Ο ίδιος μιλώντας στο libre εξήγησε ότι «στην πρώτη Εκκλησία έχουμε γυναίκες διακόνισσες να κατέχουν δηλαδή τον πρώτο βαθμό ιερωσύνης», τονίζοντας ότι στη συνέχεια οι γυναίκες υποβαθμίστηκαν.

Όσο για την «αγνότητα» και «τα χριστιανικά ήθη» που κάποιοι μέσω της Βουλής και της πολιτικής θέλουν να φέρουν στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων βάσει της δικής τους ερμηνείας, ο πατήρ Αλέξανδρος δηλώνει ότι «είναι υπόθεση προσωπικής στάσης και εσωτερίκευσης της διδασκαλίας του Χριστού. Από κανένα φορέα, ακόμα και από την ίδια της Εκκλησία δεν μπορεί να επιβληθούν με το έτσι θέλω».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

Πάτερ Αλέξανδρε, εντός της Ορθοδοξίας υπάρχει μία μάχη. Κάτι μεταξύ ·«παλαιού» και «νέου». Και αυτά συνδυάζονται  με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Προφανώς δεν είναι κάτι που ακούτε για πρώτη φορά. Είναι κάτι που ισχύει; Ποια είναι η άποψή σας;

Θα επιθυμούσα να διαφωνήσω με την άποψη ότι «εντός της Ορθοδοξίας υπάρχει μια μάχη». Κι αυτό, επειδή η ορθόδοξη Εκκλησία κατέχει και διαχειρίζεται την Αλήθεια της διδασκαλίας του Χριστού. Ο Ίδιος ο Χριστός προσπάθησε να αντιμετωπίσει τη νοοτροπία του θρησκευτικού και άκρως συντηρητικού κατεστημένου της εποχής του λέγοντας: « Τη θέση του Μωυσή ως δασκάλου την πήραν οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι. Όσα λοιπόν σας λένε να τηρείτε, να τα τηρείτε και να τα πράττετε να μην κάνετε όμως κατά τα έργα τους, γιατί λένε και δεν πράττουν» (Ματθ. 23, 2-3). O απόστολος Παύλος από την εποχή του προσπάθησε να αντιμετωπίσει την παρουσία λαθεμένων διδασκαλιών, τις οποίες οι φορείς τους εμφάνιζαν στον κόσμο σαν ιδανικές. Γράφει π.χ. στον Τιμόθεο δίνοντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Σ’ ένα μεγάλο σπίτι δεν υπάρχουν σκεύη χρυσά και ασημένια μόνο, αλλά και ξύλινα και πήλινα. Άλλα είναι φτιαγμένα για να δέχονται κάτι πολύτιμο και άλλα για να δέχονται ακαθαρσίες. Αν, λοιπόν, καθαρίσει κανείς τον εαυτό του και τον ξεχωρίσει απ’ αυτά, θα είναι σκεύος για πολύτιμη χρήση, αγιασμένο και χρήσιμο στη διάθεση του οικοδεσπότη, ετοιμασμένο για κάθε καλό έργο» (Τιμ. 2,20-21).

Η «μάχη» για την οποία μιλάτε είναι μάχη προσώπων, τα οποία κινούνται έξω από το πνεύμα της Εκκλησίας, ακόμα κι αν είναι στελέχη της Εκκλησίας. Αυτό συμβαίνει, επειδή τα κριτήριά τους είναι πολύ μακριά από τη θεολογία της Ορθοδοξίας.

Ας μη ξεχνάμε, ότι μέσα στο «παλαιό» υπάρχουν και στοιχεία του νέου και μέσα στο «νέο» μπορεί κανείς να ανακαλύψει και στοιχεία του «παλαιού».

Υπάρχει και άλλη μία μάχη όμως. Στην Ορθοδοξία υπάρχει ο φόβος ότι υπάρχει κίνδυνος να σβήσει καθώς κυριαρχούν απόψεις που κάνουν λόγο για «εθνομηδενιστές». Αυτό δεν  οδηγεί σε αυτό που εντός της Ορθόδοξης Εκκλησίας ο Οικουμενικός Πατριάρχης, έχει ονομάσει «εθνοφυλετισμό»;

Ποτέ η Εκκλησία δεν αντιτάχθηκε στον σεβασμό προς κάθε εθνότητα. Αντίθετα την αγκάλιασε στην προσπάθειά της να μπορέσει να μεταφέρει το μήνυμα του Χριστού και των αγίων Του. Στην πορεία αυτή με το πέρασμα του χρόνου και τις διάφορες συγκυρίες, οι κρατικές εξουσίες εκμεταλλεύτηκαν τη δύναμη που είχε η Εκκλησία να μιλάει στο λαό με τρόπο σεβαστικό και αποδεκτό και σύνδεσαν την ύπαρξη της Εκκλησίας με τις κρατικές βλέψεις. Το θέμα είναι, ότι και η Εκκλησία εκμεταλλεύτηκε συναινώντας με την άποψη, ότι έθνος και Εκκλησία συμπορεύονται. Όταν λείπει ή είναι μειωμένη αυτή η συμπόρευση πολλοί φοβούνται ότι σβήνει και η Εκκλησία. Να αναφέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Στα χρόνια της αθεΐας του Χότζα στην Αλβανία πολλοί πίστεψαν ότι η Εκκλησία, αλλά και οι άλλες θρησκείες έσβησαν οριστικά και αμετάκλητα. Ξεχνούσαν ότι η πίστη βρισκόταν κρυμμένη στις ψυχές των ανθρώπων. Κι όταν το έθνος αυτό άλλαξε πορεία, η Εκκλησία όχι απλά επανεμφανίστηκε, αλλά έλαμψε με την παρουσία της και έδωσε να κατανοήσουν ότι «πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής». Σεβόμαστε το έθνος μας, αλλά ο νους μας και η μέριμνά μας βρίσκονται στην αποστολή της Εκκλησίας που είναι πίστη στο σταυρωμένο και αναστημένο Ιησού και ο εθνοφυλετισμός δεν έχει τη δύναμη να καταπιεί την ύπαρξή της.

Εσείς γίνατε κληρικός όταν έκλεισε ο κύκλος της διδασκαλίας στα σχολεία. Γιατί λάβατε αυτή την απόφαση; Τι σήμαινε για εσάς να ενδυθείτε το ράσο;

Μετά από τριανταεπτά χρόνια διακονίας στο χώρο της παιδείας και της εκπαίδευσης επιθυμούσα να ολοκληρώσω την πορεία της ζωής μου διακονώντας το θυσιαστήριο. Ήταν ένα όνειρο από τα παιδικά μου χρόνια που συνοδεύτηκε από τη σκέψη, ότι αυτό έπρεπε να γίνει με τη συναίνεση της συζύγου και των τεσσάρων παιδιών, ώριμων πια για να καταλήξουν σε μια τέτοια προτροπή. Το να ενδυθώ το ράσο σήμαινε και σημαίνει για μένα τέλεση μαζί με τους ενορίτες μου των μυστηρίων της Εκκλησίας με τρόπο ιεραποστολικό. Είναι ένας στόχος για επανακατήχηση όλων μας έτσι όπως το έζησαν οι πιστοί της πρώτης Εκκλησίας. Σ’ αυτό βοηθούν όλοι μας με πρώτο και κύριο βοηθό τη σύντροφο της ζωής μου.

Στη Βουλή πλέον έχουμε την παρουσία ενός κόμματος που μιλά για θέματα που φαίνεται ότι έχουν λυθεί εδώ και δεκαετίες. Αναφέρεται στην «αγνότητα» και επικαλείται τα χριστιανικά ήθη. Μάλιστα πριν από τις εκλογές ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών προέβη σε μια δήλωση φωτογραφίζοντας τον συγκεκριμένο πολιτικό σχηματισμό. Έχει θέση η Εκκλησία στη Βουλή;

Πιστεύω ότι η Εκκλησία δεν έχει θέση στη Βουλή. Η «αγνότητα» και «τα χριστιανικά ήθη» είναι υπόθεση προσωπικής στάσης και εσωτερίκευσης της διδασκαλίας του Χριστού. Από κανένα φορέα, ακόμα και από την ίδια της Εκκλησία δεν μπορεί να επιβληθούν με το έτσι θέλω. Ο Χριστός είπε όποιος θέλει να έρθει πίσω μου ας απαρνηθεί το εαυτό του και ας με ακολουθήσει. Και τους εκπροσώπους του εβραϊκού κατεστημένου που τον ρώτησαν, αν έπρεπε να δίνουν φορολογία στον καίσαρα απάντησε «απόδοτε τα του καίσαρος τω καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ». Αν υπάρχουν κάποιοι που θέλουν να επιβάλουν ή να προτρέψουν τον κόσμο σε ένα τρόπο ζωής όπως αυτοί το επιθυμούν είναι λάθος, επειδή είναι υπόθεση της πολιτικής, από την οποία πόρω απέχει από το πνεύμα της ελευθερίας, το οποίο εκφράζει η Εκκλησία.

Πριν από λίγα χρόνια αναγνώσατε  το Ευαγγέλιο στη Δημοτική γλώσσα, βαφτίσατε το παιδί ενός ομόφυλου ζευγαριού. Αυτά «προκάλεσαν» τα χρηστά ήθη κάποιων. Τελικά τι κινδυνεύει περισσότερο; Η ηθική ή η πίστη μας;

Εδώ υπάρχει μια παρεξήγηση. Ποτέ δεν διάβασα το Ευαγγέλιο σε μετάφραση, γιατί η γλώσσα του Ευαγγελίου είναι απόλυτα κατανοητή, φθάνει να απαγγέλλεται σωστά. Διαβάζουμε το αποστολικό ανάγνωσμα και στο πρωτότυπο και στη μετάφρασή του , γιατί κατά κοινή ομολογία τα κείμενα αυτά είναι δυσνόητα . Μάλιστα πρόσφατα εκδόθηκε ένα βιβλίο που γράψαμε με τη σύζυγο πάνω στα αποστολικά αναγνώσματα όλων των Κυριακών του έτους για να λειάνουμε τα δύσκολα σημεία και να δώσουμε αφορμή για αναστοχασμό.

Τώρα ως προς τη βάφτιση του παιδιού την κηδεμονία του οποίου έχει ένας από τους δύο ανθρώπους που έχουν κάνει σύμφωνο συμβίωσης, το βάφτισα γιατί τα δυο αυτά παιδιά με πολλή ευλάβεια προσήλθαν και μου το ζήτησαν. Ο ένας από τους δυο είναι μάλιστα πνευματικό μου παιδί.

Αυτή η κίνηση δεν σήμαινε ότι δέχομαι τον γάμο των ομοφυλοφίλων καθώς κυκλοφόρησε από αυτούς του «κάποιους». Στην Εκκλησία δεν κάνουμε λόγο για «χρηστά ήθη». Αυτή είναι έκφραση εκείνων των ανθρώπων οι οποίοι νομίζουν, ότι στηρίζουν με τον δικό τους τρόπο τη θρησκεία, ξεχνώντας ότι η Εκκλησία δεν είναι θρησκεία αλλά τρόπος ζωής. Και στην περίπτωση αυτή η πίστη είναι διαρκής πορεία βίωσης της Αλήθειας που είναι ο Χριστός.

Ποια είναι η θέση της γυναίκας στην Εκκλησία; Μπορεί ένα κορίτσι να «ντύνεται παπαδάκι»;

Η θέση της γυναίκας είναι ισότιμη με αυτή του άνδρα. Ο ίδιος ο Χριστός σεβάστηκε τη γυναίκα της έδωσε ισότιμο ρόλο μέσα στην κοινωνία. Την έβγαλε από την κουζίνα. Στην περίπτωση π.χ. της Μάρθας και της Μαρίας δικαίωσε την Μαρία, η οποία παρακολουθούσε τη διδασκαλία του λέγοντας στη αδελφή της «Μάρθα Μάρθα μεριμνάς και τυρβάζει περί πολλά, Μαρία δε την αγαθήν μερίδα εξελέξατο ήτις ούκ αφαιρεθήσεται απ’ αυτής». Και στο Σταυρό και στην Ανάστασή Του οι γυναίκες βρέθηκαν να είναι μάρτυρες των γεγονότων. Και ο Απόστολος Παύλος κήρυξε ενάντια στην υπάρχουσα διαφορετικότητα ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες. Στην πρώτη Εκκλησία έχουμε γυναίκες διακόνισσες να κατέχουν δηλαδή τον πρώτο βαθμό ιερωσύνης. Ο άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος επαίνεσε με ομιλία του την Ολυμπιάδα, η οποία ήταν διακόνισσα. Στο χώρο των ασκητών δεν υπήρχαν μόνο γέροντες (αββάδες), αλλά και γερόντισσες (αμάδες) με θαυμάσιες ιστορίες πνευματικότητος. Στα νεότερα χρόνια εμφανίστηκε η Εκκλησία να ανδροκρατείται. Και σήμερα ο ρόλος της γυναίκας είναι αρκετά υποβαθμισμένος.  Ένα κορίτσι θα μπορούσε ντύνεται παπαδάκι υπηρετώντας έξω από το ιερό την τέλεση της Θ. Ευχαριστίας. Λέω έξω από το ιερό γιατί από ό,τι φαίνεται απέχουμε πολύ να δεχτούμε τα παιδιά αυτά όπως τα αγόρια να υπηρετούν στο ιερό. 

Ο ιερέας επιστρέφει πλέον κανονικά στα καθήκοντά του. Η παύση των καθηκόντων του ήταν απόφασή της Αρχιεπισκοπής και σήμερα ανακοινώθηκε και πάλι από την Αρχιεπισκοπή η επιστροφή του.

Όπως εξήγησε μιλώντας στο MEGA, τα δυο κορίτσια στεναχωρήθηκαν μετά τις αντιδράσεις. «Είναι τρίδυμα μαζί με ένα αγοράκι και όταν του είπε να ντύσει και τις αδερφές του χάρηκαν πάρα πολύ. Με τους γονείς μίλησα γιατί για να μπει η φωτογραφία στο site της ενορίας ζητήθηκε η άδεια των γονιών και μου είπαν με πολλή χαρά. Και μετά το γεγονός ο πατέρας ερχόταν κάθε μέρα στην εκκλησία να μου πει πόσο έχει στενοχωρηθεί ο ίδιος και τα κορίτσια του».

«Περιμένω την απόφαση της Συνόδου»

Ο πατήρ Αλέξανδρος που αποφάσισε στα 66 του να χειροτονηθεί και να προσφέρει στην Εκκλησία αμισθί, μετέφερε την απόφαση του εκκλησιαστικού συμβουλίου χωρίς να είναι ο ίδιος παρών. «Αυτό που έγινε την γιορτή της Πεντηκοστής στον ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά Πλάκας πήρε πολλαπλές διαστάσεις και απ ότι φαίνεται είναι ιδιαίτερα χρήσιμο. Οι αντιδράσεις του κόσμου και της κοινής γνώμης αποκαλύπτουν ότι υπάρχει ακόμα ένα ποίμνιο που αναζητά ποιμένα. Αποδεικνύουν πως το ποίμνιο δεν είναι μόνο οι κύκλοι των αγκυλώσεων και της τυπολατρίας. Αποκαλύπτουν ότι η κοινωνία αγαπά την εκκλησία και επιθυμεί να συνδεθεί μαζί της. Η αγάπη του Αρχιεπισκόπου προς το πρόσωπό μου δεν αμφισβητείται. Εκείνος εξάλλου με χειροτόνησε. Σέβομαι τις αποφάσεις του και δεν τις κρίνω. Τίμημα υπάρχει πάντα στην πνευματική ζωή και όταν κάνεις το καλό και όταν κάνεις το κακό. Δοξάζω τον Θεό για όλα και περιμένω την απόφαση της Συνόδου», είπε.

Είχε βαφτίσει και ομόφυλο ζευγάρι

Για την βάπτιση παιδιού ενός ομόφυλου ζευγαριού είπε ότι ο ένας από τους δυο είναι πνευματικό του παιδί και είναι ηθοποιός και πήραν το παιδάκι που ήταν ανιψάκι του άλλου από την αδερφή του που είχε δυστυχώς πρόβλημα με τα ναρκωτικά. «Θα το έδιναν σε ίδρυμα και αποφάσισαν να το πάρουν εκείνοι να το μεγαλώσουν. Και ήταν μεγάλη η χαρά τους. Και κάποια στιγμή μου είπαν: μπορούμε να το βαφτίσουμε; Με πολλή χαρά, είπα εγώ και έγινε η βάφτιση που σκανδάλισε κάποιους και μάλιστα έφτασαν να μου πουν ότι παραδέχομαι τον γάμο των ομοφυλόφιλων. Εγώ δεν είπα τέτοιο πράγμα και σεβάστηκα τα πρόσωπα αυτό δεν μπορούν να καταλάβουν», τόνισε ο ιερέας.

Η συμπαράσταση στα social media

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ωστόσο, εκφράζεται μεγάλο κύμα συμπαράστασης στον ιερέα, με τους χρήστες να αναφέρονται στο σημαντικό έργο του και να κάνουν λόγο για «πρωτοφανή απόφαση».

Στα 66 του χρόνια αποφάσισε να χειροτονηθεί, κάτι που δεν έγινε νωρίτερα, καθώς όπως έχει δηλώσει δεν ήθελε να “δεσμευθεί” μέσα στην Εκκλησία, όντας ταυτόχρονα και καθηγητής. Μετά τη συνταξιοδότησή του χειροτονήθηκε λοιπόν στον ιστορικό ιερό ναό του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά στην Πλάκα ως άμισθος κληρικός, παρουσία του Αρχιεπισκόπου, όπου και είναι εφημέριος.

Μέσα στην πανδημία και στο πρώτο lockdown, ο ίδιος πήρε την απόφαση να τελέσει τη Δ’ Στάση των Χαιρετισμών της Θεοτόκου από το σπίτι του και να τη μεταδώσει μέσα από τη σελίδα του στο Facebook, την οποία και φροντίζει να ανανεώνει συχνά με τοποθετήσεις που απηχούν τη νοοτροπία του. Επίσης, έγινε γνωστός μέσα από την απόφασή του να διαβάζει το Ευαγγέλιο μεταφρασμένο στη Δημοτική. Μετά από αντιδράσεις για την απόφασή του να χρησιμοποιεί τη Δημοτική, σταμάτησε να κάνει τη Θεία Λειτουργία “μεταφρασμένη”, ωστόσο συνέχισε να κάνει γάμους και βαπτίσεις, στα νέα ελληνικά.

Στη λογική του π. Αλέξανδρου ήταν πάντοτε η συμπερίληψη, με τον ίδιο να καλεί στα μυστήρια της ενορίας του, όλους ανεξαιρέτως φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού.

Το 2005 άλλωστε, γυρνώντας από την Αυστραλία, έπιασε δουλειά στο Νυχτερινό των Εξαρχείων, εκεί που όπως έχει δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του στα ΝΕΑ, το 95% των μαθητών ήταν ξένοι.

“Ηταν μεγάλη η χαρά μου να είμαι ανάμεσα σε αυτά τα παιδιά, οι περισσότεροι ήταν Αλβανοί. Η Αυστραλία είναι μια πολυπολιτισμική κοινωνία και είχα διδαχθεί πολλά για αυτές τις περιπτώσεις. Και στο 52ο σχολείο του Κολωνού, όπου υπηρέτησα, υπήρχαν πολλοί ξένοι μαθητές και είχα μάθει το καλημέρα σε όλες τις γλώσσες. Μετά την προσευχή το έλεγα στα αγγλικά, στα ρουμάνικα, στα αραβικά και χαίρονταν τα παιδιά. Εγώ τους έλεγα ότι σέβομαι απόλυτα την πίστη του καθενός. Είχα δυο μαθήτριες από τη Συρία που φορούσαν μαντίλα. Στην Α’ λυκείου έκανα πάντοτε ένα μάθημα στο οποίο έφερναν τα παιδιά προζύμι, αλάτι, νερό και ζυμώναμε πρόσφορο. Το έπαιρναν στα σπίτια τους, το έψηναν και το πηγαίναμε στην εκκλησία να το λειτουργήσουμε. Τότε ρώτησα τα δυο κορίτσια: «Θα θέλατε να συμμετάσχετε; Θα φτιάξουμε το Σώμα του Χριστού». «Ναι κύριε», μου απάντησαν. Και ήρθαν και στην εκκλησία. Από τη στιγμή που σέβεσαι τον άλλο, θα σε σέβεται κι εκείνος. Έτσι πέρασα όλα τα χρόνια στα σχολεία”, δήλωνε χαρακτηριστικά.

Ενδεικτικό το πνεύματός του είναι και το περιστατικό του 2017, όταν κατά τον αγιασμό στο 1ο Πειραματικό Γυμνάσιο στην Πλάκα, απευθυνόμενος προς τα παιδιά, είπε:”Αγαπητά μου παιδιά και γονείς, θα ήθελα να σας πω ότι τώρα θα κάνουμε τον αγιασμό. Όσοι από εσάς νιώθετε ότι δεν σας αφορά, έχετε αμφιβολίες ή ακόμα και άρνηση είναι δεκτόν, καλά κάνετε, είναι δικαίωμα. Απλώς παραμείνετε σιωπηλοί. Σας ευχαριστώ”.

Πρακτικά λοιπόν, η πρόσφατη απόφασή του να θέσει δύο νεαρά κορίτσια ως “παπαδάκια” στον Άγιο Νικόλαο, δεν πρέπει να αποτελεί κάποια “έκπληξη”, καθώς έρχεται ως μια συνεπής ακολουθία των πράξεων και στης στάσης ζωής του.

Όπως και στην περίπτωση της χρήσης Δημοτικής γλώσσας, έτσι και τώρα ξέσπασαν αντιδράσεις, αυτή τη φορά πιο έντονες, μιας και το θέμα πήρε “διαστάσεις” στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι υπερσυντηρητικοί κύκλοι που τελευταία εκφράστηκαν και μέσα από τον κομματικό σχηματισμό της ΝΙΚΗΣ βρήκαν ευκαιρία να υψώσουν φωνή. Κατόπιν των αντιδράσεων, και όπως αναφέρει το NEWS 24/7, ο π. Αλέξανδρος ετέθη σε αργία, μέχρι η 12μελης Σύνοδος να συζητήσει το θέμα και να λάβει την τελική της απόφαση.

Αυτή τη στιγμή ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος έχει μια απόφαση στα χέρια του και θα κληθεί να διαλέξει αν θα υποχωρήσει έναντι του σκοταδισμού, ή αν θα προστατεύσει έναν ιερέα που τάσσεται στην προοδευτική πλευρά των πραγμάτων, δείχνοντας την κατεύθυνση στην οποία θα έπρεπε να κινηθεί η Εκκλησία ανοίγοντας τις πόρτες της προς τις εξελίξεις της κοινωνίας και του καιρού της.

Στο πλευρό του ιερέα έχουν τεθεί δημοσίως άλλωστε, θεολόγοι και ιερείς, οι οποίοι επισημαίνουν πως δεν υπάρχει κανένας εκκλησιαστικός κανόνας που να υπαγορεύει πως, ως “παπαδάκια”, μπορούν να “υπηρετήσουν”, μόνο αγόρια. Σημειώνουν δε, πως τα “κορίτσια παπαδάκια” αποτελούν κάτι σύνηθες για τα δεδομένα της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε άλλες χώρες της Ευρώπης, αλλά και στη Δαμασκό, ενώ θυμίζουν τον θεσμό της διακόνισσας.

Κύμα συμπαράστασης από ιερείς και θεολόγους

Χαρακτηριστική είναι η δημοσίευση του Χαράλαμπου Παπαδόπουλου ή αλλιώς του Πατέρα Λίβυου που είναι γνωστός μέσα από τις προοδευτικές αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Όπως τονίζει ο ίδιος, μεταξύ άλλων, “κανένας  κανόνας δεν απαγορεύει από την γυναίκα να κρατάει την λαμπάδα στον ιερέα όταν λέει το Ευαγγέλιο, στην μικρή ή μεγάλη είσοδο, να ψαλεί στο ψαλτήρι και να βοηθάει γενικότερα το έργο της ενοριακής ζωής. Άλλωστε ο θεσμός των Διακονισών δεν καταργήθηκε ποτέ, μπορεί να ατόνησε για λόγους κοινωνικούς και πολιτισμικούς αλλά δεν καταργήθηκε. Και δεν ήταν χειροθεσία αλλά χειροτονία. Άλλωστε σε μοναστήρια και σε ναούς της υπαίθρου, στα χωριά δηλαδή που εμείς διακονούμε και πλέον το ποίμνιο είναι ελάχιστο, οι γυναίκες και τα μικρά κορίτσια διαδραματίζουν τεράστιο ρόλο και έργο στην ζωή της ενορία μας”.

Το πρόβλημα τους είναι η γυναίκα, διότι την θεωρούν βρώμικη και κατώτερη του άνδρα

Ο π. Λίβυος σημειώνει πως το βασικό πρόβλημα όσων αντιδρούν είναι η γυναίκα καθαυτή “και όχι οι τήρηση των κανόνων της εκκλησίας τους οποίους επιλεκτικά χρησιμοποιούν όπως και όπου θέλουν”. “Το πρόβλημα τους είναι η γυναίκα, διότι την θεωρούν μιαρή, βρώμικη και κατώτερη του άνδρα. Αυτή είναι όλη η αλήθεια. Όλα τα αλλά περί κανόνων είναι ένα ωραίο άλλοθι του μισογυνισμού και της ψυχοπαθολογίας τους” γράφει συγκεκριμένα ο π. Λίβυος.

“Πως είναι δυνατόν να διαιρείτε τους ανθρώπους εντός της Θείας Λειτουργίας; Κάθε διαχωρισμός εντός της Θεία Ευχαριστίας είναι τεράστιο αμάρτημα που μεταβάλει τον εικονισμό της Βασιλείας σε κόλαση της ιστορίας”, τονίζει εύστοχα.

Ο θεολόγος και συγγραφέας Παντελής Καλαϊτζίδης, σε μια ανάλογη τοποθέτηση, σημειώνει: “…στην τελική, γιατί δεν μας λένε ανοιχτά ποιο είναι το πρόβλημά τους; Γιατί δεν το λένε ξεκάθαρα ότι θεωρούν τις γυναίκες (και τα κορίτσια) “ακάθαρτες” και μιαρές, γράφοντας στα παλαιότερα των υποδημάτων τους όλο τον αγώνα που έδωσε ο αρχέγονος Χριστιανισμός για την υπέρβαση της διάκρισης καθαρού-ακαθάρτου;”.

Ο κ. Καλαϊτζίδης κάνει λόγο για “κύμα φονταμενταλισμού” εντός των κόλπων της Εκκλησίας στη χώρα μας, για “νέο Μεσαίωνα”. “Αλοίμονο αν υποχωρήσει στις φωνασκίες και τις πιέσεις και αν ο Αρχιεπίσκοπος, όπως ακούγεται, θέσει σε αργία τον π. Αλέξανδρο προκειμένου να ικανοποιήσει ή να καθησυχάσει τους “αγανακτισμένους” πιστούς και τους εν δυνάμει ψηφοφόρους της “Νίκης””, γράφει ο ίδιος, κάνοντας αναφορά και στο κόμμα-έκπληξη που ήρθε “από το πουθενά” και έχει τάση εισόδου στη Βουλή.

Παράλληλα, ο κ. Καλαϊτζίδης στη δημοσίευσή του αναρτά φωτογραφικά ντοκουμέντα από Ορθόδοξη εκκλησία στα περίχωρα της Βηρυτού με “κορίτσια παπαδάκια”, αλλά και από τον περίβολο του Πατριαρχικού ναού της Δαμασκού όπου κορίτσια “ντυμένα με τις ανάλογες στολές υποδέχονται τον αείμνηστο Πατριάρχη της Δαμασκού Ιγνάτιο Hazim, ραίνοντας τον με άνθη και λαμβάνοντας την πατριαρχική ευλογία”, όπως γράφει.

Από τη δική του μεριά ο διδάκτορας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, παθολόγος και συγγραφέας Γιώργος Κρανιδιώτης, καλεί την επίσημη Εκκλησία να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, κάνοντας ειδική μνεία στη δουλειά του π. Αλέξανδρου στον Ραγκαβά.

“…ο άνθρωπος αυτός είναι ένας άξιος ποιμένας, με όλη τη σημασία της λέξης. Παρά ταύτα, πληροφορούμαστε ότι ο Αρχιεπίσκοπος, πιεζόμενος από διαφόρους καλοθελητές, απειλεί να του επιβάλει το επιτίμιο της παύσης ιεροπραξιών, επειδή έντυσε παπαδάκια δύο κορίτσια την Κυριακή της Πεντηκοστής και τους έδωσε να κρατάνε λαμπάδες. Δηλαδή επειδή είχε τη φώτιση και το θάρρος να αναβιώσει, σ’ έναν ελάχιστο βαθμό, τη συμμετοχή γυναικών στην τέλεση της Θείας Λειτουργίας, πρακτική που μαρτυρείται ήδη από την αρχαία Εκκλησία”, γράφει ο γιατρός που είναι κοντά στην Ενορία του Αγ. Νικολάου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει όμως και το δημόσιο κείμενο-τοποθέτηση του π. Βασιλείου Θερμού. Ο Β. Θερμός είναι ψυχίατρος παίδων και εφήβων, Δρ. Θεολογικής Σχολής του Παν/μιου Αθηνών και καθηγητής στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών.

“Το φύλο των παιδιών που μεταφέρουν λαμπάδες και θυμιατό βοηθώντας κατά την Λατρεία δεν έχει καμία σημασία. Αυτό το διαπιστώνουμε στα γυναικεία μοναστήρια, στις ακολουθίες που γίνονται σε γυναικείες κατασκηνώσεις και ιδρύματα κτλ. Όσοι πιστοί είναι βαπτισμένοι και χρισμένοι διακονούν στη Λατρεία, αφού άλλωστε απαντούν στον λειτουργό, ψάλλουν, απαγγέλλουν κτλ, δηλαδή είναι οργανικοί παράγοντες της Λατρείας – εκτός αν κάποια σοβαρή αμαρτία τούς εμποδίζει, κάτι που ισχύει εξίσου για άνδρες και γυναίκες, όμως”, σημειώνει.

“Θα ήταν παράλογο οι γυναίκες να λένε το «Αμήν» του καθαγιασμού – προσοχή: δια του οποίου και μόνο η Λειτουργία είναι ολοκληρωμένη! – και να απαγορεύεται να μεταφέρουν λαμπάδες. Αλλά βλέπετε ότι, ενός λάθους εισαγομένου, μύρια έπονται. Το πλήρωμα της Εκκλησίας αποξενώθηκε από την ιερωσύνη των λαϊκών, με αποτέλεσμα να εισαχθούν παράλογες αντιλήψεις. Όταν ξηλώνονται το ένα μετά το άλλο θεμελιώδη στοιχεία της Λατρείας, στο τέλος καταντούμε να τήν κάνουμε αγνώριστη.

Το στιχάρι το οποίο είθισται να φορούν τα αγόρια που διακονούν στο ιερό δεν τό έλαβαν με κάποια ιεροπραξία. Και είναι πολύ λογικό διότι στην αρχαία Εκκλησία δεν υπήρχε χωριστή αμφίεση: όλων τα ενδύματα ήταν ποδήρη, φυσική εξέλιξη δε αυτών υπήρξε το στιχάρι των χειροτονουμένων κληρικών”, γράφει ακόμη, ενώ όπως σημειώνει, δεν υπάρχει κανένας κανόνας που να απαγορεύει στις γυναίκες να μπουν και στο ίδιο το ιερό βήμα. Κάνει δε λόγο για επικράτηση του κληρικαλισμού με ο,τι αυτό συνεπάγεται.

Ή κανένας λαϊκός δεν μπαίνει στο ιερό, ή εισέρχονται ευλαβείς και επιλεγμένοι λαϊκοί αμφοτέρων των φύλων

“Όσο για την ένσταση ότι απαγορεύεται να εισέρχονται στο ιερό βήμα γυναίκες, είναι απολύτως μετέωρη και κούφια, για τον εξής απλό λόγο. Ιερό βήμα στην ουσία δεν υφίσταται! Όσο λειτουργούσε υγιώς η εκκλησιολογία, δηλαδή κατά τους πρώτους 5-6 αιώνες, η καίρια διαχωριστική γραμμή βρισκόταν στην είσοδο του ναού προκειμένου να υποδηλώνει την διαφορά μεταξύ βαπτισμένων και αβαπτίστων. Όταν ολόκληρη η κοινωνία έγινε (κατ’ όνομα) χριστιανική, υψώθηκε τέμπλο και εισήχθη ο κληρικαλισμός, δηλαδή η διαχωριστική γραμμή κατάντησε να είναι μεταξύ κληρικών και λαϊκών! Τότε βαθμιαία ξεχάστηκε η ιερωσύνη των λαϊκών, έπαψαν η συμψαλμωδία τους και συναπαγγελία τους, και επεκράτησε η τραγική και αθεολόγητη συνήθεια να λέει το «Αμήν» του καθαγιασμού ο λειτουργός! Αν έμπαινε κάποιος από τους μεγάλους Πατέρες στους ναούς μας τώρα θα έφριττε, δηλαδή θα δυσκολευόταν να αναγνωρίσει ως Λειτουργία αυτό που κάνουμε…”.

“Συνεπώς οφείλει να εφαρμόζεται ενιαία τακτική για αμφότερα τα φύλα: ή κανένας λαϊκός δεν μπαίνει στο ιερό, ή εισέρχονται ευλαβείς και επιλεγμένοι λαϊκοί αμφοτέρων των φύλων. Επιμένοντας να διαχωρίζουμε τα κορίτσια από τα αγόρια στην διακονία της Λατρείας μας δεν κάνουμε τίποτε άλλο από το να διαιωνίζουμε τις αντιλήψεις, στα μεν πρώτα πως είναι κατώτερα, στα δε δεύτερα πως είναι ανώτερα. Δηλαδή συντηρούμε μια κοινωνία ανισότητας”, γράφει ο π. Βασίλειος Θερμός.

Αξίζει να σημειωθεί πως στο κείμενό του κάνει αναφορά και σε περιστατικό κατά το οποίο μητροπολίτης ζήτησε την απομάκρυνση του Εσταυρωμένου από τον χώρο όπισθεν της Αγίας Τραπέζης, κάτι που επίσης έφερε αντιδράσεις.

Στο ίδιο μήκος κύματος είναι άλλωστε και η ανάρτηση του καθηγητή θεολογίας, Θανάση Παθανασίου.

Όπως σημειώνει:

“Μυρίζει μπαρούτι ξανά για τη θέση των γυναικών στη λειτουργική ζωή της εκκλησίας. Αφορμή, προχθεσινή θεία λειτουργία στην οποία συμμετείχαν παπαδάκια κοπέλες.  Αναμένουμε λοιπόν την στάση της εκκλησιαστικής ηγεσίας, με τον πυρσό στο χέρι μας, τοις ρήμασι Σαπφούς Νοταρά πειθόμενοι: “Μπουρλότο”!

Προσώρας, μια φυτιλίτσα μόνο! Απλώς θυμίζω την φωτογραφία της μοναχής Μαγδαληνής Μουστάκα (1880-1963), την οποία ο άγιος Νεκτάριος χειροθέτησε διακόνισσα περί το 1914. Η διακόνισσα μοναχή Μαγδαληνή  ανασυγκρότησε, στη συνέχεια, την εγκαταλειμμένη μονή της Παναγίας της Χρυσολεοντίσσης στην Αίγινα, μονή ολοζώντανη σήμερα, η οποία και έχει εκδόσει βιβλιαράκι με τη φωτογραφία αυτή.

Ο άγιος Νεκτάριος είχε κληθεί σε απολογία για τέτοιες πρωτοβουλίες του, βεβαίως βεβαίως! Σχεδόν 110 χρόνια μετά, και με πολύ θεολογικό νερό να έχει πλέον κυλήσει στο αυλάκι της γυναικείας διακονίας, άντε να πεις “κάλμα” στη Σαπφώ Νοταρά”.

Ανάρτηση υπέρ του π. Αλεξάνδρου έκανε επίσης και ο πρώην υπουργός και βουλευτής, Νίκος Ξυδάκης.

Όπως έγραψε, ο ιερέας του Αγίου Νικολάου, “λαμπρύνει την Εκκλησία και την κοινωνία, με την ταπεινότητα και την παρρησία του.Τέτοιοι παπάδες ξανακάνουν το μήνυμα ισότητας και αδελφοσύνης του Ευαγγελίου δραστικό, εσαεί απελευθερωτικό. Τείχος προστασίας γύρω του, κατέναντι στους φονταμελιστές και τους φαρισαίους”.