Ο Αλέξης Τσίπρας δηλώνει “απών” στις διεργασίες κορυφής, αναφερόμενος, προφανώς, στις επιχειρούμενες συνεννοήσεις μεταξύ Σωκράτη Φάμελλου και Αλέξη Χαρίτση, αλλά και τις κρούσεις συνεργασίας προς το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη.

Και αναφέρουν χαρακτηριστικά: “…η «πέτρα» που έριξε ο Τσίπρας έβαλε τέλος στη στασιμότητα του πολιτικού βάλτου, ανοίγοντας τη συζήτηση για μια νέα μεταπολίτευση, κομβικό στοιχείο της οποίας είναι η επανίδρυση, η ανασύνθεση, η επιστροφή της μεγάλης προοδευτικής παράταξης, όχι με όρους συναλλαγής και συγκολλήσεων, αλλά «από τα κάτω»”.

Επίσης τονίζουν με νόημα: Και όμως γυρίζει! Με τη γνωστή αυτή φράση του Γαλιλαίου, όταν το ιερατείο τον απειλούσε να τον ρίξει στην πυρά επειδή έλεγε το ορθό, σχολιάζουν στο επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα στη Λεωφόρο Αμαλίας τις αντιδράσεις, αλλά και την κινητικότητα, που προκάλεσε και εξακολουθεί να προκαλεί η Ιθάκη και η παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού στο Παλλάς.

Όχι γιατί πιστεύουν ότι μπορεί να αλλάξει από τη μια στιγμή στην άλλη το φθαρμένο και αναξιόπιστο πολιτικό σύστημα. Αλλά γιατί, επιτέλους όπως λένε, η «πέτρα» που έριξε ο Τσίπρας έβαλε τέλος στη στασιμότητα του πολιτικού βάλτου, ανοίγοντας τη συζήτηση για μια νέα μεταπολίτευση, κομβικό στοιχείο της οποίας είναι η επανίδρυση, η ανασύνθεση, η επιστροφή της μεγάλης προοδευτικής παράταξης, όχι με όρους συναλλαγής και συγκολλήσεων, αλλά «από τα κάτω».

Άλλωστε, όπως χαρακτηριστικά τονίζουν, στην κοινωνία, στους πολίτες που σηκώνουν τα βάρη της σημερινής πολιτικής και όχι στις ηγεσίες των κομμάτων, απευθύνεται η πρόταση του Αλέξη Τσίπρα. Εξηγώντας εμμέσως με αυτόν τον τρόπο και όσα ειπώθηκαν από κάποιες πλευρές (και εντός ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς) περί …εξώστη.

Από το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού επισημαίνουν ότι η πρόταση αυτή που διατυπώθηκε στο Παλλάς είναι “μια πρόταση βαθιά και ουσιαστικά ενωτική, έξω από συμβατικούς υπολογισμούς κορυφών, που μπορεί να δώσει ελπίδα και προοπτική στη χειμαζόμενη προοδευτική πλειοψηφία. Και που η τοποθέτηση απέναντί της θα κρίνει πολλά για πολλούς”.

Και συνεχίζουν οι ίδιες πηγές: Πίσω από την αντιφατική προπαγάνδα που τη μια μιλούσε για ‘reunion του παλιού ΣΥΡΙΖΑ’ (σημείωση: φράση που ειπώθηκε και από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, όπως και από ορισμένα στελέχη του ΠΑΣΟΚ) , και την άλλη για ‘εξορία του παλιού ΣΥΡΙΖΑ στον εξώστη’, κρύβεται η αμηχανία όσων επιμένουν και επενδύουν σε ένα σύστημα διαφθοράς και μια πολιτική φθοράς και κοινωνικής παράλυσης.

Η προπαγανδιστική κατασκευή, που αγνοεί τις δεκάδες χιλιάδες των πολιτών που συμμετείχαν στην εκδήλωση του Παλλάς, ζωντανά ή από τα μέσα ενημέρωσης και το διαδίκτυο, και επιμένει να εστιάζει σε προσωπικές στρατηγικές και ιδιοτέλειες, δεν είναι παρά μια ακόμη αγωνιώδης προσπάθεια να πετάξουν «τη μπάλα στην εξέδρα». Να ευτελίσουν τη συζήτηση σε κουτσομπολιό και μίζερη διεκδίκηση θέσεων -αυτά δηλαδή ακριβώς που, όπως λένε συνομιλητές του πρώην πρωθυπουργού- για τον Τσίπρα παράγουν και αναπαράγουν τη σημερινή απογοητευτική εικόνα της δημοκρατικής αντιπολίτευσης. Και απομακρύνουν τους πολίτες από την πολιτική.

Το πιο σημαντικό όμως, κατά την Λεωφόρο Αμαλίας, δεν είναι η προβλεπόμενη εμπαθής και στην πεπατημένη της συκοφαντίας αντίδραση του Μαξίμου και των κύκλων της συντήρησης.

Είναι οι αντιδράσεις στον αριστερό και προοδευτικό χώρο, που μέσα στην αντιφατικότητα, την ανάγνωση της συγκυρίας με κριτήρια ξεπερασμένα, ακόμα και την εμπάθεια σε κάποιες περιπτώσεις, παραμερίζουν θέλοντας και μη τα προσχήματα και αποκαλύπτουν τις προθέσεις του καθενός με γνώμονα την προοπτική της χώρας. Κι αυτή η συζήτηση, όσο δύσκολη κι αν είναι, πρέπει να γίνει, όχι με όρους καταγγελίας, αλλά με όρους πολιτικής, συναίσθησης της κατάστασης και ενσυναίσθησης. Και θα γίνει έτσι κι αλλιώς στις εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα για την παρουσίαση της Ιθάκης και όχι μόνο, με ομιλητή τον Αλέξη Τσίπρα, τονίζουν εμφατικά.

Σε κάθε περίπτωση, στηο επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού επιμένουν ότι δεν πρόκειται «φυλακίσουν» σε καμιά περίπτωση τη συζήτηση που άνοιξε σε αψιμαχίες, ή αντιπαραθέσεις κορυφής. Το θέμα για τον Τσίπρα, αναφέρουν, δεν είναι οι όποιες κομματικές ηγεσίες. Ούτε έχει πρόθεση και διάθεση να απαξιώσει, να νουθετήσει, και πολύ περισσότερο να επιβάλει σ’ αυτές τις απόψεις του. Δηλώνει ηχηρά απών σε διεργασίες κορυφής και ενεργά παρών στη δύσκολη προσπάθεια για κινητοποίηση των αριστερών και προοδευτικών ανθρώπων, είτε ανήκουν σε συγκεκριμένους κομματικούς σχηματισμούς, είτε έχουν γυρίσει την πλάτη τους σ’ αυτούς.

Στην προσπάθεια αφύπνισης, εντέλει, καταλήγουν, της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας που σηκώνει τα βάρη της σημερινής πολιτικής και αναζητά μια διέξοδο από το βάλτο, θα κριθεί η προοπτική της επανίδρυσης της προοδευτικής παράταξης αλλά και το όραμα μιας νέας μεταπολίτευσης που θα αποκαταστήσει τη χαμένη αξιοπιστία των πολιτών στο πολιτικό σύστημα και στη δημοκρατία.

Όποιος δεν βλέπει αυτή τη συνθήκη, ούτε την πολιτική πραγματικότητα μπορεί να εξηγήσει, ούτε να ανατρέψει τους πολιτικούς συσχετισμούς είναι εφικτό. Δεν είναι ότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει προτάσεις, είναι ότι δεν τις ακούει ο κόσμος. Και σε αυτό το κενό, ο Αλέξης Τσίπρας προσπαθεί να δημιουργήσει νέο πόλο απέναντι στην “κουρασμένη” κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Υπό μία έννοια, το κόμμα που θα ιδρύσει ο πρώην πρωθυπουργός είναι η ομολογία αποτυχίας της κεντροαριστεράς προβάλλει αντιπρόταση διακυβέρνησης.

Ακόμα και η εκφώνηση του “επιχειρήματος” από το ΠΑΣΟΚ πώς “ο Τσίπρας έφαγε δύο σαραντάρια στο κεφάλι από τον Μητσοτάκη”, ή πώς το υπό ίδρυση κόμμα του είναι προϊόν “συμφερόντων”, προδίδει την αδυναμία της Χαριλάου Τρικούπη να μεταφράσει τους καιρούς.

Εάν, δηλαδή, η (δημοσκοπική) κοινή γνώμη προκρίνει τον πρώην πρωθυπουργό ως ικανότερο ηγέτη της κεντροαριστεράς από τον Νίκο Ανδρουλάκη, παρότι ηττήθηκε δύο φορές σε εθνικές εκλογές, κάτι σημαίνει. Κι αν -όπως λένε στο ΠΑΣΟΚ- τα “συμφέροντα” ψάχνουν αντίπαλο …από τα παλιά απέναντι στον Μητσοτάκη, δείχνει, επίσης, πώς όσοι έχουν επιρροή δεν πιστεύουν ότι η “καταλληλότητα για πρωθυπουργός” του προέδρου του είναι πιθανό να εκτοξευθεί από το 7% στο 30%.

Έχουμε γράψει ότι το ΠΑΣΟΚ είχε εδώ και καιρό τη δυνατότητα να κάψει τη γέφυρα της επιστροφής Τσίπρα, εφόσον αποδεχόταν -ή αναλάμβανε το ίδιο πρωτοβουλία- την πρόταση για προγραμματική σύγκλιση και εκλογική συμπόρευση με τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. Με ποιά επιχειρήματα θα μπορούσε, τότε, ο πρώην πρωθυπουργός να εξηγήσει την σκοπιμότητα ενός νέου κόμματος;

Ο Νίκος Ανδρουλάκης εγκλωβίστηκε, όμως, στη στρατηγική μιας αδιέξοδης αυτονομίας μέχρι τέλους, όπως αναδεικνύεται από τα δημοσκοπικά στοιχεία. Ακριβέστερα, εγκλωβίστηκε ανάμεσα στις “δυο ψυχές” του ΠΑΣΟΚ, η μία κοιτάζει προς την κεντροαριστερά, και η άλλη αφήνει ανοιχτό το παράθυρο ακόμα και για συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ.

Αφού η φύση -και η πολιτική- απεχθάνεται το κενό, το κόμμα Τσίπρα είναι η καθ΄ ημάς μεγάλη επιβεβαίωση.

Όμως, ακόμα και ο πρώην πρωθυπουργός δεν είναι το μυθικό, μαγικό πουλί (φοίνικας) που αναγεννάται από τη στάχτη του, για να συμβολίσει την αθανασία, την ανανέωση και την κάθαρση. Ο ενθουσιασμός στην πλατεία του “Παλλάς” αφορούσε, πρωτίστως, την επιστροφή του, και απαντά στην απογοήτευση πολλών από την διαπίστωση του κενού στην αντιπολίτευση. Από μόνο του αυτό δεν είναι αρκετό για να του εξασφαλίσει ότι εκείνος θα αναμετρηθεί με τον Μητσοτάκη, πολύ περισσότερο ότι μπορεί να τον νικήσει.

“Ο Τσίπρας θα χάνει μέχρι να κερδίσει”, είπε πρόσφατα ο καθηγητής Νίκος Μαραντζίδης που τον γνωρίζει πολύ καλά, όμως, ακόμα κι αν ο πρώην πρωθυπουργός έχει όντως ξεπεράσει το ψυχολογικό μειονέκτημα της ήττας δεν είναι βέβαιο ότι θα βρεθούν πολλοί να αντέξουν την υπομονή και επιμονή που ίσως να μπορεί, πλέον, να επιδείξει.

Ο Αλέξης Τσίπρας απηύθυνε την πρόσκληση για “αυτοοργάνωση” με στόχο την “επανίδρυση” της δημοκρατικής παράταξης στους δεύτερους (της πλατείας). Μίλησε για τη “νέα μεταπολίτευση” και για μία “μεγάλη, πολύχρωμη, κινηματική αλλά προγραμματικά συμπαγή προοδευτική συσπείρωση, ικανή να αγκαλιάσει όλους τους αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες και να διεκδικήσει την προοδευτική διακυβέρνηση στις επόμενες εκλογές”.

Για τους πρώτους (του εξώστη) το μήνυμα είναι σαφές: δεν υπάρχουν “ρεζερβέ” στην πρώτη θέση, αν και η πρόσκληση είναι ανοιχτή, όπως ήταν και για την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου. Άλλωστε, μοίρασε την κριτική του, πρωτίστως στην κυβέρνηση, έντονα, όμως, και στην ηγεσία της σημερινής αντιπολίτευσης για την αδυναμία της να συγκροτήσει εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Κόπτονται, είπε, για το “ποιός θα είναι πρώτος στο χωριό”.

Κεντρικό μέρος της ομιλίας του ήταν το κάλεσμα για την επανίδρυση της δημοκρατικής παράταξης. Όπως είπε, “η διέξοδος σήμερα είναι μέσα από τη παρέμβασή μας οι προοδευτικοί και δημοκρατικοί πολίτες να δώσουμε μια φρέσκια πνοή που θα παρασύρει τις αδρανείς γραφειοκρατίες. Έναν νέο άνεμο αλλαγής, που όμως για να έρθει για τον τόπο, πρέπει πρώτα να ξεκινήσει από εμάς”.

Τόνισε ότι απαιτούνται “διεργασίες Επανίδρυσης της πολιτικής και οργανωτικής της υπόστασης», με στόχο όχι την ανακύκλωση ελίτ και γραφειοκρατιών, αλλά τη δημιουργία μιας παράταξης που θα γίνει ξανά “πρωταγωνιστική δύναμη, για τον λαό και για τον τόπο”. Μίλησε για μια “μεγάλη, πολύχρωμη, κινηματική αλλά προγραμματικά συμπαγή» προοδευτική συσπείρωση, ικανή να αγκαλιάσει όλους τους αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες και να διεκδικήσει την προοδευτική διακυβέρνηση στις επόμενες εκλογές.

Απευθυνόμενος στην πλατεία και πολύ λιγότερο στον εξώστη, ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε έμμεσα και το εκλογικό ακροατήριο στο οποίο προσβλέπει ο νέος πολιτικός φορέας, που όλα δείχνουν ότι θα ανακοινωθεί την άνοιξη ώστε να αντιπαρατεθεί στη Ν.Δ και τον Κυριάκο Μητσοτάκη στις επόμενες εκλογές. Δεν είναι, προφανώς, το μίζερο άθροισμα των δημοσκοπικών ποσοστών των κομμάτων του πρώην ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ, όλοι μαζί δεν φτάνουν ούτε καν το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ και επ΄ ουδενί δεν θα μπορούσε να αναγκάσει τον πρωθυπουργό να σηκώσει το βλέφαρό του.

«Από εδώ και στο εξής – είπε – θα έχουμε προσκλήσεις για όλους αλλά δεν θα έχουμε ρεζερβέ στη πρώτη θέση για κανέναν».

Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για τους απογοητευμένους που πρέπει να σηκωθούν από τον καναπέ, κάτι που δείχνει ότι θα επιχειρήσει να απευθυνθεί στο περίπου 25-30% των αναποφάσιστων της λεγόμενης “γκρίζας ζώνης” στις δημοσκοπήσεις. Αυτοί είναι αριστεροί, κεντροαριστεροί και κεντρώοι, οι τελευταίοι διεκδικούμενοι κατά βάση από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτό το ακροατήριο γειτνιάζει ή αλληλοεπικαλύπτεται με το 31,5% που συγκέντρωσε ο τότε ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα στις εκλογές του 2019- όταν έγινε αξιωματική αντιπολίτευση και με σειρά λαθών που έκανε ο ίδιος και η εσωστρεφής συριζαϊκή βαβέλ των συνιστωσών κατέληξε στο 17,8% του 2023.

Αυτά είναι τα ακροατήρια με τα οποία επιδιώκει να συνομιλήσει, ωστόσο στο “Παλλάς” βρέθηκαν κυρίως οι παλαιότεροι “λάτρεις” του Τσίπρα, όσοι ανέμεναν υπομονετικά την πολιτική του χειραφέτηση και επιστροφή. Θα χρειαστεί πολλή δουλειά για να σταθεί εφικτό να επικοινωνήσει με τους νέους, και ακόμα περισσότερη για να πείσει τους κεντρώους.

Ωστόσο, θα πρέπει σύντομα να αντιμετωπιστούν και κάποιες πρακτικές δυσκολίες. Η “κινηματική” συγκρότηση του αντικυβερνητικού πόλου που έχει κατά νου ο πρώην πρωθυπουργός μένει να αποσαφηνιστεί πώς θα συμπεριλάβει όσους βρέθηκαν στον εξώστη: με αυτονομία, με βελούδινη αυτο-διάλυση, ή συγκρουσιακά; Το βέβαιο είναι πως στις επόμενες κάλπες δεν μπορούν να φτάσουν μαζί το νέο κόμμα Τσίπρα, ο ΣΥΡΙΖΑ, και η Νέα Αριστερά. Υπό την έννοια αυτή, η σύνθεση του εξώστη περιέγραψε και την παραδοξότητα να χειροκροτούν τον Τσίπρα εκείνοι που τα κόμματά τους τελούν υπό την δική του πολιτική ομηρία- κάτι σαν το “Σύνδρομο της Στοκχόλμης”.

Ως προς το ΠΑΣΟΚ, πολλά θα κριθούν όταν καταγραφούν οι συσχετισμοί μεταξύ του κόμματος της (σημερινής) αξιωματικής αντιπολίτευσης και του νέου πολιτικού φορέα. Η δεύτερη θέση θα γίνει επίδικο, όχι οπωσδήποτε για εκλογική συνεργασία, αλλά, κυρίως, για το μέτωπο που θα σχηματιστεί μεταξύ πρώτης και δεύτερης αναμέτρησης, εφόσον, βεβαίως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης (του οποίου οι αντοχές και τα πολιτικά εργαλεία που διαθέτει δεν πρέπει να υποτιμούνται) δεν επιτύχει την αυτοδυναμία. Μέχρι τότε ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα έχει να αντιμετωπίσει την κυβέρνηση που θα υπενθυμίζει ότι “έριξε τη χώρα στα βράχια”, αλλά και το Νίκο Ανδρουλάκη που θα δώσει εκ των πραγμάτων μάχη επιβίωσης.

Ράνια Τραγόμαλλου

Το μενού της συζήτησης σίγουρα θα είχε ενδιαφέρον και ο πρώην πρωθυπουργός έδειχνε  να είναι σε μια μικρή αποσυμπίεση, απολαμβάνοντας  το ανεπίσημο αυτό “after”.  

Μόνο που η βραδιά είχε και ένα… ενδιαφέρον cameo. 

Την ώρα που η παρέα του πρώην πρωθυπουργού συζητούσε, στο μαγαζί μπήκε η Ζωή Κωνσταντοπούλου συνοδευόμενη, σύμφωνα με αυτόπτες,  από τον Διαμαντή  Καραναστάση. Κάθισαν σε τραπέζι όχι πολύ μακριά από αυτό του Αλέξη Τσίπρα, αλλά με  μια  απόσταση ασφαλείας. Κανένα βλέμμα, καμία χειραψία. Οι δύο πλευρές έδειξαν να διατηρούν με ευλάβεια την… ουδέτερη ζώνη. 

Ο Αλέξης Τσίπρας παρέμεινε χαλαρός, ευδιάθετος, μιλώντας χαμηλόφωνα με την παρέα του. Από την άλλη, η Ζωή Κωνσταντοπούλου έδειχνε να απολαμβάνει εξίσου τη βραδιά με τη δική της συντροφιά, χωρίς καμία διάθεση εμπλοκής ή αμηχανίας. 

Το «By the Glass» είναι  αγαπημένο στέκι και πολλών στελεχών του ΠΑΣΟΚ — συχνά το επισκέπτεται και ο Νίκος Ανδρουλάκης. Σταθεροί θαμώνες του μαγαζιού σχολίαζαν χαριτολογώντας «φαντάσου να έμπαινε τώρα και ο Νίκος Ανδρουλάκης…» 

Ένα πολιτικό μίνι σύμπαν, σε ένα wine bar, σε μια μόνο βραδιά. 

Ράνια Τραγόμαλλου

Ένα σήμα ξεκάθαρο για την ολική επιστροφή του στην κεντρική πολιτική σκηνή.   

“Μαζί” με τους πολίτες  

Από την αρχή της ομιλίας του ήταν φανερό ότι ο Αλέξης Τσίπρας απευθυνόταν πρωτίστως στους πολίτες κοινωνία, τους οποίους κάλεσε να πάρουν θέση στο νέο αυτό πολιτικό εγχείρημα. Η εκδήλωση πλαισιώθηκε από οπτικό υλικό που κατέγραφε τη διαδρομή του ανά την Ελλάδα, σε επαφή με ανθρώπους κάθε ηλικίας και καθημερινότητας, υπογραμμίζοντας τη στόχευση του εγχειρήματος να ξανασυνομιλήσει με τους πολίτες. 
Με αυτό το φορτίο εμπειρίας και προσδοκίας ανέβηκε στη σκηνή, αποφασισμένος να χαράξει την πορεία προς το νέο πολιτικό ταξίδι. 

Μίλησε για: 

• «Αναγέννηση» 
• «Νέο Πατριωτισμό» 
• «Νέα Μεταπολίτευση» 
• «Επανίδρυση» 
• «Αυτοοργάνωση» 

όρους που αποτέλεσαν το ιδεολογικό πλέγμα της ομιλίας 

Big Bang και προοδευτική διακυβέρνηση 

Στην ομιλία του, την οποία διέκοπταν οι προτροπές για να δημιουργία νέου κόμματος, μίλησε  για τη ριζική ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου μέσω της οποίας θα δημιουργηθεί, όπως είπε, «μια μεγάλη, πολύχρωμη, κινηματική, αλλά προγραμματικά συμπαγής και αποφασισμένη προοδευτική παράταξη, ικανή να αγκαλιάσει όλους τους αριστερούς, δημοκρατικούς, ευαίσθητους πολίτες. Ώστε να καταφέρει να διεκδικήσει με αξιώσεις την προοδευτική διακυβέρνηση του τόπου στις επόμενες εκλογές». 

 Ο Αλέξης Τσίπρας  σχηματοποίησε το νέο πολιτικό αφήγημα, μιλώντας περί Νέου Πατριωτισμού και –κυρίως– περί Νέας Μεταπολίτευσης, Διατύπωσε  με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την  ανάγκη  για μια νέα πολιτική αναδιάταξη στον προοδευτικό χώρο.  Μια μεγάλη πολιτική ανατροπή,  ενός πολιτικού Big Bang , όπως το περιέγραψε, που θα αναδιατάξει ριζικά τους πολιτικούς συσχετισμούς και θα φέρει στο προσκήνιο της πολιτικής νέους πολιτικούς σχηματισμούς με επίκεντρο την συμμετοχή των πολιτών. 

Όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά: “Με την έννοια της επιστροφής των πολιτών στην πολιτική. Με την έννοια της αποκατάστασης της αξιοπιστίας των θεσμών χωρίς τους οποίους δεν μπορεί να λειτουργήσει μια δημοκρατία. Την αναβάθμιση του κοινοβουλίου, της δικαιοσύνης, των ανεξάρτητων αρχών. Την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας και του πλουραλισμού στην ενημέρωση. Την ενίσχυση της λογοδοσίας της εξουσίας. Την ισχυροποίηση του Κράτους Δικαίου.  Αλλά κυρίως με ένα σοκ Δημοκρατίας, γιατί Δημοκρατία δεν είναι μόνο κανόνες και θεσμοί, είναι και το λαϊκό φαντασιακό, το όραμα, τα συναισθήματα της ελπίδας για μια καλύτερη ζωή». 

Σχηματοποίησε ένα σχέδιο αναγέννησης για την χώρα  και περιέγραψε το όραμά του, στηριγμένο σε τέσσερις πυλώνες:

• Ανάπτυξη
• Αναδιανομή
• Ασφάλεια
• Ανθεκτικότητα.  

Μηνύματα στον “εξώστη” 

Ο πρώην πρωθυπουργός  έδωσε  το σήμα για το “αύριο” με καθαρά μηνύματα για το πώς καθορίζεται η επόμενη ημέρα της προοδευτικής παράταξης.  «Πρωτοβουλίες που θα είναι ανοιχτές στην επιθυμία όλων να είναι συνεπιβάτες στο ταξίδι, μα αδιάβατες στην επιθυμία κάποιων να ταξιδεύουν πάντα στην πρώτη θέση. Από εδώ και στο εξής θα έχουμε προσκλήσεις για όλους αλλά δεν θα έχουμε ρεζερβέ στη πρώτη θέση για κανέναν», ξεκαθάρισε ο Αλέξης Τσίπρας, ενώ τον παρακολουθούσαν  οι πρώην σύντροφοί του, από τον ΣΥΡΙΖΑ και την Νέα Αριστερά, που  βρίσκονταν στις θέσεις τους. Αυτές ήταν στον εξώστη. Μια εικόνα σε μια βραδιά που είχε σαφές πολιτικό υπονοούμενο: ο χάρτης της προοδευτικής παράταξης αλλάζει. 

“Η κοινωνία”, τόνισε ο Αλέξςη Τσίπρας δε νοιάζεται για “τα άγχη, τους εγωισμούς, τις φιλοδοξίες, τις αποσκιρτήσεις, τις μεταπηδήσεις. Ούτε συγκινείται από πρόχειρες, καθυστερημένες και όψιμες συγκολλήσεις, κινήσεις μικροκομματικής επιβίωσης. Η κοινωνία νοιάζεται και αγωνία για εναλλακτική προοπτική. Απέναντι στην Ελλάδα του Φραπέ και της Φεράρι, απέναντι στην Ελλάδα που μας πληγώνει, να υπάρξει ρεαλιστικό σχέδιο και προοπτική για μια Ελλάδα που μας αξίζει. Για αυτό αγωνιά η κοινωνία”. 

 Έκοψε γέφυρες με διπλές βολές 

Ενώ απέφυγε προσωπικές αναφορές, ο Αλέξης Τσίπρας άσκησε τη σκληρότερη κριτική του στους υπάρχοντες σχηματισμούς της αντιπολίτευσης . Με διπλή βολή προς τα κόμματα και τις ηγεσίες περιέγραψε μια αντιπολίτευση κατακερματισμένη, άτολμη και εγκλωβισμένη σε εσωτερικές φιλοδοξίες, χωρίς “αγωνία για την αλλαγή της σημερινής διακυβέρνησης” αλλά μόνο με την έγνοια “ποιος θα είναι πρώτος στο χωριό”.   

Όπως είπε ο λόγος που παραμένει κυρίαρχη “μια κυβέρνηση ετοιμόρροπη κάτω από το βάρος της αναποτελεσματικότητάς της, της διαφθοράς, και των αδικιών που προκαλεί”, είναι γιατί “δεν έχει αντίπαλο. Δεν υπάρχει η πολιτική δύναμη που θα προσδώσει στην υπόκωφη κοινωνική αντίθεση προοπτική αλλαγής. Ένα πειστικό προοδευτικό εναλλακτικό σχέδιο, που θα συνιστά ταυτόχρονα μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.» 

Συνεχίζοντας, οι αιχμές έγιναν ακόμη πιο συγκεκριμένες για τα προοδευτικά  κόμματα συμπεριλαμβανομένου και του ΠΑΣΟΚ: «Κόμματα περίκλειστα στην αυταρέσκειά τους και ηγεσίες που δίνουν την αίσθηση ότι λίγο τους απασχολεί αν η σημερινή κυβέρνηση κερδίσει και μια τρίτη τετραετία. Αρκεί να είναι στις θέσεις τους. Και για όσους τις αμφισβητούν, το ίδιο. Αρκεί να τους δοθεί η ευκαιρία αργότερα, να γίνουν αυτοί οι πρώτοι στο χωριό.» 

Σημείωσε ωστόσο, ότι «η κοινωνία δε νοιάζεται» για φιλοδοξίες, αποχωρήσεις, μεταπηδήσεις ή μικροκομματικά παζάρια αλλά νοιάζεται και αγωνιά για “εναλλακτική προοπτική”.

Ανοίγοντας το βήμα του, ο πρώην πρωθυπουργός τοποθετήθηκε  για το οργανωτικό πλαίσιο: “Η σημερινή σας παρουσία, για τους περισσότερους τουλάχιστον, είναι και μια εκδήλωση προσδοκίας, μια δήλωση συμμετοχής στο νέο ταξίδι, που θα ξεκολλήσει την Ελλάδα από το σημερινό βάλτο και θα την οδηγήσει στις καθαρές θάλασσες της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας”.

” Και θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι θα είμαστε μαζί και σ’ αυτό το ταξίδι. Με τις εμπειρίες και τα τραύματά μας. Αλλά και με την απόφαση να μην παραιτηθούμε από το όραμα, το στόχο, το σχέδιο, μιας Ελλάδας που αξίζει στην ιστορία και τους πολίτες της”. 

Άφησε για το τέλος το μήνυμα της Ιθάκης: “Όπως καταφέραμε τότε  φτάσουμε παρά τις τρομακτικές δυσκολίες στον προορισμό μας. Έτσι ξανά θα τα καταφέρουμε”. 

Στο Παλλάς έδωσαν το παρών κορυφαία στελέχη από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά, σε μια εκδήλωση με ισχυρό πολιτικό συμβολισμό.

Η ανταπόκριση του κοινού ήταν εντυπωσιακή: το θέατρο γέμισε γρήγορα, εκατοντάδες πολίτες παρακολούθησαν όρθιοι την εκδήλωση ενώ πάρα πολλοί πολίτες παρέμειναν συγκεντρωμένοι απ’ έξω. Ο Αλέξης Τσίπρας έφτασε στον χώρο στις 19:24, και λίγο μετά τις 19:40 ξεκίνησε επίσημα η παρουσίαση του βιβλίου. Κατά την είσοδό του ακούστηκε το σύνθημα «Αλέξη προχώρα ήρθε η ώρα», δείχνοντας το κλίμα προσδοκίας που επικρατούσε μεταξύ των υποστηρικτών.

Στο Παλλάς βρέθηκαν πολλά στελέχη από τον χώρο της Αριστεράς. Από τον ΣΥΡΙΖΑ, το «παρών» έδωσε ο πρόεδρος του κόμματος Σωκράτης Φάμελλος, καθώς και οι βουλευτές Όλγα Γεροβασίλη, Κώστας Μπάρκας, Μαρίνα Κοντοτόλη, Γιώργος Ψυχογιός, Κατερίνα Νοτοπούλου, Καλλιόπη Βέττα, Μίλτος Ζαμπάρας, Βασίλης Κόκκαλης, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, Διονύσης Καλαματιανός, Γιώργος Καραμέρος, Χρήστος Γιαννούλης, Συμεών Κεδίκογλου, Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, Χάρης Μαμουλάκης, Γιώργος Γαβρήλος, Γιώργος Παπαηλιού, Πόπη Τσαπανίδου, Ρένα Δούρου, Νίκος Παππάς και άλλοι. Συνολικά, περίπου 20 βουλευτές του κόμματος, από τους 25, παρέστησαν στην εκδήλωση.

Παρόντες ήταν επίσης ο Κώστας Ζαχαριάδης, ο Γρηγόρης Θεοδωράκης, ο Γραμματέας του κόμματος Στέργιος Καλπάκης, ο Χρήστος Κυμπίζης, καθώς και τα μέλη της Πολιτικής Γραμματείας Γιάννης Ραγκούσης, Θανάσης Θεοχαρόπουλος, Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, και η πρώην βουλευτής Δώρα Αυγέρη.

Στην αίθουσα βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, οι Λούκα Κατσέλη, Πέτρος Κόκκαλης, Γιάννης Δραγασάκης, Χρήστος Σπίρτζης, Στέφανος Τζουμάκας, Διονύσης Τεμπονέρας, Πάνος Σκουρολιάκος, Γιώργος Βαρεμένος, Παναγιώτης Κουρουμπλής, καθώς και οι ανεξάρτητοι βουλευτές Αθηνά Λινού, Γιάννης Σαρακιώτης, αλλά και προσωπικότητες όπως ο δημοσιογράφος Γιώργος Λιάνης.

Από τη Νέα Αριστερά, το παρών έδωσαν ο πρόεδρος Αλέξης Χαρίτσης, καθώς και οι Έφη Αχτσιόγλου, Νάσος Ηλιόπουλος, Θεανώ Φωτίου, Μερόπη Τζούφη, Σία Αναγνωστοπούλου, Φερχάτ Οζγκιούρ, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ και ο Νίκος Μπίστης.

Οι δηλώσεις που έγιναν κατά την είσοδο επιβεβαίωσαν το ισχυρό πολιτικό φορτίο της ημέρας. Στελέχη και φίλοι του χώρου μίλησαν για επιτάχυνση εξελίξεων, για ανασύνταξη της αντιπολίτευσης και για μια προσπάθεια που μπορεί να διαμορφώσει την επόμενη μέρα.

Ο Γραμματέας της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ Πάνος Λαμπρινίδης έκανε λόγο για «πολύ θετική» ημέρα, τονίζοντας τη μαζική παρουσία νέων ανθρώπων: φοιτητών, μαθητών και νεότερων γενεών που «στηρίζουν το εγχείρημα του συντρόφου Αλέξη Τσίπρα προς την Ιθάκη». Πρόσθεσε μάλιστα ότι «το σχέδιο μπαίνει στις ράγες και νομίζω ότι το επόμενο διάστημα θα επιταχυνθούν οι εξελίξεις».

Από την άλλη, ο Θύμιος Γεωργόπουλος έδωσε έντονο πολιτικό στίγμα μιλώντας για «επανέναρξη όλης της αντιπολίτευσης», επισημαίνοντας ότι μετά από περίοδο περιθωριοποίησης, «επανασυντίθενται δίπλα του προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτή την επέλαση». Υπογράμμισε ακόμη τον νέο ρόλο του πρώην πρωθυπουργού, λέγοντας: «Ο Αλέξης Τσίπρας ξεκινά την κινηματική του πορεία κάτω από τη βάση, όπως ο ίδιος δήλωσε, και όχι μέσα από την ασφάλεια της βουλευτικής έδρας και του θέσφατου που δίδει η θέση του πρώην πρωθυπουργού».

Κλείνοντας, απηύθυνε κάλεσμα συμμετοχής: «Θεωρώ ότι είναι χρέος κάθε προοδευτικού, κάθε αριστερού και κάθε δημοκράτη να δώσει ένα τέλος, να σηκωθεί από τον καναπέ του και σήμερα να πυκνώσει τις γραμμές του Αλέξη Τσίπρα».

Τέλος, ο Σωκράτης Φάμελλος δήλωσε: «Είναι πολύ σημαντικό το βιβλίο για τον απολογισμό που κάνει και αυτό που θέλω και θέλουν οι πολίτες είναι να συμβάλει στη συζήτηση. Το ενδιαφέρον είναι στο βιβλίο».

Ιωάννα Λαλιώτου (ιστορικός): Υπέροχο βιβλίο, ιστορική μαρτυρία

Στην Ελλάδα και διεθνώς δεν υπάρχει συγγραφέας πιο έτοιμος να αναλάβει ρίσκο από τον Αλέξη Τσίπρα.

Το διάβασα ως πολίτης και ως ιστορικός. Είναι μια ιστορική μαρτυρία, και οι μαρτυρίες είναι εξιστόρηση των πρωταγωνιστών, που μοιράζονται με τους αναγνώστες το βίωμα. Εδώ, και πρόκειται για ένα υπέροχο βιβλίο, έχει τρεις περισσότερες ιδιαιτερότητες.

Η πρώτη αφορά στην ηλικία, έγινε ο νεότερος πρωθυπουργός στην Ελλάδα.

Ευγενία Φωτονιάτα: Βιβλίο πολιτικού θάρρους

Το βιβλίο χαρακτηρίζεται από περίσσιο πολιτικό θάρρος για να ανοίξει στην κοινωνία την κλειστή πόρτα της εξουσίας, των κομματικών γραφείων, της διαπραγμάτευσης, είπε στην παρέμβασή της η συντονίστρια του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα και Δρ. Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μας δίνει τη δυνατότητα για την αποδόμηση των μύθων.

Ο δεύτερος μύθος: Το αποτύπωμα κρίνεται ως ολική καταστροφή. Στο 11ο κεφάλαιο παραθέτει στοιχεία.

Οι πολιτικές μας ακολουθούσαν τρεις άξονες: διαχείρισης, αστικού εκσυγχρονισμού και οι μεταρρυθμίσεις.

Στο Ινστιτούτο διαφωνούμε για τη χρήση του όρου μεταρρυθμίσεις. Ο αντίπαλος τον έχει κακοποιήσει, τον έχει ταυτίσει με την απορρύθμιση.

Δημήτρης Χουλιαράκης: Για την κατάσταση το 2015 δεν έφταιγε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ

Έχουν περάσει 10 χρόνια και ξεχνάμε την κατάσταση, για την οποία δεν φταίει η κυβέρνηση που εξελέγη τότε, αλλά ξεκίνησε με εγχώριες αιτίες που ξεκινούν το 2009-2010. Η χώρα παρέμενε εκτός αγορών, δεν υπήρχε το εργαλείο της νομισματικής πολιτικής.

Το τρίτο πρόγραμμα θα ήταν αχρείαστο, αν το δεύτερο είχε ολοκληρωθεί με επιτυχία. Και έχει επιτυχία όταν μειώνει το δημόσιο χρέος και δημιουργεί ένα μαξιλάρι που μπορεί να καλύπτει τις ανάγκες της οικονομίας για τους επόμενους 12-18 μήνες. Αυτό έκαναν Ιρλανδία και Πορτογαλία και έπρεπε να κάνει η Ελλάδα.

Η Ελλάδα ήταν εκτός αγορών με επιτόκιο 9%. Ήταν κρίσιμο να μπορέσει η χώρα να βγει.

Αντώνης Λιάκος (ιστορικός): Το βιβλίο είναι μια εκδοτική έκρηξη

Το βιβλίο είναι μια εκδοτική έκρηξη και η σημερινή εκδήλωση.

Τι σημαίνει η έκρηξη. Δείχνει μια επείγουσα ανάγκη αναστοχασμού αυτής της περιόδου που είναι από τις κρισιμότερες της ιστορίας μας. Άρα είναι ένα βιβλίο του πρωταγωνιστή, ένα βιβλίο που περιέχει το σκεπτικό της δράσης αυτής, πώς έδρασε, τις επιτυχίες, τις αποτυχίες και τις διαψεύσεις. Επομένως το βιβλίο είναι πολύ σημαντικό για να καταλάβουμε αυτήν την περίοδο. Αλλά και διδακτικό για τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η ηγεσία. Είναι μια αγωγή στην ευθύνη και την υπευθυνότητα.

Το βιβλίο είναι μια κόκκινη γραμμή για το τι δεν έγινε στο παρελθόν. Η κρίση δεν έγινε το 2015, η κρίση είναι δομική, είναι συνθέτες και δομικές οι αιτίες.

Δεύτερον, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Αριστερά δεν ήρθε να αμφισβητήσει τη θέση στο ευρώ. Ήρθε για να διαπραγματευτεί.

Το βιβλίο μας δείχνει επίσης τι έμεινε. Η ρύθμιση χρέους είναι από τα σημαντικότερα ζητήματα. Αν δεν είχε γίνει μέσα σε αυτό το δραματικό καλοκαίρι, η Ελλάδα θα βρισκόταν ακόμη, θα εξαρτιόταν από έλεγχο του χρέους. Η ρύθμιση ήταν το σημαντικότερο επίτευγμα του Αλέξη Τσίπρα και του λαμπρού επιτελείου των οικονομολόγων.

Το βιβλίο δουλεύει ως μια τεράστια τοιχογραφία. Βγαίνει από την αντίληψη της απλοποίησης των πραγμάτων.

Τέλος, επειδή έχει βιωθεί αυτή η περίοδος ως τραύμα και κυρίως από τον κόσμο της Αριστεράς και ον κόσμο που υπέφερε. Μπορεί η γνώση να θεραπεύσει το τραύμα; Η γνώση και η ενσυναίσθηση μπορούν να μας βγάλουν από το τραύμα. Πρέπει να δούμε τα όρια του ελληνικού ριζοσπαστισμού. Που άρχισε με ευγενείς φιλοδοξίες βιώθηκε ως τραύμα. Δεν βιώθηκε έτσι το 1981, βιώθηκε έτσι το 2015 επειδή οι συνθήκες ήταν δύσκολες.

Ο πρώην πρωθυπουργός είχε «πατρική» σχέση με το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς, που ίσως ήταν ο μόνος που είχε λάβει το βιβλίο προτού κυκλοφορήσει.

Λίγες ημέρες πριν τον θάνατο του του Αλέκου Φλαμπουράρη, ο Αλέξης Τσίπρας τον επισκέφθηκε στο σπίτι του και διάβασαν αποσπάσματα από την «Ιθάκη», προκειμένου να ακούσει την άποψη του πολιτικού μέντορά του.

Ο πρώην πρωθυπουργός μάλιστα τρολάροντας όσους έχουν τοποθετηθεί για το περιεχόμενο του βιβλίου προσθέτει “τους ευχαριστώ πολύ για τα καλά τους λόγια” παραθέτοντας μια σειρά δηλώσεων…

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Αλέξης Τσίπρας (@alexistsipras)

Η συντηρητική παράταξη επιβιώνει επί πέντε δεκαετίες, ακριβώς επειδή ενσωματώνει τις κρίσεις της και συσπειρώνεται γύρω από την μία και ανυπέρβλητη ανάγκη: τη νομή της εξουσίας. Ιδρύθηκε και ζει για να κυβερνά, κι αυτό δεν θα το απεμπολήσει, οι όποιες, δε, αναθεωρήσεις που έχουν συμβεί οφείλονταν ακριβώς σε αυτό: οι εσωτερικές, δηλαδή, κρίσεις, έχουν συμβεί επειδή πρόσωπα και ομάδες επιρροής άρχισαν να υπονομεύουν το βασικό ένστικτο επιβίωσης.

Ολόκληρη χρεοκοπία της χώρας πέρασε από πάνω της και, όμως, κατόρθωσε να παραμείνει ισχυρή και ηγεμονική στον χώρο της, την ώρα που έβλεπε τον πολιτικό της αντίπαλο (ΠΑΣΟΚ) να περνάει από τα καυδιανά δίκρανα του χλευασμού, της απαξίωσης και του εκλογικού αφανισμού.

Ο Αντώνης Σαμαράς δεν παρουσίασε το Ίδρυμα υστεροφημίας του για να μιλήσει για τον Κυριάκο Μητσοτάκη και δεν θα θυσίαζε αυτή την σπουδαία στιγμή στα δυσμάς του πολιτικού του βίου για να εμφανιστεί ως “κινηματίας”. Παρουσίασε το ιδεολογικό και πολιτικό στίγμα του για να εισπράξει το πάνδημο χειροκρότημα και να αισθανθεί πώς αυτό είναι πλειοψηφικό. Και το αισθάνθηκε, ακόμα κι αν οι αντιλήψεις του δεν καλύπτουν το κεντρώο θεώρημα του σημερινού πρωθυπουργού, ούτε, φυσικά, το φιλελεύθερο λαϊκοδεξιό του συνδαιτημόνα του στον “Βασίλη” της Κηφισιάς.

Εκπαιδευμένος στην υπομονή και την απομόνωση της ΠΟΛ.ΑΝ και μετά την ΠΟΛ.ΑΝ, από την οποία τον ανέσυρε ο Κώστας Καραμανλής, δεν θα είχε κανένα λόγο να προκαλέσει ρωγμές στη σχέση του με την “παράταξη” (το έκανε και το πλήρωσε το 1993). Εμφορούμενος, άλλωστε, από το βάρος πολιτικών λογαριασμών που δεν έχουν κλείσει και την έμφυτη απαξίωσή του στην αριστερά, εκείνο που προέχει είναι να μην επιστρέψει στην διακυβέρνηση, υπό κάθε πιθανή εκδοχή, ο Αλέξης Τσίπρας. Και αυτή η προσήλωση δρα απαγορευτικά ως προς τα συναισθήματα που μπορεί να τρέφει για τον πρωθυπουργό. Ξέρει να ξεχωρίζει το μείζον.

Το νεοδημοκρατικό μωσαϊκό, άλλωστε, έχει την δυνατότητα να χειροκροτεί τις σκληρά δεξιές -κατά κάποιους ακροδεξιές- κωρώνες του Αντώνη Σαμαρά, την ίδια ώρα που αναζητά κεντρώα ερείσματα, ακόμα και αναφορές στον φιλελεύθερο δικαιωματισμό του “Ποταμιού” που ενσωματώθηκε ηττημένος στη Ν.Δ. Αυτές οι αντιφάσεις συνιστούν ένα ιδεολογικό καζάνι που βράζει, χωρίς να ξεχειλίζει.

Ο Αντώνης Σαμαράς είπε, βεβαίως, αυτά που ήθελε και έπρεπε να πει για τις υποκλοπές, συντασσόμενος πλήρως με όσα είπε ο Κώστας Καραμανλής από τα Ανώγεια. Ίσως επειδή γνωρίζει πως το μυστικό θα παραμείνει επτασφράγγιστο (τι κάνει, άλλωστε, ο ίδιος για το αντίθετο;), και πως όλα θα κριθούν τελικά πάνω από την κάλπη. Ο Αντώνης Σαμαράς του “Παλλάς” δεν είναι καθόλου βέβαιο πως θα είναι ο ίδιος με τον Αντώνη Σαμαρά την επομένη μιας κάλπης όπου θα έχει ηττηθεί η Ν.Δ.

Στο μεγαλοπρεπές θέατρο της Βουκουρεστίου, βεβαίως, αποκαλύφθηκε και μία ουσιώδης διαφορά μεταξύ της κυβερνώσας παράταξης και του ιδεολογικού αντιπάλου της, του δεύτερου πόλου του νέου δικομματισμού. Ο ΣΥΡΙΖΑ εξωτερικεύει συχνά τις κρίσεις του, δεν κρύβει τις ιδεολογικές συγκρούσεις των τάσεων και των προσώπων, (αυτο)προσφέρεται συχνά ως πρόβατο στην επικοινωνιακή σφαγή των πολιτικών του αντιπάλων, αφήνει πίσω του πρόσωπα και αντιλήψεις που επιστρέφουν εκδικητικά, γίνεται πεδίο μάχης οπισθοφυλακών την ώρα που η εμπροσθοφυλακή επελαύνει. Του έχει στοιχίσει, και πιθανώς να του στοιχίσει στο μέλλον, ακόμα κι αν πολλοί το θεωρούν πιο υγιές και πιο δημοκρατικό…

Εν κατακλείδι, στη Ν.Δ δικαιούνται να ομιλούν για την “ενωτική” ομιλία Σαμαρά. Και ο ομιλήσας και όσοι τον άκουαν με δέος γνωρίζουν πολύ καλά πώς αυτή την στιγμή ένας και κοινός είναι ο στόχος.