«Ευχαρίστως ανακοινούται εις τους ενδιαφερομένους ευλαβείς προσκυνητάς ότι κατόπιν αποφάσεως των τουρκικών αρχών και εφέτος παρεσχέθη άδεια τελέσεως Θείας Λειτουργίας εις την ιστορικήν Ι. Μονήν Παναγίας Σουμελά Τραπεζούντος την 23ην Αυγούστου 2025, ημέραν αποδόσεως της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου («Εννιάμερα της Παναγίας»). Της Θείας Λειτουργίας θα προστή ο Σεβ. Μητροπολίτης Σαράντα Εκκλησιών κ. Ανδρέας» αναφέρει το ανακοινωθέν του Πατριαρχείου.

Υπενθυμίζεται ότι φέτος για δεύτερη συνεχή χρονιά, η Θεία Λειτουργία στην ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά δεν τελέστη ανήμερα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 15 Αυγούστου. Όπως φέτος, έτσι και πέρυσι οι τουρκικές αρχές είχαν δώσει την απαραίτητη άδεια για τέλεση Θείας Λειτουργίας όχι ανήμερα, άλλα κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 23 Αυγούστου.

Στη διάρκεια του συλλείτουργου, στο οποίο χοροστάτησε ο μητροπολίτης Βεροίας, Καμπανίας, Ναούσης Παντελεήμων, ο πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά», Γιώργος Τανιμανίδης, βράβευσε δυο αριστούχους μαθητές του Λυκείου Μακροχωρίου, στη μνήμη των 21 μαθητών του εν λόγω σχολείου που έχασαν τη ζωή τους σε τροχαίο δυστύχημα στα Τέμπη, στις 13 Απριλίου 2003, επιστρέφοντας από εκδρομή.

Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνου στο μνημείο του Αλέξανδρου Υψηλάντη και η λιτανεία της εικόνας της Παναγίας Σουμελά.

Στις εκδηλώσεις την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Λάζαρος Τσαβδαρίδης, και παρέστησαν ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας και Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, οι βουλευτές Απόστολος Βεσυρόπουλος, Αναστάσιος Μπαρτζώκας (Ν.Δ), Χρήστος Γιαννούλης (ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ), Θεοδώρα Τζάκρη (Κίνημα Δημοκρατίας), εκλεγμένοι της αυτοδιοίκησης και εκπρόσωποι του Στρατού και των Σωμάτων Ασφαλείας.

Ο εορτασμός θα ολοκληρωθεί με καλλιτεχνικό πρόγραμμα και τη συμμετοχή Ποντίων – και όχι μόνο – που έχουν συρρεύσει για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας Σουμελά.

Στη Σιάτιστα του νομού Κοζάνης, ξεχώρισε η παρέλαση των καβαλάρηδων που γίνεται κάθε χρόνο τέτοια μέρα.

Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος χοροστάτησε στη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε στη Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου στο Πανόραμα.

Πηγή: ΑΠΕ

Της θείας λειτουργίας για την Απόδοση της Κοίμησης της Θεοτόκου θα προστή ο Μητροπολίτης Καλλιουπόλεως και Μαδύτου κ. Στέφανος, όπως ανακοινώθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα βρίσκεται τον Δεκαπενταύγουστο στη γενέτειρά του Ίμβρο.

Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι είχε γίνει μέσα σε κλίμα κατάνυξης ο εορτασμός της Παναγίας Σουμελά, στις 15 Αυγούστου με τους πιστούς να καταφθάνουν στην Ιερά Μονή από το πρωί για να προσκυνήσουν την εικόνα της Μεγαλόχαρης, η οποία έχει δημιουργηθεί από τον Ευαγγελιστή Λουκά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι οποίες διέρρευσαν από ανεξάρτητες πηγές ενημέρωσης, κατά την πρόσφατη ανακαίνιση της Μονής της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα, καταστράφηκαν ιστορικές τοιχογραφίες.

Το ζήτημα έλαβε μεγάλες διαστάσεις γεγονός που οδήγησε τις τουρκικές αρχές να διαψεύσουν τον ισχυρισμό ότι «η τοιχογραφία υπέστη ζημιές κατά τις εργασίες αποκατάστασης στη Μονή Σουμελά».

Το τουρκικό Κέντρο Καταπολέμησης της Παραπληροφόρησης ανακοίνωσε ότι ο ισχυρισμός που κοινοποιήθηκε σε ορισμένους λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «η τοιχογραφία υπέστη ζημιές κατά τις εργασίες αποκατάστασης που πραγματοποιήθηκαν στη Μονή Σουμελά» δεν είναι αληθής.

Συγκεκριμένα αναφέρθηκε: «Οι φωτογραφίες που αποτελούν αντικείμενο της αξίωσης κυκλοφόρησαν με παρόμοιους ισχυρισμούς το 2012 και μετά από εξέταση από αρχαιολόγους διαπιστώθηκε ότι οι τοιχογραφίες δεν είχαν αγγιχτεί από τον 17ο αιώνα».

Στο μεταξύ τουρκικά ΜΜΕ αναφέρουν τις τελευταίες μέρες την αύξηση της επισκεψιμότητας της Μονής. Σύμφωνα με τους Τούρκους, το μοναστήρι, το οποίο περιλαμβάνεται στον Προσωρινό Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, κατέχει την πρώτη θέση στον οδηγό της Τραπεζούντας για τους λάτρεις του πολιτισμού και της φύσης, τόσο με το ανανεωμένο του πρόσωπο όσο και με το άνοιγμα ορισμένων από τα κλειστά δωμάτια μετά από εργασίες αποκατάστασης.

Οι Τούρκοι προβάλλουν το μοναστήρι εξαιρετικά ως ποικιλόμορφο τουριστικό προορισμό: Η Μονή Σουμελά, που ξεκίνησε πλήρως τη νέα τουριστική περίοδο και ο αριθμός των επισκεπτών αυξάνεται μέρα με τη μέρα, προσφέρει στους επισκέπτες της διαφορετικές ευκαιρίες όπως πεζοπορία, ποδηλασία βουνού και φωτογραφικό σαφάρι, καθώς και θέα. Η Μονή Σουμελά, η οποία προσελκύει επίσης την προσοχή με την εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας, γνωστή ως «Αγία Βαρβάρα». Συμβάλλει σημαντικά στην ιστορία, τον πολιτισμό και τον φυσιοτουρισμό της περιοχής

Η Μονή Σουμελά έκλεισε για τους επισκέπτες στις 22 Σεπτεμβρίου 2015, με σκοπό την ενίσχυση των περιοχών που καλύπτονται από βράχους και την αποκατάσταση των κατασκευών στο πλαίσιο των εγκεκριμένων έργων και οι αναστηλώσεις ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο του 2016. Με την ολοκλήρωση σημαντικού μέρους των εργασιών, το 65% της μονής άνοιξε στους επισκέπτες στις 28 Ιουλίου 2020 και η τρίτη φάση, που καλύπτει την εσωτερική αυλή, άνοιξε για τους επισκέπτες την 1η Ιουλίου 2021.

Στο πλαίσιο της αποκατάστασης, ισχυρίζονται οι Τούρκοι, δεν έγινε καμία παρέμβαση στις τοιχογραφίες, για τις οποίες καταγγέλθηκε φθορά. Επιμένουν πως η τρέχουσα κατάσταση ορισμένων από τις άλλες τοιχογραφίες τεκμηριώθηκε με φωτογραφικά σχέδια από ειδικούς αναστηλωτές από τις Διευθύνσεις Περιφερειακών Εργαστηρίων Αποκατάστασης και Συντήρησης και στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε ανάλυση με τη λήψη δειγμάτων των χρωμάτων. Προσδιορίστηκαν τα αίτια των φθορών και αναπτύχθηκαν μέθοδοι παρέμβασης. Τέλος, με τη βοήθεια των δεδομένων που προέκυψαν, έγινε animation με πρωτότυπα χρώματα.

«Έχει διαπιστωθεί ότι οι φερόμενες φωτογραφίες έχουν χρησιμοποιηθεί σε παρόμοιες εκστρατείες χειραγώγησης εδώ και πολλά χρόνια. Μην πιστεύετε αβάσιμους ισχυρισμούς», καταλήγει η τουρκική απάντηση.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος συγκινημένος θέλησε να ευχαριστήσει το Mega για τη ζωντανή μετάδοση καθώς το κανάλι, την Τρίτη 15 Αυγούστου, μετέδωσε ζωντανά τη Θεία Λειτουργία.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης βαθιά συγκινημένος στο τέλος της ομιλίας του τόνισε πως είναι πολύ διαφορετικό να γίνεται η λειτουργία στην καρδιά του ποντιακού ελληνισμού και ευχαρίστησε το κανάλι που ανταποκρίθηκε άμεσα στην έκκληση του Οικουμενικού Πατριαρχείου αλλά και προσωπικά ο ίδιος για τη μετάδοση της Θείας Λειτουργίας.

Τη Δευτέρα, παραμονή της Κοίμησης της Θεοτόκου, ο κ. Βαρθολομαίος έψαλε τον Εσπερινό στον καθολικό ναό της Σάντα Μαρία, καθώς δεν υπάρχει ορθόδοξος ναός στην πόλη της Τραπεζούντας. Στο κήρυγμά του ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στην ιστορικότητα της Τραπεζούντας και μνημόνευσε τον καθολικό ιερέα της πόλης Αντρέα Σαντόρο που δολοφονήθηκε το 2006.

Σημειώνεται ότι αρχικά το Φανάρι είχε ενημερωθεί προφορικά ότι δεν θα δοθεί φέτος άδεια για να τελεστεί η λειτουργία στην Παναγία Σουμελά και στη συνέχεια ενημερώθηκε, πάλι προφορικά, ότι τελικά δίνεται η άδεια.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Οικομενικού Πατριαρχείου:

Εὐχαρίστως ἀνακοινοῦται ὅτι τήν πρωΐαν τῆς σήμερον, Παρασκευῆς, 11ης τ.μ. Αὐγούστου, ἐλήφθη εἰς τά Πατριαρχεῖα καί ἡ γραπτή ἄδεια (ἡμερομ. 11 Αὐγούστου) διά τήν τέλεσιν τῆς θείας Λειτουργίας εἰς τήν Παναγίαν Σουμελᾶ, διά τήν ὁποίαν καί ἐκφράζονται θερμαί εὐχαριστίαι πρός τόν ὑπογράφοντα αὐτήν Νομάρχην Τραπεζοῦντος καί εὐρύτερον πρός τάς ἁρμοδίας κυβερνητικάς ἀρχάς.

Φανερά ενοχλημένος από τη στάση των τουρκικών Αρχών απέναντι στο Πατριαρχείο, αλλά και όσων μιλούν για παραβίαση της συνθήκης Λωζάνης εξαιτίας της λειτουργίας στην Παναγία Σουμελά τον Δεκαπενταύγουστο εμφανίστηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Κατά την παράκληση που τέλεσε την Πέμπτη (10/8) στην Παναγία Κουμαριώτισσα στο Νιχώρι στην Κωνσταντινούπολη, ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέφερε ότι ακόμη δεν έχει φτάσει στο Φανάρι η γραπτή άδεια για τη λειτουργία στη Σουμελά τον Δεκαπενταύγουστο.

Αρχικά το Φανάρι είχε ενημερωθεί προφορικά ότι δεν θα δοθεί φέτος άδεια για να τελεστεί η λειτουργία στην Παναγία Σουμελά και στη συνέχεια ενημερώθηκε, πάλι προφορικά, ότι τελικά δίνεται η άδεια:

“Μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει περιέλθει στα χέρια μας η γραπτή άδεια. Είναι μόνο προφορικά μηνύματα. Κατόπιν της λήψεως των οποίων βγάλαμε ως Πατριαρχείο πάλι μία ανακοίνωση και είπαμε ότι θα γίνει η λειτουργία και φέτος στην Παναγία Σουμελά”, είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης στο κήρυγμά του, για να στηλιτεύσει στη συνέχεια την αντίδραση Τούρκου βουλευτή του μικρού «Κόμματος «Νέας Ευημερίας», οποίος έκανε λόγο για παραβίαση της συνθήκης της Λωζάνης με τη λειτουργία στη Σουμελά.

“Χθες το βράδυ διάβαζα τα αποκόμματα των εφημερίδων για τις αντιδράσεις που προέκυψαν μετά την έκδοση της θετικής άδειας. Ένας βουλευτής ενός μικρού καινούριου κόμματος κατέθεσε επερώτηση στη βουλή στην Άγκυρα, αντιδρώντας και διαμαρτυρόμενος για την μετάβασή μου εκεί για τη λειτουργία που θα κάνω συν Θεώ, εάν θα την κάνω τελικά… Και έλεγε ο κ. βουλευτής ότι με τη λειτουργία αυτή, παραβιάζεται η συνθήκη της Λωζάνης. Από πού και ως πού;” αναρωτήθηκε.

Για τη Συνθήκη της Λωζάνης

“Άλλοι δεν εφαρμόζουν τη Λωζάνη”, συνέχισε, φέρνοντας ως παράδειγμα την κλειστή Θεολογική Σχολή της Χάλκης, αλλά και τον αποδεκατισμό του πληθυσμού της Ίμβρου και της Τενέδου με τα γεγονότα του ’64.

“Αν υπάρχει παραβίαση της Λωζάνης, αυτή υπάρχει στην Ίμβρο και την Τένεδο, υπάρχει στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Η οποία Λωζάνη, όπως ξέρετε, πριν από λίγες ημέρες συμπλήρωσε 100 χρόνια αφότου υπεγράφη στην Ελβετία. 24 Ιουλίου έγιναν 100 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης. Η Λωζάνη λέει και άλλα πράγματα. Για την πατρίδα μου την Ίμβρο και ευρύτερα. Για τα καθ’ ημάς και το δικαίωμά μας για τη θεολογική εκπαίδευση. Η Χάλκη παραμένει κλειστή. Η Λωζάνη λέει πράγματα που τα στερούμεθα, δεν μας τα έδωσαν έως τώρα. Και έρχεται να μας πει ο κ. βουλευτής ότι εμείς παραβιάζουμε τη συνθήκη» δήλωσε ο κ.κ. Βαρθολομαίος με νόημα στον γεμάτο αγανάκτηση λόγο που εκφώνησε.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε και στην ακύρωση, κατόπιν πιέσεων που δέχθηκε η Τουρκάλα δημοσιογράφος Μελικέ Τσαπάν, της έκθεσης για τα γεγονότα του 1964 στην γενέτειρά του την Ίμβρο.

“Ένα άλλο δυσάρεστο… Αυτές τις μέρες επρόκειτο να γίνει στη γενέτειρά μου, την Ίμβρο, μία έκθεση από μία κοπέλα δημοσιογράφο για τα γεγονότα που έγιναν το 1964 και τα οποία έκαναν να αδειάσει η Ίμβρος και η Τένεδος από το ομογενές στοιχείο. Να πω ενδεικτικά ότι η Ίμβρος είχε 7-8 χιλιάδες χριστιανούς και με τα γεγονότα του ’64 έμειναν 300. Και σήμερα με την αλλαγή προς το καλύτερο των συνθηκών οι 300 έγιναν 600. Αλλά πού οι 7 χιλιάδες και πού οι 600; Απαγόρευσαν στην κοπέλα αυτή λοιπόν να κάνει την έκθεση σε λίγες μέρες που θα γινόταν, διότι -λέει- δεν μπορούμε να μιλάμε για τα όσα συνέβησαν τη δεκαετία του ’60. Ας μη συνέβαιναν! Ας μη συνέβαιναν!” δήλωσε, με εμφανή συναισθηματική φόρτιση, για να προσθέσει: “Γιατί να ντρεπόμαστε να αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα; Πρέπει να συμφιλιωνόμαστε με την ιστορία μας, με το παρελθόν μας. Να λέμε τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη”.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα επιδοθεί στο Φανάρι και γραπτώς η απόφαση των τουρκικών αρχών, η οποία θα ανοίξει το δρόμο για να μεταβεί ο Οικ. Πατριάρχης στην ιστορική μονή τον Δεκαπενταύγουστο για να τελέσει την πανηγυρική θεία λειτουργία, όπως κάθε χρόνο.

Να σημειωθεί ότι τόσο το 2022, όσο και το 2021 είχε τελεστεί ο εορτασμός στην αναστηλωμένη Μονή που είχε παραμείνει κλειστή από το 2015 λόγω εργασιών στερέωσης και αναστήλωσης.

Αυτό αναφέρει σε ανακοίνωσή του, το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος αναμενόταν να μεταβεί στην Τραπεζούντα για την τέλεση της λειτουργίας, ωστόσο μετά την απόφαση των τουρκικών αρχών, η επίσκεψή του αναβάλλεται.

Το πρωί τελέστηκε η Θεία Λειτουργία στη Μονή της Παναγίας Σουμελά, στη συνέχεια κατατέθηκαν στεφάνια στην προτομή του Αλέξανδρου Υψηλάντη και ακολούθησε η λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας.

Στη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας απονεμήθηκαν και οι έπαινοι, μαζί με χρηματικό Βραβείο, του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» σε δύο αριστούχους μαθητές του Λυκείου Μακροχωρίου, στη μνήμη των 21 μαθητών που είχαν χάσει τη ζωή τους σε τροχαίο στην κοιλάδα των Τεμπών.

Οι εκδηλώσεις είναι αφιερωμένες στην επέτειο των100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, όπως μας είπε ο πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» Γιώργος Τανιμανίδης.

Την κυβέρνηση εκπροσώπησε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Μίνα Γκάγκα, ενώ παρέστησαν ο υφυπουργός Οικονομικών Απόστολος  Βεσυρόπουλος, οι βουλευτές Κώστας Γκιουλέκας, Αναστάσιος Μπαρτζώκας, Λάζαρος Τσαβδαρίδης (Ν.Δ), Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης, Άγγελος Τόλκας (ΣΥΡΖΑ-ΠΣ), Γιώργος Αρβανιτίδης (ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής), η αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Βούλα Πατουλίδου ως εκπρόσωπος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, δήμαρχοι, εκπρόσωποι των Στρατιωτικών Αρχών και των Σωμάτων Ασφαλείας.