Ρούλα Σκουρογιάννη

Από την καταπολέμηση του στίγματος και των διακρίσεων, μέχρι την υποστήριξη της πρόσβασης σε προσιτές παρεμβάσεις και υπηρεσίες που θέτουν στο επίκεντρο άτομα με HIV/ AIDS, οι κοινότητες έχουν διαμορφώσει τη στρατηγική έναντι στον HIV για δεκαετίες.

«Οι άνθρωποι που ζουν ή επηρεάζονται από τον ιό HIV έχουν αφήσει ανεξίτηλο σημάδι στον κόσμο με τον ακτιβισμό τους», είπε ο Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Οι πληγείσες κοινότητες, που αγωνίστηκαν για αποτελεσματικές μεθόδους πρόληψης, διαγνωστικών εξετάσεων και θεραπείας του HIV, επέτρεψαν σε 30 εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν πρόσβαση στην αντιρετροϊκή θεραπεία και βοήθησαν στην αποτροπή ενός ανυπολόγιστου αριθμού λοιμώξεων. Στεκόμαστε μαζί με τις κοινότητες για να βοηθήσουμε να τερματιστεί το AIDS ως απειλή για τη δημόσια υγεία έως το 2030».

Αρκετές δεκαετίες επενδύσεων και εμπειρίας από την επιδημία του HIV έχουν συνδράμει καταλυτικά για ευρύτερη πρόοδο στην παγκόσμια υγεία και στα εθνικά συστήματα υγείας. Η ανταπόκριση στον HIV ενίσχυσε τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και αύξησε την πρόσβαση σε υπηρεσίες πέρα από τις εξετάσεις και τη θεραπεία για τον HIV. Οι επενδύσεις και οι υποδομές από την απόκριση στον ιό HIV επέτρεψαν ισχυρές και γρήγορες απαντήσεις σε πολλές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της COVID-19 και του mpox.

Παρά τη σημαντική πρόοδο, ο HIV παραμένει ένα πιεστικό ζήτημα δημόσιας υγείας:

·         Παγκοσμίως, 9,2 εκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση στη θεραπεία που χρειάζονται για τον HIV.

·         Κάθε μέρα χάνονται 1700 ζωές από αιτίες που σχετίζονται με τον ιό HIV και

·         3500 άνθρωποι μολύνονται, με πολλούς να μην γνωρίζουν την κατάστασή τους ή να έχουν πρόσβαση σε θεραπεία.

Οι καινοτόμες θεραπείες για τον HIV, οι αποτελεσματικές αντιρετροϊκές αγωγές για τη θεραπεία του HIV και τα προσιτά τεστ ιικού φορτίου, επέτρεψαν σημαντική πρόοδο. Το γεγονός ότι οι άνθρωποι που ζουν με HIV, όταν λαμβάνουν τη θεραπεία για τον ιό όπως τους έχει συνταγογραφηθεί, δεν έχουν ανιχνεύσιμο ιό στο αίμα τους και έχουν μηδενικό κίνδυνο μετάδοσης του HIV στους σεξουαλικούς τους συντρόφους, είναι μόνο ένα τέτοιο παράδειγμα.

Αυτό ήταν το αποτέλεσμα χρόνων αφοσίωσης και επενδύσεων στην έρευνα κατά του ιού και αποτελεί υπενθύμιση ότι ο στόχος του τερματισμού του AIDS ως απειλής για τη δημόσια υγεία έως το 2030 είναι εφικτός, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει επαρκής πολιτική βούληση και βιώσιμες επενδύσεις.

Η υποχρηματοδότηση, η ποινικοποίηση και οι περιορισμοί που συχνά τίθενται σε όσους αναλαμβάνουν δράσεις στην κοινότητα, εμποδίζουν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και επιβραδύνουν την παγκόσμια πρόοδο για τον τερματισμό του AIDS ως απειλής για τη δημόσια υγεία. Πολλές κοινότητες, όπως πληθυσμοί ανδρών που κάνουν σεξ με άνδρες, τρανς άτομα, εργαζόμενοι στο σεξ, άτομα που κάνουν χρήση ναρκωτικών και έφηβοι, εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες πρόληψης, θεραπείας και φροντίδας που χρειάζονται και αξίζουν. Αυτές οι ανισότητες συνεχίζουν να προκαλούν εμπόδια στην πρόοδο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του ιού HIV.

Με λιγότερο από 7 χρόνια για την επίτευξη αυτού του στόχου, εξακολουθεί να υπάρχει επείγουσα ανάγκη για συνεχή χρηματοδότηση προγραμμάτων για τον HIV, ώστε όσοι αναλαμβάνουν δράσεις στην κοινότητα να συνεχίσουν να προσεγγίζουν τα άτομα υψηλού κινδύνου. Αυτές οι προσπάθειες είναι απαραίτητες για να καλύψουν τα κενά στη διάγνωση και τη θεραπεία για τα παιδιά που ζουν με HIV και να βοηθήσουν όλες τις χώρες να πλησιάσουν τον στόχο του 95-95-95, δηλαδή:

·         στο 95% των ανθρώπων που ζουν με HIV να γνωρίζουν την κατάστασή τους,

·         το 95% των όσοι έχουν διαγνωστεί ότι λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία

·         το 95% αυτών που λαμβάνουν θεραπεία έχουν κατασταλμένα ιικά φορτία.

Ο ΠΟΥ θα συνεχίσει να εργάζεται με τους εταίρους και να καλεί τους ηγέτες να δώσουν προτεραιότητα στις ανάγκες των πληγέντων πληθυσμών.

«Καλούμε για παγκόσμια αλληλεγγύη με τις κοινότητες σήμερα και κάθε μέρα», δήλωσε η Δρ. Μεγκ Ντόχερτι, Διευθύντρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα Προγράμματα έναντι του HIV, της Ηπατίτιδας και των ΣΜΝ. «Τα άτομα που ηγούνται των κοινοτήτων που έχουν πληγεί διαδραμάτισαν ρόλο ζωτικής σημασίας για την προώθηση πολιτικών αντιμετώπισης του HIV, παρά τα νομικά, οικονομικά και κοινωνικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν».

Η συνεργασία με άτομα που ζουν και επηρεάζονται από τον ιό HIV είναι κρίσιμη για τη βιωσιμότητα και την τελική επιτυχία στον αγώνα κατά του HIV. Ο ΠΟΥ στέκεται στο πλευρό των παγκόσμιων εταίρων για να επικροτήσει το ρόλο των κοινοτήτων στη λύση των εμποδίων για τις εξετάσεις, τη θεραπεία και τη φροντίδα για όσους μένουν πίσω και για την προώθηση της προόδου προς τον τερματισμό του AIDS ως παγκόσμιας απειλής για τη δημόσια υγεία.

Το σεμινάριο, το οποίο συγκεντρώνει εκπροσώπους από τα Δυτικά Βαλκάνια, την ευρύτερη περιοχή, καθώς και στρατηγικούς εταίρους, πραγματεύεται που αφορούν στην προετοιμασία, από πλευράς δημόσιας υγείας των πυλών εισόδου στην επικράτεια, αλλά και τη βελτίωση της διακρατικής συνεργασίας σε θέματα δημόσιας υγείας, τόσο σε κανονικές συνθήκες, όσο και σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. 

Απώτερος στόχος είναι η δημιουργία ενός Δικτύου φορέων δημόσιας υγείας στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκάνιων για την ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας τόσο σε επίπεδο πυλών εισόδου, όσο και πέρα αυτών.

Με τα διδάγματα της πανδημίας COVID-19 ακόμη νωπά, η βελτίωση των διασυνοριακών δυνατοτήτων και της συνεργασίας για τη δημόσια υγεία αναδεικνύεται ως αδιαμφισβήτητη προϋπόθεση για μια πιο σθεναρή και συντονισμένη παγκόσμια απάντηση στις διεθνείς κρίσεις δημόσιας υγείας.

Οι πύλες εισόδου ανήκουν στην πρώτη γραμμή της πρόληψης, της ανίχνευσης και της απόκρισης σε περιστατικά δημόσιας υγείας, που ενδέχεται να προκύψουν μέσω των διεθνών ταξιδιών και μεταφορών. Στις πύλες εισόδου συγκαταλέγονται τα λιμάνια, οι χερσαίες συνοριακές διαβάσεις και τα αεροδρόμια. Σύμφωνα δε, με τον Διεθνή Υγειονομικό Κανονισμό (IHR), οι πύλες εισόδου πρέπει να είναι κατάλληλα οργανωμένες, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της δημόσιας υγείας, υπό κανονικές συνθήκες, όσο και σε έκτακτες υγειονομικές.

Στο πλαίσιο αυτό, ειδικότεροι στόχοι του σεμιναρίου είναι οι εξής:

·         Η εισαγωγή και εξοικείωση των συμμετεχόντων με τις απαιτήσεις εφαρμογής του IHR (2005)

·         Η καθοδήγηση και η ανάδειξη των καλών πρακτικών στη διασυνοριακή συνεργασία, αλλά και η σύναψη Μνημονίου Συνεργασίας, πρωτοκόλλων επικοινωνίας και συντονισμού, διασυνοριακής χρήσης δεδομένων και εναρμόνιση των μέτρων επιτήρησης και ελέγχου της δημόσιας υγείας

·         Ο προσδιορισμός των κινδύνων δημόσιας υγείας αμοιβαίου ενδιαφέροντος, σε πολυμερές και διμερές επίπεδο και η συμφωνία σχετικά με τα κενά και τις προτεραιότητες για την ενδυνάμωση της περιφερειακής συνεργασίας

·         Η απόκτηση πρακτικής εμπειρίας μέσω επιτόπιας επίσκεψης σε λιμάνι (πύλη εισόδου).

Στο σεμινάριο συμμετέχουν μέρος 36 Εκπρόσωποι από 12 χώρες (Σερβία, Αλβανία, Βοσνία, Κοσσυφοπέδιο, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Ελλάδα, Κροατία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Σλοβενία, Βουλγαρία), από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή  (DG SANTE και DG NEAR), το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και τον Διεθνή Οργανισμό για τη Μετανάστευση (ΙΟΜ).

Το σεμινάριο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και υποστηρίζεται από το Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, που αποτελεί Συνεργαζόμενο Κέντρο του ΠΟΥ.

Την έναρξη της συνάντησης έκανε ο Πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Καθηγητής κ. Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, ο οποίος συμμετέχει και στις εργασίες του σεμιναρίου.

«Ζήσαμε έναν ακόμη χρόνο της πανδημίας του COVID-19 και μιας παγκόσμιας επιδημίας mpox (πρώην ευλογιάς των πιθήκων). Οι λαοί της Αιθιοπίας και της Ουκρανίας έχουν έρθει αντιμέτωποι με τον θάνατο και την καταστροφή που προκάλεσε ο πόλεμος. Ο Έμπολα έπληξε την Ουγκάντα, πολλές χώρες αντιμετώπισαν κρούσματα χολέρας και η ξηρασία και οι πλημμύρες έχουν αυξήσει σημαντικά τον υποσιτισμό και τις ασθένειες στο ευρύτερο Κέρας της Αφρικής και στο Σαχέλ. Οι σοβαρές πλημμύρες στο Πακιστάν έχουν ασκήσει τεράστια πίεση στις υπηρεσίες υγείας.

Για να μην αναφέρουμε τις πολλαπλές άλλες απειλές για την υγεία που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι κάθε χρόνο – απειλές για το περιβάλλον, τα προϊόντα που καταναλώνουν, τις συνθήκες στις οποίες ζουν και εργάζονται και την έλλειψη πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες υγείας», αναφέρει ο ΠΟΥ στην ανασκόπηση για το 2022.

Ζητήματα που επηρέασαν τα Συστήματα Υγείας σε διεθνές επίπεδο

Η πανδημία του COVID-19 ήταν σημαντικά ελεγχόμενη το 2022, το παγκόσμιο ξέσπασμα της ευλογιάς των πιθήκων μειώνεται και δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα Έμπολα στην Ουγκάντα ​​από τις 27 Νοεμβρίου.

Παρά την αύξηση των κρουσμάτων και των θανάτων από ελονοσία, πρόσθετες προσπάθειες για την πρόληψη, τις δοκιμές και τη θεραπεία φαίνεται να αποδίδουν, χωρίς περαιτέρω αυξήσεις στους θανάτους συγκριτικά με το 2021 και με τα κρούσματα να αυξάνονται με πολύ βραδύτερο ρυθμό από ό,τι το προηγούμενο έτος.

COVID-19:Πρόοδος σε πολλά μέτωπα

Πριν από ένα χρόνο, βρισκόμασταν στα πρώτα στάδια του κύματος Omicron, με ραγδαία αυξανόμενα κρούσματα και θανάτους. Αλλά από την κορύφωση στα τέλη Ιανουαρίου, ο αριθμός των εβδομαδιαίων θανάτων από COVID-19 μειώθηκε σχεδόν κατά 90%. Σε παγκόσμιο επίπεδο, έχουν καταγραφεί 651.918.402 επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19 και 6.656.601 θανάτων. Μέχρι τις 22 Δεκεμβρίου 2022 , έχουν χορηγηθεί συνολικά 13.073.712.554 δόσεις εμβολίου.

Το ACT-Accelerator (μια παγκόσμια συνεργασία για την επιτάχυνση της ανάπτυξης, της παραγωγής και της δίκαιης πρόσβασης σε τεστ, θεραπείες και εμβόλια COVID-19) έχει παραδώσει τώρα σχεδόν 2 δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίων. Τα πρώτα από του στόματος αντιικά άρχισαν να φτάνουν στις χώρες το δεύτερο εξάμηνο του 2022, ενώ η πρόσβαση στο οξυγόνο βελτιώθηκε σε σχεδόν 100 χώρες.

Ωστόσο, υπάρχει ακόμα αβεβαιότητα και πολλά κενά για να πούμε ότι η πανδημία έχει τελειώσει.

Τα κενά στην επιτήρηση, τις δοκιμές και την αλληλουχία σημαίνουν ότι δεν καταλαβαίνουμε αρκετά καλά πώς αλλάζει ο ιός. Τα κενά στον εμβολιασμό σημαίνουν ότι εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν σε υψηλό κίνδυνο σοβαρών ασθενειών και θανάτου. Και τα κενά στην κατανόησή μας για την long COVID-19 σημαίνουν ότι δεν καταλαβαίνουμε πώς να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τους ανθρώπους που υποφέρουν από τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της μόλυνσης.

Προετοιμασία για μια μελλοντική πανδημία

Ο ΠΟΥ τονίζει τη σημασία της εκπαίδευσης από αυτήν την πανδημία, ώστε να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για την επόμενη. Η ίδρυση του νέου Ταμείου Πανδημίας τον Σεπτέμβριο είναι ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η δημιουργία ενός κόμβου μεταφοράς τεχνολογίας mRNA στη Νότια Αφρική, για να δώσει σε χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος την τεχνογνωσία να παράγουν γρήγορα τα δικά τους εμβόλια mRNA είναι ένα άλλο βήμα. Ένα τρίτο είναι η δέσμευση των χωρών να διαπραγματευτούν μια νομικά δεσμευτική συμφωνία για την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση της πανδημίας. Μία σχετική συζήτηση θα γίνει τον Φεβρουάριο του 2023.

Mpox: Νέα έκτακτη ανάγκη για τη δημόσια υγεία

Τον Ιούλιο του 2022, ο ΠΟΥ κήρυξε την ευλογιά των πιθήκων, γνωστή πλέον ως mpox, ως έκτακτη ανάγκη για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος. Περισσότερα από 83.000 κρούσματα έχουν αναφερθεί από 110 χώρες φέτος. Ευτυχώς, το ποσοστό θνησιμότητας παρέμεινε χαμηλό, με 66 θανάτους.

Όπως και με την COVID-19, ο αριθμός των εβδομαδιαίων αναφερόμενων περιπτώσεων mpox έχει μειωθεί περισσότερο από 90% από την κορύφωση. Εάν συνεχιστεί η τρέχουσα τάση, ελπίζουμε ότι το επόμενο έτος θα μπορέσουμε να κηρύξουμε το τέλος αυτής της έκτακτης ανάγκης.

Έμπολα: Νέο ξέσπασμα στην Ουγκάντα

Τον Σεπτέμβριο, η Ουγκάντα ​​ανακοίνωσε νέο ξέσπασμα του ιού Έμπολα, το οποίο δεν είχε αναφερθεί στη χώρα για 10 περίπου χρόνια. Η ανταπόκριση της κυβέρνησης της Ουγκάντα ​​για τον εντοπισμό κρουσμάτων, τη θεραπεία ασθενών και την κινητοποίηση των κοινοτήτων για τον περιορισμό της επιδημίας δείχνει αποτελέσματα και η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος της επιδημίας στην Ουγκάντα ​​έχει ξεκινήσει.

Αφρική: Πείνα και συγκρούσεις

Στην Αφρική, η ξηρασία και οι πλημμύρες που σχετίζονται με το κλίμα επιβαρύνουν την επισιτιστική κρίση και οδηγούν σε κρούσματα χολέρας, κίτρινου πυρετού, ιλαράς και πολιομυελίτιδας.

Εκτός από τα κρούσματα, τις κλιματικές κρίσεις και άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, οι συγκρούσεις έθεσαν σε κίνδυνο την υγεία και την ευημερία εκατομμυρίων ανθρώπων φέτος στο Αφγανιστάν, την Αιθιοπία, τη Συρία, την Ουκρανία και την Υεμένη.

Ουκρανία: Στήριξη του συστήματος υγείας

Για τον λαό της Ουκρανίας, το 2022 ήταν μια καταστροφική χρονιά. Το έργο του ΠΟΥ στη χώρα από την αρχή του πολέμου επικεντρώθηκε στην παράδοση εξειδικευμένων ιατρικών προμηθειών, στο συντονισμό της αποστολής ιατρικών ομάδων και στη συνεργασία με τις υγειονομικές αρχές για την ελαχιστοποίηση των διαταραχών στην παροχή κρίσιμων υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά και σε χώρες που φιλοξενούν πρόσφυγες.

Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στην υποστήριξη της ανταπόκρισης στην ψυχική υγεία, καθώς αυξάνονται οι ψυχολογικές επιπτώσεις μηνών πολέμου.

Παιδικός εμβολιασμός: Τα ποσοστά κάλυψης δεν έχουν ακόμη ανακάμψει

Κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους της πανδημίας, συνεχίστηκαν οι προσπάθειες για την αποκατάσταση των βασικών υπηρεσιών υγείας στα προ πανδημίας επίπεδα.

Ο τακτικός εμβολιασμός είναι ένας τέτοιος τομέας, όπου σημειώθηκε η μεγαλύτερη παρατεταμένη μείωση των παιδικών εμβολιασμών τα τελευταία 30 χρόνια. Η ιλαρά προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς υπολογίζεται ότι υπήρξαν 128.000 θάνατοι από τη νόσο και 22 χώρες είχαν πολλά κρούσματα το 2021. Η αύξηση των ποσοστών κάλυψης για την πρόληψη επιδημιών παιδικών ασθενειών που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό θα αποτελέσει βασική προτεραιότητα το 2023.

Εμβόλιο κατά της ελονοσίας: Η ανάπτυξη συνεχίζεται στην Αφρική

Η ανάπτυξη του πρώτου εμβολίου κατά της ελονοσίας στον κόσμο, RTS,S, στην Γκάνα, την Κένυα και το Μαλάουι συνεχίζεται μέσω ενός πιλοτικού προγράμματος που συντονίζεται από τον ΠΟΥ. Περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια παιδιά προστατεύονται από το εμβόλιο κατά της ελονοσίας που σώζει ζωές και στις 3 χώρες.

Κλιματική αλλαγή: Η υγεία στην πρώτη γραμμή των διαπραγματεύσεων

Ο ΠΟΥ συνέχισε τις προσπάθειές του για να τονίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία. Ο Οργανισμός είχε σημαντική παρουσία στις συζητήσεις COP27 στο Sharm El Sheikh της Αιγύπτου, τον Νοέμβριο, για να υποστηρίξει τα συστήματα υγείας, την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας και την υποστήριξη των πιο ευάλωτων χωρών.

Η πρώτη λίστα μυκητιακών «παθογόνων προτεραιότητας»

Ένα βασικό αποτέλεσμα του έργου του ΠΟΥ για την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής φέτος ήταν η κυκλοφορία της πρώτης λίστας μυκητιακών «παθογόνων προτεραιότητας» – ένας κατάλογος με τους 19 μύκητες που αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία. Ο κατάλογος μυκητιακών παθογόνων προτεραιότητας του ΠΟΥ (FPPL) είναι η πρώτη παγκόσμια προσπάθεια για συστηματική ιεράρχηση των μυκητιασικών παθογόνων.

Πρόληψη και θεραπεία των μη μεταδοτικών ασθενειών και της ψυχικής υγείας

Η Παγκόσμια Έκθεση Ψυχικής Υγείας παρείχε τη μεγαλύτερη ανασκόπηση της παγκόσμιας ψυχικής υγείας τα τελευταία 20 χρόνια. Βασιζόμενη στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, παρουσιάζοντας παραδείγματα καλής πρακτικής και εκφράζοντας τη βιωμένη εμπειρία των ανθρώπων, η έκθεση υποστηρίζει έναν παγκόσμιο μετασχηματισμό στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και καθορίζει έναν οδικό χάρτη για να φτάσουμε εκεί.

Μετά την Έκθεση ακολούθησε η δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών του ΠΟΥ για την ψυχική υγεία στην εργασία, παρέχοντας συστάσεις βασισμένες σε στοιχεία για την προώθηση της ψυχικής υγείας, την πρόληψη των συνθηκών ψυχικής υγείας και τη δυνατότητα σε άτομα που ζουν με προβλήματα ψυχικής υγείας να συμμετέχουν και να ευδοκιμούν στο εργατικό δυναμικό.

Σωματική δραστηριότητα

Εκδόθηκε από τον ΠΟΥ η πρώτη Έκθεση Παγκόσμιας Κατάστασης για τη Σωματική Δραστηριότητα, που έδειξε τον βαθμό στον οποίο οι κυβερνήσεις εφαρμόζουν συστάσεις για την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας σε όλες τις ηλικίες. Στοιχεία από 194 χώρες μας έδειξαν ότι η συνολική πρόοδος είναι αργή και άνιση. Οι χώρες πρέπει να επιταχύνουν την ανάπτυξη και την εφαρμογή πολιτικών για την αύξηση των επιπέδων σωματικής δραστηριότητας, τη μείωση της επιβάρυνσης από μη μεταδοτικές ασθένειες όπως οι καρδιακές παθήσεις και οι καρκίνοι, καθώς και για τις συνθήκες ψυχικής υγείας.

Στοματική υγεία

Επίσης, για πρώτη φορά, παρουσιάστηκε από τον ΠΟΥ η Παγκόσμια Έκθεση Κατάστασης Στοματικής Υγείας, η οποία υπογράμμιζε ότι σχεδόν ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός πάσχει από στοματικές ασθένειες, με τον αριθμό των στοματικών παθήσεων να αυξάνεται κατά 1 δισεκατομμύριο τα τελευταία 30 χρόνια. Η έκθεση είναι σήμα αφύπνισης για την ανάγκη αύξησης της πρόσβασης σε υπηρεσίες για την πρόληψη και τη θεραπεία των στοματικών παθήσεων, ιδιαίτερα σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος όπου η επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη.

Το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA

Καθώς η χρονιά έφτασε στο τέλος της, ο κόσμος ενώθηκε για να παρακολουθήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA. Σε αυτό το μεγάλο αθλητικό γεγονός, η συνεργασία ΠΟΥ και FIFA επέτρεψε να προσεγγίσουν δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως με καμπάνιες για την προώθηση της υγείας.

2023: Τα 75α γενέθλια του ΠΟΥ

Αυτή η επέτειος-ορόσημο θα δώσει την ευκαιρία να αναλογιστούμε τα ορόσημα της δημόσιας υγείας των τελευταίων 7,5 δεκαετιών που έδωσαν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να ζήσουν πιο υγιείς ζωές.

Αλλά θα χρησιμεύσει επίσης ως υπενθύμιση της συνεχούς δέσμευσης και ενέργειας που θα απαιτηθεί για να διασφαλιστεί ότι όχι μόνο η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας γίνεται πραγματικότητα για όλους, ανεξάρτητα από το πού ζουν, αλλά και για τη συνεργασία που απαιτείται, σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, και παγκοσμίως, για να αντιμετωπίσουμε τις πολλές και πολύπλοκες προκλήσεις για την υγεία μας που αντιμετωπίζουμε σήμερα, καταλήγει ο ΠΟΥ στην ανασκόπησή του για το 2022.

Ρούλα Σκουρογιάννη

“Ο ΠΟΥ είναι σε θέση να ανακοινώσει ότι ένας και μόνο υποψήφιος προτάθηκε από τα κράτη μέλη μέχρι την καταληκτική ημερομηνία της 23ης Σεπτεμβρίου 2021: ο δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, ο οποίος είναι ο σημερινός γενικός διευθυντής”, αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο ΠΟΥ.

Πόσο ο καιρός επηρεάζει τη μετάδοση του κοροναϊού

Νωρίτερα σήμερα το Reuters, επικαλούμενο δυτικούς διπλωμάτες, μετέδωσε ότι ο Τέντρος είναι ο μοναδικός υποψήφιος.

Οι διπλωμάτες επικαλέστηκαν μια επιστολή που έστειλε ο ΠΟΥ στις 194 χώρες μέλη του με την οποία τις πληροφορεί για τις εμπιστευτικές υποψηφιότητες που περιέχονταν σε σφραγισμένους φακέλους, οι οποίοι υποβλήθηκαν στο τέλος Σεπτεμβρίου.

Η Αιθιοπία αρνήθηκε να προτείνει τον Τέντρος για δεύτερη θητεία λόγω της αντιπαράθεσης με αφορμή τις συγκρούσεις στο Τιγκράι, καθιστώντας έτσι απαραίτητο να παρέμβουν άλλες χώρες για να τον προτείνουν.

Οι 28 χώρες περιλαμβάνουν τη Γαλλία, τη Γερμανία και άλλες χώρες της ΕΕ καθώς και τρεις αφρικανικές χώρες: την Μποτσουάνα, την Κένυα και την Ρουάντα, όπως είπαν οι διπλωμάτες στο Reuters. Οι ΗΠΑ δεν συγκαταλέγονται σε αυτές.

Το ζήτημα είναι τόσο ευαίσθητο ώστε η Αφρικανική Ένωση δεν συζήτησε καν τον διορισμό του, ούτε και στην τελευταία της σύνοδο αυτό τον μήνα, είπαν αφρικανοί διπλωμάτες.

Ο ΠΟΥ θα πραγματοποιήσει τις εκλογές στη διάρκεια της ετήσιας συνόδου των υπουργών Υγείας του τον επόμενο Μάιο.

Οι προταθείσες υποψηφιότητες κρατήθηκαν μυστικές για να περιοριστούν οι εκστρατείες των υποψηφίων.

Ο Τέντρος, ένας 56χρονος γιατρός και πρώην υπουργός Υγείας και Εξωτερικών της Αιθιοπίας, είναι ο πρώτος Αφρικανός που εξελέγη γενικός διευθυντής του ΠΟΥ τον Μάιο του 2017.

Ηγήθηκε της παγκόσμιας διαχείρισης της πανδημίας του κορονοϊού, της χειρότερης κρίσης δημόσιας υγείας εδώ και έναν αιώνα, η οποία εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην κεντρική κινεζική πόλη Ουχάν στο τέλος του 2019 και έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε 5,2 εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι ΗΠΑ, υπό τον πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον είχαν κατηγορήσει ως “Κινεζοκεντρικό”, μια κατηγορία την οποία ο ίδιος αρνείται.

Οι σχέσεις του με τις ΗΠΑ έχουν βελτιωθεί από τότε που ανέλαβε την αμερικανική προεδρία ο Τζο Μπάιντεν, τον Ιανουάριο.

Ωστόσο, ο Τέντρος προκάλεσε την όχληση της Κίνας με τις δημόσιες εκκλήσεις του προς το Πεκίνο τον Ιούλιο να δημοσιοποιήσει τα αποτελέσματα των ελέγχων από το εργαστήριο στην Ουχάν και να παράσχει περισσότερα στοιχεία ως προς τα πρώτα κρούσματα κορονοϊού.

Εμπειρογνώμονες του ΠΟΥ δεν έχουν ακόμη αποκτήσει πρόσβαση στη χώρα για να ερευνήσουν την προέλευση του ιού.

Η εκπρόσωπος του ΠΟΥ Μάργκαρετ Χάρις δήλωσε ότι ο Οργανισμός θα εκδώσει ανακοίνωση σχετικά με τις υποψηφιότητες αργότερα σήμερα.

«Συνεργαζόμαστε σχεδόν σε καθημερινή βάση με το υπουργείο Υγείας της Ρωσίας για την αντιμετώπιση των υπόλοιπων ζητημάτων που πρέπει να εκπληρωθούν από το Ρωσικό Ταμείο Άμεσων Επενδύσεων (Russian Direct Investment Fund)» δήλωσε η Μαριάντζελα Σιμάο, βοηθός του γενικού διευθυντή του ΠΟΥ αρμόδια για την πρόσβαση σε φάρμακα και προϊόντα υγείας.

Η Σιμάο δήλωσε ότι μόλις επιτευχθεί συμφωνία, ο ΠΟΥ θα ανοίξει εκ νέου την υπόθεση και θα αξιολογήσει τα δεδομένα που υποβλήθηκαν, παρόλο που ήταν «ακόμη ελλιπή», και θα συνεχίσει τις επιθεωρήσεις του εργοστασίου παραγωγής στη Ρωσία.

«Όλες οι υποβολές αιτήσεων που έχουμε, αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο», δήλωσε η ίδια, αλλά δεν διευκρίνισε πότε θα μπορούσε να ολοκληρωθεί η διαδικασία καταχώρισης βάσει χρονοδιαγράμματος.

Ο Ρώσος υπουργός Υγείας Μιχαήλ Μουράσκα είχε δηλώσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι όλα τα εμπόδια για την καταχώριση του εμβολίου στον ΠΟΥ έχουν ξεπεραστεί και ότι απομένουν να ολοκληρωθούν μόνο κάποιες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Ο επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων (RDIF), που χρηματοδοτεί την παρασκευή του ρωσικού εμβολίου Sputnik-V, ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, δήλωσε σήμερα στους δημοσιογράφους ότι ελπίζει το εμβόλιο να λάβει την έγκριση από τον ΠΟΥ έως τα τέλη του 2021, όπως και ότι «έχουμε καλή επικοινωνία με τον ΠΟΥ και βλέπουμε ότι η διαδικασία προχωράει».

Η έκθεση του οργανισμού υγείας του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή και την υγεία καλεί σε δράση για μεγάλες αλλαγές σε κάθε κλάδο, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, των μεταφορών και της χρηματοδότησης, λέγοντας ότι τα οφέλη για τη δημόσια υγεία από φιλόδοξες δράσεις για το κλίμα υπερτερούν κατά πολύ του κόστους.

«Η καύση ορυκτών καυσίμων μας σκοτώνει. Η κλιματική αλλαγή είναι η μεγαλύτερη απειλή για την υγεία που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα», ανέφερε σήμερα ο ΠΟΥ.

Ο ΠΟΥ είχε τονίσει στο παρελθόν ότι περίπου 13,7 εκατομμύρια θάνατοι ετησίως, ή περίπου το 24,3% του παγκόσμιου συνόλου, οφείλονται σε περιβαλλοντικούς κινδύνους όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση και η έκθεση σε χημικά.

Δεν είναι σαφές πόσοι από αυτούς συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή, αν και η Μαρία Νέιρα, διευθύντρια του τμήματος Περιβάλλοντος, Κλιματικής Αλλαγής και Υγείας του Οργανισμού, είπε ότι περίπου το 80% των θανάτων από ατμοσφαιρική ρύπανση ενδέχεται να αποφευχθεί μέσω της συμμόρφωσης με τις οδηγίες του.

Η δημοσίευση της έκθεσης συμπίπτει με μια επιστολή που υποστηρίζεται από περισσότερους από 400 υγειονομικούς φορείς που εκπροσωπούν 45 εκατομμύρια νοσηλευτές, γιατρούς και ιατρούς επαγγελματίες που ζητούν επίσης δράση.

«Οι ενέργειες που καλούνται να γίνουν βάσει αυτής της επιστολής – οι οποίες είναι απαραίτητες αν και δεν επαρκούν για την πλήρη αντιμετώπιση των κλιματικών και υγειονομικών κρίσεων – θα βοηθήσουν πολύ στην προστασία των ανθρώπων παγκοσμίως», υπογραμμίζεται.

Την περασμένη εβδομάδα, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε ότι η πρόσβαση σε ένα καθαρό και υγιές περιβάλλον αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα, δίνοντας το ίδιο μεγαλύτερη βαρύτητα στην μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής.

Μέχρι σήμερα, ο ΠΟΥ έχει εγκρίνει έναν μικρό αριθμό εμβολίων κατά του νέου κορονοϊού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των Pfizer/BioNTech, της Moderna, της Sinovac και της Sinopharm καθώς και αρκετές εκδόσεις αυτών που αναπτύχθηκαν από την AstraZeneca.

«Το Sputnik V ξεκίνησε τη διαδικασία (σ.σ. έγκρισης) με τον ΠΟΥ νωρίτερα φέτος και η διαδικασία διεκόπη λόγω ελλιπών νομικών διαδικασιών», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου η δρ Μαριάντζελα Σιμάο, υποδιευθύντρια του ΠΟΥ, υπεύθυνη για την πρόσβαση σε φάρμακα και σε προϊόντα υγείας.

Ωστόσο, δεν διευκρίνισε ποιες ήταν αυτές οι διαδικασίες.

«Είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι οι συζητήσεις με τη ρωσική κυβέρνηση για αυτό το θέμα είναι κοντά στο να επιλυθούν», τόνισε η Σιμάο.

Στη συνέχεια, πρόσθεσε: «Κάποιες πληροφορίες (…) πρέπει ακόμη να παρασχεθούν, και υπάρχουν επίσης ερωτηματικά σχετικά με την οριστικοποίηση των επιθεωρήσεων στα διάφορα κέντρα παραγωγής στη Ρωσία, αλλά είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι η διαδικασία είναι έτοιμη να ξεκινήσει».

Η Ρωσία είναι ένα από τα κράτη στον κόσμο όπου η πανδημία έχει στοιχίσει τις περισσότερες ζωές.

Ο πληθυσμός είναι ιδιαίτερα καχύποπτος απέναντι στα εμβόλια που παράγονται στη Ρωσία και τα οποία έχει προωθήσει επανειλημμένα το Κρεμλίνο, ιδιαίτερα το Sputnik V, το οποίο ξεκίνησε να χορηγείται ακόμη πριν από την ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών.

Ενώ οι μελέτες φαίνεται να επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητά του, ούτε ο ΠΟΥ ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση το έχουν ακόμη εγκρίνει.