Από τον εθνικό διάλογο για το σχολείο του μέλλοντος, το εθνικό απολυτήριο, το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων και τις χρόνιες εκκρεμότητες της ανώτατης εκπαίδευσης, έως τις πολιτικές εξελίξεις και τη συζήτηση για την ίδρυση νέων κομμάτων που φιλοδοξούν να αναδιαμορφώσουν τον κομματικό χάρτη, η υπουργός Παιδείας τοποθετείται με σαφήνεια και πολιτικό στίγμα.

Μιλά για μεταρρυθμίσεις με διάρκεια, για την ανάγκη σταθερότητας και αξιοπιστίας, αλλά και για τα όρια του λαϊκισμού σε μια κοινωνία που, όπως τονίζει, έχει πλέον «αντισώματα». Ως προς την τρέχουσα επικαιρότητα και την αναμενόμενη ίδρυση νέων κομμάτων, η υπουργός Παιδείας επισημαίνει με νόημα: “…οι πολίτες αξιολογούν την καθημερινότητά τους και έχουν υψηλές απαιτήσεις. Δεν ανταποκρίνονται με ενθουσιασμό στις διακηρύξεις αγαθών προθέσεων, στην τοξικότητα, στο μηδενισμό. Και θα έλεγα είναι μάλλον ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε πολιτικούς Μεσσίες ή «θαυματοποιούς»...”

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κυρία υπουργέ, ένας από τους στόχους σας για τα επόμενα χρόνια είναι η διαμόρφωση ενός σύγχρονου, αξιόπιστου και δίκαιου εθνικού απολυτηρίου, με σαφείς κανόνες, διαφάνεια και πραγματική ισοτιμία. Τι σημαίνει στην πράξη «εθνικό απολυτήριο», κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων στο Πανεπιστήμιο και υπό ποιους όρους;

Η εκπαίδευση χρειάζεται ένα συνεκτικό, μακρόπνοο σχέδιο και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις. Ο εθνικός διάλογος που αρχίζει, εντός του μήνα, αποτελεί την αφετηρία για μια συνολική αναβάθμιση του σχολείου, από το νηπιαγωγείο έως το Λύκειο, με κοινό όραμα το σχολείο του 2040: σύγχρονο, συμπεριληπτικό, ποιοτικό και κοινωνικά δίκαιο.

Κεντρικός στόχος της Κυβέρνησης, είναι η διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου εκπαιδευτικής πολιτικής, με διακομματική συναίνεση, ώστε βασικές επιλογές να μην ανατρέπονται σε κάθε κυβερνητικό κύκλο. Ζητούμενα είναι η διαρκής ενίσχυση της ποιότητας της διδασκαλίας, η αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, ο ψηφιακός και υλικοτεχνικός εκσυγχρονισμός σχολικών μονάδων, η ουσιαστική στήριξη και ενδυνάμωση των μαθητών.

Τα ελληνικά Πανεπιστήμια είχαν καταγεγραμμένους χιλιάδες φοιτητές που στην πράξη δεν συμμετείχαν στη φοιτητική ζωή. Αυτό δημιουργούσε προβλήματα στον σωστό σχεδιασμό, αύξανε τη γραφειοκρατία, δυσκόλευε τη λειτουργία των Ιδρυμάτων, καθυστερούσε και την ομαλή ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας

Θα τεθούν όλα τα θέματα και βεβαίως η είσοδος στο Πανεπιστήμιο. Στη διαδρομή αυτή, μείζονα προτεραιότητα είναι η μετεξέλιξη του Λυκείου σε έναν αυτόνομο μορφωτικό κύκλο, με έμφαση στη γνώση, στις δεξιότητες, στην κριτική σκέψη, στον επαγγελματικό προσανατολισμό, ώστε να πάψει να λειτουργεί αποκλειστικά ως μηχανισμός εξεταστικής προετοιμασίας. Στο πλαίσιο αυτού του εθνικού διαλόγου βεβαίως θα τεθεί και ο τρόπος εισαγωγής στα πανεπιστήμια.

Πιστεύουμε πως η αναβάθμιση του σχολείου συνδέεται άμεσα με τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών μετάβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με άξονες την αξιοπιστία της αξιολόγησης, τη διαφάνεια και την αντικειμενικότητα, καθώς και τη θεσμική διασύνδεση των πανεπιστημίων με την οικονομία, την έρευνα και την αγορά εργασίας. Για την Κυβέρνηση μας, ένα εκπαιδευτικό σύστημα πιο δίκαιο, λιγότερο αγχωτικό και περισσότερο αποτελεσματικό, που διευρύνει τις ευκαιρίες για όλους τους μαθητές, μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες και ενισχύει το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας, αποτελεί εθνική επένδυση.

–Σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο η κυβέρνηση έδωσε «οριστικό τέλος και στην ελληνική ιδιαιτερότητα του “αιώνιου φοιτητή”» καθώς έγιναν «308.605 διαγραφές ολοκληρώθηκαν στις 31.12.25». Θα ήθελα να σας ρωτήσω ποιο ακριβώς πρόβλημα επιλύθηκε με τη διαγραφή των αιωνίων φοιτητών. Σας ρωτώ γιατί αυτό μου θυμίζει τους εκλογικούς καταλόγους, που παραμένουν εγγεγραμμένοι πολλοί ψηφοφόροι που δεν είναι καν στη ζωή αλλά δεν επηρεάζουν το εκλογικό αποτέλεσμα.

Το θέμα των λεγόμενων «αιώνιων φοιτητών» δεν είναι απλώς ζήτημα αριθμών ή εικόνας. Η ιδιότητα του φοιτητή επηρεάζει στην πραγματικότητα, τη λειτουργία των Πανεπιστημίων: ως προς τον προγραμματισμό των σπουδών, τη χρηματοδότηση, τις ανάγκες σε προσωπικό αλλά και τη συνολική ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται στους ενεργούς φοιτητές.

Για πολλά χρόνια, τα ελληνικά Πανεπιστήμια είχαν καταγεγραμμένους χιλιάδες φοιτητές που στην πράξη δεν παρακολουθούσαν, δεν εξετάζονταν και δεν συμμετείχαν στη φοιτητική ζωή. Αυτό δημιουργούσε προβλήματα στον σωστό σχεδιασμό, αύξανε τη γραφειοκρατία και δυσκόλευε τη λειτουργία των Ιδρυμάτων, ενώ καθυστερούσε και την ομαλή ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας.

Με το νέο πλαίσιο, μπαίνει τάξη σε αυτή την κατάσταση. Δεν πρόκειται για τιμωρία κανενός, αλλά για έναν πιο δίκαιο και λειτουργικό τρόπο οργάνωσης των σπουδών, που σέβεται τους συνεπείς φοιτητές και δίνει ξεκάθαρες επιλογές σε όλους. Το σύστημα προβλέπει μεταβατικές ρυθμίσεις και εξαιρέσεις για όσους εργάζονται, αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας ή έχουν σοβαρές οικογενειακές υποχρεώσεις.

Τα Πανεπιστήμια έχουν ελευθερία να αποφασίζουν, αλλά έχουν και ευθύνη να εξηγούν πώς λειτουργούν και πώς αξιοποιούν τους πόρους τους

Ήδη, περίπου 35.000 φοιτητές αξιοποίησαν τη δυνατότητα να συνεχίσουν και να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, ενώ διαγράφηκαν 308.605 φοιτητές που ήταν ανενεργοί για δεκαετίες. Το παλιό καθεστώς δεν ωφελούσε ούτε τα πανεπιστήμια, ούτε τους ενεργούς φοιτητές, ούτε τους ίδιους τους νέους που έμεναν εγκλωβισμένοι χωρίς προοπτική.

Σε κανένα σύγχρονο ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο η φοιτητική ιδιότητα δεν διαρκεί για πάντα. Στόχος της Κυβέρνησης, είναι πτυχία με αξία και κύρος, που αντιστοιχούν σε πραγματική προσπάθεια και γνώση. Ένα δημόσιο πανεπιστήμιο σύγχρονο, ανοιχτό και υποστηρικτικό, που βοηθά τον φοιτητή να προχωρήσει και να χτίσει το μέλλον του — όχι να μένει στάσιμος επ’ αόριστον. Δεν κλείνουμε πόρτες. Ανοίγουμε δρόμους για σπουδές με προοπτική και αξιοπιστία.

–Πότε θα παραχωρηθεί πλήρως το αυτοδιοίκητο στα Πανεπιστήμια; Αυτό δεν θα ήταν ουσιαστική και πραγματική μεταρρύθμιση;

Το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων δεν μπορεί σήμερα να χρησιμοποιείται ως ένα κλισέ ή ένα παλιό σύνθημα. Είναι κατά βάση ευθύνη. Τα ελληνικά Πανεπιστήμια είναι αυτοδιοικούμενα, όπως προβλέπει το Σύνταγμα. Αυτό που αλλάζει σήμερα είναι ότι η αυτονομία τους συνοδεύεται και από λογοδοσία, διαφάνεια και σωστό σχεδιασμό.

Δηλαδή, τα Πανεπιστήμια έχουν ελευθερία να αποφασίζουν, αλλά έχουν και ευθύνη να εξηγούν πώς λειτουργούν και πώς αξιοποιούν τους πόρους τους. Δεν μπορεί να υπάρχει πραγματική αυτονομία χωρίς κανόνες και σεβασμό προς τους φοιτητές, τις οικογένειες  και το σύνολο της κοινωνίας που τα στηρίζει.

Εργαζόμαστε συστηματικά, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε οι λύσεις που θα δοθούν (για τα επαγγελματικά δικαιώματα) να είναι ξεκάθαρες, δίκαιες και να εφαρμόζονται στην πράξη

Με τις παρεμβάσεις μας, τα Πανεπιστήμια έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να διαμορφώνουν τα προγράμματα σπουδών τους, να αναπτύσσουν συνεργασίες με άλλα ιδρύματα και φορείς, να ενισχύουν τη διεθνή τους παρουσία και να διαχειρίζονται καλύτερα τα οικονομικά τους. Ταυτόχρονα, εφαρμόζουμε αξιολόγηση, στοχευμένη χρηματοδότηση και συμφωνίες στόχων, ώστε να βελτιώνεται η φοιτητική μέριμνα, οι υποδομές και η ποιότητα των σπουδών.

Αυτό είναι για εμάς η πεμπτουσία του αυτοδιοίκητου αλλά και μια σημαντική μεταρρύθμιση: ένα Πανεπιστήμιο ελεύθερο να εξελίσσεται και να καινοτομεί, αλλά και υπεύθυνο, με κανόνες που διασφαλίζουν την ποιότητα, την ασφάλεια και το δημόσιο συμφέρον.

–Κυρία υπουργέ, σύμφωνα με τον αρμόδιο υφυπουργό Ν. Παπαϊωάννου, έχει ολοκληρωθεί προσχέδιο ρυθμιστικού κειμένου για τα επαγγελματικά δικαιώματα 14 ειδικοτήτων πτυχιούχων ΤΕΙ. Τι είναι αυτό που… εμπόδισε την κυβέρνηση και τους προκατόχους σας εδώ και περίπου 7 χρόνια να επιλύσουν αυτό το ζήτημα που μεταξύ άλλων προκάλεσε και  πρόστιμα εκατομμυρίων ευρώ που πλήρωσαν οι φορολογούμενοι πολίτες;

Το θέμα των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων Μηχανικών ΤΕΙ είναι ένα παλιό πρόβλημα που ταλαιπώρησε χιλιάδες πτυχιούχους και εξέθεσε τη χώρα μας και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Δεν πρόκειται για μια απλή εκκρεμότητα που ξεχάστηκε, αλλά για ένα ζήτημα που για πολλά χρόνια δεν αντιμετωπίστηκε οργανωμένα και με σχέδιο.

Οι αλλαγές στην ανώτατη εκπαίδευση, όπως η κατάργηση των ΤΕΙ και η ένταξή τους στα Πανεπιστήμια, δημιούργησαν ασάφειες και μπερδεμένους κανόνες. Παράλληλα, υπήρξαν διαφωνίες μεταξύ των φορέων των μηχανικών, δικαστικές εκκρεμότητες και έλλειψη ουσιαστικού διαλόγου.

Η κοινωνία νομίζω ότι απέκτησε και διατηρεί ισχυρά αντισώματα στον λαϊκισμό, παλιάς και νέας κοπής

Όλα αυτά έκαναν το πρόβλημα πιο δύσκολο να λυθεί. Σήμερα, η Κυβέρνηση επέλεξε να μην το αφήσει άλλο σε εκκρεμότητα. Εργαζόμαστε συστηματικά, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε οι λύσεις που θα δοθούν να είναι ξεκάθαρες, δίκαιες και να εφαρμόζονται στην πράξη.

Στόχος μας δεν είναι απλώς να κλείσουμε ένα θέμα, αλλά να διορθώσουμε μια αδικία που κρατά χρόνια, να δώσουμε σαφείς απαντήσεις στους πτυχιούχους και να προστατεύσουμε τη χώρα από νέα πρόστιμα που τελικά επιβαρύνουν τους πολίτες.

–Να πάμε και στα πολιτικά θέματα. Τα υπό ίδρυση κόμματα της κυρίας Καρυστιανού και του κυρίου Τσίπρα, πόσο θα αλλάζουν τον χάρτη του συστήματος των κομμάτων; Πιστεύετε ότι μπορεί να επηρεάσουν το πολιτικό σκηνικό;

Η Ελληνική Δημοκρατία είναι «ζωντανή» και δυναμική και κάθε νέο κόμμα αξιολογείται και τελικά κρίνεται από τους πολίτες στην κάλπη. Προς το παρόν υπάρχουν διακηρυγμένες προθέσεις περισσότερο ή λιγότερο ασαφείς. Θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε τις συνοδές πολιτικές προτάσεις, τα πρόσωπα, τα σχέδια διακυβέρνησης.

Αυτό που βλέπουμε ωστόσο και στις δημοσκοπήσεις, είναι ότι οι πολίτες αξιολογούν την καθημερινότητά τους και έχουν υψηλές απαιτήσεις. Δεν ανταποκρίνονται με ενθουσιασμό στις διακηρύξεις αγαθών προθέσεων, στην τοξικότητα, στο μηδενισμό. Και θα έλεγα είναι μάλλον ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε πολιτικούς Μεσσίες ή «θαυματοποιούς».

Οι πολίτες θα αποφασίσουν τι θα γίνει το 2027, αν θέλουν αυτοδύναμη Κυβέρνηση ή κυβερνήσεις συνεργασίας

Η κοινωνία νομίζω ότι απέκτησε και διατηρεί ισχυρά αντισώματα στον λαϊκισμό, παλιάς και νέας κοπής. Και αντιλαμβάνεται ότι όπως ακριβώς στη ζωή μετράει η αξιοπιστία, η συνέπεια λόγων και πράξεων, η υπευθυνότητα.

Εμείς, ως Κυβέρνηση επιλέγουμε να κινούμαστε στον πολιτικό «μονόδρομο» της σταθερότητας, των κοστολογημένων μεταρρυθμίσεων και των μετρήσιμων αποτελεσμάτων. Από την παιδεία και την οικονομία, έως την υγεία και την κοινωνική δικαιοσύνη, η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας ήδη αποδίδει και κρίνεται καθημερινά στην πράξη από τους πολίτες. Αυτό πιστεύω ότι θα είναι το ισχυρό μας πλεονέκτημα στις επόμενες εκλογές.

–Η Ν.Δ με ποιον μπορεί να συνεργαστεί – εφόσον χρειαστεί  – για τον σχηματισμό κυβέρνησης;

Θα επαναλάβω απλώς αυτό που με συνέπεια δηλώνει και ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης: Οι πολίτες θα αποφασίσουν τι θα γίνει το 2027, αν θέλουν αυτοδύναμη Κυβέρνηση ή κυβερνήσεις συνεργασίας. Η ΝΔ πιστεύει σε αυτοδύναμες Κυβερνήσεις και σταθερές θητείες, γιατί μόνο έτσι μπορεί να εφαρμοστεί με συνέπεια ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων προς όφελος της κοινωνίας.

Δεν μπορεί να δοθεί (στους αγρότες) τίποτα έξω από το πλαίσιο των δημοσιονομικών αντοχών και κυρίως έξω από το πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας

Πιστεύουμε όμως και κάτι ακόμη: ότι η συζήτηση αυτή δεν προσφέρει ούτε στη χώρα ούτε στους πολίτες. Ως Κυβέρνηση έχουμε υποχρέωση να τρέξουμε ακόμη πιο γρήγορα σε μία σειρά από ζητήματα που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και να συνεχίσουμε να υπηρετούμε το εθνικό συμφέρον και τις ανάγκες όλων. Με καθαρές επιλογές και πολιτική ειλικρίνεια.

Όταν έρθει η ώρα των εκλογών, θα κάνουμε τον απολογισμό του έργου μας, θα παραθέσουμε το νέο πρόγραμμά μας και προφανώς θα ζητήσουμε νέα ισχυρή εντολή διακυβέρνησης, ώστε να προχωρήσουμε μπροστά με σταθερότητα και ευθύνη.

–Το αγροτικό παραμένει σε εκκρεμότητα. Η πλειονότητα των αγροτών δεν έμεινε ικανοποιημένη, από τις αποφάσεις της κυβέρνησης. Τι μπορεί να γίνει μετά από αυτή την εξέλιξη;

Τελικά, βλέπετε ότι οι αγρότες ανταποκρίθηκαν έστω και με καθυστέρηση και μετά από πολλές παλινωδίες και ταλαιπωρία των πολιτών στην πρόσκληση του Πρωθυπουργού για θεσμικό διάλογο και την ειλικρινή διάθεση μας, να βρεθούν λύσεις στα υπαρκτά ζητήματα του πρωτογενούς τομέα. Είμαστε ειλικρινείς από την πρώτη στιγμή. Θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε με σχέδιο, επιμονή και συνεργασία, ώστε να δοθούν λύσεις βιώσιμες και δίκαιες για τους αγρότες και για τη χώρα. Όμως, δεν μπορεί να δοθεί τίποτα έξω από το πλαίσιο των δημοσιονομικών αντοχών και κυρίως έξω από το πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

“Έχουμε επανειλημμένα, με ανακοινώσεις μας, επισημάνει την απελπιστική αποτυχία της κυβέρνησης να στελεχώσει πλήρως τα σχολεία καλύπτοντας τις κενές θέσεις εκπαιδευτικών. Δυστυχώς, φαίνεται ότι η κυβέρνηση είτε δεν θέλει είτε δεν μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα που η ίδια, λόγω ολιγωρίας δημιούργησε και για το οποίο φέρει ακέραια και αποκλειστικά την ευθύνη. Δεν εξηγείται αλλιώς γιατί κενά παραμένουν και μετά την ολοκλήρωση της τρίτης φάσης πρόσληψης αναπληρωτών. Έχουμε λοιπόν τάξεις χωρίς εκπαιδευτικούς, ολοήμερα σχολεία που είτε υπολειτουργούν είτε δεν λειτουργούν καθόλου, ειδικότητες ανύπαρκτες, τμήματα ένταξης που υπάρχουν μόνο σε εξαγγελίες, αφού δεν στελεχώθηκαν ακόμη με το απαιτούμενο εκπαιδευτικό προσωπικό, και σοβαρότατες ελλείψεις σε προσωπικό παράλληλης στήριξης των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες ή/και εκπαιδευτικές ανάγκες.

Θα εξηγήσει η κυρία Υπουργός Παιδείας σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς γιατί το περιβόητο «επιτελικό κράτος» αποδείχθηκε ανίκανο να προγραμματίσει και να υλοποιήσει εγκαίρως ενέργειες απολύτως απαραίτητες για την ομαλή λειτουργία της εκπαίδευσης; Περαιτέρω, μπορεί να διαβεβαιώσει ότι θα κάνει ό,τι απαιτείται προκειμένου το πρόβλημα να μην καταστεί ενδημικό ή θα επιμείνει στην κυνική θέση «κενά πάντα θα υπάρχουν»;

Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει ήδη καταθέσει ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες προτάσεις για την οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος των κενών στα σχολεία. Για το καλό της εκπαίδευσης, καλούμε το Υπουργείο Παιδείας να αναγνωρίσει την αδυναμία του να σχεδιάσει «επιτελικά», να εγκαταλείψει τους ερασιτεχνισμούς και να υιοθετήσει τις προτάσεις μας για την κάλυψη των εκπαιδευτικών κενών”.

Η νέα σχολική χρονιά στην ακριτική Γαύδο άρχισε με ιδιαίτερη συγκίνηση. Σύμφωνα με τη Νέα Κρήτη φέτος φοιτά μόνο ένα κορίτσι που θα παρακολουθεί μαθήματα στο δημοτικό σχολείο του νησιού. 

Η δήμαρχος Γαύδου, Λίλιαν Στεφανάκη, τόνισε πως η δημοτική αρχή καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε το μοναδικό παιδί, αλλά και η εκπαιδευτικός που υπηρετεί στο νησί, να έχουν όλα τα απαραίτητα εφόδια και στήριξη. «Η παιδεία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της κοινωνίας μας και το πολυτιμότερο εφόδιο για το μέλλον των παιδιών μας», υπογράμμισε, στέλνοντας ευχές για μια δημιουργική χρονιά σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς.

Παρά τον μικρό αριθμό μαθητών και τις δυσκολίες της καθημερινότητας το σχολείο παραμένει «ζωντανό» εδώ και δεκαετίες, επιβεβαιώνοντας την αγάπη των Γαυδιωτών για τον τόπο τους.

Όπως αναφέρεται από το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την προσθήκη των 10.000 νεοδιοριζόμενων, προερχόμενων από τους πίνακες των αναπληρωτών, ο συνολικός αριθμός των νηπιαγωγών, δασκάλων, καθηγητών και Ειδικού Εκπαιδευτικού και βοηθητικού προσωπικού, οι οποίοι έχουν καλύψει οργανικά κενά από το 2020 έως και φέτος, ανέρχεται σε 48.653, καθώς η διαρκής ενίσχυση του δημόσιου σχολείου με μόνιμο προσωπικό, αποτελεί κεντρική κυβερνητική πολιτική, υπηρετεί τη δέσμευση για αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και διασφαλίζει τη στελέχωση των σχολείων από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.

«Με τους 10.000 νέους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών όλων των ειδικοτήτων, κάνουμε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα για τη στήριξη του δημόσιου σχολείου και των παιδιών μας», δήλωσε η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.

«Κυρίως, όμως, δημιουργούμε έναν σταθερό πυρήνα εκπαιδευτικών, που θα προσφέρουν με συνέπεια και αφοσίωση σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, από την πρώτη σχολική ημέρα. Επενδύουμε, ιδιαίτερα στην ειδική αγωγή, ενισχύουμε την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καλύπτοντας ουσιαστικά κενά και δίνοντας προτεραιότητα στις πραγματικές ανάγκες των σχολείων μας. Η μόνιμη παρουσία στις τάξεις, εκείνων που αποτελούν τον βασικό “αιμοδότη” της εκπαίδευσης, δεν είναι απλώς αριθμοί, είναι η εγγύηση ότι κάθε παιδί, σε κάθε σχολείο της χώρας, θα έχει πρόσβαση σε ποιοτική μόρφωση».

«Η αναβάθμιση του δημόσιου σχολείου ξεκινά από τους ανθρώπους του. Σ’ αυτούς ακριβώς αποδεικνύουμε τη στήριξη και την εμπιστοσύνη μας», κατέληξε η υπουργός Παιδείας.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανέφερε: «Πέρυσι, από τη θέση του υπουργού Παιδείας, πραγματοποιήσαμε 10.000 μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών. Φέτος, από το υπουργείο Οικονομικών, μαζί με τη Σοφία Ζαχαράκη και τον Θοδωρή Λιβάνιο, επαναλαμβάνουμε για δεύτερη χρονιά αυτό το ιστορικό βήμα, έχοντας εξασφαλίσει εγκαίρως τα απαραίτητα κονδύλια για να γίνει πράξη. Είναι η πρώτη φορά που η χώρα προχωρά σε τόσο μεγάλο αριθμό διορισμών για δύο συνεχόμενα έτη. Εξασφαλίζουμε ότι τα σχολεία ξεκινούν τη χρονιά με σταθερό εκπαιδευτικό προσωπικό, μειώνουμε δραστικά τον αριθμό αναπληρωτών και αναβαθμίζουμε την ποιότητα της διδασκαλίας. Η παιδεία είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζουμε την κοινωνία και την οικονομία. Είναι η πιο αποδοτική επένδυση για το μέλλον της χώρας».

Και ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, τόνισε: «Η στήριξη της δημόσιας Παιδείας αποτελεί για την κυβέρνηση αυτονόητη και βασική προτεραιότητα. Οι 10.000 διορισμοί νηπιαγωγών, δασκάλων και καθηγητών, ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς, έρχεται ως συνέχεια των περίπου 38.000 διορισμών μόνιμου προσωπικού από το 2019 και μετά, αλλά και ως συνέπεια των δεσμεύσεών μας για καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, δημιουργώντας παράλληλα σύγχρονες σχολικές υποδομές σε όλους τους δήμους της χώρας».

Η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων

Οι αιτήσεις-δηλώσεις περιοχών προτίμησης υποβάλλονται στο διάστημα από 13 έως 18 Αυγούστου ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Προσωπικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΟΠΣΥΔ) (https://opsyd.sch.gr).

Α. Οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης κλάδων/ειδικοτήτων ΠΕ01, ΠΕ02,ΠΕ03, ΠΕ04.01, ΠΕ04.02, ΠΕ04.04, ΠΕ04.05, ΠΕ06, ΠΕ11, ΠΕ60/61, ΠΕ70/71, ΠΕ78, ΠΕ79.01, ΠΕ80, ΠΕ82, ΠΕ83, ΠΕ84, ΠΕ85, ΠΕ86, ΠΕ87.02, ΠΕ87.03, ΠΕ87.06, ΠΕ87.09, ΠΕ88.01, ΠΕ88.02, ΠΕ88.04, ΠΕ88.05, ΠΕ89.01, ΠΕ89.02, ΠΕ91.01, ΤΕ01.13 και ΤΕ16, που είναι εγγεγραμμένοι στους τελικούς αξιολογικούς πίνακες Β’ των Προκηρύξεων 3ΕΑ/2022 και 4ΕΑ/2022 του ΑΣΕΠ (οι οποίοι δημοσιεύθηκαν στα ΦΕΚ Γ’1618/2023 και Γ’1845/2023 αντίστοιχα, όπως ισχύουν).

Β. Οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί Γενικής Εκπαίδευσης κλάδων/ειδικοτήτων ΠΕ01, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04.01, ΠΕ04.02, ΠΕ04.04, ΠΕ04.05, ΠΕ05, ΠΕ06, ΠΕ07, ΠΕ08, ΠΕ11, ΠΕ33, ΠΕ60, ΠΕ70, ΠΕ78, ΠΕ79.01, ΠΕ80, ΠΕ81, ΠΕ82, ΠΕ83, ΠΕ84, ΠΕ85, ΠΕ86, ΠΕ87.01, ΠΕ87.02, ΠΕ87.03, ΠΕ87.04, ΠΕ87.05, ΠΕ87.06, ΠΕ87.08, ΠΕ87.09, ΠΕ87.10, ΠΕ88.01, ΠΕ88.02, ΠΕ88.03, ΠΕ88.04, ΠΕ88.05, ΠΕ89.01, ΠΕ89.02, ΠΕ90, ΠΕ91.01, ΠΕ91.02, ΤΕ01.04, ΤΕ01.06, ΤΕ01.19, ΤΕ02.02 και ΤΕ16, που είναι εγγεγραμμένοι στους τελικούς αξιολογικούς πίνακες κατάταξης Α’ των Προκηρύξεων 1ΓΕ/2023, 2ΓΕ/2023 και 1ΓΤ/2024 του ΑΣΕΠ, (οι οποίοι δημοσιεύθηκαν στα ΦΕΚ Γ’ 1851/2024, διορθ. σφάλματος Γ’ 2024/2024, Γ’ 2415/2024, Γ’2416 και Γ’ 2362/2025 αντίστοιχα, όπως ισχύουν).

Αναφέρεται αναλυτικά σε θέματα τα οποία το υπουργείο επανεξετάζει και μελετά, μεταξύ αυτών και την ελάχιστη βάση εισαγωγής στα Πανεπιστήμια.

Η κ. Ζαχαράκη μιλά επίσης για τον ρόλο των Πανεπιστημίων, την προσπάθεια δημιουργίας σύγχρονων και ελκυστικών βιβλίων, που θα ενισχύουν τη μάθηση και όχι τη μηχανική απομνημόνευση, αλλά και την εξάλειψη των κενών θέσεων των εκπαιδευτικών σε όλες τις σχολικές βαθμίδες.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κυρία υπουργέ, ανακοινώνοντας το εθνικό απολυτήριο δηλώσατε ότι η εφαρμογή του δεν είναι απλά μία μεταρρύθμιση. Είναι στρατηγική επιλογή με ορίζοντα και συνέχεια. Ποιος είναι ο στόχος της εφαρμογής του;

Πράγματι, η εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου αποτελεί μια στρατηγική επιλογή που στοχεύει στον πυρήνα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, και δεν είναι άλλη από την αναβάθμιση του ρόλου του Λυκείου και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης της μαθητικής κοινότητας προς το σχολείο. Θέλουμε τα παιδιά μας να αγαπήσουν ακόμη περισσότερο το σχολείο και να μην βλέπουν την μορφωτική διαδικασία ως μία εξεταστική διεκπεραίωση για την επόμενη μέρα, αλλά ως το «σκαλοπάτι» για την επιτυχία.

Στόχος μας είναι το Εθνικό Απολυτήριο να αποτελέσει ένα αξιόπιστο, αντικειμενικό και αδιάβλητο πιστοποιητικό γνώσεων και δεξιοτήτων, το οποίο θα αποτυπώνει την πραγματική προσπάθεια και πρόοδο του μαθητή καθ’ όλη τη διάρκεια των τριών τάξεων του Λυκείου και που δεν θα προσθέτει επιπλέον «βάρη» στα παιδιά.

Το νέο σύστημα εισαγωγής που σχεδιάζουμε, στοχεύει σε μια πιο δίκαιη, αξιοκρατική και ευέλικτη πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Αντιθέτως, θα διαπνέεται από δικαιοσύνη και αξιοκρατία, και θα αποσυνδέει σε μεγάλο βαθμό μία ψυχοφθόρο τρίωρη εξέταση, από το μέλλον ενός νέου ανθρώπου. Δίνουμε επιπλέον ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση και διαρκή αναβάθμιση της Τράπεζας Θεμάτων, καθώς στο νέο Σύστημα με το Εθνικό Απολυτήριο, η Τράπεζα Θεμάτων θα αποτελεί ένα βασικό εργαλείο, ίσως από τα βασικότερα, προς όφελος τελικά των μαθητών. 

Επιδιώκουμε, δηλαδή, ένα σύστημα όπου οι μαθητές δεν θα βλέπουν το Λύκειο ως προθάλαμο των Πανελλαδικών, αλλά ως μια δημιουργική εκπαιδευτική εμπειρία που διαμορφώνει προσωπικότητες, όχι απλώς βαθμούς.

–Σ’ ό,τι αφορά το νέο σύστημα εισαγωγής τι ακριβώς σχεδιάζετε;

Το νέο σύστημα εισαγωγής που σχεδιάζουμε, στοχεύει σε μια πιο δίκαιη, αξιοκρατική και ευέλικτη πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με βασικό γνώμονα το συμφέρον των μαθητών, την ποιότητα των σπουδών, τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, αλλά και της αγοράς εργασίας.

Ήδη εργαζόμαστε πάνω σε έναν κεντρικό σχεδιασμό για την ενίσχυση της αξιοπιστίας των εξετάσεων, μέσα από ένα σύστημα πιο σταθερό και απλό, με σαφείς κανόνες, που θα μειώνει την αβεβαιότητα για τους μαθητές και τις οικογένειες.

Εξετάζουμε εκ νέου το θέμα της ελάχιστης βάσης εισαγωγής, με αναγκαίες βελτιώσεις

Βασική παράμετρος αυτού του συστήματος είναι αυτό που πιστεύω πολύ και αφορά το δόγμα των περισσότερων επιλογών για τους υποψηφίους, μέσω της δυνατότητας πρόσβασης σε περισσότερα πανεπιστημιακά τμήματα, χωρίς υπερβολικούς περιορισμούς, αλλά με βασικά ακαδημαϊκά κριτήρια.

Επιπλέον, εξετάζουμε εκ νέου το θέμα της ελάχιστης βάσης εισαγωγής, με αναγκαίες βελτιώσεις, ενώ εξαιρετικής σημασίας, είναι η αναβάθμιση του θεσμού του επαγγελματικού προσανατολισμού για τα παιδιά, ώστε πριν την τελική επιλογή σπουδών και με την ορθή καθοδήγηση, να επιλέγουν τις σχολές τους με γνώμονα την γνώση και τις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας.

Βασική επιδίωξή μία ισορροπία στις επιλογές και τις αποφάσεις από τα Πανεπιστήμια και την διατήρηση κεντρικού ελέγχου σε κρίσιμες παραμέτρους από την Πολιτεία

Όπως γίνεται αντιληπτό, επενδύουμε πολλά στην ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδρομής και όχι απλώς στην «είσοδο» στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Όλα αυτά, θα τεθούν ασφαλώς σε δημόσια διαβούλευση με τους εκπαιδευτικούς φορείς, τους μαθητές και την πανεπιστημιακή κοινότητα, προκειμένου οι τελικές αποφάσεις να είναι πλήρως αξιόπιστες και επωφελείς για όλους.

–Γιατί να μην αποφασίζουν τα ίδια τα Πανεπιστήμια για τον τρόπο εισαγωγής τα Ανώτατα Ιδρύματα καθώς και για τον αριθμό των φοιτητών που θα δέχονται;

Η κυβέρνηση θέτει τα δημόσια Πανεπιστήμια στο κέντρο της εθνικής της στρατηγικής για ανάπτυξη, διεθνοποίηση, και διασύνδεση με την αγορά εργασίας, με ξεκάθαρους κανόνες και ευθύνες, προκειμένου να διατηρηθούν ψηλά σε ποιότητα, ανταγωνιστικότητα και κοινωνική συνοχή.

Πρέπει να γίνει κατανοητό, ότι βασική επιδίωξή μας είναι να υπάρξει μία ισορροπία ανάμεσα στις επιλογές και τις αποφάσεις από τα ίδια τα Πανεπιστήμια και την διατήρηση του κεντρικού ελέγχου σε κρίσιμες παραμέτρους από την Πολιτεία.

Στόχος είναι η δημιουργία πιο κατανοητών, σύγχρονων και ελκυστικών βιβλίων, που θα ενισχύουν τη μάθηση και όχι τη μηχανική απομνημόνευση

Γι’ αυτό και η κουλτούρα που έχουμε καλλιεργήσει όλους αυτούς τους μήνες με τις Πρυτανικές Αρχές, διαπνέεται από συνεργασία και συναντίληψη σε πολλά σημαντικά ζητήματα.

Η πολιτική που εμείς προκρίνουμε, προϋποθέτει ένα κεντρικό, διαφανές πλαίσιο με ξεκάθαρους κανόνες για όλους, όπου αφενός θα υπάρχει η αυτονομία των πανεπιστημίων, όσον αφορά συγκεκριμένες επιλογές εισαγωγής και λειτουργικά ζητήματα, και αφετέρου το Υπουργείο Παιδείας, θα είναι ο βασικός εγγυητής ενός ποιοτικού πανεπιστημιακού περιβάλλοντος, μέσω ελέγχου ενεργών φοιτητών, εμπέδωσης του κλίματος ασφάλειας και μίας σειράς άλλων θεσμικών παρεμβάσεων.

–Υπάρχει ένα πρόβλημα που αφορά στα σχολικά βιβλία. Πολλά από αυτά είναι κακογραμμένα με αποτέλεσμα τα παιδιά να δυσκολεύονται να τα κατανοήσουν. Θα ήθελα να σας ρωτήσω ποιος ελέγχει τα βιβλία πριν καταλήξουν στα χέρια των μαθητών; Μήπως πρέπει να γίνει επαναξιολόγησή τους;

Η ποιότητα και η αξιοπιστία των σχολικών βιβλίων, αποτελεί σταθερή προτεραιότητα του Υπουργείου Παιδείας. Τα σχολικά βιβλία που χρησιμοποιούνται στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ελέγχονται και εγκρίνονται από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).

Έναν θεσμοθετημένο ανεξάρτητο φορέα επιστημονικής και παιδαγωγικής υποστήριξης της εκπαιδευτικής πολιτικής. Οι συγγραφικές ομάδες συγκροτούνται μετά από ανοικτές προσκλήσεις και οι προτάσεις τους αξιολογούνται με βάση αυστηρά κριτήρια επιστημονικής εγκυρότητας, παιδαγωγικής καταλληλότητας και ευθυγράμμισης με τα ισχύοντα προγράμματα σπουδών. 

Η ύπαρξη δεκάδων χιλιάδων ανενεργών φοιτητών στρεβλώνει την πραγματική εικόνα του φοιτητικού πληθυσμού

Ήδη, σε συνεργασία με το ΙΕΠ, έχουμε ξεκινήσει μια μεγάλη και συστηματική προσπάθεια αναθεώρησης των Προγραμμάτων Σπουδών και ανανέωσης του εκπαιδευτικού υλικού, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στόχος είναι η δημιουργία πιο κατανοητών, σύγχρονων και ελκυστικών βιβλίων, που θα ενισχύουν τη μάθηση και όχι τη μηχανική απομνημόνευση.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα του πολλαπλού βιβλίου, ώστε να δίνεται στους εκπαιδευτικούς περισσότερη ελευθερία επιλογής παιδαγωγικών εργαλείων, ενώ προχωρούμε και στη ψηφιοποίηση του εκπαιδευτικού υλικού, ώστε να υποστηρίζεται η διαφοροποιημένη και εξατομικευμένη μάθηση.

–Πρόσφατα ανακοινώσατε κάποια «μέτρα» για τους λεγόμενους «αιώνιους» φοιτητές. Αυτό για ποιον λόγο συμβαίνει; Και γιατί δεν αφήνετε τα ίδια τα Πανεπιστήμια να βρουν τη λύση που αυτά θεωρούν καλύτερη, εάν υπάρχει πραγματικά κάποιο πρόβλημα; Ποιους επηρεάζουν οι εγγεγραμμένοι για πολλά χρόνια φοιτητές στα Πανεπιστήμια;

Επαναλαμβάνω, ότι τηρούμε την ισορροπία που επιτάσσουν οι κανόνες, ανάμεσα στην Πολιτεία και τα ΑΕΙ, για μία σειρά από κρίσιμα θέματα. Με στόχο την θεσμική αξιοπιστία των ιδρυμάτων μας, προχωρούμε σε μία κρίσιμη νομοθετική πρωτοβουλία.

Η αντιμετώπιση του φαινομένου των φοιτητών που παραμένουν για πολλά χρόνια εγγεγραμμένοι στα Πανεπιστήμια χωρίς να συμμετέχουν ουσιαστικά στις σπουδές τους δεν είναι μια τιμωρητική πολιτική, αλλά μια αναγκαία θεσμική παρέμβαση που ενισχύει τη σοβαρότητα και τη λειτουργικότητα του δημόσιου πανεπιστημίου. Μέσω αυτής της απόφασης, που τις επόμενες μέρες θα είναι νόμος του κράτους, ενισχύουμε την θεσμική ευθύνη και την λογοδοσία: Ένα δημόσιο πανεπιστήμιο οφείλει να λειτουργεί με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.

Για τη νέα σχολική χρονιά στοχεύουμε στην έγκαιρη πρόσληψη αναπληρωτών, αλλά και σε νέους μόνιμους διορισμούς

Η ύπαρξη δεκάδων χιλιάδων ανενεργών φοιτητών στρεβλώνει την πραγματική εικόνα του φοιτητικού πληθυσμού, επηρεάζει στατιστικά δεδομένα, χρηματοδοτικούς μηχανισμούς και διεθνείς αξιολογήσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι σε κανένα προηγμένο διεθνές πανεπιστημιακό σύστημα, δεν υφίσταται η έννοια της απεριόριστης φοίτησης.

Το δημόσιο πανεπιστήμιο οφείλει να εστιάζει στην ποιότητα και την ουσία των σπουδών, ενώ τα νέα μέτρα προβλέπουν μεταβατικές διατάξεις, ευελιξία για ειδικές κατηγορίες (εργαζόμενους, φοιτητές με προβλήματα υγείας, μητέρες κ.λπ.), και θεσπίζουν πλαίσιο που δεν αιφνιδιάζει, αλλά αντίθετα δίνει σαφές χρονοδιάγραμμα.

Στόχος μας δεν είναι να αποκόψουμε φοιτητές από τη γνώση, αλλά να ενισχύσουμε την υπευθυνότητα που αρμόζει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σε κάθε περίπτωση, είμαστε ανοιχτοί στον διάλογο και αναγνωρίζουμε τις διαφορετικές συνθήκες και προκλήσεις κάθε Ιδρύματος. Η πολιτική μας έχει στόχο να στηρίξει τα ΑΕΙ και να αναβαθμίσει το ελληνικό πτυχίο, ώστε να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες της νέας γενιάς και στις ανάγκες της χώρας.

–Ένα από τα τεράστια προβλήματα της δημόσιας εκπαίδευσης είναι τα κενά που υπάρχουν στα σχολεία. Υπάρχει κάποια πρόβλεψη για να λυθούν ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς;

Έχουμε ζητήσει ήδη την έγκαιρη καταγραφή των εκπαιδευτικών αναγκών και των κενών που υπάρχουν, προκειμένου η νέα σχολική χρονιά να ξεκινήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Δεν περιμένουμε τον Σεπτέμβριο, αλλά δουλεύουμε ήδη με τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, με στόχο να μην υπάρχουν ελλείψεις με το «πρώτο» κουδούνι.

Παράλληλα, στοχεύουμε στην έγκαιρη πρόσληψη αναπληρωτών, αλλά και σε νέους μόνιμους διορισμούς.

Στο τέλος Αυγούστου, θα προστεθούν επιπλέον 10.000 μόνιμοι διορισμοί στις 38.000 προσλήψεις εκπαιδευτικών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια.

Θέλουμε να δώσουμε μία οριστική λύση για τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων των ΤΕΙ. εργαζόμαστε για την επίλυση αυτής της εκκρεμότητας, με τεκμηριωμένο τρόπο

Επίσης, για το 2025 προβλέπονται 45.000 προσλήψεις αναπληρωτών, με προτεραιότητα στις απομακρυσμένες περιοχές και την παράλληλη στήριξη. Πρόθεσή μου είναι να υπάρξουν περισσότεροι διορισμοί Νηπιαγωγών, δημιουργώντας νέες οργανικές θέσεις, αλλά και επιπλέον προσλήψεις Ψυχολόγων και Κοινωνιολόγων στα σχολεία μας.

Με έμφαση λοιπόν στην έγκαιρη στελέχωση με αναπληρωτές, τους 10.000 μόνιμους διορισμούς, την ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, και την λειτουργική ανακατανομή μέσω αποσπάσεων, στοχεύουμε σε σημαντική μείωση των κενών, προς όφελος τελικά των μαθητών και των μαθητριών μας.

–Θα ήθελα να σας ρωτήσω και κάτι τελευταίο για το οποίο μερίδιο ευθύνης φέρει και το υπουργείο του οποίου ηγείστε και αφορά τα επαγγελματικά δικαιώματα αποφοίτων ΤΕΙ. Πολλοί από αυτούς ενώ είχαν γραπτές διαβεβαιώσεις ότι μετά την αποφοίτησή τους θα έχουν επαγγελματικά δικαιώματα (Π.Δ. 95/2013 -ΦΕΚ  Φύλλο 133/5-6-2013). Ωστόσο το κράτος τους εξαπάτησε. Αυτό το θέμα γιατί δεν μπορεί να λυθεί;

Κατανοώ πλήρως την απογοήτευση που εκφράζουν πολλοί απόφοιτοι των πρώην ΤΕΙ αναφορικά με την εκκρεμότητα των επαγγελματικών τους δικαιωμάτων. Πράγματι, η ύπαρξη διατάξεων όπως το Π.Δ. 95/2013 και άλλες συναφείς ρυθμίσεις, δημιούργησαν την εύλογη προσδοκία σε εκείνους, ότι με την ολοκλήρωση των σπουδών τους, θα είχαν πλήρη και σαφώς καθορισμένα επαγγελματικά δικαιώματα.

Το πρόβλημα είναι υπαρκτό, είναι δίκαιο το αίτημα των αποφοίτων, και η ευθύνη —πολιτική και θεσμική— είναι διαχρονική. Δεν αφορά όμως μόνο μία κυβέρνηση, αλλά αβελτηρίες, καθυστερήσεις για πάνω από μία δεκαετία, για ένα ζήτημα αρκετά σύνθετο, καθώς η κατάργηση των ΤΕΙ και η απορρόφησή τους από Πανεπιστήμια δημιούργησε νομικά και θεσμικά κενά, κυρίως ως προς την αντιστοίχιση των πτυχίων και των προγραμμάτων σπουδών, ενώ για πολλά επαγγέλματα – ιδίως τεχνικά – εμπλέκονται επαγγελματικές οργανώσεις και επιμελητήρια, τα οποία κάποιες φορές αντιδρούν στην αναγνώριση ισοδυναμίας με πανεπιστημιακού τύπου πτυχία.

Στο τέλος Αυγούστου, θα προστεθούν επιπλέον 10.000 μόνιμοι διορισμοί στις 38.000 προσλήψεις εκπαιδευτικών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια

Επίσης, απαιτείται στοχευμένη συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, για την έκδοση ή αναθεώρηση των απαραίτητων Προεδρικών Διαταγμάτων ανά ειδικότητα. Στο Υπουργείο Παιδείας εργαζόμαστε για την επίλυση αυτής της εκκρεμότητας, με τεκμηριωμένο τρόπο, με αναγνώριση των σπουδών και των προσόντων των αποφοίτων και με σεβασμό στις ευρωπαϊκές και εθνικές νομοθετικές επιταγές.

Οι αποσπασματικές λύσεις δεν οδηγούν πουθενά. Εδώ θέλουμε να δώσουμε μία οριστική λύση. Το χρωστάμε σε μια γενιά νέων ανθρώπων που επένδυσαν στις σπουδές τους με εμπιστοσύνη στο κράτος και θέλω να πιστεύω ότι σύντομα θα έχουμε καλά νέα.

Όπως λέει χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός, το παρακολουθούν ήδη 49.000 μαθητές και είναι εντελώς δωρεάν. Αφορά, όπως λέει, κάθε μαθητή ο οποίος θέλει να δώσει Πανελλαδικές εξετάσεις και διδάσκεται ύλη για 45 εξεταζόμενα μαθήματα και για τα ειδικά μαθήματα.

ΔΟΕ και ΟΛΜΕ είχαν εξαγγείλει τη σημερινή κινητοποίηση με αίτημα να συναντηθούν με τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, προκειμένου «να δοθούν λύσεις στα οξυμμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα σχολεία και οι εκπαιδευτικοί». Έτσι, πραγματοποίησαν συλλαλητήριο στα Προπύλαια και πορεία προς το Μέγαρο Μαξίμου.

Αναλυτικότερα, οι εκπαιδευτικοί ζητούν: άμεση επαναφορά 13ου και 14ου μισθού, «πραγματικές», όπως αναφέρουν, αυξήσεις μισθών, άμεση παύση των διώξεων και των πειθαρχικών, μέτρα ασφάλειας και υγιεινής στις σχολικές μονάδες.

Σημειώνεται, ότι στην σημερινή κινητοποίηση συμμετείχαν και εκπαιδευτικοί από πόλεις εκτός του λεκανοπεδίου, ενώ τη στήριξη τους είχαν δηλώσει και ενώσεις γονέων και πανεπιστημιακοί.

«Σταθμό» χαρακτήρισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της ΔΟΕ, Σπύρος Μαρίνης, τη σημερινή κινητοποίηση και χαρακτήρισε «απαξιωτική» τη συμπεριφορά της κυβέρνησης «αντί για δεσμεύσεις στα αιτήματα, να απαντήσει με χημικά».

Στο συλλαλητήριο έδωσε το «παρών» και ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, ο οποίος δήλωσε: «Στηρίζουμε τον αγώνα των εκπαιδευτικών και την προσπάθειά τους να μορφώσουν τα παιδιά μας μέσα σε πραγματικά αντίξοες συνθήκες υποχρηματοδότησης και έντασης του αυταρχισμού της κυβέρνησης».

Σε ερώτηση αν πρόκειται για ποινές, απάντησε «προαναγγέλλουμε εργαλεία για να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους οι εκπαιδευτικοί».

Σημερινό ρεπορτάζ της εφημερίδας «Καθημερινή», αναφέρει πως στην πρόταση του υπουργείου Παιδείας περιλαμβάνεται η δυνατότητα «αποβολής» και επιστροφής στο σπίτι του μαθητή που θα υποπέσει σε βαρύ παράπτωμα κατά τη διάρκεια εκδρομής ενώ προτείνεται να ισχύσει το πλαίσιο που υπάρχει για την χρήση κινητών τηλεφώνων στα σχολεία (από αφαίρεση της συσκευής μέχρι πολυήμερη αποβολή).

Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο οι εκπαιδευτικοί να μην φέρουν καμία ευθύνη για την παραβίαση κανόνων από μαθητή ή ομάδα μαθητών μετά τον έλεγχο που θα γίνεται με την επιστροφή των παιδιών στα ξενοδοχεία.

Οι αιώνιοι φοιτητές

Ο υπουργός Παιδείας ρωτήθηκε και για το αν θα λυθεί, όπως έχει προαναγγελθεί, το θέμα των αιώνιων φοιτητών και ήταν κατηγορηματικός. «Θα τηρηθεί ο νόμος για τους αιώνιους φοιτητές, θα γίνει το αυτονόητο και χωρίς συζήτηση από τη δική μας την πλευρά».

«Ήρθε η ώρα να λυθεί το θέμα με τους αιώνους φοιτητές, σε άλλες χώρες έχει ήδη λυθεί με τα δίδακτρα, εμείς έχουμε την κατάκτηση της δωρεάν εκπαίδευσης. Με τους αιώνιους φοιτητές υπάρχει διοικητική επιβάρυνση. Ο νόμος είναι πληρέστατος και προβλέπει εξαιρέσεις για θέματα υγείας ή για όσους εργάζονται», πρόσθεσε ο υπουργός Παιδείας.

«Έχουμε να δώσουμε μάχες μέλλοντος και όχι παρελθόντος, είδατε τι κάναμε με τα κινητά τηλέφωνα», συμπλήρωσε για το θέμα αυτό ο κ. Πιερρακάκης.

Παράλληλα και με αφορμή την υπόθεση με τον εκπαιδευτικό στο Λαύριο που τέθηκε σε διαθεσιμότητα, ο υπουργός Παιδείας ξεκαθάρισε ότι «η ρητορική μίσους δεν θα γίνει ποτέ ανεκτή στο σχολείο. Δεν έχει καμία θέση, οι ακραίες φωνές δεν έχουν θέση στα σχολεία».

Αποκάλυψε, τέλος, ότι στο πλαίσιο του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» για την ανακαίνιση σχολείων, «η πρώτη χορηγία θα είναι για την Γκραβα. Θα είναι μεγάλη χορηγία και θα αφορά την ανακαίνιση όλης της σχολικής μονάδας».

«Η νέα σχολική χρονιά ξεκινά με αριθμό ρεκόρ σε διορισμούς νέων εκπαιδευτικών. 10.000 διορισμοί εκπαιδευτικών όλων των ειδικοτήτων, που αντιστοιχούν στο σύνολο των διορισμών που έγιναν αθροιστικά τις δύο προηγούμενες σχολικές χρονιές, θα ενισχύσουν αποφασιστικά το δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης από την πρώτη ημέρα της λειτουργίας των σχολείων.

Αυτό, αλλάζει την αναλογία μεταξύ μόνιμων εκπαιδευτικών και αναπληρωτών, δείχνει τη στρατηγική βούληση της κυβέρνησης να επενδύσει στο ανθρώπινο δυναμικό και επιτρέπει στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, να ασκήσουν το λειτούργημά τους σε ένα περιβάλλον ασφάλειας. Στόχος του υπουργείου Παιδείας είναι να συνεχιστούν οι μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών με την ίδια ένταση και τα επόμενα χρόνια. Συνολικά από το 2019 έως σήμερα έχουν γίνει 38.000 διορισμοί εκπαιδευτικών.

Μεγάλη έμφαση δίνεται και στους διορισμούς που αφορούν στην ειδική αγωγή και στην παράλληλη στήριξη. Το διδακτικό έτος 2024-2025 τετραπλασιάζονται (σε σχέση με το 2023) στην ειδική αγωγή οι διορισμοί στις ειδικότητες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ενώ οκταπλάσιες είναι οι θέσεις Ειδικού Εκπαιδευτικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού σε όλες τις ειδικότητες.

Η μεγάλη καινοτομία της φετινής σχολικής χρονιάς, το ψηφιακό φροντιστήριο θα ξεκινήσει, πιλοτικά, στις 16 Σεπτεμβρίου και θα αφορά χιλιάδες μαθητές σε όλη τη χώρα.

Κάθε υποψήφιος εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων, θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί ζωντανά απογευματινές παραδόσεις για το σύνολο της ύλης στα εξεταζόμενα μαθήματα, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών μαθημάτων. Ακόμη, το Ψηφιακό Φροντιστήριο δίνει τη δυνατότητα σε όλους τους μαθητές να έχουν πρόσβαση στο σύνολο της διδακτέας ύλης σε ηλεκτρονική μορφή.

Η Γαύδος από το 2024 και οι Αρκιοί από το 2025 γίνονται οι δυο πρώτες απομακρυσμένες περιοχές που αποκτούν σχολεία με φυσική παρουσία τριών εκπαιδευτικών, βασικών ειδικοτήτων, σε συνδυασμό με σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση για όλα τα υπόλοιπα μαθήματα.

Από τους 36.264 διαδραστικούς πίνακες που θα εγκατασταθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 σε όλες τις τάξεις από την Ε’ Δημοτικού έως και την Γ’ Λυκείου, οι 28.504 βρίσκονται ήδη στις σχολικές αίθουσες. Το ποσοστό ολοκλήρωσης του προγράμματος είναι 78.6%. Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης Νηπιαγωγεία, Δημοτικά και Γυμνάσια εξοπλίζονται με 177.112 νέα ρομποτικά συστήματα (Κιτ Ρομποτικής). Μέχρι σήμερα έχουν παραδοθεί 100.281, σε ποσοστό ολοκλήρωσης 56,62%.

Επιπλέον, η νέα εφαρμογή e-parents για γονείς και κηδεμόνες, τους ενημερώνει ήδη για τις βαθμολογίες των μαθητών και των μαθητριών όπως και για ανακοινώσεις και ειδοποιήσεις της σχολικής μονάδας. Μέσα στη χρονιά, η εφαρμογή θα διευρύνει τις δυνατότητές της με ενημέρωση για τις απουσίες των μαθητών, για την πρόοδο της διδαχθείσας ύλης αλλά και για τον προγραμματισμό των συναντήσεων μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών.

Ακόμα, η πλατφόρμα ενάντια στην ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό που έκανε πρεμιέρα στα τέλη της προηγούμενης σχολικής χρονιάς έχει αποδείξει ήδη τη χρησιμότητα της. Μέχρι σήμερα έχουν δημιουργήσει προφίλ χρήστη 1.243 γονείς και κηδεμόνες και 185 μαθητές, ενώ έχουν ήδη υποβληθεί 285 και 43 αναφορές, αντίστοιχα. Τα ίδια τα σχολεία διαχειρίστηκαν την πλειονότητα των περιστατικών ενώ η τετραμελής ομάδα δράσης των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης παρενέβη σε 17 περιπτώσεις.

• Επιπρόσθετα, δημιουργείται νέος κανονισμός λειτουργίας των σχολείων.

Η Ελλάδα προστίθεται στη λίστα των ευρωπαϊκών χωρών που προχωρούν στην απαγόρευση της χρήσης κινητού τηλεφώνου στα σχολεία. Το μέτρο έχουν εφαρμόσει καθολικά η Πορτογαλία και η Ισπανία, με παραλλαγές εφαρμόζεται στη Γαλλία και τη Φινλανδία ενώ κοντά στη νομοθέτησή του βρίσκονται η Κύπρος και η Σουηδία.

Στη χώρα μας, με την εξαίρεση για λόγους υγείας, θα απαγορευτεί η εμφανής κατοχή και χρήση του κινητού καθ΄ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Επιπλέον, μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α’ λυκείου θα έχουν τη δυνατότητα να μπαίνουν με ένα προσωπικό κωδικό σε ηλεκτρονική εφαρμογή, όπου θα επιλέγουν εταιρία επαγγελματικού προσανατολισμού από μητρώο πιστοποιημένων εταιριών από τον ΕΟΠΠΕΠ.

Παράλληλα, αναμορφώνεται το μάθημα της πληροφορικής στο γυμνάσιο, με επικαιροποίηση του περιεχομένου των σχολικών βιβλίων και με τον σχεδιασμό νέου πιστοποιητικού. Τα βιβλία της πληροφορικής θα είναι διαθέσιμα από φέτος σε ψηφιακή μορφή.

Αναλυτικά:

1. ΑΡΙΘΜΟΣ ΡΕΚΟΡ ΣΕ ΔΙΟΡΙΣΜΟΥΣ ΝΕΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Δέκα χιλιάδες διορισμοί εκπαιδευτικών όλων των ειδικοτήτων, θα ενισχύσουν αποφασιστικά το δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης από την πρώτη ημέρα της λειτουργίας των σχολείων. Οι διορισμοί μόνιμου διδακτικού προσωπικού τη φετινή χρονιά είναι σχεδόν ισάριθμοι με όσους έγιναν αθροιστικά το 2022 (8.254) και το 2023 (3.693). Αυτό, αλλάζει την αναλογία μεταξύ μόνιμων εκπαιδευτικών και αναπληρωτών, δείχνει τη στρατηγική βούληση της κυβέρνησης να επενδύσει στο ανθρώπινο δυναμικό και επιτρέπει στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, τη ραχοκοκαλιά της σχολικής κοινότητας, να ασκήσουν το λειτούργημά τους σε ένα περιβάλλον ασφάλειας. Στόχος του υπουργείου Παιδείας είναι να συνεχιστούν οι μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών με την ίδια ένταση και τα επόμενα χρόνια.

Μεγάλη έμφαση δίνεται και στους διορισμούς που αφορούν στην ειδική αγωγή και στην παράλληλη στήριξη. Το διδακτικό έτος 2024-2025 τετραπλασιάζονται (σε σχέση με το 2023) στην ειδική αγωγή οι διορισμοί στις ειδικότητες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ενώ οκταπλάσιες είναι οι θέσεις Ειδικού Εκπαιδευτικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού σε όλες τις ειδικότητες, δεδομένου ότι την προηγούμενη χρονιά οι διορισμοί αφορούσαν αποκλειστικά ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Επιπλέον, με την υπό υλοποίηση στρατηγική του υπουργείου Παιδείας, με την εκκίνηση της σχολικής χρονιάς θα έχουν καλυφθεί σχεδόν στο σύνολό τους οι ανάγκες παράλληλης στήριξης για τις μαθήτριες και τους μαθητές των τάξεων νηπιαγωγείου, Α’ και Β’ δημοτικού.

2. ΨΗΦΙΑΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

Η μεγάλη καινοτομία της φετινής σχολικής χρονιάς θα κάνει πρεμιέρα, πιλοτικά, στις 16 Σεπτεμβρίου και θα αφορά χιλιάδες μαθητές σε όλη τη χώρα. Κάθε υποψήφιος εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων, θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί ζωντανά απογευματινές παραδόσεις για το σύνολο της ύλης στα εξεταζόμενα μαθήματα, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών μαθημάτων, όπως γραμμικό και αρχιτεκτονικό σχέδιο, γερμανικά και γαλλικά.

Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα έχουν τη δυνατότητα διαδραστικής συμμετοχής και εξατομικευμένης υποστήριξης από τους 98 εκπαιδευτικούς που έχουν αναλάβει την ενισχυτική διδασκαλία στα 45 μαθήματα που εξετάζονται πανελλαδικά τον Ιούνιο στα γενικά και στα επαγγελματικά λύκεια. Επίσης, η διδασκαλία θα αφορά και 10 μαθήματα Ειδικής Αγωγής για τα Ενιαία Ειδικά Επαγγελματικά Γυμνάσια και Λύκεια.

Ακόμη, το Ψηφιακό Φροντιστήριο δίνει τη δυνατότητα σε όλους τους μαθητές να παρακολουθούν το σύνολο της διδακτέας ύλης σε ηλεκτρονική μορφή. Ήδη, είναι διαθέσιμο το υλικό από τα μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας και Μαθηματικών για όλες τις τάξεις του Γυμνασίου ενώ μέχρι το τέλος του 2025 θα έχουν αναρτηθεί 2.500 εύληπτα και ψηφιοποιημένα βίντεο για 49 συνολικά μαθήματα από την Ε’ Δημοτικού έως και την Γ’ Λυκείου.

3. ΑΥΤΟΝΟΜΕΣ ΤΑΞΕΙΣ

Η Γαύδος (2024) και οι Αρκιοί (2025) γίνονται οι δυο πρώτες απομακρυσμένες περιοχές που αποκτούν σχολεία με φυσική παρουσία τριών εκπαιδευτικών, βασικών ειδικοτήτων, σε συνδυασμό με σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση για όλα τα υπόλοιπα μαθήματα. Με αυτόν τον τρόπο οι μαθητές, παραμένοντας στον τόπο διαμονής τους, αποκτούν πρόσβαση στην εκπαίδευση. Την ίδια ώρα, μέσω του ψηφιακού φροντιστηρίου, μπορούν να υποστηριχθούν και με ενισχυτική διδασκαλία.

4. ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΣΗΣ

Από τους 36.264 διαδραστικούς πίνακες που θα εγκατασταθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 σε όλες τις τάξεις από την Ε’ Δημοτικού έως και την Γ’ Λυκείου, οι 28.504 βρίσκονται ήδη στις σχολικές αίθουσες. Το ποσοστό ολοκλήρωσης του προγράμματος είναι 78.6%. Οι εκπαιδευτικοί αποκτούν νέα, διαδραστικά, συστήματα μάθησης . Οι μαθητές διευρύνουν τους ορίζοντές τους μέσα από ντοκιμαντέρ, βίντεο και προσομοιώσεις ενώ στη διάθεση της εκπαιδευτικής κοινότητας θα είναι πλέον και το αρχειακό υλικό άλλων φορέων, αναμεσά τους η ΕΡΤ, κορυφαία ιδρύματα και μουσεία.

Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης Νηπιαγωγεία, Δημοτικά και Γυμνάσια εξοπλίζονται με 177.112 νέα ρομποτικά συστήματα (Κιτ Ρομποτικής). Μέχρι σήμερα έχουν παραδοθεί 100.281, με ποσοστό ολοκλήρωσης 56,62%.

5. ΕΦΑΡΜΟΓΗ E-PARENTS

To νέο ψηφιακό εργαλείο για γονείς και κηδεμόνες, τους ενημερώνει ήδη για τις βαθμολογίες των μαθητών και των μαθητριών όπως και για ανακοινώσεις και ειδοποιήσεις της σχολικής μονάδας. Μέσα στη χρονιά, η εφαρμογή θα διευρύνει τις δυνατότητές της με ενημέρωση για τις απουσίες των μαθητών, για την πρόοδο της διδαχθείσας ύλης αλλά και για τον προγραμματισμό των συναντήσεων μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών.

6. ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ STOP-BULLYING.GOV.GR

H πλατφόρμα ενάντια στην ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό που έκανε πρεμιέρα στα τέλη της προηγούμενης σχολικής χρονιάς έχει αποδείξει ήδη τη χρησιμότητα της. Μέχρι σήμερα έχουν δημιουργήσει προφίλ χρήστη 1.243 γονείς/κηδεμόνες και 185 μαθητές, ενώ έχουν ήδη υποβληθεί 285 και 43 αναφορές, αντίστοιχα. Τα ίδια τα σχολεία διαχειρίστηκαν την πλειονότητα των περιστατικών ενώ η τετραμελής ομάδα δράσης των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης παρενέβη σε 17 περιπτώσεις.

Οι εκπαιδευτικοί από την αρχή της φετινής χρονιάς έχουν πλέον όλα τα εργαλεία στα χέρια τους για την αντιμετώπιση του φαινομένου ενώ οι επιμορφώσεις δασκάλων, καθηγητών και των στελεχών εκπαίδευσης βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

7. ΝΕΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

Η Ελλάδα προστίθεται στη λίστα των ευρωπαϊκών χωρών που προχωρούν στην απαγόρευση της χρήσης κινητού τηλεφώνου στα σχολεία. Το μέτρο έχουν εφαρμόσει καθολικά η Πορτογαλία και η Ισπανία, με παραλλαγές εφαρμόζεται στη Γαλλία και τη Φινλανδία ενώ κοντά στη νομοθέτησή του βρίσκονται η Κύπρος και η Σουηδία.

Στη χώρα μας, με την εξαίρεση για λόγους υγείας, θα απαγορευτεί η εμφανής κατοχή και χρήση του κινητού καθ΄ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας ενώ η μη συμμόρφωση των μαθητών και μαθητριών θα επιφέρει την επιβολή του μέτρου της μονοήμερης αποβολής. Σε περίπτωση που ένας μαθητής ή μία μαθήτρια βιντεοσκοπεί /φωτογραφίζει/ μαγνητοφωνεί καθηγητές ή συμμαθητές του, χωρίς συναίνεση ή συγκατάθεση, η ποινή του θα είναι τριήμερη αποβολή ενώ με συγκατάθεση/ συναίνεση θα αποβάλλεται για 1 έως 3 ημέρες. Αν η φωτογράφιση/βιντεοσκόπηση αφορά προσωπικά δεδομένα τρίτων προσώπων, τότε ο Σύλλογος Διδασκόντων υποχρεούται να εφαρμόσει το παιδαγωγικό μέτρο της αλλαγής σχολικού περιβάλλοντος.

-Ο νέος κανονισμός λειτουργίας των σχολείων προβλέπει αυστηροποίηση των παιδαγωγικών και πειθαρχικών μέτρων. Ενδεικτικά, ο διευθυντής του σχολείου μπορεί να αποφασίσει έως και τριήμερη αποβολή, από μία ημέρα που ίσχυε έως σήμερα. Επίσης, ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να αποφασίσει έως πενθήμερη αποβολή από τρεις ημέρες που είχε έως τώρα τη δυνατότητα, ενώ στην ευχέρειά του είναι και η αλλαγή τμήματος ή σχολικού περιβάλλοντος καθώς και ο αποκλεισμός από δράσεις, πολιτιστικές ή αθλητικές εκδηλώσεις, εκπαιδευτικές εκδρομές και μετακινήσεις.

-Ταυτόχρονα, αλλάζει και το πλαίσιο των απουσιών. Επαρκής χαρακτηρίζεται η φοίτηση όταν οι απουσίες, κατά τη διάρκεια της διδακτικής χρονιάς, δεν ξεπερνούν τις 50 ή όταν δεν ξεπερνούν τις 114 από τις οποίες, οι άνω των 50 είναι δικαιολογημένες. Η καθυστερημένη προσέλευση στην αίθουσα θεωρείται απουσία.

-Σε περιπτώσεις φθοράς/καταστροφής, μερικής ή ολικής, σχολικών κτιρίων, χώρων και υλικοτεχνικής υποδομής που αποδίδονται σε συγκεκριμένο μαθητή/μαθήτρια, η δαπάνη αποκατάστασης βαραίνει τον ίδιο (αν είναι ενήλικος) ή τους γονείς και κηδεμόνες του. Αφού πρώτα καθοριστεί το ποσό της δαπάνης αποκατάστασης οι γονείς / κηδεμόνες οφείλουν να καλύψουν το κόστος. Αν δεν συναινέσουν, η δαπάνη βεβαιώνεται και ακολουθεί η διαδικασία είσπραξής της.

8. ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΕΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που εναρμονίζει το πρόγραμμα σπουδών της με τους 17 στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ. Σκοπός είναι οι μαθητές και οι μαθήτριες να εκπαιδευτούν στο ευ ζην, στη φροντίδα του περιβάλλοντος, στην κοινωνική ευθύνη και τη δημιουργική σκέψη. Μέσω των εργαστηρίων δεξιοτήτων, τα προγράμματα σπουδών εμπλουτίζονται με δράσεις για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού, της προστασίας του περιβάλλοντος, της κοινωνικής ευθύνης και της βοήθειας στους συμπολίτες μας ενώ δίνεται έμφαση σε σχολικές ημέρες αφιερωμένες στη ζωοφιλία, τον αθλητισμό,την ψυχική υγεία και άλλα.

9. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ

Μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α’ λυκείου θα έχουν τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τις κλίσεις και τα ταλέντα τους. Οι μαθητές θα μπαίνουν με ένα προσωπικό κωδικό σε ηλεκτρονική εφαρμογή, όπου θα επιλέγουν εταιρία επαγγελματικού προσανατολισμού από μητρώο πιστοποιημένων εταιριών από τον ΕΟΠΠΕΠ. Η υπηρεσία περιλαμβάνει τη συμπλήρωση τυποποιημένου ερωτηματολογίου επαγγελματικού προσανατολισμού σε ψηφιακή μορφή και ατομική συνεδρία με εξειδικευμένο σύμβουλο επαγγελματικού προσανατολισμού.

10. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

Αναμορφώνεται το μάθημα της πληροφορικής στο γυμνάσιο, με επικαιροποίηση του περιεχομένου των σχολικών βιβλίων και με τον σχεδιασμό νέου πιστοποιητικού που βασίζεται σε τέσσερις άξονες: Βασικές αρχές computing, χειρισμό και ανάλυση δεδομένων, διαδίκτυο και δίκτυα, ηθικές/ κοινωνικές πτυχές. Τα νέα βιβλία πληροφορικής και για τις τρεις τάξεις του γυμνασίου θα είναι διαθέσιμα από φέτος σε ψηφιακή μορφή και σε έγχαρτη από το 2025-2026.

11. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Το νέο, ανοιχτό, σχολείο περιλαμβάνει σειρά αλλαγών που στοχεύουν στη διεύρυνση των οριζόντων των μαθητών, στην κατανόηση των κειμένων και στην απομάκρυνση από την αποστήθιση, μέσω της ενίσχυσης της φιλαναγνωσίας.

Από τη φετινή διδακτική χρονιά εισάγεται η ανάγνωση ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, αντί αποσπασματικών κειμένων όπως συνέβαινε έως σήμερα. Σε όλες τις τάξεις, από το νηπιαγωγείο έως και τη Γ’ λυκείου, θα διανεμηθούν από ένα έως τρία βιβλία (ανάλογα την τάξη), πάνω στα οποία οι μαθητές θα κάνουν εργασίες και συγκεκριμένες δραστηριότητες. Κορυφαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς θα βοηθήσουν τα παιδιά να αγαπήσουν το βιβλίο και να αναπτύξουν την κριτική τους ικανότητα και σκέψη. Οι εκπαιδευτικοί θα μυηθούν, μέσω ειδικής επιμόρφωσης, για τον τρόπο λειτουργίας της τάξης ενώ οι μαθητές θα λάβουν τα βιβλία τους μέσω της αποστολής σχολικών βιβλίων.

Στην ίδια κατεύθυνση, θα λειτουργήσει και το πολλαπλό βιβλίο, το οποίο θα είναι διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή από τον Απρίλιο του 2025 ενώ σε έντυπη από τον Σεπτέμβριο του 2026. Μέσω αυτού, εκπαιδευτικοί και μαθητές θα έχουν στη διάθεσή τους πολλαπλές πηγές μάθησης. Για το πολλαπλό βιβλίο εργάζονται 60 συγγραφικές ομάδες για 187 διδακτικά πακέτα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τις 636 προτάσεις αξιολόγησαν 2.593 εν ενεργεία εκπαιδευτικοί, μέλη ΔΕΠ και άλλοι επιστήμονες, οι οποίοι ενέκριναν 590 από αυτές.

Η έρευνα διεξήχθη και ανακοινώνεται σε μια συγκυρία όπου οι πιέσεις από την αυξήσεις των τιμών σε αγαθά και υπηρεσίες δεν μπορούν να καλυφθούν με επάρκεια από τις προτεινόμενες ή/και εφαρμοζόμενες αυξήσεις των μισθών του ιδιωτικού τομέα.

Παράλληλα τίθενται στη δημόσια σφαίρα νέες δημόσιες εκπαιδευτικές πολιτικές, χωρίς όμως να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης το κόστος που ενδεχομένως αυτές θα έχουν για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς των νοικοκυριών, ή τη συμβολή τους στην μετατροπή των εκπαιδευτικών ανισοτήτων σε κοινωνικές ανισότητες, μέσω των κοινωνικά διαφοροποιημένων οικογενειακών εκπαιδευτικών στρατηγικών και της επίσης διαφοροποιημένης διαθεσιμότητας του αναγκαίου οικονομικού και μορφωτικού κεφαλαίου.

Τα ευρήματα

–Το 74% του δείγματος δηλώνει ότι τους τελευταίους 12 μήνες έχει καταβάλει δαπάνες για φροντιστήρια. Πιο συγκεκριμένα, το 36% αφορούσε φροντιστήρια ενίσχυσης της σχολικής επίδοσης, ενώ ένα ακόμη 38% χρειάστηκε να πληρώσει ιδιωτικές υπηρεσίες διδασκαλίας ξένων γλωσσών για τα παιδιά του, παρά το γεγονός ότι η διδασκαλία ξένων γλωσσών συμπεριλαμβάνεται στα αναλυτικά προγράμματα της δωρεάν υποχρεωτικής και μέσης εκπαίδευσης. Είναι σαφές ότι οι εκπαιδευτικές δαπάνες που καταβάλουν οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα με παιδιά φέρουν το ίχνος του εξετασιοκεντρικού τρόπου λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος και συνδέονται άμεσα με την ανάγκη βελτίωσης της σχολικής επίδοσης ή την κάλυψη δομικών του ανεπαρκειών.

–Επισημαίνεται ότι από το ποσοστό του δείγματος των εργαζομένων των οποίων τα παιδιά φοιτούν στο Λύκειο, δεν υπάρχει ούτε ένας που να μη καταβάλει δίδακτρα για φροντιστήρια και φροντιστήρια ξένων γλωσσών. Ενώ ήδη από το Γυμνάσιο τα αντίστοιχα ποσοστά ανέρχονται στο 80% για φροντιστήρια και 80% για φροντιστήρια ξένων γλωσσών.

– Ένας στους δύο εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα (49%) καταβάλει τουλάχιστον 500 ευρώ σε εκπαιδευτικές δαπάνες για τα παιδιά του σε μηνιαία βάση, ενώ το 30% ξοδεύει τουλάχιστον 750 ευρώ, δηλαδή σχεδόν τουλάχιστον έναν μηνιαίο κατώτατο μισθό.

–Οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα με παιδιά εκτιμούν ότι οι ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση τους είναι ανελαστικές και δύσκολα μπορούν να μειωθούν. Έτσι, εμφανίζεται μόνο ένα 9% να δηλώνει ότι τις μείωσε σημαντικά, ένα 48% λίγο και ένα 43% καθόλου.

-Όπως είναι αναμενόμενο, οι μειώσεις είναι ευθέως ανάλογες του ύψους του οικογενειακού εισοδήματος. Στα οικογενειακά εισοδήματα μέχρι 1000 ευρώ τον μήνα, μόνο το 14% δηλώνει ότι δεν προχώρησε σε καμιά μείωση των εκπαιδευτικών δαπανών ενώ το 86% δηλώνει ότι προχώρησε σε μειώσεις δαπανών. Πρόκειται για την πληθυσμιακή ομάδα που βρίσκουμε τους εργαζόμενους που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, ή απασχολούνται με ευέλικτες μορφές εργασίας, ή ακόμη για οικογένειες που βασίζονται σε έναν και μοναδικό μισθό προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες του νοικοκυριού.

Στους αντίποδες, το 100% των μηνιαίων οικογενειακών εισοδημάτων άνω των 2500 ευρώ, δηλώνει ότι δεν έχει προχωρήσει σε απολύτως καμιά περικοπή. Από την κατανομή των απαντήσεων σε συσχέτιση με το εισόδημα, είναι εμφανείς οι ενδείξεις σημαντικής εκπαιδευτικής και κοινωνικής ανισότητας μεταξύ χαμηλών και υψηλών μηνιαίων αποδοχών.

–Το 91% των συμμετεχόντων στο δείγμα, δηλώνει ότι τα τελευταία τρία χρόνια το κόστος των εκπαιδευτικών δαπανών αυξάνεται συνεχώς. Παράλληλα ένα 20% των απαντήσεων του δείγματος δηλώνει ότι λαμβάνει υποστήριξη από συγγενείς του ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντος, προκειμένου να καλύψει τα κόστη των οικογενειακών ιδιωτικών εκπαιδευτικών δαπανών.Μη επιδεχόμενες εύκολα οποιαδήποτε μείωση

Γενικότερα συμπεράσματα που προκύπτουν από τα ευρήματα της έρευνας, έχουν να κάνουν με την δικαιολογημένα διαφοροποιημένη επίδραση του κόστους των ιδιωτικών υπηρεσιών εκπαίδευσης ανάλογα με το μέγεθος των νοικοκυριών και την ύπαρξη εξαρτώμενων μελών στη σύνθεσή του.

Οι δαπάνες υποστήριξης της σχολικής επίδοσης σε φροντιστήρια, δομές εκμάθησης ξένων γλωσσών ή η υποστήριξη της διαβίωσης των φοιτητών εκτός της οικογενειακής εστίας, αξιολογούνται από τους ίδιους τους εργαζόμενους ως μη επιδεχόμενες εύκολα οποιαδήποτε μείωση, στον βαθμό που αυτές συνδέονται με τις όποιες προσδοκίες θετικής κοινωνικής κινητικότητας μέσω της επιτυχούς σχολικής επίδοσης.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι ίδιοι οι μηχανισμοί μέτρησης και κατάταξης της σχολικής επίδοσης (εξετάσεις, διαγωνισμοί πρόσβασης, κλπ), αποτελούν πιθανότατα και μια από τις βασικές αιτίες του υψηλού επιπέδου ποσοστού εκπαιδευτικών δαπανών στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών του ιδιωτικού τομέα.

Υπενθυμίζεται, άλλωστε, ότι σύμφωνα και με τα δεδομένα της Eurostat, τα τελευταία 20 χρόνια η Ελλάδα όταν δεν καταλαμβάνει την υψηλότερη θέση, βρίσκεται διαχρονικά ανάμεσα στις πρώτες θέσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27 σε ποσοστά συμμετοχής των ιδιωτικών εκπαιδευτικών δαπανών στην συνολική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών.

Θεωρούμε λοιπόν εμφανές ότι ο τρόπος λειτουργίας του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος συμβάλει στην αύξηση του μεριδίου των ιδιωτικών δαπανών στην εκπαίδευση. Την ίδια στιγμή, μάλιστα, που η δημόσια χρηματοδότηση συνεχίζει να διατηρείται σε ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά.

Σε κάθε περίπτωση, θεωρούμε ότι οι δημόσιες εκπαιδευτικές πολιτικές που υιοθετούνται δεν λαμβάνουν στο βαθμό που θα όφειλαν την παράμετρο του υψηλού κόστους των ιδιωτικών εκπαιδευτικών δαπανών που πραγματικά αυτές προκαλούν. Επιπλέον, δεν ενσωματώνεται ως κρίσιμη παράμετρος των δημόσιων εκπαιδευτικών πολιτικών η διαφοροποιημένη δομή των εκπαιδευτικών δαπανών ως ποσοστού του διαθέσιμου εισοδήματος, αποτελώντας έναν επιπλέον παράγοντα ανισότητας για τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά.

Από αυτή την άποψη, θα προτείναμε κάθε νέα νομοθετική παρέμβαση στη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος να συνοδεύεται όχι μόνο από εκτιμήσεις για το ύψος των δαπανών που αυτή θα προκαλέσει στο εθνικό προϋπολογισμό, αλλά και από ρεαλιστικές εκτιμήσεις ως προς το ύψος των νέων δαπανών που ενδεχομένως αυτή θα προκαλέσει στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.