Μια σημαντική για όλους επέτειος σήμερα: Κλείνουν 100 χρόνια από τη γέννηση ης Μαρίας Κάλλας, είναι μια επέτειος που σημειώνεται στη λίστα της UNESCO και συνοδεύεται με δεκάδες αφιερώματα σε όλο τον κόσμο για την Ελληνίδα ντίβα που άφησε ανεξίτηλο το μοναδικό αποτύπωμά της στην όπερα. Την κορυφαία υψίφωνο τιμά σήμερα και η Αθήνα, το φυσικό της σπίτι, η Λυρική , το Μουσείο Κάλλας, η Εθνική Βιβλιοθήκη.

Η φωνή της είναι σαν σκιά που μένει μετά το σοκ, μετά το θυμό: ο ήχος μιας γυναίκας που συνειδητοποιεί ότι δεν έχει τίποτα άλλο για να ζήσει.

Είναι η δεύτερη πράξη της όπερας του Βέρντι «La Traviata». Η Violetta και ο Alfredo, μια πόρνη και ένας πλούσιος νεαρός, έχουν ερωτευτεί παράφορα. Αλλά ο πατέρας του απαιτεί να τον εγκαταλείψει, για να σώσει τις προοπτικές γάμου της αδερφής του Αλφρέντο.

Για τη Violetta, είναι μια αφόρητη θυσία, αλλά θα το κάνει. «Dite alla giovine», τραγουδάει με σπασμένη φωνή και καρδιά: Πες στην κόρη σου ότι θα εγκαταλείψω το μοναδικό καλό πράγμα που έχω στη ζωή μου, για χάρη της.

Τραγουδώντας αυτό το απόσπασμα στις 28 Μαΐου 1955, στη Σκάλα  στο Μιλάνο, η σοπράνο Μαρία Κάλλας φτάνοντας στον στίχο για το πόσο  «bella e pura» είναι η αδερφή του Αλφρέντο – πόσο όμορφη και αγνή – έβαλε την πιο μικρή ανάσα πριν από το «pura». Είναι μια ελάχιστα αισθητή σιωπή, αλλά περικλείει μια μαύρη τρύπα παραίτησης. Η παύση των δευτερολέπτων της Κάλλας υποδηλώνει οδυνηρά ότι η Βιολέτα ξέρει ότι αν ήταν και αυτή αγνή, η ευτυχία της δεν θα ήταν αναλώσιμη.

Μικρές λεπτομέρειες όπως αυτή, είναι ο τρόπος με τον οποίο η Κάλλας έδωσε στα κορυφαία μελοδράματα της όπερας μια εκπληκτική αίσθηση της πραγματικότητας και στους χαρακτήρες της, το ψυχολογικό βάθος και τη χροιά πραγματικών ανθρώπων. Μικρές λεπτομέρειες όπως αυτή, αποτυπωμένες σε εκατοντάδες ηχογραφήσεις, είναι ο τρόπος με τον οποίο αυτή η πιο μυθική τραγουδίστρια, αντιστέκεται πεισματικά στο να παρασυρθεί εντελώς στον μύθο. Η δραματική της τέχνη και η δραματική ζωή της, συχνά αλληλένδετες, την έχουν κάνει έναν διαρκή πολιτιστικό λίθο: μια δροσερή λαμπερή ματιά στις διαφημίσεις της Apple,  έμπνευση για έργα εκείνο της Marina Abramovic (κακό) και της Monica Bellucci (χειρότερο ), μια ταινία που έρχεται με πρωταγωνίστρια την Angelina Jolie (θα δούμε), ακόμη και μια περιοδεία με ολόγραμμα.

Η Κάλλας είναι η όπερα

Στις παραστάσεις της, δεν υπήρχε ποτέ η αίσθηση της όπερας ως απλής διασκέδασης, μιας βραδιάς με όμορφη μουσική. Εκείνη έπαιρνε κάθε νότα στα σοβαρά. Ήταν εξευγενισμένη εκεί που άλλοι ήταν χυδαίοι. Με την δυναμική εκφραστική φωνή και τη μαγνητική της παρουσία, η όπερα είχε πραγματικά σημασία.

Η Κάλλας είναι η ίδια όπερα— όχι λόγω της φωνής ή της υποκριτικής της, αλλά επειδή, με έναν συνδυασμό γεννημένης διαίσθησης και προσεκτικά αποκτημένης δεξιότητας, φαντάστηκε και ανακατασκεύασε έναν εξαφανισμένο κόσμο.

Aπό την Ελλάδα στα θέατρα του κόσμου

Γεννημένη στη Νέα Υόρκη από Έλληνες μετανάστες, μεγάλωσε ακούγοντας στο ραδιόφωνο μεταδώσεις από την Metropolitan Opera και στα 13 της, επέστρεψε με τη μητέρα της στην Ελλάδα. Μόλις ένα χρόνο αργότερα, τραγουδούσε το «Habanera» της Carmen και το «Casta diva» της Norma ως φοιτήτρια του Ωδείου στην Αθήνα.

Δεν είχε πραγματική μαθητεία. Δεν υπήρχαν υποστηρικτικά μέρη, δεν υπήρχαν προγράμματα για νέους καλλιτέχνες. Μέχρι τα 20 της χρόνια, τραγουδούσε μερικούς από τους πιο απαιτητικούς ρόλους στο παγκόσμιο ρεπερτόριο. Στα 30 της, τα τραγουδούσε σε όλο τον κόσμο.

Η φωνή της διατηρήθηκε σε κορυφαία επίπεδα, σε μεγάλο βαθμό  τη δεκαετία του 1950. Μέχρι τα 40 της, ουσιαστικά είχε τελειώσει.

Σύντομη — και απίστευτα πυκνή και ταραχώδης. Ποιος ξέρει τη ρίζα της ανησυχίας της Κάλλας, της παράφορης δέσμευσής της, της αγριότητας της, των αντιπαλοτήτων της; Υπήρχε ξεκάθαρα μια βαθιά ριζωμένη αίσθηση αναξιότητας που μπορούσες να την εντοπίσεις στα δύσκολα παιδικά της χρόνια, με μια μητέρα που προτιμούσε ανοιχτά την πιο όμορφη αδερφή της. Αυθύπαρκτη,  μισώντας τον εαυτό της, αυτοκαταστροφική, η Κάλλας χρειαζόταν απεγνωσμένα τη σκηνή, κι όμως πάντα χρειαζόταν να την πιέζουν.

Η απώλεια περίπου πενήντα  κιλών στις αρχές της δεκαετίας του ’50 και η μεταμόρφωση της σε μια από τις πιο κομψές γυναίκες του 20^ου αιώνα, την έκαναν σταρ. Συμπεριφορές, όπως η αποχώρηση της στη μέση της  “Norma” στη Ρώμη το 1958, την έκαναν πρώτη είδηση. Η καριέρα της  άρχισε να σβήνει  όταν άφησε τον σύζυγό της για τον μεγιστάνα της ναυτιλίας Αριστοτέλη Ωνάση.  Όταν τελικά ο Ωνάσης παντρεύτηκε την Τζάκι Κένεντι, η Κάλλας ήταν μόνη, χωρίς ούτε το επάγγελμα που της είχε δώσει σκοπό ούτε τον άντρα που το είχε αντικαταστήσει. Ζώντας ως επί το πλείστον σε απομόνωση, αν και πάντα έτρεφε ελπίδες επιστροφής στη σκηνή, έγινε για πολλούς ένα είδος αγίου ή μάρτυρα, μια ενσάρκωση των απελπιστικά ερωτευμένων, τρομερά εγκαταλειμμένων χαρακτήρων που είχε υποδυθεί.

Τα στερεότυπα και η αλήθεια

Ο Francesco Siciliani, ένας ιμπρεσάριος που αρραβωνιάστηκε την Κάλλας  στα τέλη της δεκαετίας του 1940, είχε δίκιο όταν είπε: «Μέρη της φωνής ήταν όμορφα, άλλα άδεια». Ωστόσο παρά τα ελαττώματα, ο ήχος της ήταν τόσο άμεσα αναγνωρίσιμος, τέλειο όχημα  για ακραία συναισθήματα. Αλλά ένα από τα πιο ολέθρια στερεότυπα για την Κάλλας είναι ότι ήταν μια ηθοποιός που μετά βίας μπορούσε να τραγουδήσει, που τα κατάφερε μόνο με το χάρισμα.

Τα αρχεία το διαψεύδουν. Ακούστε το τρυφερό της «O mio babbino caro». Ακούστε το λεπτό αλλά επιβλητικό της «D’amor sull’ali rosee». Ήταν πάντα τραγουδίστρια του μπελ κάντο στην καρδιά.

«Υπάρχει ζωή μετά την Κάλλας;»

Εξήντα χρόνια αφότου η Κάλλας τραγούδησε τη «Μήδεια», ο πρωταγωνιστής μιας νέας παραγωγής στο Met το 2021 είπε ότι η κληρονομιά της Κάλλας παραμένει  ο «ελέφαντας στο δωμάτιο». Η όπερα εξακολουθεί να θέτει το ερώτημα που θυμήθηκε ο συγγραφέας Ίθαν Μόρντεν να του είχε τεθεί από έναν φίλο του το 1969: «Υπάρχει ζωή μετά την Κάλλας;»

Απίστευτα μακρινή, αλλά απίστευτα παρούσα: Στα εκατό χρόνια της, η Κάλλας εξακολουθεί να κατέχει μια θέση στην όπερα, κάτι σαν τον ήλιο.

Οι εκδηλώσεις στο Μουσείο Μαρία Κάλλας

Με απαραίτητη προκράτηση θέσης μέσω more και ελεύθερη είσοδο και ένα πλούσιο πρόγραμμα εορταστικών εκδηλώσεων τιμά το Μουσείο Μαρία Κάλλας Δήμου Αθηναίων τα 100 χρόνια από την γέννηση της μεγάλης ντίβας της όπερας αύριο Σάββατο 2 Δεκεμβρίου.

Η συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση της Μαρίας Κάλλας αποτελεί γεγονός που έχει ενταχθεί στον κατάλογο επετείων της UNESCO για το 2023 και οι κάτοικοι και επισκέπτες της Αθήνας θα έχουν την δυνατότητα να το γιορτάσουν μέσα από δωρεάν δράσεις που προσφέρει το Μουσείο Μαρία Κάλλας καθόλη την διάρκεια της ημέρας.

Το Μουσείο Μαρία Κάλλας Δήμου Αθηναίων θα ανοίξει για τους επισκέπτες από τις 10 το πρωί ως τις 12 τα μεσάνυχτα με ελεύθερη είσοδο και απαραίτητη προκράτηση θέσης μέσω more. Παράλληλα προσφέρει ένα πλούσιο πρόγραμμα με εκπαιδευτικές δράσεις για οικογένειες με παιδιά 5-12 ετών, ξεναγήσεις στα αγγλικά αλλά και θεματικές ξεναγήσεις από τα μέλη της επιστημονικής του ομάδας.

Οι δράσεις θα κορυφωθούν με ένα 50’s-60’s celebration street event στην οδό Πετράκη (όπισθεν του Μουσείου Μαρία Κάλλας). Το Kosmos 93,6 και οι «Kosmopolitans» της πρωινής ζώνης Λεωνίδας Αντωνόπουλος και Γιάννης Δημητριάδης επιλέγουν την μουσική και δημιουργούν ένα μοναδικό κλίμα που θα αναβιώνει τον ήχο και τις επιτυχίες της εποχής που η Μαρία Κάλλας μεσουρανούσε και σφράγισε με την φωνή και την παρουσία της: τα χρόνια του ’50 και του ’60. Όσοι βρεθούν εκεί θα παρακολουθήσουν ένα διαφορετικό DJ set με πολλές εκπλήξεις αλλά και αναπάντεχες παρουσίες. Την ίδια στιγμή στο Μουσείο Μαρία Κάλλας θα σερβίρονται cocktails εμπνευσμένα από το αγαπημένο της ποτό.

Πηγή: New York Times/ Απόδοση στα ελληνικά από το KREPORT

Ο Τιούνικ, γνωστός για τις ομαδικές φωτογραφίσεις σε ορισμένα από τα πιο δημοφιλή τοπόσημα παγκοσμίως, χρησιμοποίησε ένα μεγάφωνο για να δώσει οδηγίες στους συγκεντρωμένους, προτού πολλοί εκμεταλλευθούν την ευκαιρία για να κάνουν γυμνοί μια βουτιά στα νερά του ωκεανού.

«Έχουμε την ευκαιρία να ευαισθητοποιήσουμε την κοινή γνώμη σχετικά με τις δερματολογικές εξετάσεις και είναι τιμή μου που βρίσκομαι εδώ», είπε ο Τιούνικ αυτό το ανοιξιάτικο πρωινό στο Σίδνεϊ.

Το 1992, ο Tunick άρχισε να καταγράφει ζωντανά γυμνά σε δημόσιους χώρους στη Νέα Υόρκη μέσω βίντεο και φωτογραφιών. Τα πρώτα του έργα από αυτήν την περίοδο επικεντρώνονται περισσότερο σε ένα γυμνό άτομο ή σε μικρές ομάδες γυμνών. Ο Tunick αναφέρει το 1994, όταν πόζαρε και φωτογράφισε 28 γυμνούς ανθρώπους μπροστά από τα κεντρικά γραφεία των Ηνωμένων Εθνών στο κέντρο του Μανχάταν, ως σημείο καμπής στην καριέρα του. «Όλα ξεκίνησαν από εκεί, μεταφέροντας τη δουλειά μου από την απλή φωτογραφία στη φωτογραφία εγκατάστασης και performance», λέει. Από τότε, έχει οργανώσει και φωτογραφίσει πάνω από 65 προσωρινές εγκαταστάσεις που σχετίζονται με τοποθεσίες στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο εξωτερικό.

Η φιλοσοφία του Tunick είναι ότι “τα άτομα μαζικά, χωρίς τα ρούχα τους, ομαδοποιημένα, μεταμορφώνονται σε ένα νέο σχήμα. Τα σώματα εκτείνονται μέσα και πάνω στο τοπίο σαν ουσία. Αυτές οι ομαδοποιημένες μάζες που δεν υπογραμμίζουν τη σεξουαλικότητα γίνονται αφαιρέσεις που αμφισβητούν ή αναδιαμορφώνουν τις απόψεις κάποιου του γυμνού και της ιδιωτικότητας».

Μερικές φορές, αφού συγκεντρώσει τα θέματά του μαζί, ο Tunick τα βαθμολογεί κατά φύλο, μακριά μαλλιά, ηλικία ή άλλα χαρακτηριστικά. Η εγγραφή για μόντελινγκ στον ιστότοπό του περιλαμβάνει ερωτήσεις σχετικά με τον τόνο του δέρματος. Ένα χρωματολόγιο δείχνει επτά κουτιά που κυμαίνονται από άσπρο έως ροζ σε σκόνη μωρού και μαύρη σοκολάτα. Στη δουλειά του, παίζει διαφορετικούς τόνους σάρκας ή ομαδοποιεί ανθρώπους του ίδιου χρώματος. Ο Tunick ενδιαφέρεται επίσης για την αντιπαράθεση μεταξύ του οργανικού και του μηχανικού, και συχνά επιλέγει διάσημα κτίρια ή ασυνήθιστες κατασκευές ως φόντο

Στην ευρηματική σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Ευκλείδη με τη συνεργασία της Αγγέλας-Κλεοπάτρας Σαρόγλου, τα σκηνικά του Γιάννη Κατρανίτσα, τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη και τους φωτισμούς της Μελίνας Μάσχα, οι λεπτές αποχρώσεις της μουσικοθεατρικής ιδιοφυΐας του Μότσαρτ αναδεικνύονται μέσα σε ένα κινηματογραφικό σκηνικό που συνθέτει ένα σύμπαν ρετρό παραδοξότητας. Οι ήρωες του Μότσαρτ μετατρέπονται σε γρανάζια ενός αλλόκοτου κόσμου που υπογραμμίζει τη διαχρονική πάλη για κοινωνική ανέλιξη και αξιοπρέπεια.

Το κινηματογραφικό σκηνικό της παράστασης αναδεικνύεται από τη σκηνοθεσία της βιντεοσκόπησης, που εστιάζει στις λεπτομέρειες των ερμηνειών, ενώ ταυτόχρονα τονίζει τη σινεμασκόπ διάσταση της παραγωγής. Ο σκηνοθέτης σημειώνει: «Η ιδέα που γέννησε τη σκηνοθεσία των “Γάμων του Φίγκαρο” προκύπτει από τις δυνατότητες της σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος: ένα σπάνια επίμηκες σκηνικό, μήκους 35 μέτρων, αναπαριστά οκτώ δωμάτια του αρχοντικού του Κόμη Αλμαβίβα, τα οποία εναλλάσσονται με τη συνδρομή ενός θεατρικού τράβελινγκ μπροστά στα μάτια των θεατών, προσφέροντάς τους διαφορετικές στιγμές της καθημερινότητας των χαρακτήρων του έργου. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα έργο που, ακολουθώντας τον περίφημο “αριστοτελικό” κανόνα των τριών ενοτήτων, διαδραματίζεται μέσα σε μία μέρα και μέσα στο ίδιο σπίτι. Η πρόκληση που γεννάει η ιδιαίτερη αυτή σκηνική συνθήκη είναι η διεύρυνση του αφηγηματικού πλαισίου του έργου και η δυνατότητα να επεξηγηθούν τα κίνητρα των χαρακτήρων, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η πλούσια (αλλά και περίπλοκη) μουσικοθεατρική χαρακτηρολογία του Μότσαρτ».

Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους συναντούμε νεότερους αλλά και διεθνώς αναγνωρισμένους μονωδούς της ΕΛΣ, όπως τους Δημήτρη Πλατανιά, Τσέλια Κοστέα, Διονύση Σούρμπη, Αφροδίτη Πατουλίδου, Μιράντα Μακρυνιώτη κ.ά. Συμμετέχει η Ορχήστρα και η Χορωδία της ΕΛΣ, σε μουσική διεύθυνση Βασίλη Χριστόπουλου.

Αναμφισβήτητα οι «Γάμοι του Φίγκαρο» αποπνέουν την υποβόσκουσα κοινωνική αναστάτωση που θα οδηγούσε σε πολύ λίγα χρόνια στην έκρηξη της Γαλλικής Επανάστασης. Ο ίδιος ο Ναπολέοντας αργότερα θα περιέγραφε το έργο ως την «Επανάσταση εν δράσει». Ο Μότσαρτ και ο Ντα Πόντε, στην προσπάθειά τους να αποφύγουν προβλήματα με τις αρχές λογοκρισίας, τροποποίησαν σημαντικά το θεατρικό έργο δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στο ερωτικό στοιχείο και λιγότερο στο θέμα της κοινωνικής σύγκρουσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο μονόλογος του Φίγκαρο, όπου, ενώ στο θεατρικό κείμενο κατακρίνεται η κληρονομημένη αριστοκρατική καταγωγή και ουσιαστικά τίθεται στο στόχαστρο της κριτικής η αριστοκρατική τάξη, στην όπερα προσαρμόζεται σε κριτική για τις άπιστες γυναίκες.

Οι «Γάμοι του Φίγκαρο», πέρα από τα ενδογενή επαναστατικά μηνύματα σε συνδυασμό με το ερωτικό στοιχείο που αναδύεται από τη γοητευτική και τρυφερή μουσική του Μότσαρτ, αποτελούν τομή στην ιστορία της όπερας, καθώς πρωταγωνιστές δεν είναι πλέον θεοί, μυθικοί ήρωες ή εξωτικά πρόσωπα αλλά άνθρωποι της καθημερινότητας: άρχοντες και υπηρέτες.

Το ποιητικό κείμενο της τετράπρακτης κωμικής όπερας «Οι γάμοι του Φίγκαρο» έχει γράψει ο Λορέντσο ντα Πόντε, βασιζόμενος στην πεντάπρακτη κωμωδία του Πιερ-Ωγκυστέν Καρόν ντε Μπωμαρσαί «τρελή ημέρα ή Ο γάμος του Φίγκαρο» (1778/84). Πρόκειται για το δεύτερο έργο της αποκαλούμενης τριλογίας του Φίγκαρο που ξεκινά με τον «Κουρέα της Σεβίλλης» (1773/75) και ολοκληρώνεται με το έργο «Ο άλλος Ταρτούφος» (1791/92). Και τα τρία θεατρικά έχουν μετατραπεί σε όπερες. Η υπόθεση των «Γάμων» αφορά την προσπάθεια του Φίγκαρο και της Σουζάννας να πραγματοποιήσουν τον γάμο τους παρά τα εμπόδια που θέτει ο Κόμης, στην υπηρεσία του οποίου βρίσκονται.

Σε αυτή την βραδιά, η διεθνώς αναγνωρισμένη σοπράνο θα τιμήσει με τον δικό της τρόπο τη βαθιά αφοσίωση του Χρήστου Λαμπράκη στο λυρικό ρεπερτόριο, ερμηνεύοντας άριες από διάσημες όπερες του Χαίντελ, τραγούδια και παλιές ιταλικές άριες καθώς και άριες κοντσέρτου και τραγούδια για φωνή και πιάνο του Μότσαρτ και άλλων συνθετών. Συνοδοιπόροι της σε αυτό το ταξίδι, ο διεθνώς αναγνωρισμένος πιανίστας Ματτίας Λάντεμαν και οι μουσικοί της Καμεράτας – Ορχήστρας Φίλων της Μουσικής (σύνολο που ιδρύθηκε το 1991, με πρωτοβουλία του Χρ. Λαμπράκη). Tο γνωστό αθηναϊκό σύνολο θα παρουσιάσει επίσης ορχηστρικά αποσπάσματα από δημοφιλή προκλασικά έργα των Χαίντελ, Πόρπορα και Βιβάλντι. Στη μουσική διεύθυνση ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος. Σολίστ στο βιολί, στην άρια της Αμίντα «L’amerò» από τον «Βασιλιά ποιμένα» του Μότσαρτ θα είναι ο Σέργκιου Ναστάζα.

Η συναυλία εντάσσεται στο πλαίσιο του κύκλου «Μεγάλοι Ερμηνευτές» και της σειράς εκδηλώσεων για τα 30 χρόνια του Μεγάρου και πραγματοποιείται με τη χορηγία του μη κερδοσκοπικού οργανισμού World in Harmony. Η προπώληση έχει ήδη ξεκινήσει. Η Γερμανίδα υψίφωνος Μάρλις Πέτερσεν είναι μία από τις πλέον περιζήτητες λυρικές σοπράνο της εποχής μας. Έχει διακριθεί σε ρόλους της σύγχρονης μουσικής. Μετά το θριαμβευτικό ντεμπούτο της ως Λούλου στην Κρατική Όπερα της Βιέννης, άρχισε να συνεργάζεται τακτικά με μερικές από τις σπουδαιότερες λυρικές σκηνές του κόσμου, όπως η Όπερα του Παρισιού, το Théâtre de la Monnaie των Βρυξελλών, οι Κρατικές Όπερες του Βερολίνου, του Αμβούργου, του Μονάχου και της Βιέννης, το Theater an der Wien, η Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης, η Όπερα του Λος ‘Αντζελες, η Chicago Lyric Opera κ.ά. Επίσης, εμφανίζεται συχνά στα Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ και της Αιξ-αν-Προβάνς. Το ρεπερτόριό της είναι ευρύ. Έχει τραγουδήσει, μεταξύ άλλων, Μαριέττα («Νεκρή πόλη» του Κόρνγκολντ) καθώς και τους πρωταγωνιστικούς ρόλους στις όπερες «Αλτσίνα» του Χαίντελ, «Μανόν» και «Θαΐς» του Ζυλ Μασνέ, «Τραβιάτα» του Βέρντι, αλλά και τον ρόλο της Ηλέκτρας στον «Ιδομενέα» του Μότσαρτ. Ιδιαίτερη αίσθηση έχουν κάνει οι ερμηνείες της σε λυρικά έργα του Ρίχαρντ Στράους (Σαλώμη στην ομώνυμη όπερα και Μαρσαλίν στον «Ιππότη με το ρόδο»). Ως σολίστ έχει δώσει ρεσιτάλ και συναυλίες σε διάσημες αίθουσες, ενώ τραγούδησε και στα εγκαίνια της Αίθουσας της Φιλαρμονικής του Έλβα (Αμβούργο).

Τη σεζόν 19-20 ήταν Artist in Residence της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Βερολίνου. Το 2020, της απενεμήθη από το περιοδικό Opernwelt για τέταρτη φορά ο τίτλος της «Τραγουδίστριας της χρονιάς» για την ερμηνεία της ως Σαλώμης στο Theater an der Wien. Την ίδια χρονιά κέρδισε το βραβείο OPUS KLASSIK για το άλμπουμ της «Dimensionen: INNENWELT», ενώ το 2021, τιμήθηκε με τον τίτλο της «Kammersängerin» από την Κρατική Όπερα της Βαυαρίας στο Μόναχο.

Κατά τη φετινή καλλιτεχνική περίοδο, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να την απολαύσει στο πολυαναμενόμενο ντεμπούτο της ως Εμίλια Μάρτυ στην «Υπόθεση Μακρόπουλου» του Λέος Γιάνατσεκ (Κρατική Όπερα του Βερολίνου) και ως Μαρσαλίν στην αναβίωση της όπερας «Ο Ιππότης με το ρόδο» του Ρίχαρντ Στράους (Κρατική Όπερα της Βαυαρίας).

Την Κυριακή 7 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί masterclass με την Μάρλις Πέτερσεν στο πλαίσιο της σειράς masterclasses με κορυφαίους σολίστ, τους οποίους φιλοξενεί φέτος το Μέγαρο στο καλλιτεχνικό του πρόγραμμα. Τα masterclasses είναι ανοικτά και σε ακροατήριο. Για τους ενδιαφερόμενους μουσικούς – πληροφορίες συμμετοχής: 210 7282728. Για το ακροατήριο – είσοδος ελεύθερη με δελτίο προτεραιότητας (ηλεκτρονική κράτηση).

Οι πρώτες εμφανίσεις του μετά από το αναγκαστικό διάλειμμα εξαιτίας της πανδημίας και της ασθένειάς του από κορωνοϊό ήταν πριν από πέντε μήνες. Συγκινείται ακόμα όταν το σκέφτεται. Ο Ισπανός καλλιτέχνης, ο οποίος αποθεώθηκε στην 60χρονη καριέρα του και τον οποίο αποκάλεσαν «βασιλιά της όπερας» ή «καλύτερο τενόρο όλων των εποχών» ή «ζωντανό θρύλο» γίνεται 80 χρονών την Πέμπτη (21 Ιανουαρίου).

Δεν ήταν όμως μόνο ο κορωνοϊός που μετέτρεψε σε «έτος τρόμου», όπως έγραψε η εφημερίδα «El Mundo», την περασμένη χρονιά για τον διάσημο καλλιτέχνη. Στο πλαίσιο του κινήματος MeToo, πολλές γυναίκες τον κατήγγειλαν για σεξουαλική κακοποίηση. Οι περισσότερες το έκαναν ανώνυμα και δεν υπέβαλαν μηνύσεις. Οι συνέπειες όμως ήταν σημαντικές.

Μια έρευνα που ξεκίνησε η Όπερα του Λος Άντζελες και πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι καταθέσεις για ανάρμοστη συμπεριφορά είναι αξιόπιστες. Επίσης μια έρευνα της Αμερικανικής Ένωσης Καλλιτεχνών (AGMA) τον Φεβρουάριο του 2020 κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι ο Ντομίνγκο είχε όντως ανάρμοστη συμπεριφορά που ξεκινούσε από φλερτ μέχρι σεξουαλική παρενόχληση. Ο ίδιος πάντως πατέρας τριών γιων και παππούς αρνείται τις κατηγορίες, δηλώντας μάλιστα ότι καταδικάζει κάθε είδους σεξουαλικής παρενόχλησης.

Εν τω μεταξύ οι καταγγέλουσες φωνές έχουν σιωπήσει. Ο ίδιος πραγματοποίησε αρκετές εμφανίσεις στην Ιταλία αλλά και στη Βιέννη, το Μόντε Κάρλο, τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη, αν και εξαιτίας της πανδημίας με πολύ περιορισμένο κοινό. Σχεδιάζει ακόμα αρκετές παραστάσεις στην Ευρώπη τους επόμενους μήνες. Μεταξύ άλλων, μια συναυλία στις 6 Μαρτίου στο Φεστσπιλχάους στο Μπάντεν-Μπάντεν.

Ανοιχτοί λογαριασμοί με Ισπανία

Όχι όμως στην πατρίδα του. Γιατί; Ο Ντομίνγκο έχει ανοιχτούς λογαριασμούς με στην Ισπανία. Η τελευταία του εμφάνιση ήταν στη Βαλένθια στα τέλη του 2019. Εξαιτίας του MeToo πέρυσι το υπουργείο Πολιτισμού επέβαλε κάτι σαν «απαγόρευση» εναντίον του καλλιτέχνη, ο οποίος κάποτε λατρευόταν στη χώρα του. Ένας «αποκλεισμός», όπως έγραψε η El Mundo. «Φυσικά, αυτό με πόνεσε», παραδέχτηκε ο Ντομίνγκο σε μια συνέντευξη στην εφημερίδα ABC. Ωστόσο είναι σίγουρος ότι σύντομα θα μπορέσει να μιλήσει με τις αρμόδιες αρχές. «Μια ειλικρινής συνομιλία είναι απαραίτητη» λέει.

Στο μεταξύ ο Ντομίνγκο δεν χρειάζεται πλέον να αποδείξει τίποτα επί σκηνής. Στο ρεπερτόριό του συμπεριλαμβάνονται περισσότεροι από 150 ρόλοι. Στη Βιέννη απόλαυσε χειροκροτήματα 80 λεπτών και 100 αυλαίες. Εκτιμάται ότι πραγματοποίησε περίπου 4.000 εμφανίσεις. Γοήτευσε το κοινό στις όπερες Οθέλος, Πάρσιφαλ, Λόεγκριν και Ναμπούκο. Όχι μόνο με τη φωνή του αλλά και με τις δεξιότητές του και την ισχυρή σκηνική παρουσία. Τις περισσότερες φορές εμφανίστηκε στην Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης όπου έπαιξε και καθιερώθηκε διεθνώς το 1968. Εξαιτίας του MeToo χώρισαν όμως οι δρόμοι τους μετά από 51 χρόνια.

Ο Ντομίνγκο ως παιδί ήθελε να γίνει ταυρομάχος ή επαγγελματίας ποδοσφαιριστής και όχι ένας από τους «Τρεις Τενόρους». Ως καλλιτέχνης διακρίθηκε όσο λίγοι. Τώρα, στα 80 του χρόνια έχει πολλά να θυμάται και τη σκιά του MeToo να τον βαραίνει.

Πηγή: DW