Σπύρος Σιδέρης

Πίσω όμως από τις επίσημες ανακοινώσεις, διπλωματικές πηγές και περιφερειακοί αναλυτές περιγράφουν μια πολύ ευρύτερη ατζέντα, η οποία εκτείνεται από τον Περσικό Κόλπο και τον Λίβανο μέχρι τη Γάζα, το Σουδάν, τη Λιβύη, την Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής. Το ερώτημα που συζητείται πλέον σε πολλές πρωτεύουσες δεν είναι μόνο τι επιδιώκει η τετραμερής σήμερα, αλλά αν εξελίσσεται σταδιακά σε έναν νέο πολιτικό πόλο ισχύος στον μουσουλμανικό κόσμο.

Οι ιρανικές «διαβεβαιώσεις» που συζητήθηκαν στο Κάιρο

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Al Jazeera Net, το οποίο επικαλείται ανώτερη Αιγπτιακή διπλωματική πηγή που συμμετέχει στην παρακολούθηση των συνομιλιών, σημαντικό μέρος της συνάντησης επικεντρώθηκε στα μηνύματα που μεταφέρει το τελευταίο διάστημα η Τεχεράνη προς τις αραβικές χώρες του Κόλπου.

Οι τέσσερις υπουργοί αντάλλαξαν εκτιμήσεις σχετικά με τις θέσεις του Ιράν για την περιφερειακή ασφάλεια, αλλά και για τις εξελίξεις στον Λίβανο, έναν από τους πιο ευαίσθητους γεωπολιτικούς φακέλους της περιοχής.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, Ιρανοί αξιωματούχοι επιχείρησαν μέσω διμερών επαφών να διαβεβαιώσουν τους συνομιλητές τους ότι η Τεχεράνη επιδιώκει μια νέα περιφερειακή ισορροπία και όχι μια επιστροφή στην περίοδο των ανοιχτών συγκρούσεων που χαρακτήρισαν τα προηγούμενα χρόνια.

Παράλληλα, το Ιράν φέρεται να επιμένει ότι οποιαδήποτε ευρύτερη διευθέτηση στην περιοχή δεν μπορεί να αγνοήσει το λιβανικό μέτωπο και τις εξελίξεις που συνδέονται με το Ισραήλ, συνδέοντας ουσιαστικά τη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής με την πορεία των εξελίξεων στον Λίβανο.

Η Γάζα επιστρέφει στο επίκεντρο

Παρά την κυριαρχία του ιρανικού ζητήματος, οι εξελίξεις στη Γάζα βρέθηκαν επίσης στο επίκεντρο των συνομιλιών.

Ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι ενημέρωσε τους ομολόγους του για τις προσπάθειες που καταβάλλουν η Αίγυπτος, η Τουρκία και το Κατάρ προκειμένου να προχωρήσει η επόμενη φάση του σχεδίου που προωθεί η αμερικανική πλευρά για τον τερματισμό του πολέμου.

Οι τέσσερις χώρες συμφώνησαν ότι η συνέχιση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη λειτουργεί ως βασικός παράγοντας αστάθειας, ενώ επανέλαβαν τη θέση τους υπέρ μιας συνολικής πολιτικής λύσης που θα περιλαμβάνει τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Η εμμονή της τετραμερούς στο Παλαιστινιακό δεν θεωρείται τυχαία. Για το Κάιρο, το Ριάντ, την Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ, η βιωσιμότητα οποιασδήποτε νέας περιφερειακής ισορροπίας περνά αναγκαστικά μέσα από τη διαχείριση της κρίσης στη Γάζα και την εξεύρεση μιας πολιτικής λύσης με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Συντονισμός ή η γέννηση μιας νέας συμμαχίας;

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της συνάντησης δεν βρίσκεται στις επίσημες ανακοινώσεις αλλά στην ίδια τη συχνότητα των επαφών.

Μέσα σε μόλις τρεις μήνες πραγματοποιήθηκαν διαδοχικές συναντήσεις στο Ριάντ, το Ισλαμαμπάντ, την Αττάλεια και τώρα στο Κάιρο. Για αρκετούς αναλυτές, η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται ο συγκεκριμένος μηχανισμός υποδηλώνει ότι οι τέσσερις χώρες αναζητούν κάτι περισσότερο από έναν περιστασιακό συντονισμό.

Ο πρώην μόνιμος αντιπρόσωπος της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη και στο Συμβούλιο Ασφαλείας, Μοτάζ Αχμαντίν, δήλωσε στο Al Jazeera Net ότι η τετραμερής μπορεί να ερμηνευθεί είτε ως προσπάθεια διερεύνησης των προϋποθέσεων για μια μελλοντική περιφερειακή συμμαχία είτε ως μήνυμα αποτροπής προς άλλους συνασπισμούς που βρίσκονται υπό διαμόρφωση στην περιοχή.

Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς προέρχεται από έναν διπλωμάτη που έχει υπηρετήσει επί σειρά ετών στον ΟΗΕ και παρακολουθεί στενά τις περιφερειακές ισορροπίες. Κατά τον ίδιο, η τετραμερής φαίνεται να δοκιμάζει σταδιακά τα όρια μιας ευρύτερης πολιτικής σύγκλισης χωρίς ακόμη να αναλαμβάνει τις δεσμεύσεις μιας επίσημης συμμαχίας.

Ωστόσο, οι διαφορές παραμένουν σημαντικές.

Η στάση απέναντι στη Χαμάς, οι εξελίξεις στη Συρία, οι ισορροπίες στον Λίβανο και οι διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας εξακολουθούν να λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η μετάβαση από τον συντονισμό στη συμμαχία μόνο εύκολη υπόθεση δεν είναι.

Το μήνυμα πίσω από την τετραμερή

Ανεξάρτητα από το πώς θα εξελιχθεί η πρωτοβουλία, το μήνυμα που εκπέμπεται από το Κάιρο είναι σαφές.

Η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν επιχειρούν να διαμορφώσουν έναν κοινό χώρο διαβούλευσης σε μια περίοδο κατά την οποία η Μέση Ανατολή αναζητά νέο σημείο ισορροπίας μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν.

Η σημασία της συνάντησης δεν βρίσκεται μόνο σε όσα ειπώθηκαν δημοσίως, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι τέσσερις από τις σημαντικότερες μουσουλμανικές δυνάμεις της ευρύτερης περιοχής συζητούν πλέον συστηματικά για όλα τα μεγάλα μέτωπα ταυτόχρονα: από το Ιράν και τον Περσικό Κόλπο μέχρι τη Γάζα, τον Λίβανο, τη Λιβύη, το Σουδάν και την Ερυθρά Θάλασσα.

Είτε πρόκειται για έναν μηχανισμό συντονισμού είτε για το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης περιφερειακής σύμπραξης, η τετραμερής του Καΐρου δείχνει ότι η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα φάση αναδιάταξης. Σε μια περίοδο όπου οι παραδοσιακοί άξονες δοκιμάζονται και οι περιφερειακές δυνάμεις αναζητούν μεγαλύτερη αυτονομία κινήσεων, το πραγματικό μήνυμα της συνάντησης ίσως να μην αφορά μόνο το Ιράν ή τη Γάζα. Ίσως αφορά το ποιοι φιλοδοξούν να διαμορφώσουν την επόμενη ημέρα της περιοχής.

Σπύρος Σιδέρης

Ωστόσο, η διαδοχική αναβάθμιση των επαφών τους, η διεύρυνση της ατζέντας και η συγκυρία μέσα στην οποία πραγματοποιείται η νέα συνάντηση δημιουργούν την αίσθηση ότι στη Μέση Ανατολή διαμορφώνεται κάτι μεγαλύτερο από μια απλή διπλωματική πρωτοβουλία.

Από το Ριάντ στο Κάιρο

Η συνάντηση στο Κάιρο θα είναι η τέταρτη κατά σειρά μετά τις επαφές που πραγματοποιήθηκαν στο Ριάντ, στην Ισλαμαμπάντ και στην Αττάλεια τους προηγούμενους μήνες.

Αρχικά, οι συζητήσεις επικεντρώνονταν κυρίως στην ανάγκη αποφυγής μιας γενικευμένης περιφερειακής ανάφλεξης, ιδιαίτερα μετά την κλιμάκωση ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν. Σταδιακά, όμως, η θεματολογία άρχισε να επεκτείνεται σε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια του Κόλπου, τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας, τις μελλοντικές αρχιτεκτονικές ασφαλείας και τον συντονισμό των τεσσάρων χωρών στα διεθνή φόρα.

Διπλωματικές πηγές στις αραβικές πρωτεύουσες επιμένουν ότι δεν πρόκειται για συμμαχία. Αντίθετα, περιγράφουν τη διαδικασία ως μια «πλατφόρμα συνεννόησης» που εξελίσσεται σταδιακά, ανάλογα με τις περιφερειακές εξελίξεις.

Ωστόσο, η συχνότητα των επαφών και το επίπεδο εκπροσώπησης δείχνουν ότι οι τέσσερις χώρες αναζητούν κάτι περισσότερο από μια απλή ανταλλαγή απόψεων.

Η νέα γεωπολιτική εξίσωση

Η σημασία του σχήματος δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των συμμετεχόντων αλλά και στο ειδικό βάρος που διαθέτουν.

Η Αίγυπτος αποτελεί το πολυπληθέστερο αραβικό κράτος και βασικό παράγοντα στα ζητήματα της Γάζας και της Ανατολικής Μεσογείου. Η Σαουδική Αραβία παραμένει η μεγαλύτερη αραβική οικονομία και καθοριστικός παίκτης στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η Τουρκία διαθέτει σημαντική στρατιωτική ισχύ, ισχυρή αμυντική βιομηχανία και αυξανόμενη διπλωματική επιρροή. Το Πακιστάν, από την πλευρά του, αποτελεί πυρηνική δύναμη με στρατηγική θέση ανάμεσα στη Νότια Ασία, την Κεντρική Ασία και τη Μέση Ανατολή.

Η σύγκλιση αυτών των τεσσάρων χωρών δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα, ακόμη κι αν δεν συνοδεύεται από επίσημες ανακοινώσεις περί συμμαχιών.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι συζητήσεις επικεντρώνονται ολοένα και περισσότερο στο πώς θα διαμορφωθεί η «επόμενη ημέρα» μετά τις σημερινές συγκρούσεις, αλλά και στο ποιος θα έχει λόγο στη διαμόρφωση των νέων περιφερειακών κανόνων.

Η προσέγγιση Καΐρου – Άγκυρας αλλάζει τα δεδομένα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η συνεχιζόμενη βελτίωση των σχέσεων ανάμεσα στην Αίγυπτο και την Τουρκία.

Μετά από χρόνια έντονης αντιπαράθεσης, οι δύο χώρες έχουν επαναφέρει τους διαύλους επικοινωνίας σε υψηλό επίπεδο, ενώ οι διπλωματικές και πολιτικές επαφές έχουν πολλαπλασιαστεί.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η αποκατάσταση των σχέσεων ανάμεσα σε Κάιρο και Άγκυρα αφαιρεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κατακερματισμού του μουσουλμανικού κόσμου. Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις για συντονισμό σε μια σειρά από μέτωπα, από τη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής.

Η εξέλιξη αυτή παρακολουθείται με ιδιαίτερη προσοχή από πολλές πρωτεύουσες, καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει ισορροπίες που θεωρούνταν δεδομένες μέχρι πριν από λίγα χρόνια.

Οι δυσκολίες και τα όρια

Παρά τη δυναμική που αναπτύσσεται, η πορεία δεν είναι δεδομένη.

Οι τέσσερις χώρες δεν ταυτίζονται σε όλα τα ζητήματα. Διαθέτουν διαφορετικές προτεραιότητες, διαφορετικές στρατηγικές σχέσεις και συχνά διαφορετικές προσεγγίσεις σε κρίσιμα περιφερειακά θέματα.

Επιπλέον, καμία από αυτές δεν επιθυμεί να βρεθεί σε ευθεία αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε να εμφανιστεί ως ηγέτιδα ενός ανταγωνιστικού μπλοκ απέναντι σε άλλες δυνάμεις της περιοχής.

Αυτός είναι και ο λόγος που η ρητορική παραμένει προσεκτική, με έμφαση στην αποκλιμάκωση, τη σταθερότητα και τη συνεργασία.

Παρ’ όλα αυτά, το γεγονός ότι οι τέσσερις χώρες συνεχίζουν να συναντώνται σε τόσο πυκνά χρονικά διαστήματα αποκαλύπτει ότι αντιλαμβάνονται πως η Μέση Ανατολή βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή. Το Κάιρο ίσως να μην ανακοινώσει κάποια θεαματική συμφωνία. Η πραγματική σημασία της συνάντησης βρίσκεται αλλού: στην προσπάθεια διαμόρφωσης ενός νέου πλαισίου περιφερειακής συνεννόησης την ώρα που ο χάρτης της περιοχής επανασχεδιάζεται μέσα από πολέμους, κρίσεις και ανταγωνισμούς.

Σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και μια συνάντηση που παρουσιάζεται ως «μηχανισμός διαβούλευσης» μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς παράγοντες της επόμενης ημέρας. Και αυτός είναι ο λόγος που το βλέμμα πολλών πρωτευουσών στρέφεται ήδη στο Κάιρο.

Ερωτήματα σχετικά με τις προοπτικές της τελετής προέκυψαν όταν ο Σαρίφ τροποποίησε νωρίς σήμερα το πρωί μια ανάρτησή του στο X, αφαιρώντας την παράγραφο που ανέφερε: «Το Πακιστάν, με την υποστήριξη του συν-μεσολαβητή Κράτους του Κατάρ, θα φιλοξενήσει την επίσημη τελετή όπως έχει προγραμματιστεί στις 19 Ιουνίου 2026 στην Ελβετία, για τον εορτασμό αυτού του ιστορικού γεγονότος και την έναρξη των συνομιλιών σε τεχνικό επίπεδο».

Πίσω από τα παρασκήνια σήμερα το πρωί στο Πακιστάν, πηγές διαβεβαίωναν το BBC ότι η τελετή εξακολουθούσε να ισχύει. Ωστόσο, μέχρι νωρίς το βράδυ, το σχέδιο αυτό είχε αλλάξει.

Ο Σαρίφ ήταν ένας από τους υπογράφοντες του μνημονίου συνεργασίας υπό την ιδιότητα του μεσολαβητή.

Ευχαρίστησε τις ΗΠΑ και το Ιράν για τη δέσμευσή τους κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, καθώς και τις χώρες της περιοχής για την υποστήριξή τους.

We are closer to a peace deal than ever before. With finalisation likely expected in the next 24 hours, Pakistan is preparing for the electronic signing of the peace deal immediately after, followed by technical level talks next week.

We would like to thank United States of…

— Shehbaz Sharif (@CMShehbaz) June 13, 2026

«Είμαστε βέβαιοι ότι αυτή η ιστορική ειρηνευτική συμφωνία θα αποτελέσει ένα ισχυρό θεμέλιο για διαρκή ειρήνη», κατέληξε.

Ειδικότερα, σε ανάρτησή του στο X, ο Πακιστανός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι «το τελικό, συμφωνημένο κείμενο της ειρηνευτικής συμφωνίας έχει ολοκληρωθεί» προσθέτοντας ότι το Ισλαμαμπάντ συνεργάζεται με τις δύο πλευρές για τα επόμενα βήματα.

«Το Πακιστάν εργάζεται πλέον στενά και με τις δύο πλευρές για να καθοριστούν τα επόμενα βήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Η ειρήνη δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά όσο είναι τώρα» πρόσθεσε

Αναλυτικά η ανάρτηση Σαρίφ:

«Εν μέσω των εντατικών προσπαθειών διαμεσολάβησης που καταβάλλει το Πακιστάν, έχουμε πλήρη επίγνωση της αδιάκοπης εκστρατείας παραπληροφόρησης που διεξάγουν όσοι επιθυμούν να υπονομεύσουν τη συμφωνία ειρήνης. Αφήνοντας κατά μέρος τον θόρυβο, μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι έχει επιτευχθεί τελικό, αμοιβαία αποδεκτό κείμενο της συμφωνίας ειρήνης και ότι το Πακιστάν συνεργάζεται πλέον στενά και με τις δύο πλευρές για να οριστικοποιήσει τα επόμενα βήματα. Η ειρήνη δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά όσο είναι τώρα».

Αραγτσί για συμφωνία με ΗΠΑ: Δεν έχει οριστικοποιηθεί- Τα πυρηνικά θα συζητηθούν αργότερα

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε στην κρατική τηλεόραση του Ιράν ότι η τελική συμφωνία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, ξεκαθαρίζοντας πως, εφόσον οριστικοποιηθεί, η Τεχεράνη θα εξηγήσει αναλυτικά τους όρους της.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το υπό διαμόρφωση πλαίσιο προβλέπει δύο στάδια, με το πυρηνικό ζήτημα να μεταφέρεται στη δεύτερη φάση, καθώς οι πυρηνικές απαιτήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στο παρόν στάδιο κρίθηκαν «απολύτως απαράδεκτες» από την ιρανική πλευρά.

Δύο στάδια και κρίσιμα ζητήματα στο μνημόνιο

Ο Αραγτσί ανέφερε ότι το μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει το πυρηνικό ζήτημα, την άρση των κυρώσεων, την ανοικοδόμηση, καθώς και την αποδέσμευση μπλοκαρισμένων ή παγωμένων κεφαλαίων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας οι Ηνωμένες Πολιτείες θα δηλώσουν εγγράφως ότι σέβονται την κυριαρχία του Ιράν.

«Οι απειλές έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα»

Αναφερόμενος στις πιέσεις και στις απειλές για επιθέσεις σε ιρανικές υποδομές, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υποχωρήσει υπό απειλή.

«Αν επρόκειτο να υποκύψουμε σε απειλές επίθεσης στις υποδομές μας, θα το είχαμε κάνει νωρίτερα», φέρεται να δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ιρανική πλευρά έχει διαμηνύσει πως οι απειλές φέρνουν το αντίθετο αποτέλεσμα.

Ο ίδιος τόνισε ότι, εάν η άλλη πλευρά επιδιώξει να κινηθεί προς τον πόλεμο, το Ιράν είναι έτοιμο να απαντήσει. Με τον τρόπο αυτό, ο Αραγτσί επιχείρησε να παρουσιάσει τη στάση της Τεχεράνης ως σταθερή απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις, αλλά και ανοιχτή σε μια συμφωνία υπό συγκεκριμένους όρους.

«Το Ιράν δεν θα αφήσει μόνη της τη Χεζμπολάχ»

Ο Αραγτσί συνέδεσε επίσης την προοπτική λήξης του πολέμου με τον Λίβανο και τα υπόλοιπα μέτωπα της περιοχής. Όπως είπε, το Ιράν «δεν θα αφήσει ποτέ μόνη τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο», ενώ υποστήριξε ότι το τέλος του πολέμου θα πρέπει να περιλαμβάνει και τον Λίβανο, καθώς και όλα τα άλλα μέτωπα.

Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, η λήξη του πολέμου στο πλαίσιο της συμφωνίας σημαίνει επίσης την αποχώρηση του Ισραήλ από τις κατεχόμενες περιοχές στο νότιο Λίβανο. Όπως ανέφερε, η θέση αυτή έχει διατυπωθεί ρητά από την ιρανική πλευρά προς την άλλη πλευρά των διαπραγματεύσεων.

Τα σημεία-κλειδιά της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν

Ένας ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης αποκάλυψε διάφορα σημεία της μελλοντικής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, χαρακτηρίζοντας το έγγραφο ως επίτευγμα των στόχων του Ντόναλντ Τραμπ στις διαπραγματεύσεις.

Μιλώντας στο CNN, ο αξιωματούχος επικαλέστηκε ότι ορισμένα από τα σημεία που συμφώνησαν οι δύο πλευρές είναι τα εξής:

• Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
• Η κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης στις Ηνωμένες Πολιτείες του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού της χώρας, το οποίο, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, θα καταστραφεί επί τόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνθεί από το Ιράν.
• Το Ιράν θα «ανακουφιστεί από πολλές από τις οικονομικές πιέσεις που υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια», εφόσον συμμορφωθεί με τις διατάξεις της συμφωνίας.

«Αυτά τα οφέλη θα προκύψουν μόνο αν υπάρξει πραγματική συμμόρφωση», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Το ζήτημα της οικονομικής ελάφρυνσης του Ιράν αποτελεί βασικό σημείο τριβής στις συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών. Ο αξιωματούχος υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε τέτοια ελάφρυνση θα είναι δυνατή μόνο αφού το Ιράν λάβει συγκεκριμένα μέτρα συμμόρφωσης.

«Οι Ιρανοί δεν κερδίζουν τίποτα απλώς με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης ή από τη διαπραγμάτευση αυτή καθαυτή», δήλωσε.

«Αυτό που κερδίζουν είναι ανταμοιβές σε αντάλλαγμα για την τήρηση των υποχρεώσεών τους βάσει της συμφωνίας. Δηλαδή, αν παραδώσουν το πυρηνικό υλικό όπως έχουν δεσμευτεί, θα λάβουν κάτι ως αντάλλαγμα. Αν διαλύσουν τα πυρηνικά τους προγράμματα ή τις πυρηνικές τους εγκαταστάσεις, θα λάβουν κάτι διαφορετικό. Αν πραγματικά δεσμευτούν για την περιφερειακή…»

«Η διαπραγματευτική ομάδα μας έχει φέρει σε πολύ καλή θέση, αλλά ας δούμε, δεν έχουμε φτάσει ακόμα στον τερματισμό, αλλά είμαστε πολύ κοντά», δήλωσε.

Ο αξιωματούχος ανέφερε ότι οι συμφωνηθέντες όροι εκπληρώνουν τους βασικούς στόχους του Ντόναλντ Τραμπ και πως, πλέον, οι Αμερικανοί είναι κατά 80-85% βέβαιοι ότι το Μνημόνιο Κατανόησης θα υπογραφεί τις επόμενες ημέρες.

«Η ευρεία περιφερειακή ειρηνευτική συμφωνία περιλαμβάνει τον Λίβανο, το Ιράν, τις χώρες της ακτής του Κόλπου και το Ισραήλ» τόνισε ακόμη ο αξιωματούχος, δηλώνοντας ότι είναι βέβαιοι ότι οι σύμμαχοι «θα συμμετάσχουν», τονίζοντας παράλληλα ότι αυτό δεν επηρεάζει το δικαίωμα στην αυτοάμυνα. Εάν το Ιράν δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, «δεν θα περίμενα από τους Ισραηλινούς να μην απαντήσουν» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όσο για ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην εφαρμογή της συμφωνίας, εξήγησε: «Το ιρανικό σύστημα είναι πολύ περίπλοκο. Οι περισσότεροι άνθρωποι στην ιρανική ηγεσία θέλουν να υπογράψουν τη συμφωνία -αλλά όχι όλοι».

Διπλωμάτης από μία από τις μεσολαβούσες χώρες δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συμφωνήσει στο κείμενο μιας συμφωνίας», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι απομένει η τελική έγκριση. Σύμφωνα με πηγές, η συμφωνία έχει ήδη εγκριθεί σε υψηλό επίπεδο στην Τεχεράνη, όχι όμως απαραίτητα από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για υπογραφή ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενώ η ιρανική πλευρά διαμηνύει ότι «δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση». Παράλληλα, αμερικανικά μεταγωγικά αεροσκάφη αναχώρησαν για την Ευρώπη ενόψει πιθανής τελετής υπογραφής στη Γενεύη.

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία

Η προκαταρκτική συμφωνία φέρεται να επιτεύχθηκε έπειτα από πολύωρες επαφές μεταξύ του Καταριανού διαμεσολαβητή Αλί Αλ-Θαουάντι και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, με συνεχή επικοινωνία με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.

Στο σκέλος του πυρηνικού προγράμματος, η Τεχεράνη δεσμεύεται να μην αποκτήσει πυρηνικό όπλο και να επιλύσει το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι εξετάζεται η αραίωση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου εντός του Ιράν υπό την εποπτεία επιθεωρητών του ΟΗΕ.

Ο διπλωμάτης υποστήριξε ότι το μνημόνιο «περιλαμβάνει λεπτομέρειες για όλα τα πυρηνικά ζητήματα» και «ικανοποιεί όλες τις αμερικανικές απαιτήσεις».

Η συμφωνία προβλέπει επίσης την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα προπολεμικά επίπεδα μέσα σε 30 ημέρες, με παράλληλη άρση του αμερικανικού αποκλεισμού. Σε αντάλλαγμα, το Ιράν αναμένεται να λάβει περιορισμένη ελάφρυνση κυρώσεων και τη δυνατότητα εξαγωγών πετρελαίου για 60 ημέρες.

«Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία για την άρση των κυρώσεων και αυτή θα συνδέεται με την εφαρμογή της συμφωνίας», δήλωσε ο διπλωμάτης.

Το εμπόδιο για την οριστική συμφωνία

Ανοιχτό παραμένει το θέμα των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό, με τις δύο πλευρές να διαφωνούν για τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα αποδέσμευσής τους. Παράλληλα, ΗΠΑ, Ιράν και Κατάρ εξετάζουν μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να χρησιμοποιήσει μέρος των παγωμένων κεφαλαίων της για ανθρωπιστικές αγορές.

Εφόσον ολοκληρωθεί, η συμφωνία που προωθούν από κοινού Κατάρ και Πακιστάν θα λάβει την ονομασία «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ».

«Εργαζόμαστε με τα εμπλεκόμενα μέρη για τις τελευταίες λεπτομέρειες της συμφωνίας και τον καθορισμό ημερομηνίας για την τελετή υπογραφής», δήλωσε ο διπλωμάτης.

Σε ποιο σημείο βρισκόμαστε

Ο διπλωμάτης μιας από τις μεσολαβούσες χώρες, ο οποίος παρουσίασε στον Axios το τελευταίο κείμενο, δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν στο κείμενο μιας συμφωνίας», αλλά αναγνώρισε ότι η συμφωνία χρειάζεται ακόμη τελική έγκριση.

• Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, η συμφωνία είχε εγκριθεί από την ιρανική πλευρά σε υψηλά επίπεδα, αλλά πιθανότατα όχι από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ανέφεραν δύο πηγές με γνώση του θέματος.
• Ο Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει μια τελετή υπογραφής κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Ένας εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι η Τεχεράνη «δεν έχει ακόμη καταλήξει σε τελική απόφαση».
• Ο Λευκός Οίκος έχει πιστέψει αρκετές φορές ότι μια συμφωνία ήταν κοντά τους τελευταίους δύο μήνες, μόνο και μόνο για να μην ολοκληρωθούν οι συνομιλίες. Ο διπλωμάτης εξέφρασε αισιοδοξία ότι, αυτή τη φορά, το κείμενο θα παραμείνει.

Αναχώρησαν αεροσκάφη για Ευρώπη

Σε μια τελευταία εξέλιξη τέσσερα αεροσκάφη C-17 της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ αναχώρησαν για την Ευρώπη την Πέμπτη, μεταφέροντας εξοπλισμό για πιθανό ταξίδι του Αντιπροέδρου Βανς σε τελετή υπογραφής στη Γενεύη τις επόμενες ημέρες.

Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες από δύο μεσολαβούσες χώρες και δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, η προσωρινή συμφωνία επιτεύχθηκε το βράδυ της Τετάρτης μετά από ώρες διαπραγματεύσεων μεταξύ του μεσολαβητή του Κατάρ, Αλί Αλ-Θαουάντι, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.

• Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι μίλησε τηλεφωνικά πολλές φορές με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ανέφεραν δύο πηγές.
• Η ανακοίνωση του Τραμπ ότι η συμφωνία είχε οριστικοποιηθεί αποτέλεσε έκπληξη για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
• Τις τελευταίες ημέρες, ο Νετανιάχου βρέθηκε στο σκοτάδι, τηλεφωνώντας σε συμμάχους κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ για να προσπαθήσει να συλλέξει πληροφορίες, σύμφωνα με αμερικανική πηγή με άμεση γνώση.

Σύμφωνα με το Axios η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε με κοινή μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, θα ονομαστεί συμφωνία του Ισλαμαμπάντ — εάν, δηλαδή, και οι δύο πλευρές τελικά συμφωνήσουν να την υπογράψουν.

«Εργαζόμαστε με τα μέρη για να βάλουμε τις τελευταίες πινελιές στη συμφωνία και να ορίσουμε ημερομηνία για την τελετή υπογραφής», δήλωσε ο διπλωμάτης μιας από τις μεσολαβούσες χώρες.

«Μετά τις επιθέσεις του σιωνιστικού καθεστώτος στον νότιο Λίβανο και την περιοχή Νταχίχ, που πραγματοποιήθηκαν με την υποστήριξη της Αμερικής, οι ισχυρές ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, υποστηρίζοντας τον καταπιεσμένο λαό του Λιβάνου, έδωσαν μια οδυνηρή απάντηση», όπως ανέφερε το Κεντρικό Αρχηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Fars.

Οι ένοπλες δυνάμεις λένε ότι οι επιθέσεις είναι μια απάντηση από την οποία «θα πρέπει να πάρουν ένα μάθημα». «Ως εκ τούτου, οι επιχειρήσεις των ενόπλων δυνάμεων αναστέλλονται», ανέφερε σε ανακοίνωση που μετέδωσαν τα κρατικά Μέσα Ενημέρωσης. «Ωστόσο, τονίζεται ότι, εάν οι επιθέσεις και οι πράξεις επιθετικότητας (από την πλευρά του Ισραήλ) συνεχιστούν –και στον νότιο Λίβανο– θα ακολουθήσουν πολύ πιο σκληρές ενέργειες απ’ ό,τι στο παρελθόν», τονίζουν.

Η δήλωση αυτή από τη μεριά του Ιράν έρχεται μετά την απαίτηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το Ισραήλ και το Ιράν να «σταματήσουν αμέσως τα πυρά» ύστερα από μια σειρά επιθέσεων που απείλησαν να καταστρέψουν τις προσπάθειες για την εξασφάλιση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας για τον τερματισμό του οικονομικά καταστροφικού πολέμου.

Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από το Ισραήλ. Ένας ανώνυμος Ισραηλινός στρατιωτικός αξιωματούχος δήλωσε νωρίτερα στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ότι η χώρα του είναι έτοιμη για μια σειρά επιλογών στο Ιράν, από αρκετές ημέρες έως «όσο χρειαστεί».

Σε ετοιμότητα ο ισραηλινός στρατός

Αξίζει να σημειωθεί πως ο στρατός του Ισραήλ είχε δηλώσει έτοιμος για τουλάχιστον μερικές ακόμη ημέρες συγκρούσεων εναντίον του Ιράν, καθώς και για μια ενδεχόμενη πλήρη επανέναρξη του πόλεμου.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ (IDF) εκτιμούν ότι οι εχθροπραξίες θα συνεχιστούν για αρκετές ημέρες, ωστόσο ξεκαθαρίζουν πως είναι προετοιμασμένες ακόμη και για μια μακροχρόνια σύρραξη. Μέχρι τώρα, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει δύο κύματα πληγμάτων στο Ιράν, ως απάντηση στις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, δεκάδες μαθητικά αεροσκάφη της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας έπληξαν εννέα ιρανικά συστήματα αεράμυνας στο δυτικό και κεντρικό Ιράν, ενώ σήμερα το πρωί η αεροπορία έπληξε τρία εργοστάσια σε ένα συγκρότημα πετροχημικών στο νοτιοδυτικό Ιράν.

Ο στρατός επισημαίνει ότι τα πλήγματα εκτελούνται αποκλειστικά από το Ισραήλ, ωστόσο υπάρχει «πλήρης συντονισμός» με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM). Ο αμερικανικός στρατός συμμετείχε επίσης στην αναχαίτιση των πυραύλων που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν προς το Ισραήλ.

Παράλληλα, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των IDF, αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, έχει συνομιλήσει τρεις φορές με τον ομόλογό του, τον επικεφαλής της CENTCOM, ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση του στρατού.

Πακιστάν: Ο «τελικός στόχος» των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ-Ιράν είναι πλέον πολύ κοντά στην επίτευξή του

Ο τελικός στόχος των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών «βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από την επίτευξή του», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ.

Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση προς όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα κλιμάκωση της έντασης.

Το Ιράν παραμένει στο «τραπέζι των διαπραγματεύσεων» δήλωσε ο πρόεδρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, μετά την ανακοίνωση παύσης των επιθέσεων κατά του Ισραήλ, με τον Ιρανό πρόεδρο να προειδοποιεί παράλληλα ότι η χώρα του δεν έχει εγκαταλείψει το πεδίο των μαχών.

«Η άμυνα και η διπλωματία είναι οι δύο πυλώνες της εθνικής ισχύος. Δεν έχουμε εγκαταλείψει ούτε το πεδίο των μαχών, ούτε το τραπέζι των διαπραγματεύσεων», έγραψε ο Μασούντ Πεζεσκιάν στο X.

«Πρέπει να πάρουν ένα μάθημα»

Οι ένοπλες δυνάμεις λένε ότι οι επιθέσεις είναι μια απάντηση από την οποία «θα πρέπει να πάρουν ένα μάθημα».

«Ως εκ τούτου, οι επιχειρήσεις των ενόπλων δυνάμεων αναστέλλονται», ανέφερε σε ανακοίνωση που μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

«Ωστόσο, τονίζεται ότι, εάν οι επιθέσεις και οι πράξεις επιθετικότητας (από την πλευρά του Ισραήλ) συνεχιστούν –και στο νότιο Λίβανο– θα ακολουθήσουν πολύ πιο σκληρές ενέργειες από ό,τι στο παρελθόν», τονίζουν.

Ο Νετανιάχου εξέφρασε αντιρρήσεις στο αίτημα Τραμπ για παύση εχθροπραξιών

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε, στη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας, από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να σταματήσει ο κύκλος των επιθέσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, ωστόσο ο Ισραηλινός ηγέτης φέρεται να εξέφρασε αντιρρήσεις κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας των δύο ανδρών.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η συνομιλία μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου πραγματοποιήθηκε σε «ευγενικό κλίμα», ωστόσο ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν έδειξε να αποδέχεται το αίτημα του Αμερικανού προέδρου.

«Ο Νετανιάχου ενημερώθηκε με απόλυτη σαφήνεια ότι αυτός ο κύκλος πρέπει να τερματιστεί. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν συμφώνησαν ούτε υποστήριξαν αυτά τα πλήγματα», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Την ίδια ώρα, δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δεν συμμετείχαν στις ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν.

Ωστόσο, Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέδραμαν στην αναχαίτιση ιρανικών επιθέσεων εναντίον του Ισραήλ, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη αμυντική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.

Στα θύματα της επίθεσης, που έγινε στην πρωτεύουσα της επαρχίας, την Κουέτα, περιλαμβάνονται στρατιωτικοί, ενώ περισσότεροι από 50 άνθρωποι τραυματίστηκαν, δήλωσε ο αξιωματούχος στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο αυτό, το τρένο που μετέφερε στρατιωτικούς και μέλη των οικογενειών τους συνέδεε την Κουέτα με την Πεσαβάρ, στο βορειοδυτικό Πακιστάν.

Το Μπαλουτσιστάν είναι η φτωχότερη και μεγαλύτερη επαρχία του Πακιστάν.

Οι βελούχοι αυτονομιστές κατηγορούν την κυβέρνηση του Πακιστάν ότι εκμεταλλεύεται τους φυσικούς πόρους της περιοχής χωρίς να ωφελείται από αυτό ο τοπικός πληθυσμός.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η αμερικανική πλευρά προσδοκά πρόοδο μέσω των πακιστανικών μεσολαβητικών επαφών με την Τεχεράνη, επιβεβαιώνοντας πως το Ισλαμαμπάντ συνεχίζει να διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις έμμεσες διαπραγματεύσεις.

Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, στην ιρανική πρωτεύουσα αναμένεται και ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ, χωρίς πάντως επίσημη επιβεβαίωση από το Πακιστάν.

Σκληρές θέσεις και απειλές

Παρά τις επαφές, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να παραμένουν μακριά από οριστική συμφωνία. Η Τεχεράνη επιμένει στην αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και στην άρση των αμερικανικών περιορισμών στα λιμάνια της, διαμηνύοντας ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει υπό πίεση.

Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη επανέναρξη των συγκρούσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε επέκταση του πολέμου πέρα από τη Μέση Ανατολή.

Εύθραυστη εκεχειρία

Η εκεχειρία που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, ενώ οι μέχρι τώρα συνομιλίες δεν έχουν αποφέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Ο πόλεμος, που ξεκίνησε μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά της Τεχεράνης στα τέλη Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα και συνεχιζόμενη αστάθεια σε Ιράν και Λίβανο.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να επιδιώκει άμεση διπλωματική λύση, εκτιμώντας ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα σε λίγες ημέρες και να αποτρέψει περαιτέρω απώλειες και οικονομικές επιπτώσεις.

Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο

Το βασικό διακύβευμα παραμένει το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και LNG.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) προειδοποιεί ότι χωρίς σταθερή αποκλιμάκωση, η αγορά ενέργειας κινδυνεύει να περάσει σε «κόκκινη ζώνη» μέσα στο καλοκαίρι, με σοβαρές ελλείψεις προσφοράς.

Ρήγμα ΗΠΑ – Ισραήλ

Την ίδια ώρα, πληροφορίες αμερικανικών μέσων κάνουν λόγο για ένταση στις σχέσεις Τραμπ – Νετανιάχου, καθώς ΗΠΑ και Ισραήλ εμφανίζονται να έχουν διαφορετικές προτεραιότητες.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει κυρίως να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν, ακόμη και μέσω συμφωνίας με το υπάρχον καθεστώς, ενώ το Ισραήλ εξακολουθεί να θέτει ως στρατηγικό στόχο την αποδυνάμωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Νέες κινήσεις της Τεχεράνης

Παράλληλα, η Τεχεράνη προχωρά σε κινήσεις ενίσχυσης του ελέγχου στο Στενό του Ορμούζ, ιδρύοντας νέα αρχή εποπτείας της περιοχής και ανοίγοντας τη συζήτηση ακόμη και για επιβολή διοδίων στη θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας.

Η εξέλιξη προκαλεί έντονες αντιδράσεις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία κατηγορούν το Ιράν ότι επιχειρεί να επιβάλει νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην περιοχή.

Οι συνέπειες της κρίσης αποτυπώνονται ήδη και στην ευρωπαϊκή οικονομία, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις ανάπτυξης για την ευρωζώνη, εξαιτίας της αβεβαιότητας στις αγορές ενέργειας και των πιέσεων στο διεθνές εμπόριο.

Το Ισλαμαμπάντ έχει αναλάβει ρόλο-κλειδί στην τελική φάση των διαπραγματεύσεων, με τον υπουργό Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσέν Νάκβι, να πραγματοποιεί την Τετάρτη (20/5) το δεύτερο αιφνιδιαστικό ταξίδι του στην Τεχεράνη μέσα σε μία εβδομάδα. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA και αραβικά δίκτυα όπως το Al-Arabiya, οι διπλωματικές διεργασίες είναι πυρετώδεις, ενώ ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού αναμένεται ακόμη και εντός των επόμενων ωρών στο Ιράν για να επισφραγίσει το τελικό κείμενο.

Το παζάρι των παραχωρήσεων και οι αμερικανικές «κόκκινες γραμμές»

Παρά την ορατή πρόοδο, η ισορροπία παραμένει εξαιρετικά εύθραστη, με τις δύο πλευρές να διαπραγματεύονται σκληρά κάτω από το τραπέζι:

• Η αμερικανική ευελιξία: Η Ουάσιγκτον έχει διαμηνύσει μέσω Πακιστάν ότι επιδεικνύει μια «περιορισμένη ευελιξία» σε οικονομικά ζητήματα, ανοίγοντας το παράθυρο για σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
• Οι «κόκκινες γραμμές» των ΗΠΑ: Ο Λευκός Οίκος παραμένει ανένδοτος στα θέματα ασφαλείας. Απαιτεί την πλήρη και οριστική εγκατάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την άμεση αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
• Οι απαιτήσεις και οι επιφυλάξεις του Ιράν: Η Τεχεράνη ζητά αποζημιώσεις για τις πολεμικές καταστροφές, άρση του ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών της και μόνιμη παύση των εχθροπραξιών. Παράλληλα, εκφράζει έντονη δυσπιστία, θεωρώντας τις αμερικανικές εγγυήσεις ανεπαρκείς για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων.

Τελεσίγραφο Τραμπ και πολεμική ετοιμότητα των Φρουρών της Επανάστασης

Η διπλωματική προσπάθεια διεξάγεται υπό την άμεση απειλή της επανέναρξης των βομβαρδισμών. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο, αλλά έστειλε σαφές τελεσίγραφο, δίνοντας στην Τεχεράνη διορία «δύο με τρεις ημέρες» (μέχρι το Σαββατοκύριακο ή τις αρχές της επόμενης εβδομάδας) για να υπογράψει, προειδοποιώντας με ένα νέο «μεγάλο πλήγμα».

Ο Τραμπ, σε μια αποστροφή του λόγου του προς δημοσιογράφους, έφτασε στο σημείο να ισχυριστεί προκλητικά ότι οι ΗΠΑ «ουσιαστικά έχουν καταλάβει» το Ιράν, συμπληρώνοντας ότι δεν βιάζεται, αλλά δεν πρόκειται να επιτρέψει στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Στην ίδια γραμμή, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ξεκαθάρισε ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ είναι έτοιμες να ξαναρχίσουν τις επιχειρήσεις αν το deal ναυαγήσει.

Το Ιράν σηκώνει το γάντι, με τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπάγκερ Γκαλιμπάφ, να δηλώνει ότι η χώρα χρησιμοποίησε την τρέχουσα εκεχειρία για να ανασυντάξει τις δυνάμεις της. Χαρακτηρίζοντας τις αμερικανικές κινήσεις ως προάγγελο ενός νέου γύρου πολέμου, ο Γκαλιμπάφ προειδοποίησε: «Πρέπει να ενισχύσουμε την ετοιμότητά μας να απαντήσουμε δυναμικά και αποτελεσματικά σε πιθανές επιθέσεις. Οι ΗΠΑ θα μετανιώσουν αν επιτεθούν ξανά».

Τραμπ: Θα δώσω μια ευκαιρία στο Ιράν

Μια ευκαιρία στο Ιράν δήλωσε ότι θα δώσει ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσθέτοντας ότι «δεν βιάζεται» να καταλήξει σε συμφωνία.

Συγκεκριμένα ο Τραμπ ερωτηθείς αν είναι ανοιχτός σε μια περιορισμένη συμφωνία με το Ιράν που θα άνοιγε μόνο το Στενό του Ορμούζ και θα παρέτεινε την εκεχειρία, ανέφερε: «Θα έπρεπε να ανοίξουμε το στενό, οπότε θα δώσουμε μια ευκαιρία. Δεν βιάζομαι. Όλοι λένε, “Α, οι ενδιάμεσες εκλογές”. Δεν βιάζομαι… ».

Όπως είπε μιλώντας σε δημοσιογράφους σε αεροπορική βάση στο Μέριλαντ, η επίτευξη των στόχων της στρατιωτικής επιχείρησης είναι πιο σημαντική από το να θέσει ένα χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωσή της.

Για τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε ότι «θα κάνει ό,τι θέλω» σχετικά με μια πιθανή στρατιωτική επίθεση στο Ιράν.

«Είναι πολύ καλός άνθρωπος, θα κάνει ό,τι θέλω. Και είναι εξαιρετικός άνθρωπος… Μην ξεχνάτε ότι ήταν πρωθυπουργός εν καιρώ πολέμου», είπε χαρακτηριστικά προσθέτοντας ότι υπάρχει μεταξύ τους συμφωνία για τον πόλεμο στο Ιράν.

Οι επόμενες ώρες θεωρούνται ιστορικής σημασίας. Εάν οι μεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν και οι πιέσεις των αραβικών κρατών του Κόλπου αποδώσουν, η Μέση Ανατολή ενδέχεται να οδηγηθεί σε μια βιώσιμη αποσυμπίεση. Σε αντίθετη περίπτωση, η λήξη του τελεσιγράφου του Ντόναλντ Τραμπ απειλεί να πυροδοτήσει μια νέα, ακόμη πιο καταστροφική φάση πολεμικών επιχειρήσεων.