρώτη δεκάδα και των 11 επιστημονικών πεδίων, γεγονός που υπογραμμίζει τη σταθερότητα και το εύρος της ακαδημαϊκής τους ισχύος.

Συνολικά, τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών καταλαμβάνουν 68 από τις 111 διαθέσιμες θέσεις στην πρώτη δεκάδα των επιμέρους πινάκων, αριθμός ελαφρώς αυξημένος σε σχέση με το 2025. Το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί με 29 θέσεις, σημειώνοντας οριακή υποχώρηση.

Η άνοδος της Ασίας πέρα από το STEM

Παρότι η ισχυρή παρουσία των δυτικών πανεπιστημίων παραμένει, τα ασιατικά πανεπιστήμια συνεχίζουν να ενισχύουν τη θέση τους στα πεδία STEM, αλλά τα στοιχεία του 2026 δείχνουν ότι η ταχύτερη άνοδος καταγράφεται πλέον στις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες, στη Νομική, στην Εκπαίδευση και στα Οικονομικά – σχεδόν οι μισοί ασιατικοί οργανισμοί βελτίωσαν τη θέση τους στη Νομική, ενώ καταγράφεται και η πρώτη είσοδος τριών ασιατικών πανεπιστημίων στην κορυφαία δεκάδα των Οικονομικών.

Συγκεκριμένα, η Κίνα αυξάνει την παρουσία της στην πρώτη δεκάδα, με το Peking University να ανεβαίνει στη 10η θέση στην Επιστήμη Υπολογιστών και στην 8η στη Μηχανική, ενώ το Tsinghua University εισέρχεται για πρώτη φορά στη δεκάδα των Φυσικών Επιστημών. Στις Επιστήμες Ζωής, τρία ασιατικά πανεπιστήμια συγκαταλέγονται πλέον στην πρώτη εικοσάδα, με το National University of Singapore να φτάνει στη 19η θέση.

Σύμφωνα με ειδικούς, που επικαλείται το THE, η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη μακροχρόνια επένδυση στην έρευνα, τη διεύρυνση της ανώτατης εκπαίδευσης και την ενίσχυση της διεθνοποίησης, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Κίνα, η Σιγκαπούρη, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία. Το παγκόσμιο τοπίο της ανώτατης εκπαίδευσης γίνεται, έτσι, ολοένα και πιο πολυκεντρικό, με τη δυτική κυριαρχία να παραμένει ισχυρή αλλά όχι πλέον αδιαμφισβήτητη.

Ελληνικά ΑΕΙ στις παγκόσμιες κατατάξεις THE 2026

Σύμφωνα με τα World University Rankings 2026 του Times Higher Education, 12 ελληνικά πανεπιστήμια κατατάσσονται ανάμεσα στα καλύτερα ιδρύματα στον κόσμο:

Πανεπιστήμιο Παγκόσμια κατάταξη

• Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) 401–500
• Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο 601–800
• Πανεπιστήμιο Κρήτης 601–800
• Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) 801–1000
• Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) 801–1000
• Πανεπιστήμιο Πατρών 801–1000
• Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ) 1001–1200
• Πανεπιστήμιο Αιγαίου 1001–1200
• Πανεπιστήμιο Πειραιώς 1001–1200
• Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 1201–1500
• Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1201–1500
• Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1201–1500

Σύμφωνα με τα δεδομένα, αποτυπώνεται μία αρκετά ευρεία εκπροσώπηση ελληνικών ΑΕΙ στη διεθνή κατάταξη, με το ΕΚΠΑ να βρίσκεται στο υψηλότερο εύρος (401–500), γεγονός που το κατατάσσει σαφώς ως το κορυφαίο ελληνικό πανεπιστήμιο σύμφωνα με τα THE 2026, ενώ η θέση του το φέρνει πολύ πιο κοντά στο διεθνές «πρώτο μισό» του πίνακα από ό,τι τα περισσότερα ελληνικά ιδρύματα. Σημειώνεται, ότι ο συνολικός δείκτης κατάταξης αντανακλά και την επίδοση σε διεπιστημονικό επίπεδο, όπως διδασκαλία-έρευνα-διεθνής προβολή.

Το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Κρήτης κατατάσσονται στο 601–800, που είναι ισχυρή διεθνής θέση για πανεπιστήμια με μικρότερο μέγεθος και δυναμική. Ειδικότερα, το Χαροκόπειο εμφανίζει εξαιρετική επίδοση στον δείκτη ποιότητας έρευνας, όπου βρέθηκε πρώτο μεταξύ των ελληνικών ιδρυμάτων σε συγκεκριμένα κριτήρια τα προηγούμενα χρόνια.

Τρία κορυφαία ιδρύματα (ΑΠΘ, ΕΜΠ, Πανεπιστήμιο Πατρών) εμφανίζονται στο 801–1000, ένα εύρος που δείχνει σταθερή διεθνή παρουσία. Μεγαλύτερα ιδρύματα, όπως το ΟΠΑ και τα Πανεπιστήμια του Αιγαίου, Πειραιώς, Θράκης, Ιωαννίνων και Θεσσαλίας εμφανίζονται σε χαμηλότερα στελέχη (1001–1500), ενώ παραμένουν εντός του ευρύτατου παγκόσμιου πλαισίου αξιολόγησης.

Ωστόσο, στα αναλυτικά στοιχεία και στην ποιοτική αποτίμηση των World University Rankings by Subject 2026, δεν γίνεται καμία ειδική αναφορά σε ελληνικά πανεπιστήμια, ούτε καταγράφεται παρουσία τους στις πρώτες θέσεις ή στις σημαντικές ανοδικές μετακινήσεις που επισημαίνει το THE. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι κανένα ελληνικό πανεπιστήμιο δεν συγκαταλέγεται στην πρώτη δεκάδα ή εικοσάδα των επιμέρους επιστημονικών πεδίων. Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στις χώρες όπου καταγράφεται συστηματική άνοδος ιδρυμάτων σε συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα (όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, με την Κίνα, τη Σιγκαπούρη, τη Νότια Κορέα ή την Ιαπωνία).

Η απουσία των ελληνικών ΑΕΙ, όπως περιγράφεται, δεν συνιστά κατ’ ανάγκη υποχώρηση σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, αλλά δείχνει στασιμότητα σε ένα περιβάλλον όπου άλλες χώρες κινούνται ταχύτερα. Κι αυτό, επειδή στις διεθνείς κατατάξεις, η σχετική θέση ενός ιδρύματος επηρεάζεται όχι μόνο από τις δικές του επιδόσεις αλλά και από τον ρυθμό βελτίωσης των ανταγωνιστών του. Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως ιδίως σε πεδία, όπως οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες — όπου παρατηρείται δυναμική άνοδος ασιατικών πανεπιστημίων — η Ελλάδα δεν φαίνεται να κεφαλαιοποιεί το επιστημονικό της δυναμικό σε διεθνές επίπεδο.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι οι δείκτες του THE δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην ερευνητική παραγωγή και απήχηση. Στη διεθνή συνεργασία και κινητικότητα. Στη μεταφορά γνώσης και τη διασύνδεση με την οικονομία. Στη διεθνή φήμη ανά γνωστικό αντικείμενο. Σε ένα διεθνές σύστημα, που γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστικό και πολυκεντρικό, η απουσία των ελληνικών ΑΕΙ από τις ζώνες ανόδου λειτουργεί ως ένδειξη διαρθρωτικών περιορισμών: χρηματοδότησης, θεσμικής ευελιξίας, διεθνούς δικτύωσης και στρατηγικής ανάπτυξης ανά επιστημονικό πεδίο. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του THE 2026, για τα πανεπιστήμια της χώρας μας η διατήρηση μιας θέσης στον διεθνή χάρτη προϋποθέτει πλέον συνεχή προσαρμογή σε ένα περιβάλλον, που αλλάζει με ταχείς ρυθμούς.

–Τον καθορισμό της ανώτατης διάρκειας φοίτησης για φοιτητές που εγγράφονται από το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023 και εξής, καθώς και για όσους είχαν εισαχθεί σε προγενέστερα έτη.

-Τον τρόπο υπολογισμού της ανώτατης διάρκειας σε ακαδημαϊκά έτη και τις συνέπειες υπέρβασής της.

-Τη διαδικασία άσκησης του δικαιώματος παράτασης φοίτησης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με δυνατότητα επιπλέον δύο ή τριών ακαδημαϊκών εξαμήνων, ανάλογα με την περίπτωση.

-Τη δυνατότητα έκτακτης εμβόλιμης εξεταστικής για φοιτητές που έχουν έως και δύο μαθήματα για την ολοκλήρωση των σπουδών τους.

-Τη διαδικασία διαγραφής και τη δυνατότητα άσκησης αίτησης θεραπείας.

-Τις εξαιρέσεις από τον κανόνα της ανώτατης διάρκειας, για φοιτητές με πιστοποιημένη αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον 50%.

-Τα αρμόδια όργανα ελέγχου και εποπτείας για την ορθή εφαρμογή της απόφασης.

Παράλληλα έχει αποσταλεί προς όλα τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα εγκύκλιος με διευκρινιστικές οδηγίες σχετικά με όλα τα παραπάνω θέματα.

Διαβάστε ΕΔΩ τη σχετική Εγκύκλιο 

Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε: «Η σημερινή απόφαση είναι μια καθαρή δέσμευση για το αύριο των πανεπιστημίων μας και για τους φοιτητές και φοιτήτριές μας που αγωνίζονται καθημερινά. Θέλουμε ιδρύματα που λειτουργούν με σταθερούς και ξεκάθαρους κανόνες, που δίνουν προοπτική, με αξιόπιστα πτυχία, αλλά και στηρίζουν όσους πραγματικά προσπαθούν. Δεν αφήνουμε κανέναν πίσω. Βάζουμε τέλος σε χρόνιες στρεβλώσεις που αδικούσαν και τα παιδιά μας και τα πανεπιστήμιά μας. Δεν είναι απλώς μια τυπική ρύθμιση, αλλά ένα μήνυμα ότι η Πολιτεία αναγνωρίζει τις δυσκολίες, στέκεται δίπλα στον φοιτητή και στην φοιτήτρια και ανοίγει τον δρόμο για πανεπιστήμια που εμπνέουν εμπιστοσύνη και νέους ανθρώπους που βγαίνουν στην κοινωνία με γνώσεις, δύναμη και αυτοπεποίθηση».

Ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αρμόδιος για την Ανώτατη Εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, δήλωσε σχετικά: «Θέτουμε σε εφαρμογή ένα σαφές και κοινωνικά δίκαιο πλαίσιο για την ανώτατη διάρκεια φοίτησης στα πανεπιστήμιά μας. Εξασφαλίζουμε την ακαδημαϊκή συνέπεια και την εύρυθμη λειτουργία των ιδρυμάτων, δίνοντας παράλληλα δίκαιες ευκαιρίες σε όσους βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση των σπουδών τους. Βάζουμε τέλος σε παθογένειες δεκαετιών και δίνουμε τη δυνατότητα στα ιδρύματα να λειτουργούν με κανόνες που ενισχύουν την ακαδημαϊκή ποιότητα και το κύρος των πτυχίων. Η Ελλάδα θέλει πανεπιστήμια σύγχρονα, αξιόπιστα και ανταγωνιστικά διεθνώς. Αυτό υπηρετούμε με σταθερά βήματα, βάζοντας στο κέντρο τον φοιτητή, την αριστεία και την ουσιαστική σύνδεση με την κοινωνία και την αγορά εργασίας».

Χρηστικός οδηγός για τους φοιτητές βάσει της υπουργικής απόφασης με θέμα:

Παροχή διευκρινίσεων για την εφαρμογή του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5224/2025 (Α΄142), περί ανώτατης διάρκειας φοίτησης

1. Ποια είναι η ανώτατη διάρκεια φοίτησης

• Για προγράμματα με ελάχιστη διάρκεια 8 εξάμηνα: μέγιστος χρόνος = 8 + 4 εξάμηνα.
• Για προγράμματα με διάρκεια >8 εξαμήνων: μέγιστος χρόνος = ελάχιστη διάρκεια + 6 εξάμηνα.
• Διαγραφή: αν ο φοιτητής υπερβεί το όριο και δεν καταστεί πτυχιούχος → αυτοδίκαιη διαγραφή 2 μήνες μετά την ανάρτηση αποτελεσμάτων επαναληπτικής εξεταστικής Σεπτεμβρίου.

2. Πότε δίνεται δυνατότητα παράτασης φοίτησης

• Παράταση: +2 εξάμηνα ή +3 εξάμηνα αν εκκρεμεί υποχρεωτική πρακτική/πτυχιακή/διπλωματική.
• Προϋποθέσεις (σωρευτικά):
α) επιτυχής αξιολόγηση σε ≥70% ECTS του προγράμματος,
β) συμμετοχή σε ≥2 ακαδημαϊκές δοκιμασίες στα τελευταία 4 εξάμηνα (τουλάχιστον 1 επιτυχώς).
• Ειδική περίπτωση: αν έχει ολοκληρώσει όλα τα μαθήματα και εκκρεμεί μόνο πρακτική ή πτυχιακή/διπλωματική → δεν απαιτείται η προϋπόθεση (β).
• Αίτηση: εντός 30 ημερών από έκδοση βαθμολογίων Σεπτεμβρίου.
• Κατά τη διάρκεια παράτασης: δεν επιτρέπεται μερική φοίτηση (παρ. 5) ή προσωρινή διακοπή φοίτησης (παρ. 6).

3. Περιπτώσεις που προβλέπεται έκτακτη εμβόλιμη εξεταστική

• Δικαιούνται όσοι μετά την παράταση οφείλουν ≤2 μαθήματα.
• Υποβολή αίτησης: εντός 10 ημερών από τα αποτελέσματα τελευταίας εξεταστικής.
• Διοργάνωση από το Τμήμα: αποτελέσματα έως 15 Δεκεμβρίου.
• Αν αποτύχουν → αυτοδίκαιη διαγραφή.

4. Τί προβλέπεται στις μεταβατικές διατάξεις (άρθρο 454 παρ. 3 ν. 4957/2022, όπως τροποποιήθηκε με ν. 5224/2025)

• Νέοι φοιτητές (εισαγωγή από 2022-2023 και εξής): ισχύει κανονικά η παρ. 1.
• Φοιτητές εγγεγραμμένοι προ της 17.2.2021 (ν. 4777/2021):
◦ Αν δεν είχαν υπερβεί την ελάχιστη διάρκεια → υπολογισμός από 2021-2022.
◦ Αν είχαν υπερβεί → έχουν μόνο τον χρόνο της ελάχιστης διάρκειας από 2021-2022, χωρίς προσαύξηση.

5. Ειδικές περιπτώσεις – παραδείγματα

• Φοιτητής 4ετούς (εισαγωγή 2023-24) → οφείλει να ολοκληρώσει έως εξεταστική Σεπτεμβρίου 2028-29.
• Φοιτητής 5ετούς (εισαγωγή 2023-24) → έως 2030-31.
• Φοιτητής 6ετούς (εισαγωγή 2023-24) → έως 2031-32.
• Φοιτητής 4ετούς (εισαγωγή 2017-18 έως 2020-21) → έως 2026-27.
• Φοιτητής 5ετούς (εισαγωγή 2016-17 έως 2020-21) → έως 2028-29.
• Φοιτητής 6ετούς (εισαγωγή 2015-16 έως 2020-21) → έως 2029-30.
• Φοιτητής που είχε υπερβεί την ελάχιστη διάρκεια την 17.2.2021:
◦ 4ετές πρόγραμμα → έως 2024-25.
◦ 5ετές πρόγραμμα → έως 2025-26.
◦ 6ετές πρόγραμμα → έως 2026-27.

6. Προϋποθέσεις για παράταση ανάλογα με το πρόγραμμα

• 4ετές πρόγραμμα: ≥168 ECTS.
• 5ετές πρόγραμμα: ≥210 ECTS.
• 6ετές πρόγραμμα: ≥252 ECTS.

7. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις Α.Ε.Ι. και Γραμματειών

• Έγκαιρη έκδοση αποτελεσμάτων Σεπτεμβρίου.
• Υποχρεωτική ενημέρωση φοιτητών για έναρξη προθεσμίας (ιστοσελίδα, email).
• Κατάλογος διαγραφών κάθε έτος (με στοιχεία: Α.Μ., Τμήμα, έτος εγγραφής/εισαγωγής, αιτία).
• Ανάρτηση καταλόγου ανωνυμοποιημένα στην ιστοσελίδα Τμήματος.
• Αποστολή καταλόγου στη Γενική Διεύθυνση Ανώτατης Εκπαίδευσης έως 31 Δεκεμβρίου (e-mail: foitmer@minedu.gov.gr).

8. Εξαιρέσεις και ειδικές ρυθμίσεις

1. Φοιτητές με πιστοποιημένη αναπηρία ≥50% → εξαιρούνται από διαγραφή.
◦ Δικαιολογητικά: γνωμάτευση ΚΕ.Π.Α. ή Ανώτατων Υγειονομικών Επιτροπών.
◦ Αν είναι χρονικά περιορισμένη → νέα γνωμάτευση με λήξη.
◦ Χρόνος αναπηρίας δεν προσμετράται στη διάρκεια φοίτησης.
2. Σοβαροί λόγοι υγείας (παρ. 4 άρθρου 76) → αίτηση υπέρβασης ανώτατης διάρκειας.
◦ Αναστολή φοιτητικής ιδιότητας (ανενεργή, εκτός από στέγαση).
◦ Χρόνος δεν προσμετράται ούτε στη φοίτηση ούτε στην παράταση.
◦ Απαιτούνται δικαιολογητικά κατά εσωτερικό κανονισμό Α.Ε.Ι.
3. Φοιτητές από καταργηθέντα Τ.Ε.Ι. που εντάχθηκαν σε Πανεπιστήμια → διαθέτουν χρόνο ίσο με την ελάχιστη διάρκεια του πανεπιστημιακού προγράμματος από το έτος ένταξης.

9. Πότε γίνονται οι αυτοδίκαιες διαγραφές φοιτητών

• Μετά τη λήξη ανώτατης διάρκειας
• Μετά το πέρας παράτασης
• Μετά αποτυχημένη εμβόλιμη εξεταστική
• Εφόσον δεν ασκηθούν δικαιώματα παράτασης/εμβόλιμης

10. Υποχρέωση Α.Ε.Ι.

• Επικαιροποίηση εσωτερικών κανονισμών για εναρμόνιση με το νέο πλαίσιο.
• Ενημέρωση της ακαδημαϊκής κοινότητας για τις διατάξεις και τις προθεσμίες.

Πίνακες ανώτατης διάρκειας φοίτησης & παρατάσεων

Ειδικά για τους μαθητές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δαπανά 6.420 δολ./μαθητή και βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ, με προτελευταία την Ουγγαρία που δαπανά 10.000 δολ. Οι δημόσιες δαπάνες για την Παιδεία ανέρχονται σε 4.497 δολ. /φοιτητή, έναντι μέσου όρου του ΟΟΣΑ 15.102 δολ. Τέλος, στις άλλες χώρες του ΟΟΣΑ οι μισθοί των δασκάλων έχουν αυξηθεί από το 2015 κατά μέσο όρο 14,6% ενώ καθ’ ημάς μόλις 1,4%.

Τι αναφέρει η έκθεση του ΟΟΣΑ

• Το ποσοστό των νέων ενηλίκων (25-34 ετών) χωρίς αποφοίτηση από την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση συνεχίζει να μειώνεται σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, φτάνοντας κατά μέσο όρο το 13%. Αυτή η τάση συνεχίζεται και στην Ελλάδα, όπου το ποσοστό μειώθηκε από 13% σε 7% μεταξύ 2019 και 2024.
• Τα άτομα με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο αντιμετωπίζουν γενικά χαμηλότερο κίνδυνο ανεργίας και κερδίζουν υψηλότερους μισθούς. Η ολοκλήρωση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη μείωση του κινδύνου ανεργίας. Κατά μέσο όρο σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, το 12,9% των οικονομικά ενεργών νέων ενηλίκων (25-34 ετών) χωρίς απολυτήριο ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι άνεργοι, σε σύγκριση με το 6,9% εκείνων με απολυτήριο ανώτερης δευτεροβάθμιας ή μεταδευτεροβάθμιας μη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Όσοι συνεχίζουν για να αποκτήσουν τριτοβάθμιο προσόν βλέπουν μια σχετικά μικρότερη περαιτέρω μείωση της ανεργίας, με το 4,9% των νέων ενηλίκων με τριτοβάθμια εκπαίδευση να είναι άνεργοι κατά μέσο όρο σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Αυτό το μοτίβο είναι παρόμοιο στην Ελλάδα (αν και σε υψηλότερο επίπεδο): το 24,2% των νέων ενηλίκων χωρίς απολυτήριο ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι άνεργοι, σε σύγκριση με το 16,2% εκείνων με απολυτήριο ανώτερης δευτεροβάθμιας ή μεταδευτεροβάθμιας μη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και το 12,3% εκείνων με απολυτήριο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Σχήμα 1).

Κατά μέσο όρο, τα άτομα με μεταπτυχιακό ή ισότιμο πτυχίο έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης και εισοδήματος από εκείνα με πτυχίο πανεπιστημίου ή ισότιμο πτυχίο. Ωστόσο, το ποσοστό των νέων ενηλίκων (25-34 ετών) που αποκτούν μεταπτυχιακό ή ισότιμο προσόν ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, κυμαινόμενο από 1% έως 39% το 2024. Στην Ελλάδα, το 13% των ατόμων ηλικίας 25-34 ετών κατέχουν μεταπτυχιακό ή ισότιμο πτυχίο, ποσοστό που είναι κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 16%. Αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση από το 2019, όταν το ποσοστό ήταν 9%.

Οι κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα ανέρχονται σε 4.497 δολάρια ΗΠΑ ανά φοιτητή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σύγκριση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 15.102 δολάρια ΗΠΑ.

Πρόσβαση στην εκπαίδευση, συμμετοχή και πρόοδο

• Τα εκπαιδευτικά συστήματα πρέπει να προσαρμοστούν στις αλλαγές στον αριθμό των παιδιών, επεκτείνοντας ή μειώνοντας ανάλογα την παροχή. Σε πολλές χώρες, ο πληθυσμός των παιδιών ηλικίας 0-4 ετών άλλαξε σημαντικά μεταξύ 2013 και 2023 και προβλέπεται να αλλάξει περαιτέρω έως το 2033. Η Ελλάδα παρουσίασε μείωση 25% στον αριθμό των παιδιών ηλικίας 0-4 ετών και προβλέπεται να δει μείωση 11% μεταξύ 2023 και 2033.
• Το ποσοστό των μαθητών στην κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση που είναι τουλάχιστον δύο χρόνια μεγαλύτεροι από την αναμενόμενη ηλικία για την τάξη τους ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, κυμαινόμενο από σχεδόν καθόλου σε ορισμένες χώρες έως πάνω από 10% σε άλλες. Στην Ελλάδα, το ποσοστό βρίσκεται στο μέσο της κατανομής του ΟΟΣΑ το 2023, στο 4,6%.
• Τα προγράμματα σπουδών Bachelor ή ισότιμα ​​αποτελούν το κύριο σημείο εισόδου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ, με κατά μέσο όρο το 78% όσων ξεκινούν τριτοβάθμια εκπαίδευση για πρώτη φορά να εγγράφονται σε τέτοια προγράμματα. Στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο, στο 100%.
• Οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα των νέων εισακτέων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ. Στην Ελλάδα, αντιπροσώπευαν το 55% των νέων εισακτέων το 2023, από 54% το 2013. Σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ, οι γυναίκες αποτελούν κατά μέσο όρο το 54% των νέων εισακτέων, το ίδιο ποσοστό όπως και το 2013.
• Σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ, οι δύο πιο δημοφιλείς ευρείς τομείς σπουδών είναι οι θετικές επιστήμες, η τεχνολογία, η μηχανική και τα μαθηματικά (STEM) και οι επιχειρήσεις, η διοίκηση και το δίκαιο, με το καθένα να αντιπροσωπεύει το 23% των αποφοίτων από προγράμματα πτυχίου ή ισοδύναμα. Ακολουθούν σε κοντινή απόσταση από τον ευρύ τομέα των τεχνών και των ανθρωπιστικών επιστημών, των κοινωνικών επιστημών, της δημοσιογραφίας και της πληροφορικής, με ποσοστό 22% των αποφοίτων. Στην Ελλάδα, το 30% των φοιτητών πτυχίου πτυχίου αποφοιτούν από έναν τομέα STEM, το 19% από τις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και το δίκαιο και το 24% από τις τέχνες και τις ανθρωπιστικές επιστήμες, τις κοινωνικές επιστήμες, τη δημοσιογραφία και την πληροφορική.
• Η διεθνής κινητικότητα των φοιτητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση συνεχίζει να αυξάνεται σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, με ορισμένες χώρες να παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στο μερίδιο των διεθνών φοιτητών μεταξύ 2018 και 2023. Κατά μέσο όρο, το 7,4% όλων των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ ήταν διεθνείς ή αλλοδαποί φοιτητές, σε σύγκριση με 6% το 2018. Η Ελλάδα ήταν μία από τις λίγες χώρες χωρίς αύξηση, με το μερίδιο να μειώνεται από 3,4% σε 3% (Σχήμα 2).

Οι δαπάνες για την εκπαίδευση

Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στο πόσα χρήματα δαπανούν οι κυβερνήσεις κάθε χρόνο στην εκπαίδευση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, των χωρών εταίρων και των χωρών υπό ένταξη. Η Ελλάδα δαπανά 6.420 δολάρια ΗΠΑ ανά μαθητή από την πρωτοβάθμια έως την μεταδευτεροβάθμια μη τριτοβάθμια εκπαίδευση, κατατάσσοντάς την στο χαμηλότερο άκρο του εύρους τιμών για τη χώρα, το οποίο κυμαίνεται από λιγότερο από 2.000 δολάρια ΗΠΑ έως περισσότερα από 27.000 δολάρια ΗΠΑ (Σχήμα 3).

• Σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες χώρες, οι κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα είναι χαμηλότερες σε τριτοβάθμιο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α), από ό,τι σε πρωτοβάθμιο έως μεταδευτεροβάθμιο μη τριτοβάθμιο επίπεδο. Οι κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα ανέρχονται σε 4.497 δολάρια ΗΠΑ ανά φοιτητή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σύγκριση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 15.102 δολάρια ΗΠΑ.
• Ένα μεγάλο μέρος της διαφοράς στις δαπάνες ανά μαθητή μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, των χωρών εταίρων και των χωρών υπό ένταξη αντικατοπτρίζει τις διαφορές στα επίπεδα εθνικού εισοδήματος. Όταν οι δαπάνες μετρώνται ως ποσοστό του ΑΕΠ, οι διαφορές μεταξύ των χωρών τείνουν να είναι μικρότερες, κυμαινόμενες από 2,5% του ΑΕΠ έως 6,9%. Στην Ελλάδα, οι επενδύσεις στην εκπαίδευση στην πρωτοβάθμια έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση ανέρχονται στο 3,9% του ΑΕΠ, ποσοστό που είναι κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 4,7% με βάση αυτό το μέτρο.
• Οι κυβερνήσεις αποτελούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης της εκπαίδευσης σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, ιδίως για τα επίπεδα που καλύπτονται από την υποχρεωτική εκπαίδευση. Στην Ελλάδα, οι κυβερνήσεις παρέχουν το 78,3% της συνολικής χρηματοδότησης για την πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και μεταδευτεροβάθμια μη τριτοβάθμια εκπαίδευση (πριν από τις μεταφορές στον ιδιωτικό τομέα), ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 90,1%. Στο προδημοτικό και τριτοβάθμιο επίπεδο, η ιδιωτική χρηματοδότηση συχνά παίζει μεγαλύτερο ρόλο. Στην Ελλάδα, το 80,2% της χρηματοδότησης της προδημοτικής εκπαίδευσης (μετά τις μεταφορές) και το 78,3% της χρηματοδότησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (πριν από τις μεταφορές) προέρχονται από δημόσιες πηγές, σε σύγκριση με τους μέσους όρους του ΟΟΣΑ που είναι 85,6% και 71,9% αντίστοιχα.
• Παρόλο που οι δαπάνες ανά μαθητή από το πρωτοβάθμιο έως το τριτοβάθμιο επίπεδο αυξήθηκαν κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ μεταξύ 2015 και 2022 σε πραγματικούς όρους (από 11.955 δολάρια ΗΠΑ σε 13.210 δολάρια ΗΠΑ), οι κρατικές δαπάνες για την εκπαίδευση μειώθηκαν σε σχετικούς όρους από 10,9% των δημόσιων προϋπολογισμών σε 10,1%. Αυτό υποδηλώνει ότι η σχετική προτεραιότητα που δίνεται στην εκπαίδευση στις συνολικές δημόσιες δαπάνες έχει μειωθεί σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Στην Ελλάδα, οι δαπάνες ανά μαθητή αυξήθηκαν από 6.256 δολάρια ΗΠΑ σε 6.370 δολάρια ΗΠΑ, ενώ το μερίδιο που αφιερώνεται στην εκπαίδευση μειώθηκε από 6,2% των δημόσιων προϋπολογισμών σε 5,9% κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
• Σε προσχολικό επίπεδο, οι κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 16,6% μεταξύ 2015 και 2022. Αυτό οφείλεται εν μέρει σε αύξηση 11,7% στον αριθμό των εγγεγραμμένων παιδιών. Ως αποτέλεσμα, οι κρατικές δαπάνες ανά παιδί έχουν αυξηθεί κατά 4,4%, σε σύγκριση με μια μέση αύξηση 24% σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ από το 2015.

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανέφερε ότι το GWU ενήργησε «σκόπιμα αδιάφορα απέναντι στο εχθρικό εκπαιδευτικό περιβάλλον για τους Εβραίους, Αμερικανο – Ισραηλινούς και Ισραηλινούς φοιτητές και καθηγητές».

Δεν κατέστη δυνατή η άμεση επικοινωνία με εκπροσώπους του πανεπιστημίου για σχόλια.

Η υπουργός παρουσίασε στις Πρυτανικές Αρχές, τις βασικές πτυχές του Σχεδίου Νόμου του υπουργείου Παιδείας που ήδη βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, ενώ κατέγραψε και τις παρατηρήσεις τους επί ορισμένων διατάξεων, τις οποίες όπως είπε θα εξετάσει πολύ προσεχτικά, ενόψει της ψήφισης του νομοσχεδίου τις επόμενες ημέρες στη Βουλή.

Όπως ανέφερε η υπουργός κατά την τοποθέτησή της, η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητά της να συνεχίσει να στηρίζει ακόμη πιο εντατικά και στοχευμένα τα ελληνικά πανεπιστήμια, με στρατηγικές επενδύσεις, θεσμικές πρωτοβουλίες και ανοιχτό διάλογο, για την ενίσχυση της ποιότητας, της ανταγωνιστικότητας και της προσφοράς τους στην κοινωνία.

Η Σοφία Ζαχαράκη τόνισε, ότι από το 2019 έως σήμερα έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης κατά 28%, που ξεπερνά τα 130 εκατ. ευρώ στα τακτικά κονδύλια, με παράλληλη ενίσχυση της φοιτητικής στέγης κατά 100%, καθώς μέσα σε έξι χρόνια το επίδομα ανήλθε στα 87 εκατ. ευρώ, με κατευθύνσεις που έχει δώσει ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, στηρίζοντας τα παιδιά που προέρχονται από ευάλωτες οικογένειες. Διατέθηκαν επιπλέον, μέσω του ΠΔΕ για υποδομές περίπου 590 εκατ. ευρώ, ενώ έχουν εγκριθεί από το ΕΣΠΑ 479 εκατ. ευρώ και από το Ταμείο Ανάκαμψης περίπου 450 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 132 εκ. για εξοπλισμό/ψηφιοποίηση/καινοτομία.

«Συνολικά, για την περίοδο 2021-2025, η χρηματοδότηση των ελληνικών ΑΕΙ φτάνει το 1,5 δισ. ευρώ, αποδεικνύοντας ότι η Κυβέρνηση ενισχύει στην πράξη το δημόσιο πανεπιστήμιο, μέσα από καινοτόμες δράσεις που ενισχύουν την ερευνητική δυναμική και την τεχνολογική υπεροχή των ιδρυμάτων», είπε χαρακτηριστικά.

«Η Κυβέρνηση Μητσοτάκη, δεν αφήνει τα ελληνικά Πανεπιστήμια στο περιθώριο, αλλά τα θέτει στο επίκεντρο της εθνικής στρατηγικής για ανάπτυξη, εξωστρέφεια και κοινωνική συνοχή. Το όραμά μας είναι ένα δημόσιο πανεπιστήμιο αυτόνομο, σύγχρονο, και ανταγωνιστικό σε διεθνές επίπεδο, που συνδυάζει την ακαδημαϊκή αριστεία με την κοινωνική ευθύνη», ανέφερε.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ασφάλεια και την προστασία της πανεπιστημιακής κοινότητας. Η υπουργός παρουσίασε τους έξι άξονες του νέου θεσμικού πλαισίου που έχει σχεδιαστεί μέσω της νομοθετικής πρωτοβουλίας της Κυβέρνησης, που βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο να θωρακίσει την ακαδημαϊκή ελευθερία και την ασφάλεια των χώρων εκπαίδευσης και έρευνας.

«Δεν θα είμαι παρατηρήτρια στις καταστάσεις, αλλά θα κάνω ό,τι χρειάζεται για να εφαρμοστεί στην πράξη στο νομοσχέδιο. Σκοπός μας να γίνουμε επιβοηθητικοί για εσάς τους Πρυτάνεις και ασφαλώς για τις οικογένειες και τα παιδιά μας», πρόσθεσε.

«Με ενισχυμένες πειθαρχικές διαδικασίες, αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών και τη δημιουργία του Εθνικού Παρατηρητηρίου Βίας, στοχεύουμε σε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου η μάθηση και η καινοτομία θα ανθίζουν ανεμπόδιστα», τόνισε χαρακτηριστικά.

Αναφέρθηκε μάλιστα στην υποχρέωση των Πρυτανικών Αρχών να καταθέσουν τα σχέδια ασφαλείας μέχρι τέλη Αυγούστου, ως ξεκάθαρο όρο ακόμη μεγαλύτερης εμπέδωσης του αισθήματος ασφάλειας στους πανεπιστημιακούς χώρους, για τη φοιτητική και ακαδημαϊκή κοινότητα. «Καθαροί κανόνες – καθαρές ευθύνες», τόνισε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη για δίκαιη διαχείριση των φοιτητών, με ρυθμίσεις για τους ανενεργούς φοιτητές που αφενός εξασφαλίζουν για πρώτη φορά τη διαφάνεια και αφετέρου δίνουν δεύτερες ευκαιρίες, ενισχύοντας παράλληλα την κοινωνική δικαιοσύνη και την ισότητα στο ακαδημαϊκό περιβάλλον.

Σύμφωνα με την υπουργό, η συνολική στρατηγική της Κυβέρνησης συμπληρώνεται από την προώθηση της διεθνοποίησης των πανεπιστημίων, την εκπαιδευτική υποστήριξη επισκεπτών καθηγητών και ερευνητών, καθώς και την ουσιαστική σύνδεση της ακαδημαϊκής ποιοτικής έρευνας με την αγορά εργασίας, μέσα από καινοτόμα προγράμματα όπως τα Βιομηχανικά Διδακτορικά και τις Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας.

Στα σημεία της τοποθέτησης της υπουργού που ξεχώρισαν, ήταν η αναφορά της σε έργα συνολικού ύψους 71,5 εκατομμυρίων ευρώ που εντάχθηκαν στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων από τον Μάρτιο του 2025 μέχρι και σήμερα, αλλά και η αξιοποίηση 97 έργων ερευνητικής αριστείας, 62 έργων επισκεπτών καθηγητών και ερευνητών, 23 πανεπιστημίων αριστείας, καθώς και 74 διεθνών κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων με κορυφαία ξένα πανεπιστήμια, τα οποία ενισχύουν σημαντικά τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή ακαδημαϊκό χάρτη.

Στη συνέχεια έκανε ειδική αναφορά, σε πρόσφατες Υπουργικές Αποφάσεις, που υπέγραψε η ίδια και με τις οποίες, μέσα από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα χρηματοδότησης και αξιοποιώντας εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, αναβαθμίζονται οι κτιριακές εγκαταστάσεις σε αρκετά πανεπιστημιακά ιδρύματα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση στις φοιτητικές εστίες για τις οποίες διατίθενται 142 εκατ. ευρώ.

«Η ανάγκη για αξιοπρεπείς φοιτητικές εστίες είναι αδιαπραγμάτευτη και αποτελεί και για μένα ένα ξεκάθαρο προσωπικό στοίχημα. Και εδώ, το Υπουργείο σε συνεργασία με τις Πρυτανικές αρχές, προχώρησε σε χρηματοδοτήσεις για την αναβάθμιση υφιστάμενων δομών, αλλά και για τη δημιουργία νέων, προς όφελος των φοιτητών μας που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες», είπε η υπουργός. Μάλιστα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο, με τις αναγκαίες εγγυήσεις και από τον ιδιωτικό τομέα, να υπάρξει ένα πρόγραμμα αναβάθμισης υποδομών στα Πανεπιστήμια, όπως είναι το «Μαριέττα Γιαννάκου» για τα σχολεία.

Η Σοφίας Ζαχαράκη αναφερόμενη στις Πρυτανικές Αρχές είπε: «Η αποστολή σας ως Πρυτάνεις είναι κρίσιμη και έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, σε μια εποχή που η χώρα μας καλείται να αξιοποιήσει κάθε πλεονέκτημα γνώσης, καινοτομίας και δημιουργικότητας. Το Υπουργείο Παιδείας, στο πλαίσιο των θεσμικών του αρμοδιοτήτων και με απόλυτη συνέπεια, προχωρά στις αναγκαίες πρωτοβουλίες και σας παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία και τους αναγκαίους πόρους.

Σας δίνουμε την σκυτάλη σε αυτόν τον όμορφο Μαραθώνιο». Και συνέχισε στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας, συνεργασίας και αναγνώρισης του ρόλου των πρυτάνεων και των διοικήσεων των ΑΕΙ: «Εσείς είστε οι πυλώνες αυτού του μεγάλου οικοδομήματος. Με σεβασμό και συλλογική προσπάθεια, θα συνεχίσουμε να χτίζουμε ένα ελληνικό πανεπιστήμιο που εμπνέει, καινοτομεί και οδηγεί το μέλλον της χώρας μας».

Η Υπουργός, απάντησε σε μία σειρά από θέματα που έθεσαν οι Πρυτάνεις, ενώ όσον αφορά το ζήτημα της ΑΣΠΑΙΤΕ και της ένταξής της στο ΕΚΠΑ, διαβεβαίωσε ότι θα υλοποιηθεί στο προσεχές νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, που θα εισαχθεί στη Βουλή τον ερχόμενο Σεπτέμβριο και θα αφορά στην επαγγελματική εκπαίδευση.

«Η επόμενη μέρα για τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι ήδη εδώ: με εξωστρέφεια, διαφάνεια, ποιότητα και φιλοδοξία. Οφείλουμε όλοι – Πολιτεία, Πανεπιστήμια, φοιτητές και κοινωνία – να τη στηρίξουμε, γιατί η πρόοδος της ανώτατης εκπαίδευσης είναι πρόοδος για ολόκληρη τη χώρα», κατέληξε η υπουργός, Σοφία Ζαχαράκη.

Επίσης, ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αρμόδιος για την ανώτατη εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, δήλωσε έπειτα πως «η παρουσία της ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας στη Σύνοδο των Πρυτάνεων των ελληνικών πανεπιστημίων επιβεβαιώνει, για ακόμη μία φορά, τη βούλησή μας για ουσιαστικό και ανοιχτό διάλογο με την ακαδημαϊκή κοινότητα. Είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με ειλικρίνεια και πνεύμα συνεργασίας όλα τα κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, να ακούσουμε προσεκτικά τα αιτήματα των Πρυτανικών Αρχών και να ανταλλάξουμε απόψεις για τις θεσμικές παρεμβάσεις που δρομολογούνται.

Ανάμεσά τους, τα νέα νομοθετήματα για την ενίσχυση της ποιότητας σπουδών, τη διασύνδεση με την αγορά εργασίας, τη διεθνοποίηση των ΑΕΙ, την ασφάλεια στα Πανεπιστήμια και την περαιτέρω ενδυνάμωση της εξωστρέφειας των Ιδρυμάτων.Το Υπουργείο Παιδείας βρίσκεται και θα συνεχίσει να βρίσκεται σε αγαστή συνεργασία με τον θεσμό της Συνόδου των Πρυτάνεων και θα συνεχίσει να στέκεται στο πλευρό των πανεπιστημίων, στηρίζοντας κάθε προσπάθεια που προάγει την αριστεία, την καινοτομία, το δημόσιο συμφέρον και τη συνολική ενίσχυση του δημοσίου πανεπιστημίου. Η συνεργασία μας δεν είναι απλώς επιθυμητή. Είναι απολύτως απαραίτητη για τη διαμόρφωση ενός ισχυρού, σύγχρονου και ανταγωνιστικού πανεπιστημίου, αντάξιου των δυνατοτήτων της χώρας και των προσδοκιών της νέας γενιάς».

Στη Θεσσαλονίκη έχουν εκκενωθεί συνολικά 11 καταλήψεις, ανάμεσά τους το «Στέκι του Βιολογικού», χώρος που τελούσε υπό κατάληψη επί περισσότερες από τρεις δεκαετίες και όπου πλέον έχει κατασκευαστεί η ενοποιημένη βιβλιοθήκη της σχολής θετικών επιστημών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου.

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν ενεργές καταλήψεις, όπως έχει δηλώσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.

Οι παρεμβάσεις της αστυνομίας έχουν οδηγήσει στην άσκηση 188 διώξεων, ενώ για την αποτροπή μελλοντικών επεισοδίων έχουν καθιερωθεί από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη συγκεκριμένες τακτικές δράσεις πρόληψης, στις οποίες συμμετέχουν δυνάμεις αντιμετώπισης της ρατσιστικής και εξτρεμιστικής βίας, η ομάδα ΔΡΑΣΗ και κλιμάκια των ΟΠΚΕ.

Όπως σημείωναν κυβερνητικές πηγές, η εμπέδωση της ασφάλειας στα πανεπιστήμια αποτελεί ξεκάθαρο στόχο για την κυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό, αύριο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει συνάντηση με τους πρυτάνεις στο Μέγαρο Μαξίμου, τη στιγμή που η κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να πιέσει τις διοικήσεις των ιδρυμάτων ώστε να συντάξουν και να επικαιροποιήσουν τα σχέδια ασφαλείας που οφείλουν να διαθέτουν.

Μόλις ένα στα τρία πανεπιστήμια έχει ανταποκριθεί στη συγκεκριμένη υποχρέωση έως σήμερα. Παράλληλα, αναμένονται άμεσα εξελίξεις ως προς την πειθαρχική αντιμετώπιση φοιτητών που επιτίθενται σε μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας ή προκαλούν φθορές στις εγκαταστάσεις, με σκοπό να εξορθολογιστεί η όλη διαδικασία και να μπει τέλος στις καθυστερήσεις.

Στη σύνοδο των πρυτάνεων, τον προηγούμενο μήνα, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε τις βασικές θέσεις της κυβέρνησης. Μεταξύ άλλων, κάθε ΑΕΙ θα πρέπει να διαθέτει μόνο ένα πειθαρχικό συμβούλιο, το οποίο θα επιλαμβάνεται άμεσα κάθε περιστατικού και θα ολοκληρώνει την πειθαρχική δίωξη εντός διμήνου.

Επίσης, προτείνεται η αυτοδίκαιη διετής άρση της φοιτητικής ιδιότητας για σπουδαστές σε βάρος των οποίων ασκείται ποινική δίωξη για βιαιοπραγίες ή σοβαρές καταστροφές. Τυχόν καταδίκη θα συνεπάγεται οριστική διαγραφή.

Προβλέπεται ακόμα η εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου ώστε η είσοδος σε πανεπιστημιακούς χώρους να γίνεται υποχρεωτικά με πανεπιστημιακή ταυτότητα, ενώ φοιτητές που αποδεδειγμένα καταστρέφουν την περιουσία δημόσιου πανεπιστημίου θα καλούνται να αναλάβουν το χρέος της αποκατάστασης.

Ο ίδιος όμιλος ISP εξαγόρασε τον περασμένο Δεκέμβριο τα “Εκπαιδευτήρια Ο Πλάτων”. Ήδη, τουλάχιστον επτά ιδιωτικά σχολεία αλλάζουν ή θα αλλάξουν ιδιοκτησία και θα απωλέσουν τον ελληνικό χαρακτήρα τους.

Ο επενδυτικός όμιλος ISP, έχει καταστεί ένας από τους μεγαλύτερους επενδυτές ιδιωτικής εκπαίδευσης στον κόσμο, καθώς διαθέτει 106 ιδιωτικά σχολεία σε 26 χώρες – 19 στις ΗΠΑ και τον Καναδά, 12 στην Ευρώπη, 11 στη νότια Αμερική, 10 στο Μεξικό, 9 στη Μαλαισία και αλλού. Ακόμα έχει σχολεία στην αραβική Χερσόνησο, όπως και στη Μαλαισία και στην Ινδία και στο Βιετνάμ. Η ISP είχε σπεύσει από χθες να συμπεριλάβει την Ελληνογερμανική στον παγκόσμιο χάρτη της.

Την ίδια ώρα ολοκληρώθηκε η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για την ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα μέσω της πλατφόρμας της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Η προθεσμία αυτή αφορά όσους επιθυμούν να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους από τον Σεπτέμβριο του 2025, όπως προβλέπει η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης.

Το ρεπορτάζ του alfavita.gr, αναφέρει ότι αρχικά, η προθεσμία υποβολής αιτήσεων είχε οριστεί για την 1η Μαρτίου 2025. Ωστόσο, με τροποποίηση της υπουργικής απόφασης, δόθηκε παράταση έως την 31η Μαρτίου 2025.

Παρατηρείται λοιπόν το “παράλληλο” φαινόμενο να πωλούνται τον τελευταίο χρόνο τα πιό γνωστά ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας (Σχολή Μωραϊτη, Εκπαιδευτήρια Δούκα, Κωστέα- Γείτονα, Πλάτων, Ελληνογερμανική Σχολή κ.ά), ενώ ξένα πανεπιστήμια καταθέτουν φακέλους για να ιδρύσουν πανεπιστημιακές σχολές στην Ελλάδα. Τυχαίο; Φυσικά όχι, εάν λάβει κανείς υπόψη του ότι στόχος της κυβέρνησης είναι στην επόμενη συνταγματική αναθεώρηση να διεκδικήσει κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς για την αναθεώρηση του άρθρου 16 και να επιτραπεί η ίδρυση ιδιωτικώνΑΕΙ στη χώρα.

Ποιοι κατέθεσαν αίτηση μέχρι σήμερα

Σύμφωνα με πληροφορίες alfavita.gr μέχρι στιγμής έχουν κατατεθεί έξι πλήρεις φάκελοι, με εκτιμήσεις να ανεβάζουν τον τελικό αριθμό αιτήσεων έως και τις οκτώ μέχρι αύριο.

Οι φορείς που έχουν ήδη υποβάλει αίτηση :

• Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (University of Nicosia) Προγραμματίζει να ξεκινήσει με Ιατρική, Νομική, Διοίκηση Επιχειρήσεων, Οικονομικά και Πληροφορική
• The Open University σε συνεργασία με το Κολλέγιο Ανατόλια
• Πανεπιστήμιο του York (συνεργάζεται με το City College). Θα ξεκινήσει με  Νομική, Διοίκηση Επιχειρήσεων, Πληροφορική, Ψυχολογία, Επικοινωνία, Βιολογίας, Παιδαγωγικών και Ειδικής Αγωγής
• Πανεπιστήμιο του Essex (σε συνεργασία με το Aegean College). Στην αίτηση ορίζεται ότι θα λειτουργήσει προγράμματα Διοίκησης Επιχειρήσεων, Πληροφορικής, Ψυχολογίας, Επικοινωνία, Αγγλική Φιλολογία
• University of East London (σε συνεργασία με το Μητροπολιτικό Κολλέγιο)
• και το Δημόσιο Γαλλικό Πανεπιστήμιο Université Sorbonne Paris Nord (σε συνεργασία με το Institution d’ Etudes Francophones – IDEF)

Η πορεία των εκπαιδευτηρίων «Ελληνογερμανική Αγωγή» ξεκίνησε πριν από 64 χρόνια, το 1961, όταν η Σάντη Σάββα, απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στη Γερμανία και Ιταλία, ιδρύει με τον αδελφό της Δημήτριο Παναγέα ένα ιδιωτικό σχολείο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Εκπαιδευτήρια Δούκα: Η στρατηγική συνεργασία και η εξαγορά πλειοψηφίας από τον όμιλο Cognita

Τον Νοέμβριο του 2024 έγινε γνωστή μία ακόμα κίνηση στον τομέα της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ο διεθνούς βεληνεκούς εκπαιδευτικός όμιλος Cognita Europe & US προέβη στην εξαγορά ποσοστού πλειοψηφίας στα ιστορικά εκπαιδευτήρια Δούκα. Πρόκειται για μία ακόμη σημαντική συμφωνία, μετά την εξαγορά της Σχολής Μωραΐτη και των Εκπαιδευτηρίων Κωστέα – Γείτονα από το Inspired Group.

Παράλληλα, στον ίδιο χώρο εντάσσεται και η εξαγορά του “The International School of Athens” της οικογένειας Δασκαλάκη, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της μεταλυκειακής εκπαίδευσης με το Κολλέγιο BCA. 

Ο Κωνσταντίνος Δούκας, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, επισημαίνει στο NouPou ότι η δραστηριότητα που παρουσιάζεται στον τομέα της εκπαίδευσης οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη της χώρας. «Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα πολύ θετικό οικονομικό momentum. Έχει ανακτήσει την αξιοπιστία της στο εξωτερικό και επειδή προέρχεται από την περίοδο της οικονομικής κρίσης, παρουσιάζει ευκαιρίες. Προφανώς δεν είμαστε το μοναδικό και καλύτερο οικόπεδο στον πλανήτη. Προφανώς και αγαπάμε τη χώρα μας και υποστηρίζουμε ότι έχουμε την καλύτερη θάλασσα και τον καλύτερο ήλιο. Ωστόσο εάν κάποιος ζητήσει ένα τίμημα που δεν έχει λογική όταν διαπραγματεύεται μία οικονομική συμφωνία, ο επενδυτής από το εξωτερικό έχει χιλιάδες ακόμα επιλογές σε ολόκληρο τον κόσμο». 

Η εξαγορά του International School of Athens

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Κολλεγίων και επικεφαλής του εκπαιδευτικού ομίλου BCA Βασίλης Δασκαλάκης υπέγραψε συμφωνία στη διάρκεια του 2024 για την πώληση του διεθνούς ιδιωτικού σχολείου International School of Athens. Σημειώνεται ότι στο International School of Athens φοιτούν Κινέζοι μαθητές, οι οποίοι αντιστοιχούν σε περίπου το 20% του συνολικού δυναμικού του. Επιπλέον, το 50% του συνόλου των μαθητών του είναι ξένοι που φοιτούν στην Ελλάδα και από το υπόλοιπο 50% των Ελλήνων που φοιτούν σε αυτό, περίπου οι μισοί είναι Έλληνες του εξωτερικού. 

International School of Athens

Β. Δασκαλάκης (BCA): «Σημαντικός ο ρόλος της διεύρυνσης του IB»

Αναφερόμενος στις προοπτικές της εγχώριας εκπαίδευσης, ο κ. Δασκαλάκης στέκεται επίσης στην επικείμενη εφαρμογή του διεθνούς απολυτηρίου – International Baccalaureate. «Εάν διευρυνθεί ο θεσμός του ΙΒ, αυτό θα έχει έναν πολύ θετικό αντίκτυπο στο εκπαιδευτικό γίγνεσθαι και το ανανεωμένο ελληνικό σχολείο. Δεδομένου ότι το IB προσλαμβάνει εξέχουσα σημασία για τα περισσότερα πανεπιστήμια του εξωτερικού, όπου αποτελεί προϋπόθεση για εγγραφή αλλά και λόγω του ότι ο νόμος για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια προβλέπει ότι οι σπουδαστές θα εισέρχονται χωρίς εξετάσεις και όχι μέσω πανελλαδικών, δημιουργείται ένα νέο θετικό περιβάλλον στην εγχώρια εκπαίδευση», εξηγεί ο Βασίλης Δασκαλάκης.

«Σε ό,τι αφορά τα καλά ιδιωτικά σχολεία, είναι γεγονός ότι κοστίζουν, ωστόσο παρουσιάζουν προοπτικές. Εν κατακλείδι, πεποίθησή μου είναι ότι τα ιδιωτικά σχολεία θα συνεχίσουν να παρέχουν καλύτερες εκπαιδευτικές υπηρεσίες από τα δημόσια», προσθέτει.

Από πλευράς ΕΚΠΑ, στη μακροσκελή ανακοίνωση-απάντηση, τονίζεται ότι χρησιμοποιούνται αποσπασματικά στοιχεία της Έκθεσης της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) για προηγούμενο έτος (2023) και ότι δίνεται μία εικόνα για τη σημερινή κατάταξη των πανεπιστημίων, παρότι αναφέρεται σε στοιχεία του 2023, τα οποία δεν ανταποκρίνονται στη σημερινή πραγματικότητα, καθώς έχουν αλλάξει το 2024.

«Προβληματίζει ιδιαίτερα η σκοπιμότητα παρουσίασης αποσπασματικών και παρωχημένων δεδομένων προηγούμενων ετών για κατατάξεις των δημόσιων Πανεπιστημίων, ειδικά όταν αυτή πραγματοποιείται μία χρονιά που εκκινεί η διαδικασία ίδρυσης ιδιωτικών Πανεπιστημίων στη χώρα μας», επισημαίνεται.

Επιπλέον, τονίζεται ότι στο άρθρο γίνεται επιλεκτική αναφορά σε συγκεκριμένες κατατάξεις και αγνόηση σημαντικών Rankings που καταδεικνύουν όχι μόνο βελτίωση θέσης αλλά σημαντική διάκριση των πανεπιστημίων, όπως το ότι το ΕΚΠΑ χαρακτηρίστηκε το πιο βελτιωμένο πανεπιστήμιο (Most Improved – Europe) από την QS (Quacquarelli Symonds).

Επιπλέον, όπως αναφέρεται από το ΕΚΠΑ, δεν γίνεται αναφορά στην Έκθεση της ΕΘΑΑΕ σε νέες εξειδικευμένες κατατάξεις έγκυρων οργανισμών, που δημοσιεύονται την τελευταία πενταετία, όπως η «THE University Impact Rankings» της Times Higher Education για την αξιολόγηση της θέσης των Πανεπιστημίων παγκοσμίως, με βάση την οικονομική και κοινωνική τους επίδραση, όπως αυτή αποτιμάται σε σχέση με τους δεκαεπτά στόχους βιώσιμης και αειφόρου ανάπτυξης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αλλά και η «Top Universities by Top Google Scholar Citations» της Webometrics (Google Scholar).

Ακόμη, ενώ στην Έκθεση της ΕΘΑΑΕ γίνεται εκτενής αναφορά στην επίδοση των ελληνικών πανεπιστημίων στις «θεματικές» παγκόσμιες κατατάξεις, δηλαδή κατατάξεις σε εξειδικευμένα πεδία επιστημονικές περιοχές και αντικείμενα, ο συντάκτης του δημοσιεύματος αγνοεί επιδεικτικά τα αποτελέσματά τους, στα οποία τόσο το ΕΚΠΑ όσο και άλλα ελληνικά Πανεπιστημιακά Ιδρύματα εμφάνισαν κατά το 2023 σημαντικές επιτυχίες.

Επίσης, το ΕΚΠΑ τονίζει στην απάντηση-ανακοίνωση ότι η τοποθέτηση ότι «αιώνιοι» φοιτητές ρίχνουν τη θέση των Ελληνικών Ιδρυμάτων στα Rankings είναι παραπλανητική, καθώς, όπως αναφέρεται, «τα κριτήρια των περισσότερων σημαντικών κατατάξεων, όπως αυτές που αναφέρθηκαν στην έκθεση της ΕΘΑΑΕ, αποτιμούν την ερευνητική επίδοση ενός ιδρύματος και δεν επηρεάζονται από τον αριθμό των φοιτητών και φοιτητριών ενός Ιδρύματος».

«Τα δημόσια Πανεπιστήμια χαίρουν πολύ μεγάλης εμπιστοσύνης στην ελληνική κοινωνία και τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα, αποτελώντας την ατμομηχανή της παιδείας και της επιστήμης επί δύο αιώνες», επισημαίνεται η ανακοίνωση και καταλήγει: «Η χρήση των αποτελεσμάτων των παγκόσμιων κατατάξεων δεν πρέπει να οδηγεί ούτε σε θριαμβολογία, ούτε σε μεμψιμοιρία. Πολύ περισσότερο δεν πρέπει να εξυπηρετεί αυθαίρετες εκτιμήσεις και “ειδικού τύπου” σκοπιμότητες παραπληροφορώντας για το σπουδαίο έργο των δημόσιων Πανεπιστημίων. Οι διεθνείς κατατάξεις είναι μια ευκαιρία να προβληθεί το πολυδιάστατο ακαδημαϊκό και ερευνητικό έργο που συντελείται στα Πανεπιστήμια μας και όχι να επιχειρείται μέσω αυτών με αποσπασματικά και παρωχημένα δεδομένα να πληγεί η εικόνα τους, διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα με αυθαίρετες γενικεύσεις και επιλεκτικές προβολές δεδομένων».

Αναλυτικά, η απάντηση του ΕΚΠΑ στο δημοσίευμα έχει ως εξής:

«Τα δημόσια Πανεπιστήμια χαίρουν πολύ μεγάλης εμπιστοσύνης στην ελληνική κοινωνία και τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα, αποτελώντας την ατμομηχανή της παιδείας και της επιστήμης επί δύο αιώνες.

Είναι γνωστό ότι τα δημόσια Πανεπιστήμια διαθέτουν υψηλό κύρος και ποιότητα σπουδών, με την συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών να αξιολογεί θετικά τη δημόσια πανεπιστημιακή εκπαίδευση στην χώρα μας (δημοσκόπηση ALCO, Φεβρουάριος 2024), με ποσοστά πολύ μεγαλύτερα από τις άλλες βαθμίδες της δημόσιας ή ιδιωτικής εκπαίδευσης.

Δημοσίευμα εφημερίδας (Πέμπτη 19/12/2024) προσπάθησε ανεπιτυχώς να παρουσιάσει τη θέση των ελληνικών δημόσιων Πανεπιστημίων στις παγκόσμιες κατατάξεις (Rankings), χρησιμοποιώντας αποσπασματικά στοιχεία της Έκθεσης της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) για προηγούμενο έτος (2023). Ο συντάκτης του άρθρου επιχειρεί να πείσει ότι τα ελληνικά Πανεπιστήμια «κατρακυλούν» στις διεθνείς κατατάξεις, παρότι συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο.

Η έκθεση της ΕΘΑΑΕ παρουσιάστηκε, για άγνωστους λόγους, αποσπασματικά στο συγκεκριμένο άρθρο, πριν από την παρουσίαση της στα Πανεπιστήμια, γεγονός που συντέλεσε στην ανεπιτυχή παρουσίαση του θέματος στην συγκεκριμένη έγκριτη εφημερίδα. Επιπροσθέτως, το άρθρο δίνει την εικόνα ότι αφορά τη σημερινή κατάταξη των Πανεπιστημίων, παρότι αναφέρεται σε στοιχεία του 2023, τα οποία δεν ανταποκρίνονται στη σημερινή πραγματικότητα, καθώς έχουν αλλάξει το 2024.

Προβληματίζει ιδιαίτερα η σκοπιμότητα παρουσίασης αποσπασματικών και παρωχημένων δεδομένων προηγούμενων ετών για κατατάξεις των δημόσιων Πανεπιστημίων, ειδικά όταν αυτή πραγματοποιείται μία χρονιά που εκκινεί η διαδικασία ίδρυσης ιδιωτικών Πανεπιστημίων στη χώρα μας.

Παρότι το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών εμφανίζεται πρώτο σε όλες τις κατατάξεις του συγκεκριμένου άρθρου, στο βαθμό που το αφορά, και για την ενημέρωση της κοινής γνώμης και την αποκατάσταση της πραγματικότητας, παραθέτει στοιχεία και διευκρινήσεις, και είναι στη διάθεση οποιουδήποτε έχει απορίες σχετικά με τις κατατάξεις και τα κριτήριά τους αλλά και για τη θέση του Πανεπιστημίου Αθηνών σε αυτές. Πιο συγκεκριμένα, στο εν λόγω άρθρο εντοπίζονται τα εξής:

(α) Χρήση παρωχημένων στοιχείων του 2023 έναντι των επίκαιρων του 2024:

Ο συντάκτης επικαλούμενος την Έκθεση της ΕΘΑΑΕ (η οποία παρουσιάστηκε αποσπασματικά στο συγκεκριμένο άρθρο πριν παρουσιασθεί στα Πανεπιστήμια), αναφέρεται σε στοιχεία κατατάξεων του 2023, αγνοώντας ότι όλες οι παγκόσμιες κατατάξεις έχουν από καιρό δημοσιεύσει αποτελέσματα για το έτος 2024 με προβλέψεις και για το 2025. Στα περισσότερα εξ αυτών παρατηρείται άνοδος και βελτίωση της θέσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και άλλων Πανεπιστημίων. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Κατάταξης NTU Ranking, εμφανίζεται σύμφωνα με τον συντάκτη, πτώση του ΕΚΠΑ στην θέση 211 παγκοσμίως για το 2023, ενώ αντιθέτως στην εν λόγω κατάταξη, η οποία δημοσίευσε αποτελέσματα πρόσφατα και συγκεκριμένα την 1/9/2024 το ΕΚΠΑ ανέβηκε στην 199η θέση παγκοσμίως, όντας το μοναδικό ελληνικό πανεπιστήμιο που σπάει το φράγμα των top 200 Πανεπιστημίων σε μία από τις επτά διεθνώς αναγνωρισμένες και ευρύτατα αποδεκτές γενικές παγκόσμιες κατατάξεις συνολικής πολυκριτηριακής αξιολόγησης (ARWU, QS, THE, CWUR, USNEWS, Webometrics, PRSPWU).

Το συγκεκριμένο σημείο οφείλει να προβληματίσει και την ΕΘΑΑΕ, η οποία κατά πάγια πρακτική ανακοινώνει τις εκθέσεις της χρησιμοποιώντας κατατάξεις προηγούμενου έτους, παρότι είναι διαθέσιμα όλα τα επίκαιρα στοιχεία των κατατάξεων του τρέχοντος έτους.

(β) Επιλεκτική αναφορά σε συγκεκριμένες κατατάξεις και αγνόηση σημαντικών Rankings που καταδεικνύουν όχι μόνο βελτίωση θέσης αλλά σημαντική διάκριση των Πανεπιστημίων

Ο συντάκτης του άρθρου επιλέγει να προβάλει κατατάξεις στις οποίες ορισμένα Πανεπιστήμια υφίστανται μικρή υποχώρηση το έτος 2023 σε σχέση με το 2022, και επιδεικτικά αγνοεί σημαντικότατες και ευρέως αποδεκτές κατατάξεις στις οποίες το ΕΚΠΑ όχι μόνο εμφανίζει βελτίωση θέσης αλλά σημαντική διάκριση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η ιδιαίτερα αξιόπιστη κατάταξη QS World University Ranking. Με βάση τα αποτελέσματα της κατάταξης για το 2024-2025, απονεμήθηκε στο ΕΚΠΑ ειδική διάκριση (Certificate of Recognition) στην κατηγορία του πλέον βελτιωμένου Πανεπιστημίου στην Ευρώπη (Most Improved – Europe award category). Η εν λόγω διάκριση είναι αποτέλεσμα της πολύ μεγάλης ανόδου του Ιδρύματος στην εν λόγω κατάταξη κατά περίπου 300 θέσεις (από 651-700 το 2020-2021, στην 393η θέση στον κόσμο το 2024-2025).

Θα αναρωτηθεί εύλογα το αναγνωστικό κοινό πως είναι δυνατόν να «κατρακυλούν» στις κατατάξεις τα δημόσια Πανεπιστήμια και μεταξύ αυτών και το “Most Improved” Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών!. Και το ερώτημα θα γίνει ακόμη πιο έντονο όταν θα διαπιστώσει ότι στην ανάλυση του αρθρογράφου απουσιάζει πλήρως η αναφορά στην πολύ σημαντική παγκόσμια κατάταξη «Best Global University Ranking» του ειδησεογραφικού οργανισμού “US News” των Η.Π.Α.. Πρόκειται για μία από τις επτά πιο σημαντικές κατατάξεις παγκοσμίως στην οποία το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών βρίσκεται στη 215η θέση μεταξύ των 2250 Πανεπιστημίων που συμπεριλήφθηκαν στη φετινή κατάταξη του 2024, ανεβαίνοντας 35 θέσεις σε σχέση με την περσινή του 2023, επιτυγχάνοντας την υψηλότερη θέση που έχει πετύχει ελληνικό πανεπιστήμιο στα δέκα χρόνια που δημοσιεύεται η εν λόγω κατάταξη.

(γ) Αγνόηση των αποτελεσμάτων των θεματικών παγκόσμιων κατατάξεων

Ενώ στην Έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), γίνεται εκτενής αναφορά στην επίδοση των ελληνικών πανεπιστημίων στις «θεματικές» παγκόσμιες κατατάξεις, δηλαδή κατατάξεις σε εξειδικευμένα πεδία επιστημονικές περιοχές και αντικείμενα (σελ 74-75 και 183-202 ), ο συντάκτης του δημοσιεύματος αγνοεί επιδεικτικά τα αποτελέσματά τους, στα οποία τόσο το ΕΚΠΑ όσο και άλλα ελληνικά Πανεπιστημιακά Ιδρύματα εμφανίζουν το έτος 2023 σημαντικές επιτυχίες. Επί παραδείγματι στο πλαίσιο της Κατάταξης «QS (Quacquarelli Symonds) Ranking by Subject» το ΕΚΠΑ βρίσκεται στις θέσεις 51-90 παγκοσμίως στο αντικείμενο «Κλασσικές Σπουδές και Αρχαία Ιστορία», ενώ το 2024, την αμέσως επόμενη χρονιά, θα βρεθεί στις θέσεις 51-100 για τα αντικείμενα «Κλασσικές Σπουδές και Αρχαία Ιστορία» και «Οδοντιατρική». Επίσης στην θεματική κατάταξη της Σανγκάης «ARWU» το ΕΚΠΑ κατατάσσεται στις θέσεις 76-100 στη θεματική περιοχή της Οδοντιατρικής και Στοματικής Υγιεινής και της Κλινικής Ιατρικής.

(δ) Μη αναφορά σε νέες σημαντικές διεθνείς κατατάξεις

Υφίστανται και ανακοινώνονται από έγκυρους οργανισμούς την τελευταία πενταετία νέες εξειδικευμένες κατατάξεις οι οποίες αναδεικνύουν σημαντικές πτυχές της επίδρασης των Πανεπιστημίων στην Κοινωνία. Για λόγους που δεν γνωρίζουμε η ΕΘΑΑΕ δεν τις συμπεριέλαβε στην έκθεση της για το 2023. Πιο συγκεκριμένα δύο από τις πλέον σημαντικές παγκόσμιες κατατάξεις πανεπιστημίων (THE & QS), έχουν δημιουργήσει ειδικό ranking για την επίδοση των Πανεπιστημίων σε θέματα περιβαλλοντικές διαχείρισης – βιώσιμης ανάπτυξης αλλά και σε ζητήματα που αφορούν την αντιμετώπιση των κοινωνικών ανισοτήτων, την ισότητα των φύλων, την διαχείριση της καινοτομίας, την ισότητα και τη δίκαιη μεταχείριση στο χώρο του Πανεπιστημίου κ.α. Για παράδειγμα, η κατάταξη «THE University Impact Rankings» της Times Higher Education, προβαίνει σε αξιολόγηση της θέσης των Πανεπιστημίων παγκοσμίως, με βάση την οικονομική και κοινωνική τους επίδραση, όπως αυτή αποτιμάται σε σχέση με τους δεκαεπτά στόχους βιώσιμης και αειφόρου ανάπτυξης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Το ΕΚΠΑ στην εν λόγω κατάταξη βρέθηκε για το 2024 στην 6η θέση παγκοσμίως μεταξύ 1681 Πανεπιστημίων και συνολική βαθμολογία 87,8/100, στον Στόχο 4: «Ποιοτική Εκπαίδευση» (SDG 4: Quality Education). Πρόκειται για την καλύτερη θέση που έχει λάβει ποτέ παγκοσμίως ελληνικό ίδρυμα στα Rankings. Την αμέσως προηγούμενη χρονιά, την χρονιά της «κατρακύλας» σύμφωνα με τον συντάκτη του άρθρου, είχε βρεθεί στην 9η θέση παγκοσμίως μεταξύ 1081 Πανεπιστημίων και συνολική βαθμολογία 75,9/100, στον Στόχο 5: «Ισότητα των Φύλων» (SDG 5: Gender Equality).

Άλλο ένα παράδειγμα σημαντικής παγκόσμιας κατάταξης η οποία δεν αναφέρθηκε είναι η ιδιαίτερα αξιόπιστη κατάταξη «Top Universities by Top Google Scholar Citations» της Webometrics (Google Scholar). Η συγκεκριμένη κατάταξη, η οποία δημοσιεύεται δύο φορές το χρόνο (Ιανουάριο και Ιούλιο), συντάσσεται με βάση τον αριθμό ετεροαναφορών (citations) του ερευνητικού έργου των καθηγητών και ερευνητών των Ιδρυμάτων. Ο εντοπισμός των ετεροαναφορών γίνεται μέσω της πλέον αξιόπιστης και δημοφιλούς μηχανής αναζήτησης ακαδημαϊκής βιβλιογραφίας, του Google Scholar. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της, το ΕΚΠΑ βρίσκεται για το 2024 στην 83η θέση παγκοσμίως έναντι της 90ης το 2023, επιτυγχάνοντας άνοδο 7 θέσεων.

Στον πίνακα αποτυπώνεται η θέση του Πανεπιστημίου μας στις σημαντικότερες παγκόσμιες κατατάξεις για το έτος 2024 και η σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη χρονιά. Η συνολική αυτή αποτύπωση μας βοηθά να συνειδητοποιήσουμε την πολύ σημαντική βελτίωση της θέσης του Ιδρύματος την τελευταία διετία σε αρκετές, διαφορετικού τύπου και μεθοδολογίας, αλλά υψηλής σπουδαιότητας και διεθνούς αποδοχής, παγκόσμιες κατατάξεις πανεπιστημίων.

Με βάση τα στοιχεία του ανωτέρω πίνακα για το 2024 το ΕΚΠΑ βρέθηκε μία φορά στο top 10 των καλύτερων Πανεπιστημίων παγκοσμίως, δύο (2) φορές στο top 50 και δεκατρείς (13) φορές στο top 100 των Πανεπιστημίων παγκοσμίως σε επτά διαφορετικές κατατάξεις. Συνεπώς, όχι μόνο δεν υφίσταται «κατρακύλα» και «ασθμαίνουσα» πορεία για τα δημόσια Πανεπιστήμια και το ΕΚΠΑ, αλλά αντίθετα διαρκής άνοδος, απόρροια της αναγνώρισης που απολαμβάνουν διεθνώς το πολυεπίπεδο ακαδημαϊκό και ερευνητικό έργο των Πανεπιστημίων.

(ε) Η παραπλανητική τοποθέτηση ότι «αιώνιοι» φοιτητές ρίχνουν την θέση των Ελληνικών Ιδρυμάτων στα Rankings

Ο συντάκτης του άρθρου αναφέρει μεταξύ άλλων ότι οι «αιώνιοι» φοιτητές (φοιτητές που έχουν ξεπεράσει τα ν+2 έτη φοίτησης) επηρεάζουν τη θέση τους στις διεθνείς αξιολογήσεις. Ο αναγνώστης του άρθρου εύλογα θα αναρωτηθεί πως ακριβώς επηρεάζεται η θέση ενός ελληνικού πανεπιστημίου από την ύπαρξη «αιώνιων» φοιτητών, δεδομένου του γεγονότος ότι τα κριτήρια των περισσότερων σημαντικών κατατάξεων, όπως αυτές που αναφέρθηκαν στην έκθεση της ΕΘΑΑΕ, αποτιμούν την ερευνητική επίδοση ενός ιδρύματος και δεν επηρεάζονται από τον αριθμό των φοιτητών και φοιτητριών ενός Ιδρύματος. Είναι ακόμη προφανές ότι ο αρθρογράφος αγνοεί ότι ακόμα και όσες κατατάξεις χρησιμοποιούν δεδομένα αριθμού φοιτητών, λαμβάνουν υπόψη τον αριθμό των ενεργών φοιτητών (μέχρι ν+2 έτη φοίτησης) και όχι τους αποκαλούμενους στο άρθρο «αιώνιους φοιτητές».

Για την ορθή ενημέρωση των αναγνωστών αναφέρουμε ορισμένες πληροφορίες σχετικά με κριτήρια κατατάξεων που θα μπορούσαν όντως να επηρεαστούν από την ύπαρξη μεγάλου αριθμού εγγεγραμμένων φοιτητών και φοιτητριών.

(α) Το μόνο κριτήριο που σχετίζεται με τον αριθμό των φοιτητών είναι η αναλογία διδασκόντων – διδασκομένων, δηλαδή πόσοι φοιτητές/φοιτήτριες αναλογούν κατά μέσο όρο σε έναν διδάσκοντα/διδάσκουσα. Είναι απόλυτα λογικό ότι όσο καλύτερη η αναλογία, τόσο υψηλότερος ο βαθμός που λαμβάνει ένα Πανεπιστήμιο.

(β) Από την ανάλυση κριτηρίων 17 κατατάξεων φαίνεται ότι μόλις δύο παγκόσμιες κατατάξεις έχουν ένα τέτοιο κριτήριο:

Η κατάταξη QS (Quacquarelli Symonds) με τον δείκτη «Λόγος φοιτητών προς μέλη ΔΕΠ» το οποίο λαμβάνει το 20% της συνολικής βαθμολογίας.

Η κατάταξη Times Higher Education World University Ranking, η οποία στο Κριτήριο «Διδασκαλία» έχει ως έναν εκ των τριών δεικτών αποτίμησης τον «Αριθμό προπτυχιακών φοιτητών ανά μέλος ΔΕΠ», ο οποίος λαμβάνει το 4.5% της συνολικής βαθμολογίας.

Όμως ακόμη και στις δύο αυτές περιπτώσεις η ύπαρξη των αποκαλούμενων στο άρθρο «αιωνίων φοιτητών» δεν επηρεάζει την συνολική βαθμολογία και θέση των Πανεπιστημίων, διότι οι εν λόγω δύο κατατάξεις λαμβάνουν υπόψη τον αριθμό των ενεργών φοιτητών/τριων (μέχρι +2 έτη φοίτησης) αποκλείοντας όσους ξεπερνούν το όριο που θέτει ο νόμος.

Τα δημόσια Πανεπιστήμια χαίρουν πολύ μεγάλης εμπιστοσύνης στην ελληνική κοινωνία και τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα, αποτελώντας την ατμομηχανή της παιδείας και της επιστήμης επί δύο αιώνες.

Η χρήση των αποτελεσμάτων των παγκόσμιων κατατάξεων δεν πρέπει να οδηγεί ούτε σε θριαμβολογία, ούτε σε μεμψιμοιρία. Πολύ περισσότερο δεν πρέπει να εξυπηρετεί αυθαίρετες εκτιμήσεις και “ειδικού τύπου” σκοπιμότητες παραπληροφορώντας για το σπουδαίο έργο των δημόσιων Πανεπιστημίων.

Οι διεθνείς κατατάξεις είναι μια ευκαιρία να προβληθεί το πολυδιάστατο ακαδημαϊκό και ερευνητικό έργο που συντελείται στα Πανεπιστήμια μας και όχι να επιχειρείται μέσω αυτών με αποσπασματικά και παρωχημένα δεδομένα να πληγεί η εικόνα τους, διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα με αυθαίρετες γενικεύσεις και επιλεκτικές προβολές δεδομένων».

Αναφανδόν υπέρ του νομοσχεδίου για τα μη κρατικά Πανεπιστήμια τάσσεται σε άρθρο στο dikastiko.gr ο πρώην υπουργός και καθηγητής Πανεπιστημίου, Ανδρέας Λοβέρδος, εμφανιζόμενος ιδιαίτερα επικριτικός για τη στάση του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ μετά και τη σχετική ανακοίνωση του προέδρου του κόμματος, Νίκου Ανδρουλάκη.

«Λέω ναι ρητά, δυνατά και ανοικτά στην ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα και αν ήμουν στη Βουλή προφανώς θα ψήφιζα ναι επί της αρχής. Και ειλικρινά παρατηρώ με μεγάλη πολιτική περιέργεια εκείνους που για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα αλλάζουν θέση» σημειώνει ο κ. Λοβέρδος.

Παραπέμπει δε στις δηλώσεις του το 2019 όταν ως εισηγητής του ΠΑΣΟΚ στην Αναθεώρηση του Συντάγματος είχε αναφερθεί στη συναίνεση στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος περί ίδρυσης μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων και είχε κλείσει την ομιλία του, λέγοντας:

«Πραγματικά είναι μεγάλη ευκαιρία για μας να πάρουμε αποφάσεις που συμβαδίζουν με την εποχή μας, να διαβούμε ξεπερασμένους ιδεολογικούς ρουβίκωνες, να κάνουμε ριζοσπαστικές τομές και να διαμορφώσουμε ένα πλαίσιο λειτουργίας της ανώτατης εκπαίδευσης που θα είναι συμβατό με τα καλώς εννοούμενα συμφέροντα και του ελληνικού λαού και της Ελληνικής Δημοκρατίας».

Όπως επίσης τονίζει «ανάλογη ήταν και η τοποθέτησή μου στην αναθεωρητική Βουλή λίγους μήνες αργότερα όπου πάλι ως εισηγητής του ΠΑΣΟΚ υποστήριζα ότι «το ζήτημα της ίδρυσης μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων αποτελεί ένα είδος λυδίας λίθου για να αποσαφηνιστεί ποιοι είναι πραγματικά προοδευτικοί σε αυτή την χώρα, σε πολιτικό επίπεδο».
Λοβέρδος για στάση ΠΑΣΟΚ στα μη κρατικά Πανεπιστήμια: «Οι πολιτικοί με τη στάση τους αποφασίζουν αν είναι ή όχι ‘τόσο τραγικά αυτοδίδακτοι…’»

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο πρώην υπουργός «ειλικρινά παρατηρώ με μεγάλη πολιτική περιέργεια εκείνους που για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα αλλάζουν θέση. Κι ακόμη αναρωτιέμαι, ποιοι δεν θέλουν εισαγόμενους φοιτητές στα πανεπιστήμιά μας; Φοιτητές που θα αυξήσουν τα έσοδα των ιδρυμάτων. Όσοι δεν το θέλουν, είναι η ώρα να μας το πουν. Και να το πάμε και αντίστροφα;

Ποιοι δεν έχουν πρόβλημα με τους εξαγόμενους φοιτητές; Ποιοι δεν ενοχλούνται με τα παιδιά που εξαναγκάζονται σε μετανάστευση; Γιατί πρέπει ένα ελληνόπουλο που απέτυχε στις πανελλαδικές εξετάσεις να μην έχει τη δυνατότητα να σπουδάσει στη χώρα του και να πρέπει να μεταναστεύσει υποχρεωτικά;».

Ειδική αναφορά κάνει και σε κάποιες δηλώσεις του Μπάρακ Ομπάμα. «Κάποτε, και το συγκράτησα, ο Μπάρακ Ομπάμα μιλώντας για τη χώρα του είχε πει «ότι ένα από τα στοιχεία που κάνουν την Αμερική πραγματικά εξαιρετική, είναι το υψηλό σύστημα εκπαίδευσής της («Our higher education system is one of the things that makes America exceptional. There’s no place else that has the assets we do when it comes to higher education. People from all over the world aspire to come here and study here. And that is a good thing»).

Και καταλήγει: «Με το υπό ψήφιση νομοσχέδιο δεν τελειώνει απλώς μία χρόνια πολιτική διαμάχη. Γίνεται κάτι σημαντικότερο: οι νέοι μας αποκτούν περισσότερες ευκαιρίες για ακαδημαϊκή εκπαίδευση όπως συμβαίνει παντού στον δυτικό κόσμο και οι πολιτικοί με τη στάση τους αποφασίζουν αν είναι ή όχι ‘τόσο τραγικά αυτοδίδακτοι…