Δεν είναι ίσως τυχαίο το γεγονός πως πλέον σε αρκετές μεγάλες αμερικανικές και ευρωπαϊκές πολυεθνικές, υπάρχει σημαντική πιθανότητα η τεχνητή νοημοσύνη να αναλύει εσωτερικά μηνύματά υπαλλήλων σε δημοφιλείς εφαρμογές.

Μήπως όμως όλο αυτό αφορά κάτι άλλο από το προφανές;

Ήδη μεγάλοι εργοδότες όπως η Walmart, η Delta Air Lines, η Τα-Mobile, η Chevron, η Starbucks, η Nestle και η AstraZeneca, αποφάσισαν να στραφούν στην Aware, την startup με έδρα το Columbus, στο Οχάιο, για να παρακολουθούν τις συνομιλίες των υπαλλήλων τους, σύμφωνα με όσα αποκάλυψε το CNBC.

• Ο Τζεφ Σούμαν, συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλός της λέει ότι η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά τις εταιρείες να «κατανοήσουν τον κίνδυνο μέσα στις επικοινωνίες τους», διαβάζοντας τα συναισθήματα των εργαζομένων σε πραγματικό χρόνο.

Χρησιμοποιώντας τα ανώνυμα δεδομένα στο προϊόν ανάλυσης της Aware, οι εταιρείες μπορούν να δουν πώς αντιδρούν κάποιοι υπάλληλοι σε κάποια νέα εταιρική πολιτική ή καμπάνια μάρκετινγκ, σύμφωνα με τον Σούμαν. Και όχι μόνο. Τα μοντέλα της Aware, μπορούν επίσης να εντοπίσουν εκφοβισμό, παρενόχληση, διακρίσεις, μη συμμόρφωση, πορνογραφία και άλλες παραβατικές συμπεριφορές.

Το εργαλείο ανάλυσης της Aware – αυτό που παρακολουθεί το συναίσθημα και την τοξικότητα των εργαζομένων – δεν έχει τη δυνατότητα να επισημαίνει ονόματα μεμονωμένων υπαλλήλων. Ωστόσο, το ξεχωριστό εργαλείο eDiscovery μπορεί, να διακρίνει περιπτώσεις ακραίων απειλών ή άλλων συμπεριφορών κινδύνου, σύμφωνα με όσα θέλει να προκαθορίσει ο κάθε πελάτης, πρόσθεσε.

• Η Aware ανέφερε ότι η Walmart, η T-Mobile, η Chevron και η Starbucks χρησιμοποιούν ήδη την τεχνολογία της για τον κίνδυνο κυβερνοαπειλών, μια δραστηριότητα που αντιπροσωπεύει περίπου το 80% των εργασιών της εταιρείας.

Ανάλογα η AstraZeneca ανέφερε στο CNBC πως χρησιμοποιεί το προϊόν eDiscovery για λόγους ασφαλείας, χωρίς ωστόσο να χρησιμοποιεί αναλυτικά στοιχεία για την παρακολούθηση συναισθημάτων ή τοξικότητας. Η Delta ανέφερε τη χρησιμότητα των analytics και του eDiscovery για την παρακολούθηση των τάσεων και του συναισθήματος ως τρόπο συλλογής σχολίων από υπαλλήλους και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, όπως και για τη διατήρηση νομικών αρχείων στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης της.

• Η Γιούτα Ουίλαμς, συνιδρυτής της ΜΚΟ Humane Intelligence, ωστόσο μίλησε για το πώς η AI προσθέτει μια νέα και δυνητικά προβληματική πτυχή στα λεγόμενα προγράμματα ρίσκου εμπιστευτικών πληροφοριών.

Ο Σούμαν ξεκίνησε την Aware το 2017, αλλά δεν ήταν η πρώτη «οργουελική» εταιρεία που ίδρυσε. Το 2005, είχε ιδρύσει την εταιρεία BigBrotherLite.com. που ανέπτυξε λογισμικό που «βελτίωσε την ψηφιακή και κινητή εμπειρία προβολής» της σειράς reality του CBS «Big Brother». Στο κλασικό μυθιστόρημα του Όργουελ «1984», ο Big Brother ήταν ο ηγέτης ολοκληρωτικού καθεστώτος, στο οποίο οι πολίτες βρίσκονταν υπό αέναη παρακολούθηση.

• Κάθε χρόνο, η εταιρεία δημοσιεύει μια έκθεση που συγκεντρώνει πληροφορίες από δισεκατομμύρια (6,5 δισεκατομμύρια το 2023) μηνυμάτων, καταγράφοντας τους αντιληπτούς παράγοντες κινδύνου και τις βαθμολογίες συναισθημάτων στο χώρο εργασίας.

Η Aware επιβεβαίωσε στο CNBC ότι χρησιμοποιεί δεδομένα από εταιρικούς πελάτες της για να εκπαιδεύσει τα μοντέλα μηχανικής μάθησης. Όταν ένας νέος πελάτης εγγράφεται στο εργαλείο ανάλυσης, χρειάζονται τα μοντέλα AI της Aware περίπου δύο εβδομάδες για να «εκπαιδευτούν» στα μοτίβα εντός της εταιρείας. Δεν λαμβάνει ονόματα ανθρώπων, για να προστατεύσει το απόρρητο, λέει ο Σούμαν.

Αλλά το εργαλείο eDiscovery της Aware λειτουργεί διαφορετικά. Μια εταιρεία μπορεί να δώσει πρόσβαση σε ονόματα εργαζομένων αν θεωρηθούν «ακραία απειλή» σύμφωνα με δοθέντα κριτήρια, η οποία δίνει εντολή στην τεχνολογία της Aware να ανασύρει το όνομα ενός υπαλλήλου.

• Ο πελάτης θα μπορούσε επίσης να το συνδυάσει με αναφορές που βασίζονται σε φράσεις, αναφορές, κλπ. Εάν η ΑΙ ανιχνεύσει παραβιάσεις των καθορισμένων πολιτικών μιας εταιρείας, θα μπορούσε να προωθήσει το όνομα του υπαλλήλου στην αντίστοιχη υπηρεσία, πχ HR.

Ο Σούμαν ανέφερε ότι παρόμοιες δυνατότητες υπάρχουν ήδη σήμερα, αλλά η βασική διαφορά είναι ότι η Aware και τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της δεν παίρνουν αποφάσεις, αλλά απλώς διευκολύνουν τον έλεγχο αυτού του νέου συνόλου δεδομένων για τον εντοπισμό πιθανών κινδύνων ή παραβιάσεων πολιτικής.

Του Αντρέα Παναγόπουλου

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα τα όσα διαβάζουμε και ακούμε για τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ με την ύφεση του Α’ τριμήνου του 2020. Οι αριθμοί είναι ξεκάθαροι και δεν έχουν χρώμα:

• Ανάπτυξη 2,8% το δεύτερο τρίμηνο του 2019
• Ανάπτυξη 1% το τέταρτο τρίμηνο του 2019
• Υφεση 0,9% το πρώτο τρίμηνο του 2020
• Διάρκεια τριμήνου 90 ημέρες
• Lockdown λόγω πανδημίας 15 ημέρες (1/6 του τριμήνου)

Δεν επιδέχονται διαφορετικών αναγνώσεων. Από την ανάπτυξη της αρχής του 2019, περάσαμε στη μείωση της ανάπτυξης στο τέλος της χρονιάς και στην ύφεση στην αρχή του 2020, ΠΡΙΝ ξεκινήσει η πανδημία.

Τώρα πως κάποιοι αυτό το είδαν «θετικό» και πως κάποιοι άλλοι πανηγυρίζουν για την «φανταστική επιτυχία»  λέγοντας μάλιστα ότι απέδωσαν ήδη πριν… την πανδημία τα μέτρα που πήραν τον Απρίλιο, μπορεί να το εξηγήσει μόνο το παρακάτω εξαιρετικό κείμενο:

«Πώς πάει το Λεξικό;» είπε ο Γουίνστον, υψώνοντας τη φωνή του για ν’ ακουστεί.

«Αργεί», είπε ο Σάιμ. «Βρίσκομαι στα επίθετα. Είναι συναρπαστικό».

Έλαμψε αμέσως μόλις έγινε λόγος για τη Νέα Ομιλία.  Έσπρωξε από μπροστά του τη γαβάθα, πήρε το ψωμί στο ένα ντελικάτο χέρι και το τυρί στο άλλο, κι έσκυψε πάνω στο τραπέζι για να μπορεί να μιλάει χωρίς να φωνάζει.

«Η Ενδεκάτη Έκδοση είναι η οριστική» είπε. «Δίνουμε στη γλώσσα την τελική της μορφή, τη μορφή που θα έχει όταν κανείς δε θα μιλάει άλλη γλώσσα. Όταν τελειώσουμε, άνθρωποι σαν κι σένα θα πρέπει να την μάθουν απ΄αρχής. Πιστεύεις, θα έλεγα, ότι η κύρια δουλειά μας είναι να εφεύρουμε νέες λέξεις. Αλλά δε συμβαίνει καθόλου κάτι τέτοιο. Καταστρέφουμε λέξεις – δεκάδες, εκατοντάδες λέξεις κάθε μέρα. Πετσοκόβουμε τη γλώσσα ως το κόκκαλο. Η Ενδεκάτη Έκδοση δεν θα περιέχει ούτε μια λέξη που να μπορεί να θεωρηθεί απαρχαιωμένη πριν από το 2050».  

«Στο τέλος όλη η θεωρία του καλού και του κακού θα καλύπτεται από έξι λέξεις μόνο».  

Δάγκωσε πεινασμένα το ψωμί του, κατάπιε δύο μπουκιές και συνέχισε να μιλάει σχολαστικότητα. Το αδύνατο σκούρο πρόσωπό του είχε ζωντανέψει, τα μάτια του είχαν χάσει την ειρωνική τους έκφραση και είχαν γίνει ονειροπόλα.

«Ωραίο πράγμα η καταστροφή των λέξεων. Βεβαίως, το μεγάλο κόψιμο γίνεται στα ρήματα και τα επίθετα, αλλά υπάρχουν επίσης και εκατοντάδες ουσιαστικά που μπορούμε να ξεφορτωθούμε. Δεν είναι μόνο τα συνώνυμα∙ υπάρχουν επίσης και τα αντίθετα. Στο κάτω – κάτω , ποιος ο λόγος ύπαρξης μια λέξης που απλώς είναι αντίθετη μιας άλλης; Μια λέξη εμπεριέχει από μόνη της το αντίθετό της. Πάρε, ας πούμε, τη λέξη “καλός”. Τι χρειάζεται η λέξη “κακός”; “Μηκαλός” είναι το ίδιο και καλύτερο γιατί είναι ακριβώς το αντίθετο του “καλός”, ενώ η άλλη λέξη δεν είναι. Αν πάλι θέλεις μια λέξη πιο δυνατή από το “καλός”, τι νόημα έχει να υπάρχει ολόκληρη σειρά από αόριστες και άχρηστες λέξεις όπως “θαυμάσιος”, “υπέροχος” και όλα τα υπόλοιπα; Φυσικά, αυτούς τους τύπους τους χρησιμοποιούμε ήδη, αλλά στην τελική έκδοση της Νέας Ομιλίας δεν θα υπάρχει τίποτα άλλο. Στο τέλος όλη η θεωρία του καλού και του κακού θα καλύπτεται από έξι λέξεις μόνο, στην πραγματικότητα από μία και μόνη. Δε βλέπεις τι ομορφιά υπάρχει σ΄ αυτά, Γουίνστον;»

«Φυσικά», πρόσθεσε αμέσως μετά, «η αρχική ιδέα ήταν του Μεγάλου Αδελφού».

(Απόσπασμα από το βιβλίο του Τζόρτζ Όργουελ, 1984, εκδ. Κάκτος)