Επί της ουσίας, η διαφωνία αφορά μερικές ημέρες ή εβδομάδες, πίσω απ΄ αυτήν, ωστόσο, κρύβεται ο ανταγωνισμός ως προς το ποιό κόμμα θα έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων. Λεπτομέρεια, θα υποθέσει κανείς, όμως είναι μία λεπτομέρεια που αξιοποιεί η κυβέρνηση που κάνει λόγο για “εργαλειοποίηση” της τραγωδίας.

Αυτό, ωστόσο, είναι το μικρότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Μέγαρο Μαξίμου. Στις δημοσκοπήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, ο βασικός συσχετισμός δυνάμεων δεν αλλάζει. Η διαφορά, δηλαδή, μεταξύ της Ν.Δ και του ΠΑΣΟΚ παραμένει σημαντική, τα δε κόμματα της λεγόμενης κεντροαριστεράς πόρρω απέχουν από την συνεννόηση που θα έφτανε μέχρι ένα μέτωπο με χαρακτηριστικά ακόμα και εκλογικής συμμαχίας.

Το σοβαρότερο πρόβλημα, ωστόσο, για τον πρωθυπουργό, το έχει περιγράψει ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, σε αγόρευσή του το 1919: “Η μόνη αντιπολίτευση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε, είναι η αντιπολίτευση των γεγονότων”. Κατά ανάλογο τρόπο είχε απαντήσει και ο Χένρι ΜακΜίλαν, ερωτηθείς από δημοσιογράφο για το ποιά είναι η μεγαλύτερη πρόκληση της πρωθυπουργίας του: “Τα γεγονότα, παιδί μου, τα γεγονότα”.

Όσο, η αντιπολίτευση δείχνει να μην μπορεί να εκπροσωπήσει την ογκούμενη δυσφορία που προκύπει στην κοινωνία από τα “γεγονότα”, κάποιοι στην κυβέρνηση μπορούν να πιστεύουν ότι όλα είναι διαχειρίσιμα, ένας πολιτικός “κυματισμός” στον έκτο χρόνο της διακυβέρνησης. Το λάθος σε αυτή την εκτίμηση είναι πως όλα αυτά δεν αφορούν την αντιπολίτευση, είναι κάτι πιό σημαντικό που υπερβαίνει τους ανεπεξέργαστους ακόμα πολιτικούς συσχετισμούς.

Στην ομιλία του στο υπουργικό συμβούλιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον υφέρποντα λαϊκισμό που καραδοκεί.

Η μέτρηση της MRB μάλλον τον επιβεβαιώνει ως προς τούτο: ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους (25%) συνωθείται στη ζώνη της αδιευκρίνιστης ψήφου με τάση προς την αποχή, οι εκπρόσωποι, δε, του λεγόμενου “αντισυστημισμού” βλέπουν τα δημοσκοπικά ποσοστά τους να εκτοξεύονται, με πρώτη της Φωνή Λογικής της -άγνωστης σε πολλούς προ έτους- Αφροδίτης Λατινοπούλου. Αυτά είναι κακά νέα, πρωτίστως για την κυβέρνηση, σε δεύτερο πλάνο και για τα μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Το χειρότερο, ίσως, για την κυβέρνηση είναι ότι κυλάει ολοένα και περισσότερο σε έναν πολιτικό “ιδρυματισμό”. Υποτιμά την αξία των “γεγονότων”. Λέγεται ότι πρωθυπουργικοί σύμβουλοι προέβλεπαν με στόμφο ότι στις συγκεντρώσεις της περασμένης Κυριακής θα συμμετείχαν …μερικές χιλιάδες. Εάν είναι ακριβές, θα έπρεπε να ψάχνουν δουλειά.

Αυτή η απουσία “γείωσης” είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την κυβέρνηση. Δεν βλέπει ότι η “ασφάλεια” είναι ο πραγματικός ελέφαντας στο δωμάτιο. Όχι, φυσικά, με την παλαιά έννοια του γνωστού δόγματος “νόμος και τάξη”, αλλά με αυτή που βιώνουν πραγματικά οι πολίτες. Από τα τρένα που είναι πιθανό να κουβαλούν επικίνδυνα, εύφλεκτα φορτία, μέχρι την βαριά καθημερινότητα της ακρίβειας και των νοσοκομείων, και την απουσία προοπτικής βελτίωσης της ζωής καθενός και καθεμιάς.

Ορθώς, λοιπόν, ο πρωθυπουργός διαβλέπει τον κίνδυνο αυτού που αποκαλεί “αντισυστημισμό”. Το πρόβλημα δεν είναι εάν θα είναι …πρώτος. Πιθανότατα θα είναι, και δη με διαφορά. Όμως, αυτό μπορεί, τελικά, να μην παραγάγει πολιτικό αποτέλεσμα και να ενισχύει την πολιτική αστάθεια. Η συγκυρία απαιτεί μεγάλες αποφάσεις. Τομές. Σε πολιτικές και πρόσωπα, περισσότερο, όμως, στην επαφή με την κοινωνική πραγματικότητα στις συνθήκες που διαμορφώνονται τόσο καθ΄ ημάς, όσο και διεθνώς. Και οι τομές συνεπάγονται “απώλειες”, αναγνώριση, δηλαδή, της ανεπάρκειας ορισμένων. Στην σοβούσα κρίση, με την κοινωνία σε αναβρασμό, δεν απαντάς με το πολιτικό έλλειμμα της αντιπολίτευσης. Και δεν ακούς τα ευχάριστα των ευχάριστων, σκαλίζεις με μεγαλύτερη προσοχή αυτά που μεταφέρουν οι αγωγοί της κοινωνικής κραυγής. Κι αν δεν τους έχεις κοντά σου, τους ανακαλύπτεις…

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Θεωρητικά, κάθε φορά που ο Κυριάκος Μητσοτάκης ερωτάται (όπως στην συνέντευξη που παραχώρησε στον Γ. Αυτιά/Σκάϊ) για το εάν θα προκηρύξει εκλογές θα έπρεπε να απαντά “γιατί με ρωτάτε, δεν πιστεύετε τις προηγούμενες δεσμεύσεις μου;”. Το έχει δηλώσει, άλλωστε, πάνω από δέκα φορές και σε διαφορετικές συγκυρίες, αρχής γεννομένης από την πρώτη του σχετική δέσμευση στην συνέντευξη Τύπου, στο πλαίσιο της ΔΕΘ, τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Τα σενάρια, ωστόσο, επιβιώνουν και επανέρχονται με δριμύτητα. Ίσως επειδή αποτελεί κοινή πεποίθηση η ρήση του Ουίνστον Τσώρτσιλ “Πολιτική είναι η ικανότητα να παρουσιάζεις σήμερα τι θα γίνει αύριο και να εξηγείς αύριο γιατί δεν έγινε”.

Η αλήθεια είναι πως κάθε φορά που ο πρωθυπουργός διαψεύδει το ενδεχόμενο να καταφύγει σε πρόωρες κάλπες υπό το βάρος των συνεπειών της συγκυρίας αλλά και της δυσαρέσκειας που εντείνεται, η πιθανότητα να αποφασίσει το αντίθετο συρρικνώνεται. Ή, καλύτερα, η εξήγηση -κατά τον Τσώρτσιλ- γίνεται δυσκολότερη. Το ίδιο συμβαίνει, άλλωστε, και με το άλλο σενάριο περί αλλαγής του εκλογικού νόμου.

Εκτός από την περίπου βέβαιη έγερση θέματος αντισυνταγματικότητας (να αλλάξει, δηλαδή, ο εκλογικός νόμος και να ισχύσει στην δεύτερη αναμέτρηση μετά την απλή αναλογική), κάτι τέτοιο θα πρόδιδε πολιτικό πανικό εξαιτίας των απωλειών που καταγράφονται δυναμικά, πλέον, στις δημοσκοπήσεις. Και αυτό ακόμα αναγκάζεται να το διαψεύδει με κάθε ευκαιρία.

Όμως, η χώρα έχει ούτως ή άλλως εισέλθει σε μια μακρά παρατεταμένη προεκλογική περίοδο. Ακόμα κι αν η πρωθυπουργική δέσμευση λήξει την άνοιξη του 2023 (χρόνος που ισοδυναμεί με την ολοκλήρωση της τετραετίας που τυπικά κλείνει τον Ιούλιο της επόμενης χρονιάς), επί 16-17 μήνες το πολιτικό σύστημα θα στροβιλίζεται εν μέσω (προεκλογικής) πόλωσης.

Το σοβαρότερο, πρόβλημα, ως εκ τούτου, για τον κ. Μητσοτάκη δεν είναι να πιστέψουν οι πολίτες ότι δεν θα προσφύγει πρόωρα σε εκλογές, τον Ιούνιο, ή τον Σεπτέμβριο. Είναι να πεισθούν οι υπουργοί και οι βουλευτές του που δρουν ήδη σε προεκλογική ατμόσφαιρα, είτε κατεβάζοντας, κάποιοι, τα μολύβια, είτε πλειοδοτώντας σε πιεστικά αιτήματα παροχών. Και, παράλληλα, να το πιστέψουν στις Βρυξέλλες όπου διαμορφώνεται η αίσθηση πως η οικονομία επηρεάζεται από τον πολιτικό κύκλο και πως οι μεταρρυθμίσεις τίθενται πια στην μέγγενη του πολιτικού κόστους.