Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση στοχεύει στην οργανική ενσωμάτωση των σύγχρονων κατευθυντήριων γραμμών της δημόσιας υγείας στην καθημερινότητα της μαθητικής κοινότητας.

Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο αντικαθιστά τη διάταξη του 2013, η οποία κρινόταν πλέον ξεπερασμένη από τις τρέχουσες επιστημονικές εξελίξεις. Η επικαιροποίηση των κανόνων βασίστηκε εξολοκλήρου στην τεκμηριωμένη εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής, ευθυγραμμίζοντας τις σχολικές προδιαγραφές με τα νεότερα ερευνητικά δεδομένα. Ο στρατηγικός στόχος του Υπουργείου Υγείας είναι σαφής: η έναρξη του σχολικού έτους 2026-2027 να σηματοδοτήσει την πλήρη εφαρμογή των νέων κανόνων, μετατρέποντας το σχολικό περιβάλλον σε έναν ελεγχόμενο χώρο προαγωγής της υγείας και της σωστής ανάπτυξης των παιδιών.

Από την απλή κατανάλωση στην εφαρμοσμένη διατροφική αγωγή

Από την οπτική της πολιτικής υγείας, το σχολείο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας ουδέτερος χώρος εμπορικής διάθεσης τροφίμων, αλλά ως ένας βασικός εκπαιδευτικός μηχανισμός. Το σχολικό περιβάλλον οφείλει να λειτουργεί προστατευτικά, εκπαιδεύοντας τους μαθητές και διευκολύνοντας την υιοθέτηση ισορροπημένων διατροφικών επιλογών από την πρώιμη παιδική ηλικία. Για τον λόγο αυτό, εισάγονται αυστηρά, οριζόντια ποιοτικά κριτήρια για τα προϊόντα που επιτρέπεται να διατίθενται εντός των σχολικών δομών, περιορίζοντας δραστικά την έκθεση των παιδιών σε ανθυγιεινά ερεθίσματα.

Οι προδιαγραφές της νέας διάταξης εισάγουν τομές που αναμένεται να αλλάξουν πλήρως την εικόνα των κυλικείων. Ειδικότερα, θεσπίζεται η ολική απαγόρευση της διάθεσης αλλαντικών, τα οποία πλέον αποκλείονται οριστικά από το σχολικό διαιτολόγιο. Παράλληλα, επιβάλλεται η υποχρεωτική μείωση του μεγέθους των μερίδων σε συγκεκριμένα είδη διατροφής με στόχο τον έλεγχο της ενεργειακής πυκνότητας, ενώ καθιερώνεται η απόλυτη απαγόρευση της πώλησης αναψυκτικών, μειώνοντας δραστικά την κατανάλωση πρόσθετων σακχάρων εντός του σχολείου.

Ένας κρίσιμος επιχειρησιακός πυλώνας της εθνικής στρατηγικής

Η ριζική αυτή αναθεώρηση του σχολικού περιβάλλοντος αποτελεί κεντρικό επιχειρησιακό πυλώνα του Εθνικού Προγράμματος για την Αντιμετώπιση της Παιδικής Παχυσαρκίας, μιας ευρείας κυβερνητικής πρωτοβουλίας που καθοδηγείται από την Αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη. Η ηγεσία του Υπουργείου τονίζει ότι η αντιμετώπιση των χρόνιων νοσημάτων και της παχυσαρκίας δεν μπορεί να περιορίζεται σε θεωρητικά σχήματα, αλλά απαιτεί άμεσες παρεμβάσεις στη ρίζα του προβλήματος, εκεί δηλαδή όπου οι μελλοντικοί πολίτες διαμορφώνουν τον τρόπο ζωής τους.

Η υλοποίηση της νέας υγειονομικής διάταξης αποτελεί μια έμπρακτη δήλωση πολιτικής βούλησης, όπου η προστασία της νέας γενιάς τίθεται πάνω από οποιοδήποτε εμπορικό ενδιαφέρον. Το Υπουργείο Υγείας καλεί όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, τις σχολικές επιτροπές και τις διοικήσεις των σχολείων να κινηθούν με ταχύτητα για την εφαρμογή των νέων προτύπων. Η πλήρης εναρμόνιση των σχολικών κυλικείων με τους νέους κανόνες κατά τη νέα σχολική χρονιά αποτελεί το πρώτο και πιο ουσιαστικό βήμα για τη δημιουργία μιας κουλτούρας πρόληψης, η οποία θα θωρακίσει τη δημόσια υγεία σε βάθος χρόνου.

Η Εθνική Δράση που ξεχώρισε στον ΟΗΕ

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, παρουσίασε την Εθνική Δράση κατά της παιδικής παχυσαρκίας, μια ολοκληρωμένη στρατηγική που καλύπτει όλες τις βαθμίδες πρόληψης – πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή. Η Ελλάδα αναδείχθηκε σε διεθνές παράδειγμα, καθώς ελάχιστες χώρες διαθέτουν τόσο ολιστική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Συμπροεδρία στην Επιτροπή του ΟΗΕ για την Παχυσαρκία

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η ανακοίνωση ότι η χώρα μας αναλαμβάνει ρόλο συμπροέδρου στην Ειδική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Παχυσαρκία. Η κ. Αγαπηδάκη τόνισε ότι το 2025 θα αποτελέσει κομβικό σημείο για τη δημόσια υγεία, καθώς για πρώτη φορά στην ιστορία, τα παιδιά με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία ξεπερνούν αριθμητικά εκείνα που είναι ελλιποβαρή.

Η πολιτική βούληση στο υψηλότερο επίπεδο

Σε επιστημονική εκδήλωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια Columbia και Stanford, η Αναπληρώτρια Υπουργός υπογράμμισε ότι η πολιτική βούληση στην Ελλάδα εκφράζεται στο ανώτατο επίπεδο, από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Στόχος, όπως είπε, είναι η μείωση των πρόωρων θανάτων από καρκίνο και καρδιαγγειακά νοσήματα και η διασφάλιση καλύτερης υγείας για κάθε παιδί.

Συναντήσεις και παρεμβάσεις στη Νέα Υόρκη

Το πρόγραμμα της κ. Αγαπηδάκη περιλάμβανε συμμετοχή σε συναντήσεις κορυφής του ΟΗΕ για την προστασία των παιδιών σε εμπόλεμες ζώνες και την υγεία της όρασης. Παράλληλα, μίλησε στο Ετήσιο Συνέδριο Concordia 2025, τονίζοντας ότι η καταπολέμηση της παχυσαρκίας απαιτεί εξειδικευμένα εργαλεία, επιστημονικά τεκμηριωμένες στρατηγικές και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Εθνική προτεραιότητα με μετρήσιμα αποτελέσματα

Σε εκδήλωση του ιδρύματος Bloomberg Philanthropies, η Αναπληρώτρια Υπουργός ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει ως εθνική προτεραιότητα την πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων και της παιδικής παχυσαρκίας. Παρουσίασε μάλιστα στοιχεία που δείχνουν μείωση του Δείκτη Μάζας Σώματος σε παιδιά με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία, τα οποία συμμετέχουν δωρεάν σε προγράμματα διατροφικής καθοδήγησης και συνολικής υποστήριξης.

Υποψηφιότητα για διεθνή βράβευση

Στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου, η ελληνική αποστολή θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Χρόνιων Νοσημάτων. Κατά τη διάρκεια της συνόδου θα πραγματοποιηθεί τελετή βράβευσης χωρών που διακρίθηκαν στις πολιτικές πρόληψης, όπου η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις λίγες υποψήφιες για διεθνή διάκριση – αναγνώριση της προόδου και της αποτελεσματικότητας των εθνικών στρατηγικών.

Σημαντική συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής

Το πρόγραμμά της ολοκληρώνεται με συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο, προσθέτοντας και μια πνευματική διάσταση στις επαφές της στη Νέα Υόρκη.

Ένα νέο πρόσωπο της Ελλάδας στη διεθνή Υγεία

Με τις παρεμβάσεις της, η Ελλάδα ανέδειξε ότι δεν περιορίζεται πια σε ρόλο παρατηρητή αλλά αποκτά ενεργό και δυναμικό λόγο στα διεθνή ζητήματα δημόσιας υγείας. Η τοποθέτηση της χώρας στο προσκήνιο των παγκόσμιων πρωτοβουλιών για την πρόληψη της παχυσαρκίας και των χρόνιων νοσημάτων αναδεικνύει ένα νέο πρόσωπο για την Ελλάδα: αυτό της χώρας που συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση της διεθνούς ατζέντας υγείας.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, που εκπροσώπησε τη χώρα μας στις εργασίες της 74ης Συνόδου της Περιφερειακής Επιτροπής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ) για την Ευρώπη, επεσήμανε τη σπουδαιότητα αυτής της πρωτοβουλίας, υπογραμμίζοντας ότι «Η αναγνώριση αυτής της δράσης ενισχύει τη δέσμευσή μας να προάγουμε την υγεία των παιδιών μας, χτίζοντας ένα καλύτερο μέλλον για τις επόμενες γενιές»​. 

Στην 74η Σύνοδο της Περιφερειακής Επιτροπής του ΠΟΥ, που διεξήχθη στην Κοπεγχάγη, από τις 29 έως τις 31 Οκτωβρίου, συμμετείχαν εκπρόσωποι από 53 κράτη-μέλη, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι και υπουργοί Υγείας, καθώς και διεθνείς οργανισμοί και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο την ανταλλαγή απόψεων και τη διαμόρφωση της στρατηγικής σε καίρια ζητήματα που αφορούν στο όραμα και τις δράσεις του ΠΟΥ τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Κατά την ομιλία της στις εργασίες της Συνόδου, η Αναπληρώτρια Υπουργός τόνισε τη σημασία της συνεργασίας με τον ΠΟΥ για τη βελτίωση των εθνικών συστημάτων υγείας και την ενίσχυση της δημόσιας υγείας στην Ευρώπη. «Στην Ελλάδα, δεσμευόμαστε για την υγεία όλων, επενδύοντας στην πρωτοβάθμια φροντίδα, την ποιότητα των υπηρεσιών και την ψυχική υγεία, ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους εφήβους», δήλωσε σχετικά.

Μεταξύ άλλων, η κυρία Αγαπηδάκη αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας της Ελλάδας με το Περιφερειακό Γραφείο του ΠΟΥ υπό τη διεύθυνση του Dr. Hans Kluge, ο οποίος επανεξελέγη, δηλώνοντας: «Η Ελλάδα εκτιμά βαθιά τη στενή συνεργασία της με το Περιφερειακό Γραφείο Ευρώπης του ΠΟΥ υπό την ικανή ηγεσία του Dr. Kluge. Εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας για το έργο του και για την υποστήριξη που προσφέρει στα κράτη-μέλη, ιδιαίτερα για την προώθηση των δομικών μεταρρυθμίσεων στο ελληνικό σύστημα υγείας τα τελευταία 15 χρόνια». 

Επιπλέον, η αναπληρώτρια υπουργός σημείωσε ότι η χώρα μας θα συνεχίσει να επενδύει στη «καθολική κάλυψη υγείας, την υψηλή ποιότητα των συστημάτων υγείας και τη βελτίωση της υγείας σε κοινωνικό και ατομικό επίπεδο», ενώ παράλληλα υπογράμμισε τη δέσμευση της Ελλάδας να υποστηρίξει το έργο του ΠΟΥ για την ενίσχυση των υπηρεσιών δημόσιας υγείας στην Ευρώπη. 

Στο πλαίσιο της Συνόδου πραγματοποιήθηκε και τελετή αποκαλυπτηρίων της προτομής του Ιπποκράτη, σύμβολο της επιστημονικής αριστείας και ανθρωπιστικής προσέγγισης στην ιατρική, παρουσία της αναπληρώτριας υπουργού και του Περιφερειακού Διευθυντή του ΠΟΥ για την Ευρώπη, Δρ. Hans Kluge.  

Τέλος, στο περιθώριο των εργασιών της Συνόδου, η κυρία Αγαπηδάκη επισκέφθηκε την Πρεσβεία της Ελλάδας στη Δανία, όπου συναντήθηκε με τον Πρέσβη της χώρας μας, Φραγκίσκο Κωστελλένο, και είχε την ευκαιρία να συζητήσει με Έλληνες επιστήμονες και ερευνητές που εργάζονται στη Δανία για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και τις καινοτόμες έρευνες στις οποίες συμμετέχουν. 

Το βίντεο της καμπάνιας αναδεικνύει τη σημασία της σωστής διατροφής και την ανάγκη συστηματικής άσκησης, χωρίς τα οποία τα παιδιά και οι έφηβοι μπορεί να οδηγηθούν στην παιδική παχυσαρκία.

Με την εκστρατεία ενημέρωσης της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας 2024-2026, το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF, δεσμεύεται να συμβάλλει στη μείωση της παιδικής παχυσαρκίας μέχρι το 2025, μέσω της προώθησης υγιεινών προτύπων ζωής (διατροφή, σωματική άσκηση κ.α.), ενώ παράλληλα περιλαμβάνει εθνικούς στόχους για τα παιδιά όσον αφορά την εκπαίδευση, την υγεία, την κοινωνική προστασία, τη δικαιοσύνη και την απασχόληση των νέων.

Η Εθνική Δράση για την αντιμετώπιση της Παιδικής Παχυσαρκίας είναι το πρώτο ολοκληρωμένο πρόγραμμα που υλοποιείται στην Ελλάδα και απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 0-17 ετών, παρέχοντας πολύτιμη βοήθεια σε αυτά και τις οικογένειές τους σε όλα τα επίπεδα όπως, ενδεικτικά: δωρεάν πρόσβαση σε διατροφολόγους, παρακολούθηση από γιατρούς, συμβουλές προς εκπαιδευτικούς, δωρεάν πρόσβαση σε αθλητικές δραστηριότητες.

Η Δράση υλοποιείται από το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF και με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών, δασκάλων και καθηγητών, διάσημων μαγείρων, γονέων και παιδιών, αθλητικών σωματείων και των τοπικών φορέων και κοινοτήτων, με τη χρηματοδότηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Next GenerationEU.

Πρωταθλήτρια η Ελλάδα στην παιδική και εφηβική παχυσαρκία

«Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα Δημόσιας Υγείας της εποχής μας, με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και την ευημερία των παιδιών μας», επισημαίνει η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη.
«Τα στοιχεία που καταγράφονται είναι ανησυχητικά καθώς, η Ελλάδα παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό (37,5%) υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων (2-14 ετών) στην Ευρώπη, με τα περισσότερα υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά να είναι στις ηλικίες 5 έως 7 ετών (43%). 

Σε συνεργασία με τη UNICEF, έχουμε αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για την πρόληψη και καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας. Γινόμαστε ασπίδα για τα παιδιά μας, παρέχοντας σε αυτά και τις οικογένειες τους τα εργαλεία που χρειάζονται για να υιοθετήσουν έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Στόχος μας είναι όχι απλώς ο έγκαιρος εντοπισμός της παιδικής παχυσαρκίας αλλά η πρόληψη των παραγόντων κινδύνου που οδηγούν σε αυτήν. Το πρόγραμμα έχει ήδη ξεκινήσει να υλοποιείται πιλοτικά σε 60 σχολεία της χώρας και από το νέο σχολικό έτος θα εφαρμοστεί καθολικά, σε εθνικό επίπεδο, ενώ το φθινόπωρο ξεκινά και αντίστοιχο πρόγραμμα για τους ενήλικες που περιλαμβάνει δωρεάν πρόσβαση σε διατροφολόγους ακόμα και εξ αποστάσεως». 

Ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για το Παιδί (UNICEF) στην Ελλάδα, Δρ. Γασάν Χαλίλ, δήλωσε: 

«Η παγκόσμια ανταπόκριση και εξειδίκευση της UNICEF στον τομέα της παιδικής διατροφής, προσμετρά 75 και πλέον χρόνια. Η παιδική παχυσαρκία, βασικός παράγοντας κινδύνου για δεκάδες ασθένειες στην παιδική και ενήλικη ζωή ενός ανθρώπου, έχει εξελιχθεί πλέον σε μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας σε πληθώρα κρατών ανά την υφήλιο. Είμαστε υπερήφανοι που υποστηρίζουμε το έργο του υπουργείου Υγείας και του ελληνικού κράτους, μαζί με τους εταίρους υλοποίησης του προγράμματος, για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της παιδικής παχυσαρκίας μέσω σειράς στοχευμένων παρεμβάσεων σε όλη τη χώρα, που προσβλέπουν τόσο στην πρόληψη όσο και στην καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας. Στόχος μας, κάθε παιδί να μπορεί να απολαμβάνει μια υγιή παιδική ηλικία και να του δοθούν ισάξιες ευκαιρίες για να “χτίσει” ένα υγιές μέλλον».

Η διοργάνωση θα πραγματοποιηθεί αύριο (18/11) στο Ζάππειο, με πρωτοβουλία του υπουργείου Υγείας και του Γραφείου της UNICEF στην Ελλάδα.