Μιλώντας στο 1ο Συνέδριο του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) χαρακτήρισε τη μικροβιακή αντοχή ως την «επόμενη πανδημία», συμπληρώνοντας παρόμοιες εκτιμήσεις άλλων επιστημόνων, καθώς και της διευθύντριας του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), Andrea Amon. «Το 2035, εάν δεν αλλάξει κάτι, τα νοσοκομεία θα είναι επικίνδυνα λόγω των νοσοκομειακών λοιμώξεων», έχει πει η κυρία Amon.

Πώς θα συνέβαινε το παραπάνω στην πραγματικότητα; Ακόμη και απλές χειρουργικές επεμβάσεις (π.χ. η αντιμετώπιση μιας βουβωνοκήλης ή μια σκωληκοειδούς υπόφυσης) θα μπορούσαν να ισοδυναμούν με χειρουργεία υψηλού κινδύνου και θανάτου, εξαιτίας της απειλής μίας σηψαιμίας από κοινά παθογόνα.

Ο κ. Μόσιαλος στο πλαίσιο του 1ου Sfee Summit τόνισε το πρόβλημα έλλειψης νέων και αποτελεσματικών αντιβιοτικών στην Ευρώπη, αναφέροντας ότι «δεν έχουμε αρκετό οπλοστάσιο στα αντιβιοτικά». Για το λόγο αυτό, ο γνωστός καθηγητής εξέφρασε την άποψη ότι «χρειάζονται μεγαλύτερες συμπράξεις δημόσιου -ιδιωτικού τομέα», αλλά και μία «σοβαρή επιδημιολογική παρακολούθηση σε παγκόσμιο επίπεδο» με επενδύσεις σε παγκόσμια κέντρα που θα παρακολουθούν τις εξελίξεις στις οικογένειες των μικροβίων.

Επεσήμανε δε ότι θα χρειαστούν περισσότεροι πόροι, ώστε εάν υπάρξει νέα πανδημία να έχουμε εμβόλιο πολύ πιο σύντομα. «Η λύση για την επόμενη πανδημία είναι οι συμπράξεις δημόσιου- ιδιωτικού τομέα με την προϋπόθεση ότι υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον», σημείωσε.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα – Ποια τα επικίνδυνα παθογόνα

Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες όπου οι νοσοκομειακές λοιμώξεις είναι μια πραγματική πρόκληση. Υπολογίζεται πως καταγράφονται τουλάχιστον 18.000 περιπτώσεις πολυανθεκτικών λοιμώξεων και περισσότεροι από 1.600 θανάτοι ανά έτος προκαλούμενοι από πολυανθεκτικά μικρόβια. Οι Έλληνες παραμένουν πρωταθλητές στην κατανάλωση αντιβιοτικών στην κοινότητα. Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία του ECDC, το 2022 η μέση κατανάλωση στην Ευρώπη ήταν 17 ημερήσιες δόσεις ανά 1000 κατοίκους. Την ίδια χρονιά εντός των ελληνικών συνόρων η συχνότητα κατανάλωσης αντιβιοτικών ήταν διπλάσια, φτάνοντας τις 31,2 δόσεις.

Πρόσθετα δεδομένα που δημοσίευσε το ECDC τον Μάιο και αφορούν στο 2022-2023, δείχνουν ότι το ποσοστό λοιμώξεων στο χειρουργικό πεδίο στην Ελλάδα δεν είναι τόσο μεγάλο (7,3%) σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες (για παράδειγμα την Ολλανδία με 33,9%). Αντίθετα, όμως, το ποσοστό λοιμώξεων από την κυκλοφορία του αίματος είναι ιδιαίτερα υψηλό στη χώρα μας (20,1%). Η Ελλάδα διαθέτει, επίσης, από τα υψηλότερα ποσοστά του μύκητα Candida spp. (8,8%), το παθογόνο Acinetobacter spp αντιπροσωπεύει ποσοστό μεγαλύτερο του 10% (συγκεκριμένα 14.6%) στο σύνολο των καταγεγραμμένων μικροοργανισμών.

Την ίδια στιγμή, έρευνα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) σε 50 νοσοκομεία, στην οποία συμπεριλήφθηκαν 9.707 νοσηλευόμενοι, έδειξε πως το 12,1% εξ’ αυτών εμφάνισε τουλάχιστον μία λοίμωξη την ημέρα της καταγραφής. Από το σύνολο των 1.408 καταγεγραμμένων λοιμώξεων, το 69,6% εμφανίστηκε 48 ώρες μετά την εισαγωγή στο νοσοκομείο, ενώ στο 28,6% των λοιμώξεων ο ασθενής παρουσίαζε τη λοίμωξη κατά την εισαγωγή του στο νοσοκομείο. Οι ήδη εκδηλωμένες λοιμώξεις κατά την εισαγωγή είχαν πιθανή προέλευση το ίδιο νοσοκομείο (επανεισαγωγή ασθενούς) στο 7,5% των περιπτώσεων, άλλο νοσοκομείο στο 8,9% και μονάδες χρονίως πασχόντων στο 2,9%.

Πάνω από 4 εκατομμύρια ασθενείς στην Ευρώπη

Η μικροβιακή αντοχή απασχολεί τις υγειονομικές αρχές όλης της Ευρώπης. Η πιο πρόσφατη έκθεση του ECDC δείχνει ότι την περίοδο 2022-2023 πάνω από 4,3 εκατομμύρια ασθενείς προσβλήθηκαν από τουλάχιστον μία λοίμωξη κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. Οι πιο συχνές ήταν οι εξής λοιμώξεις κατά σειρά.

• Του αναπνευστικού συστήματος (συμπεριλαμβανομένης της πνευμονίας και της Covid-19),
  του ουροποιητικού,
• των χειρουργικών τομών,
  του αίματος,
  του γαστρεντερικού συστήματος.
  

Παρότι η υγιεινή των χεριών αποτελεί αποδεδειγμένα την πιο απλή, οικονομική και αποτελεσματική πράξη αποφυγής των λοιμώξεων, στα ελληνικά νοσοκομεία όπου νοσηλεύονται ενήλικες, μόνο 1 στους 2 επαγγελματίες υγείας την υιοθετεί. Το 46% των γιατρών και νοσηλευτών έρχονται σε επαφή με νοσηλευόμενους χωρίς να τηρούν τους στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής των χεριών.

Στις απλές κλίνες, η κατάσταση παραμένει σταθερή, όπως ενημερώνει ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος.

Πιο αναλυτικά, σήμερα, Τρίτη 29 Αυγούστου, νοσηλεύονται 542 ασθενείς με κορονοϊό σε απλές κλίνες. Χθες, νοσηλεύονταν 566  ασθενείς με κορονοϊό και την περασμένη εβδομάδα, 21/8/2023, νοσηλεύονταν 546 ασθενείς με κορονοϊό.
«Καμία σχέση με τις αντίστοιχες νοσηλείες πέρυσι τέτοια περίοδο», υπογραμμίζει ο κ. Γιαννάκος και προσθέτει: «Ο Σεπτέμβριος, πέρυσι, ξεκίνησε με 1.382 ασθενείς με κορονοϊό νοσηλευόμενους σε απλές κλίνες και 120 ασθενείς με κορονοϊό νοσηλευόμενους σε ΜΕΘ. Όμως, η σταθερή πορεία του κορονοϊού δεν πρέπει να δημιουργήσει εφησυχασμό, καθώς το ΕΣΥ μαραζώνει εξαιτίας των μαζικών παραιτήσεων των υγειονομικών και ο χειμώνας προβλέπεται δύσκολος λόγω της έξαρσης των ιώσεων».

Αποχωρήσεις υγειονομικών από το ΕΣΥ

Με βάση τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών:

το έτος 2022, αποχώρησαν περίπου 5.000 υγειονομικοί από το ΕΣΥ, εκ των οποίων 3.708 μόνιμοι και 1.200 συμβασιούχοι.

Tους πρώτους 5 μήνες του έτους 2023, αποχώρησαν περίπου 1.500  υγειονομικοί, εκ των οποίων 1.034 μόνιμοι και 500 συμβασιούχοι.

Δηλαδή, τους τελευταίους 17 μήνες, χάσαμε 6.500 υγειονομικούς από ΕΣΥ.

«Το ΕΣΥ δεν είναι ελκυστικό πια για το υγειονομικό προσωπικό, όπως ήταν έως την αρχή των μνημονίων, λόγω χαμηλών μισθών, εντατικοποίησης της εργασίας, μη μονιμοποίησης των συμβασιούχων, μη ένταξης στα Βαρέα και Ανθυγιεινά επαγγέλματα. Το κύμα φυγής σχετίζεται με την αναζήτηση δουλειάς στον ιδιωτικό τομέα και κυρίως στο εξωτερικό, με απείρως καλύτερες αμοιβές και συνθήκες εργασίας.

Ως εκ τούτου, εάν δεν υπάρξει συνολική πολιτική παρέμβαση στο ΕΣΥ, συνεχώς θα μαραζώνει προς όφελος του ιδιωτικού τομέα. Αποτέλεσμα αυτών είναι το λειτουργικό αδιέξοδο με ράντζα, απέραντες λίστες αναμονής για χειρουργικές επεμβάσεις και διαγνωστικές εξετάσεις, περιφερειακά νοσοκομεία που δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν απλά περιστατικά και τα διακομίζουν, καθυστερήσεις στις διακομιδές ή διακομιδές με πρωτόγονες συνθήκες, απίστευτη ταλαιπωρία ασθενών στα επείγοντα, βία σε βάρος του προσωπικού κ.λ.π.

Δεν είναι αυτό το σύστημα που θέλουμε, που δικαιούμαστε», καταλήγει τονίζοντας ο κ. Γιαννάκος.

Ο διοικητής της 3ης ΥΠΕ, Παναγιώτης Μπογιατζίδης δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η παράδοση των φύλλων πορείας εξελίσσεται κανονικά και από αύριο οι γιατροί θα παρουσιαστούν για να εργαστούν στα νοσοκομεία. 

Για την συγκεκριμένη υγειονομική περιφέρεια στην οποία υπάγονται 16 νοσοκομεία της Κεντροδυτικής Μακεδονίας, ο αριθμός των γιατρών που καλούνται να αναλάβουν υπηρεσία είναι περισσότεροι από 90.

Νωρίτερα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση και προσωπικά στον κ. Μητσοτάκη για τη διαχείριση στη «διπλή πανδημία, αυτή του κοροναϊού και της ακρίβειας».
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία κατηγόρησε τον κ. Μητσοτάκη πως «αλλάζει διαρκώς θέση και άποψη και έστελνε λάθος μηνύματα στους πολίτες, πανηγυρίζοντας τρεις φορές σε ενάμισι χρόνο ότι τελείωσε η πανδημία ή ότι τάχα είναι πανδημία ανεμβολίαστων άρα εμείς οι εμβολιασμένοι δεν πρέπει να προσέχουμε».

Σε εξέλιξη βρίσκεται αυτή την ώρα η ενημέρωση του υπουργείου Υγείας για την πανδημία από την Αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας Μίνα Γκάγκα, την Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Βάνα Παπαευαγγέλου και τον Επίκουρο Καθηγητή Επιδημιολογίας και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Γκίκα Μαγιορκίνη.