Προκαταρκτικά στοιχεία από αναλύσεις μετεωρολογικών μοντέλων δείχνουν ότι ο φετινός Μάρτιος ήταν ο τέταρτος πιο ψυχρός από το 1980, μετά τους αντίστοιχους μήνες του 1987, 1996 και 1998. Μάλιστα η μέση θερμοκρασία του φετινού Μαρτίου ήταν χαμηλότερη και από τους τρεις μήνες του φετινού χειμώνα στη Θεσσαλία, στη Στερεά Ελλάδα, στην Πελοπόννησο, στην Κρήτη και στα Νησιά του Αιγαίου. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τις καταγραφές των ίδιων 53 μετεωρολογικών σταθμών, η μέση τιμή της μέγιστης ημερήσιας θερμοκρασίας ήταν η χαμηλότερη της περιόδου 2010-2021 σε όλη τη χώρα.

Ανά γεωγραφικό διαμέρισμα

Στη Στερεά Ελλάδα καταγράφηκε η μεγαλύτερη αρνητική απόκλιση της μέσης τιμής των μεγίστων θερμοκρασιών, καθώς η θερμοκρασία βρέθηκε -4,1 ° C κάτω από τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα. Με μέση τιμή 12,3 ° C η θερμοκρασία του φετινού Μαρτίου στη Στερεά ήταν κατά 2 ° C χαμηλότερη από την αμέσως προηγούμενη ψυχρότερη τιμή του Μαρτίου 2015 και κατά 6 ° C χαμηλότερη από την ακραία υψηλή τιμή του Μαρτίου 2018. Στην Αθήνα, τις 25 από τις 31 ημέρες του μήνα καταγράφηκαν αρνητικές αποκλίσεις θερμοκρασίας έως και -12,4 ° C χαμηλότερα από τη μέση τιμή της περιόδου 2010-2019 (11 Μαρτίου 2022).

Στη Βόρεια Ελλάδα (Μακεδονία και Θράκη), οι μέγιστες τιμές θερμοκρασίας κυμάνθηκαν πολύ κοντά σε εκείνες του Μαρτίου 2015, με την απόκλιση της μέσης τιμής να φτάνει τους -3,6 ° C. Η μέση τιμή των 10,9 ° C ήταν κατά 0,5 ° C χαμηλότερη από την αντίστοιχη του 2015, και κατά 6 ° C χαμηλότερη από την ακραία υψηλή τιμή του Μαρτίου 2019. Στη Θεσσαλονίκη ο υδράργυρος κυμάνθηκε περίπου -3,6 ° C χαμηλότερα από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, με αρνητικές αποκλίσεις να καταγράφονται τις 23 από τις 31 ημέρες του μήνα. Η ψυχρότερη ημέρα ήταν επίσης η 11η Μαρτίου 2022 με μέγιστη τιμή ημέρας μόλις τους 7 ° C.

Στη Θεσσαλία, η απόκλιση των τιμών της μέγιστης θερμοκρασίας ήταν ίση με εκείνη της Βόρειας Ελλάδας, δηλαδή -3,6 ° C. Πρόκειται για τον πιο ψυχρό Μάρτιο τουλάχιστον από το 2010 και ήταν κατά 0,8 ° C ψυχρότερος από τον αντίστοιχο μήνα του 2015 και κατά 6,7 ° C ψυχρότερος από τον Μάρτιο του 2018.

Στη Δυτική ηπειρωτική Ελλάδα και τα Επτάνησα, ήταν επίσης ο ψυχρότερος Μάρτιος από το 2010, με τις μέγιστες θερμοκρασίες να κυμαίνονται κατά 2,7 ° C χαμηλότερα από τη μέση τιμή της περιόδου αναφοράς 2010-2019. Καταρρίφθηκε έτσι η χαμηλότερη τιμή μέσης θερμοκρασίας Μαρτίου που είχε καταγραφεί μόλις έναν χρόνο πριν, το 2021.

Στην Πελοπόννησο, η μέση τιμή των μεγίστων θερμοκρασιών τον φετινό Μάρτιο ήταν 13,7 ° C, δηλαδή κατά 3,6 ° C χαμηλότερη από τη μέση τιμή της περιόδου 2010-2019. Πρόκειται για τη χαμηλότερη τιμή μέσης μηνιαίας θερμοκρασίας από το 2010 και κατά 1,4 ° C ψυχρότερη από την αμέσως προηγούμενη ακραία χαμηλή θερμοκρασία του Μαρτίου 2011.

Παρόμοιες συνθήκες καταγράφηκαν και στα Νησιά του Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένου της Κρήτης, όπου οι αρνητικές αποκλίσεις των μεγίστων θερμοκρασιών έφτασαν τους -3,9 ° C. Ιδιαίτερα για την Κρήτη, η διαφορά του νέου ρεκόρ χαμηλών θερμοκρασιών απέχει κατά 2,6 ° C από την τιμή του Μαρτίου 2011 και πρόκειται για τη μεγαλύτερη απόκλιση από προηγούμενο ρεκόρ της περιόδου 2010-2019 στη χώρα μας.

Η εξήγηση του φαινομένου

Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία τον φετινό Μάρτιο πάνω από την Ευρώπη χαρακτηρίστηκε από την παρουσία ενός σχεδόν στάσιμου και ασυνήθιστα υψηλού βαρομετρικού συστήματος με κέντρο τη Σκανδιναβία που επεκτεινόταν συχνά προς την Κεντρική Ευρώπη. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τη συνεχή μεταφορά ψυχρών αερίων μαζών από τη Βορειοανατολική Ευρώπη προς τα Βαλκάνια, αλλά και την απουσία φαινομένων στο μεγαλύτερο μέρος της γηραιάς ηπείρου. Η έλλειψη φαινομένων και χιονοκάλυψης στο μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου ήταν χαρακτηριστική, ενώ η ξηρασία ιδιαίτερα στη Βόρεια Ιταλία, στη Γαλλία, στη Βόρεια Ισπανία και στην Πορτογαλία, λόγω της παρουσίας αυτού του αντικυκλώνα, είναι η χειρότερη που έχει καταγραφεί τις τελευταίες δεκαετίες.

Στη Μετεωρολογία αυτού του είδους στάσιμοι αντικυκλώνες ονομάζονται «Εμποδιστές», καθώς η μεγάλη κατακόρυφη και οριζόντια έκτασή τους εμποδίζουν την ανάπτυξη χαμηλών βαρομετρικών συστημάτων που συνήθως κινούνται από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Έτσι, το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης δεν κατάφερε να εμπλουτιστεί με υγρές αέριες μάζες από τον Ατλαντικό. Η Ελλάδα δέχθηκε αξιόλογες βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις μόνο από εφήμερα βαρομετρικά χαμηλά που αναπτύχθηκαν κατά την κάθοδο ψυχρών αέριων μαζών πάνω από την αρκετά θερμότερη Μεσόγειο Θάλασσα.

Οι αντικυκλώνες-Εμποδιστές μπορούν να παραμείνουν στάσιμοι για μερικές εβδομάδες, όπως και έγινε φέτος από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τα τέλη Μαρτίου 2022, και έχουν συνδεθεί με την εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων. H συχνότητα της εμφάνισής τους αυξάνεται λόγω της κλιματικής αλλαγής, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες και, ανάλογα με την περιοχή στην οποία αναπτύσσονται, οδηγούν σε ακραία καιρικά φαινόμενα είτε στην περιοχή δράσης τους (υψηλές θερμοκρασίες κοντά στο έδαφος), είτε περιφερειακά τους (πλημμύρες). Αν εκδηλωθούν τον χειμώνα, δεν συνδέονται με τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν τους καλοκαιρινούς μήνες, μιας και ένας ιδιαίτερα βαρύς χειμώνας δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι ακολουθείται από ένα ακραία θερμό καλοκαίρι.

Πλέον τις πρώτες ημέρες του Απριλίου 2022, σύμφωνα με το meteo, υπάρχει ανακατάταξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας πάνω από την Ευρώπη με μεγάλη δραστηριότητα χαμηλών βαρομετρικών συστημάτων που προκαλούν όψιμες χιονοπτώσεις στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη.

   Σύμφωνα με το δίκτυο των αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/Meteo.gr, οι επόμενες χαμηλότερες ελάχιστες θερμοκρασίες κατά τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής σημειώθηκαν σε Λιβαδειά -12,7, Λευκοχώρι Φθιώτιδας -12,5, Κωπαΐδα -12,3, Φλώρινα -11,3, Νέο Καύκασο Φλώρινας -11,2, Μαυρολιθάρι Φωκίδας -10,6 και Κίτρινη Λίμνη Κοζάνης -10,3 βαθμοί.

Είναι χαρακτηριστικό είναι ότι 288 μετεωρολογικοί σταθμοί του δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/Meteo.gr κατέγραψαν αρνητικές ελάχιστες θερμοκρασίες, εκ των οποίων 44 μετεωρολογικοί σταθμοί -όχι μόνο στη Βόρεια Ελλάδα αλλά και στη Νότια- κατέγραψαν θερμοκρασίες κάτω των -10 ° C. Ενδεικτικά: Νέος Καύκασος Φλώρινας -16,4, Νεμέα -14,8, Νευροκόπι -14,4, Άγιος Δημήτριος Ολύμπου -13,7, Καλάβρυτα -13,6, Τρίπολη -12,5 βαθμοί.

Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο Κλέαρχο Μαρουσάκη, τα έντονα καιρικά φαινόμενα που πλήττουν την Αττική πιθανόν θα αρχίσουν να υποχωρούν από το μεσημέρι της Τρίτης και τον χιονιά θα αντικαταστήσουν μεγάλα διαστήματα ηλιοφάνειας.

«Η εξέλιξη των χιονοκυμάτων ώρα με την ώρα και μέχρι αύριο το μεσημέρι όπου ελπίζουμε να αρχίσει η εκτόνωση του φαινομένου. Αν επαληθευτούν τα προγνωστικά που ελπίζουμε να συμβεί, αύριο κοντά στο μεσημέρι θα έχουμε και μεγάλα διαστήματα με ηλιοφάνεια από τα δυτικά προς τα ανατολικά του νομού Αττικής. Μέχρι τότε, προσοχή και υπομονή!» αναφέρει χαρακτηριστικά σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωησης.

Σύμφωνα με την πρόγνωση του meteo.gr, για σήμερα, Τρίτη 25 Ιανουαρίου, προβλέπονται χιονοπτώσεις κατά περιόδους πυκνές σε Ανατολική Στερεά, Ανατολική Πελοπόννησο, Εύβοια, Κυκλάδες, Κρήτη, σε χαμηλά υψόμετρα των Δωδεκανήσων και πρόσκαιρα σε Σποράδες, Μαγνησία και νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ τοπικές καταιγίδες θα σημειωθούν στο Νότιο Αιγαίο.

Τα φαινόμενα από το μεσημέρι και από τα βόρεια θα εξασθενήσουν και βαθμιαία θα σταματήσουν. Παγετός θα εκδηλωθεί τις βραδινές και πρώτες πρωινές ώρες στα ηπειρωτικά, όπου στα κεντρικά και βόρεια ηπειρωτικά θα είναι ισχυρός και τοπικά στα βόρεια ολικός.

Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από -7 έως 2 βαθμούς στη Βόρεια Ελλάδα (στη Δυτική Μακεδονία από -12 έως -4 βαθμούς), -5 έως 1 βαθμούς στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα, -2 έως 5 βαθμούς στη Δυτική Ελλάδα (στην Ήπειρο από -7 έως 2 βαθμούς), 0 έως 5 βαθμούς στις Κυκλάδες και στην Κρήτη, 0 έως 6 βαθμούς στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα.

Οι άνεμοι θα πνέουν στο Αιγαίο από βόρειες διευθύνσεις μέτριοι έως ισχυροί 5-6 μποφόρ και στο Κεντρικό και Νότιο Αιγαίο σχεδόν θυελλώδεις 7 μποφόρ, ενώ στο Ιόνιο από βορειοανατολικές διευθύνσεις ασθενείς έως σχεδόν μέτριοι 3-4 μποφόρ, όπου βαθμιαία θα στραφούν σε βορειοδυτικούς με την ίδια ένταση.

Αττική
Νεφώσεις με τοπικές χιονοπτώσεις κατά διαστήματα πυκνότερες, με σταδιακή εξασθένηση μετά το μεσημέρι περιμένουμε την Τρίτη στην Αττική. Τις βραδινές και πρώτες πρωινές ώρες θα σημειωθεί παγετός, κατά τόπους στα βόρεια τμήματα ισχυρός. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από -2 έως 2 βαθμούς Κελσίου, αλλά τις νυχτερινές ώρες η ελάχιστη θα είναι 2-3 βαθμούς χαμηλότερη. Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις μέτριοι έως ισχυροί 5-6 μποφόρ και πρόσκαιρα τις πρωινές ώρες στα ανατολικά σχεδόν θυελλώδεις 7 μποφόρ, με σταδιακή εξασθένηση.

Θεσσαλονίκη
Ηλιοφάνεια με λίγες νεφώσεις, πολύ χαμηλές θερμοκρασίες όλη τη διάρκεια της ημέρας και παγετός τις νυχτερινές και πρωινές ώρες περιμένουμε την Τρίτη στη Θεσσαλονίκη. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από -5 έως 2 βαθμούς Κελσίου. Οι άνεμοι στο Θερμαϊκό θα πνέουν από βορειοδυτικές διευθύνσεις μέτριοι 4-5 μποφόρ.

Παγετός θα σημειωθεί νωρίς το πρωί στα ημιορεινά ηπειρωτικά καθώς και σε πεδινές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, σύμφωνα με την πρόγνωση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Ασθενών / meteo.gr.

Η θερμοκρασία θα κυμανθεί στη Δυτική Μακεδονία από -2 έως 15 βαθμούς, στην υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα από 0 έως 16, στην Ήπειρο και στη Θεσσαλία από 2 έως 19 βαθμούς, στα υπόλοιπα ηπειρωτικά από 6 έως 22, στα νησιά του Ιονίου από 8 έως 19, και στα νησιωτικά τμήματα του Αιγαίου από 8 έως 19 βαθμούς, ενώ στη Ρόδο και στο Καστελόριζο οι μέγιστες θα φτάσουν στους 21-22 βαθμούς Κελσίου.

Οι άνεμοι θα πνέουν στο Αιγαίο από βόρειες διευθύνσεις με εντάσεις έως 5 μποφόρ, και τοπικά στα νότια πελάγη 6 μποφόρ. Στο Ιόνιο οι άνεμοι θα πνέουν από μεταβαλλόμενες διευθύνσεις με εντάσεις έως 4 μποφόρ.

Στην Αττική αναμένονται παροδικές νεφώσεις, και περιορισμένη τοπικά ορατότητα το πρωί. Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις με εντάσεις 3-4 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 10 έως 19 βαθμούς.

Στη Θεσσαλονίκη αναμένονται παροδικές νεφώσεις. Περιορισμένη θα είναι η ορατότητα τις νυχτερινές και πρώτες πρωινές ώρες και ενδέχεται να σχηματιστεί ομίχλη. Οι άνεμοι θα πνέουν από νότιες κυρίως διευθύνσεις ασθενείς. Η θερμοκρασία στο κέντρο της πόλης θα κυμανθεί από 7 έως 16 βαθμούς, αλλά περιφερειακά της πόλης οι ελάχιστες θα είναι 2-5 βαθμούς χαμηλότερες.

Αναλυτικά η πρόγνωση:

Αττική
Καιρός: Λίγες παροδικές νεφώσεις. Τοπικά περιορισμένη ορατότητα τις πρωινές ώρες.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 10 έως 19 βαθμούς Κελσίου.

Θεσσαλονίκη
Καιρός: Λίγες νεφώσεις παροδικά αυξημένες. Τοπικά περιορισμένη ορατότητα ή ομίχλες τις πρωινές ώρες.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 07 έως 18 βαθμούς Κελσίου.

Μακεδονία, Θράκη
Καιρός: Λίγες τοπικές νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες. Τοπικά περιορισμένη ορατότητα ή ομίχλες τις πρωινές ώρες.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 04 έως 18 βαθμούς Κελσίου. Στη δυτική Μακεδονία κατά τόπους 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Νησιά Ιονίου, Ήπειρος, Δυτική Στερεά, Δυτική Πελοπόννησος
Καιρός: Νεφώσεις παροδικά αυξημένες με σποραδικές βροχές κυρίως στα νησιά του Ιονίου. Από τη νύχτα στο βόρειο Ιόνιο θα εκδηλωθούν και σποραδικές καταιγίδες. Τοπικά περιορισμένη ορατότητα ή ομίχλες τις πρωινές ώρες στα ηπειρωτικά.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 και από το βράδυ στο Ιόνιο νότιοι έως 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 09 έως 21 βαθμούς Κελσίου. Στο εσωτερικό της Ηπείρου 3 με 5 βαθμούς χαμηλότερη.

Θεσσαλία, Ανατολική Στερεά, Εύβοια, Ανατολική Πελοπόννησος
Καιρός: Λίγες νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες κυρίως στα νότια. Τοπικά περιορισμένη ορατότητα ή ομίχλες τις πρωινές ώρες.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 06 έως 20 βαθμούς Κελσίου. Στα βόρεια η μέγιστη 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Κυκλάδες, Κρήτη
Καιρός: Τοπικές νεφώσεις. Από το απόγευμα γενικά αίθριος με λίγες νεφώσεις στην Κρήτη.
Άνεμοι: Βόρειοι βορειοδυτικοί 3 με 5 και τις πρωινές ώρες στα ανατολικά έως 6 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 13 έως 20 βαθμούς Κελσίου.
.

Νησιά Ανατολικού Αιγαίου, Δωδεκάνησα
Καιρός: Τοπικές νεφώσεις και από το απόγευμα γενικά αίθριος.
Άνεμοι: Βόρειοι βορειοδυτικοί 4 με 5 και στα νότια τοπικά έως 6 μποφόρ, με εξασθένηση από το μεσημέρι.
Θερμοκρασία: Από 13 έως 21 βαθμούς Κελσίου. Στα βόρεια η μέγιστη 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Σάμος

Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις.
Άνεμοι: Βόρειοι βορειοδυτικοί 4 με 5 και από το βράδυ 3 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 13 έως 19 βαθμούς Κελσίου.