Σύμφωνα με τη νέα μηνιαία έκθεση του οργανισμού, η παραγωγή των χωρών-μελών του ΟΠΕΚ συνεχίζει να υποχωρεί με δραματικούς ρυθμούς, ενώ οι συνολικές απώλειες από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου ξεπερνούν πλέον τα 9,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει τεράστια ανησυχία στις διεθνείς αγορές, καθώς η μείωση των ροών από τον Περσικό Κόλπο συμπίπτει με τη σταδιακή μείωση των στρατηγικών αποθεμάτων, δημιουργώντας φόβους για νέα εκτίναξη στις τιμές της ενέργειας μέσα στους επόμενους μήνες.

Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι οι απώλειες προσφοράς από τους παραγωγούς του Κόλπου έχουν ήδη ξεπεράσει το 1 δισ. βαρέλια, με περισσότερα από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως να παραμένουν εκτός αγοράς λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. 

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΠΕΚ, η παραγωγή πετρελαίου των χωρών του καρτέλ μειώθηκε κατά 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως μόνο μέσα στον Απρίλιο, μετά την ακόμη μεγαλύτερη πτώση των 7,9 εκατ. βαρελιών ημερησίως που είχε καταγραφεί τον Μάρτιο. Συνολικά, η απώλεια παραγωγής από την έναρξη του πολέμου ξεπερνά πλέον το 30% της συνολικής παραγωγής του οργανισμού, γεγονός που θεωρείται πρωτοφανές για τα δεδομένα της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.

Την ίδια στιγμή, ο ΟΠΕΚ αναθεώρησε προς τα κάτω και την πρόβλεψή του για την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου το 2026, εκτιμώντας πλέον ότι θα κινηθεί κοντά στα 1,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για περίπου 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η αναθεώρηση αυτή αποδίδεται κυρίως στην αβεβαιότητα που επικρατεί στις διεθνείς αγορές και στις επιπτώσεις που προκαλεί η κρίση στον Περσικό Κόλπο.

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ πιέζει την αγορά

Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν θεωρείται η βασική αιτία της μεγάλης αναταραχής στην αγορά ενέργειας. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής και η διακοπή των ροών έχει προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές. 

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας αναφέρει ότι οι συνολικές απώλειες προσφοράς από τους παραγωγούς του Κόλπου έχουν ήδη ξεπεράσει το 1 δισ. βαρέλια, ενώ περισσότερα από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως παραμένουν εκτός αγοράς.

Παρά το γεγονός ότι η αγορά εισήλθε στο 2026 με πλεονάζουσα προσφορά, οι συνεχείς απώλειες παραγωγής αρχίζουν να εξαντλούν τα διαθέσιμα αποθέματα με πρωτοφανή ταχύτητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του IEA, τα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν κατά περίπου 250 εκατ. βαρέλια μόνο μέσα στον Μάρτιο και τον Απρίλιο, δηλαδή με ρυθμό περίπου 4 εκατ. βαρελιών ημερησίως. 

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι όσο συνεχίζεται η κρίση, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για νέα περίοδο ακραίας μεταβλητότητας στις τιμές της ενέργειας, ειδικά όσο πλησιάζει η θερινή περίοδος όπου η ζήτηση για καύσιμα αυξάνεται σημαντικά.

Οι κινήσεις Σαουδικής Αραβίας και ΗΠΑ

Μπροστά στον κίνδυνο νέας ενεργειακής αναταραχής, αρκετές χώρες και παραγωγοί προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη ξεκινήσει να ανακατευθύνουν μέρος των εξαγωγών τους μέσω λιμανιών που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. 

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και άλλοι παραγωγοί εκτός Μέσης Ανατολής έχουν αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές τους, προσπαθώντας να καλύψουν μέρος του κενού που δημιουργείται στην αγορά.

Καθοριστικό ρόλο στη σταθεροποίηση της κατάστασης διαδραματίζουν επίσης τα κρατικά και εμπορικά αποθέματα πετρελαίου. Ωστόσο, οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι η συνεχής μείωση των αποθεμάτων δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον χωρίς σοβαρές συνέπειες στις τιμές και στην παγκόσμια οικονομία. 

«Καθώς τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου υποχωρούν ήδη με ρυθμούς ρεκόρ, είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει νέα περίοδος έντονης μεταβλητότητας στις τιμές ενόψει της κορύφωσης της θερινής ζήτησης», προειδοποιεί ο IEA στην έκθεσή του.

Ίσως αυτή τη στιγμή ακούγεται αιρετικό, ειδικά μπροστά στον μεγάλο αριθμό ανθρώπινων θυμάτων του πολέμου, όμως είναι μια πιθανότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η παγκόσμια οικονομία είναι βέβαιο ότι θα υποστεί κάποιες θεμελιώδεις και απαραίτητες αλλαγές ως αποτέλεσμα της καταστροφής του πολέμου. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι όταν τελειώσουν οι εχθροπραξίες ο κόσμος θα θωρακίσει και θα διαφοροποιήσει τις αλυσίδες εφοδιασμού ενέργειας, εμποδίζοντας έναν στενό πορθμό να γίνεται σημείο στραγγαλισμού για την παγκόσμια οικονομία και να επιτρέπει στο Ιράν να επηρεάζει καθοριστικά την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Θετικά σημεία

Επίσης, ο ΟΠΕΚ μπορεί να συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο ή ακόμη και να διαλυθεί, μειώνοντας ενδεχομένως τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας θα μπορούσε να γίνει πιο ισχυρή, με αγωγούς που παρακάμπτουν εντελώς τα Στενά του Ορμούζ. Και ο κόσμος θα μπορούσε να επιταχύνει τη στροφή του σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μειώνοντας την εξάρτηση του κόσμου από τα ορυκτά καύσιμα.

Δεν είναι καθόλου σαφές τι είδους συμφωνία -αν υπάρξει- μπορεί να επιτευχθεί για τον τερματισμό του πολέμου. Το Ιράν μπορεί να μην αποδυναμωθεί τόσο πολύ όσο ελπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ. Μπορεί να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τρομοκρατικές οργανώσεις και να απειλεί τις ζωές και τα μέσα διαβίωσης των εχθρών του.

Ωστόσο, οικονομολόγοι και στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες συμφωνούν ότι κάποιο μακροπρόθεσμο καλό θα μπορούσε να προέλθει από αυτόν τον ιδιαίτερα αντιδημοφιλή πόλεμο.

Ενίσχυση της αλυσίδας εφοδιασμού ενέργειας

Ο πόλεμος αποκάλυψε σημαντικά δομικά ελαττώματα στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας – ένα πολύπλοκο, αλληλένδετο σύστημα που εξισορροπεί την πλεονάζουσα παραγωγή με την αποτελεσματικότητα. Το γεγονός ότι το Ιράν μπορεί τόσο εύκολα να διακόψει την πρόσβαση ολόκληρου του κόσμου στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου με μερικές νάρκες, drones και ταχύπλοα απαιτεί βαθύ προβληματισμό και μόνιμες αλλαγές.

Το πιθανότερο είναι ότι στη Μέση Ανατολή θα κατασκευαστούν αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου που θα διασχίζουν τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παρακάμπτοντας τελείως το Ορμούζ.

«Οι χώρες δεν είναι ανόητες: θα αναπτύξουν αγωγούς και θα αυξήσουν μαζικά τη χωρητικότητά τους», τονίζει ο Τζέι Χάτφιλντ, της Infrastructure Capital Advisors.

Αυτό θα σήμαινε ότι ο ενεργειακός εφοδιασμός θα μπορούσε να είναι πιο ασφαλής – και φθηνότερος – μακροπρόθεσμα. Εκτός των άλλων, ο κόσμος πληρώνει το υψηλά ασφάλιστρα που είναι ενσωματωμένα στα μεταφορικά κόστη μέσω αμφιλεγόμενων υδάτων.

«Αυτό μπορεί να μην είχε συμβεί χωρίς τον πόλεμο», δήλωσε ο Ρος Μέιφιλντ, επενδυτικός στρατηγικός αναλυτής στην Baird, που εξηγεί ότι «συχνά χρειάζονται κραδασμοί ή απροσδόκητα εξωγενή γεγονότα για να ενισχύσουν την άποψη ότι τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν».

Τέτοιες αλλαγές έχουν γίνει αρκετές φορές, ακόμη και αυτή τη δεκαετία. Κατά την πανδημία, οι αλυσίδες εφοδιασμού της παγκόσμιας βιομηχανίας έσπασαν, όμως στη συνέχεια ενισχύθηκαν σημαντικά. Ο πόλεμος της Ρωσίας με την Ουκρανία άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη προμηθεύεται το φυσικό αέριο. Οι δασμοί του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ οδήγησαν σε μαζικές αλλαγές στην προμήθεια πρώτων υλών.

Αν ο κόσμος απομακρυνθεί από την ενέργεια της Μέσης Ανατολής, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται ήδη σε καλή θέση για να επωφεληθούν: το φυσικό αέριο παραμένει η μεγαλύτερη πηγή ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και οι ΗΠΑ κολυμπάνε σ’ αυτό, με αυξημένες εξαγωγικές δυνατότητες.

Την ίδια ώρα, η μετάβαση στην ηλιακή ενέργεια βρίσκεται επίσης σε πλήρη εξέλιξη σε πολλά μέρη του κόσμου λόγω του σοκ των τιμών του πετρελαίου. Οι κινεζικές εξαγωγές ηλιακής τεχνολογίας, μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων έφτασαν σε ιστορικά υψηλά τον Μάρτιο.

Οι σκιές

Εντούτοις, αυτά τα αισιόδοξα ενδεχόμενα δεν είναι σίγουρα. Το νέο ιρανικό καθεστώς που θα αναλάβει την εξουσία θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο ριζοσπαστικοποιημένο και αποφασισμένο από το προηγούμενο να βλάψει τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το Ιράν δημιούργησε ένα σχέδιο για παγκόσμια οικονομική μόχλευση και, εάν τα Στενά του Ορμούζ γίνουν λιγότερο κρίσιμα, το Ιράν και οι σύμμαχοί του θα μπορούσαν να απειλήσουν άλλα κανάλια και αγωγούς στο μέλλον, σημειώνουν πολλοί αναλυτές.  

Ο ΟΠΕΚ+ –το μπλοκ του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και δέκα άλλων χωρών παραγωγών—δεν έχει σχολιάσει την αποχώρηση των ΗΑΕ, που ανακοινώθηκε την Τρίτη, παρά το γεγονός ότι η χώρα αποτελούσε πυλώνα του και μία από τις δύο χώρες μέλη που ήταν πιο πιθανό να αυξήσει την ποσότητα πετρελαίου που αντλεί.

Κατά συνέπεια η ανακοίνωση Τύπου της συνεδρίασης, που διεξάγεται διαδικτυακά, αναμένεται με ακόμη περισσότερη προσοχή απ’ ό,τι η ίδια η απόφαση του ΟΠΕΚ+, την οποία η αγορά ήδη περίμενε με αγωνία.

Συνολικά, η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Καζακστάν, η Αλγερία και το Ομάν αναμένεται να αυξήσουν τις ποσοστώσεις τους «κατά 188.000 βαρέλια την ημέρα», εξηγεί ο Αρν Λόμαν Ράσμουσεν αναλυτής στην Global Risk Management.

Συνεπώς, θα πρόκειται για παρόμοια αύξηση με αυτήν που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο και ανανεώθηκε τον Απρίλιο, από την οποία πρέπει να αφαιρεθεί το μερίδιο της αύξησης που προερχόταν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η παραγωγή σε μείωση

Αυτή η αύξηση στα χαρτιά πιθανότατα όμως δεν θα μετατραπεί σε επιπλέον παραγωγή: οι κύριες ανεκμετάλλευτες ικανότητες του ΟΠΕΚ+ βρίσκονται στις χώρες του Κόλπου, των οποίων οι εξαγωγές εμποδίζονται από τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, που έχει επιβάλει το Ιράν μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Στις χώρες του ΟΠΕΚ+ που υπόκεινται σε ποσοστώσεις, η παραγωγή «μειώθηκε στα 27,68 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο», ενώ το άθροισμα των ποσοστώσεών τους για τον ίδιο μήνα προβλεπόταν στα 36,73 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, «ένα έλλειμμα περίπου 9 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα», εξηγεί η Πρίγια Γουάλια αναλύτρια στην Rystad Energy.

Προβλήματα στην εξαγωγή πετρελαίου αντιμετωπίζουν η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ και φυσικά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η Ρωσία, η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός του μπλοκ, είναι αυτή που ωφελείται περισσότερο από την κατάσταση και τις αυξημένες τιμές ενέργειας, αλλά μοιάζει ήδη να δυσκολεύεται να πετύχει τις ισχύουσες ποσοστώσεις της. Η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία είναι αντιμέτωπη με την αποεπένδυση των Δυτικών μετά την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022 και προβλήματα στην παραγωγή λόγω των πληγμάτων ουκρανικών drones.

Ο ΟΠΕΚ+ αποδυναμωμένος

Για το μπλοκ η αποχώρηση των ΗΑΕ αποτελεί «ένα σημαντικό γεγονός», ακόμη σοβαρότερο από την αποχώρηση του Κατάρ το 2019 και στη συνέχεια αυτή της Ανγκόλας, εκτιμά η Αμένα Μακρ αναλύτρια στην Kpler.

Εκτός του ότι ήταν ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός του ΟΠΕΚ+, το Αμπού Ντάμπι διαθέτει μεγάλες ανεκμετάλλευτες ικανότητες παραγωγής, σημαντικό μοχλό για το μπλοκ όταν πρέπει να ρυθμίσει την αγορά.

Ήδη από το 2021 «τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν εκφράσει την έντονη δυσαρέσκειά τους για τις ποσοστώσεις τους», υπογραμμίζει η Μπακρ.

Η χώρα έχει κάνει σημαντικές επενδύσεις στις υποδομές της τα τελευταία χρόνια και η εθνική πετρελαϊκή εταιρεία Adnoc σχεδιάζει παραγωγική δυναμικότητα 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως έως το 2027, πολύ πάνω από την προηγούμενη ποσόστωσή της των 3,447 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.

«Έχουν ήδη βιώσιμη ικανότητα 4,3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως» και φιλοδοξούν να την αυξήσουν στα 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως το 2027, δηλώνει στο AFP ο Φράνσις Περίν ερευνητής στο IRIS.

Το γεγονός αυτό καθιστά το Αμπού Ντάμπι έναν ανταγωνιστικό παράγοντα στην αγορά, έναν παράγοντα που είναι επίσης ικανός να παράγει με πολύ χαμηλό κόστος και που θα μπορούσε να περιορίσει τον αντίκτυπο των μέτρων που λαμβάνονται από το Ριάντ και τους συμμάχους του μόλις η αγορά επιστρέψει σε κάποια κανονικότητα μετά το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

Για τον ΟΠΕΚ+, ο κίνδυνος είναι επίσης ότι και άλλες χώρες μπορεί να μπουν στον πειρασμό να αποχωρήσουν: το Καζακστάν και το Ιράκ, για παράδειγμα, έχουν ήδη δεχθεί επικρίσεις επανειλημμένα επειδή υπερβαίνουν τις ποσοστώσεις τους.

Παρόλο που η πρόθεση των ΗΑΕ να αντλήσουν πετρέλαιο πέρα από τις καθορισμένες ποσοστώσεις παραμένει προσώρας θεωρητική λόγω του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, οι αναλυτές προειδοποιούν για έναν επερχόμενο «μεταπολεμικό πόλεμο τιμών» ανάμεσα στις δύο μεγάλες δυνάμεις του Κόλπου.

Η Σαουδική Αραβία αναμένεται να απαντήσει επιθετικά στην αμφισβήτηση της εξουσίας της, διεκδικώντας μερίδιο αγοράς στην Ασία και την Ευρώπη μέσω εκπτώσεων, σε μια προσπάθεια να «δώσει ένα μάθημα» στα Εμιράτα.

Αυτός ο ανταγωνισμός θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχεία αποπληθωρισμό των τιμών μόλις ομαλοποιηθεί η ροή μέσω του Ορμούζ, θυμίζοντας τις μεγάλες κρίσεις της δεκαετίας του 1980 και του 2014, οι οποίες συνοδεύτηκαν από μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας και πολιτική αστάθεια στις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες.

Ταυτόχρονα, ο περιορισμός των εξαγωγών από τον Κόλπο λόγω της σύρραξης ανοίγει τον δρόμο για νέους ανταγωνιστές από την Αμερική, όπως οι ΗΠΑ, η Βραζιλία και η Γουιάνα, να ενισχύσουν τη θέση τους στην παγκόσμια αγορά.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι οικονομίες επιταχύνουν την απεξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα, η στρατηγική του ΟΠΕΚ για συλλογική αντίδραση στις διακυμάνσεις της προσφοράς και της ζήτησης φαίνεται να καταρρέει.

Η απώλεια της αξιοπιστίας του οργανισμού, που ήδη είχε δώσει δείγματα διάλυσης κατά τη διάρκεια της πανδημίας και της προηγούμενης κόντρας με τη Ρωσία, καθιστά πλέον τη διαχείριση των τιμών μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση, με απρόβλεπτες οικονομικές συνέπειες για το μέλλον.

Σπύρος Σιδέρης

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έξοδος μιας από τις ισχυρότερες παραγωγικές δυνάμεις του Κόλπου εγείρει κρίσιμα ερωτήματα: απειλείται η συνοχή του ΟΠΕΚ; Θα αλλάξει ο τρόπος διαμόρφωσης των τιμών του πετρελαίου; Και ποιον ρόλο διαδραμάτισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε αυτή τη στρατηγική μετατόπιση του Άμπου Ντάμπι;

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η αποχώρηση των ΗΑΕ έχει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα από προηγούμενες εξόδους χωρών όπως η Αγκόλα, το Εκουαδόρ ή η Ινδονησία. Ο λόγος είναι ότι τα Εμιράτα δεν αποτελούν έναν μικρό ή περιφερειακό παραγωγό, αλλά έναν από τους σημαντικότερους παίκτες εντός του οργανισμού, με μεγάλες επενδύσεις σε παραγωγική ικανότητα και σαφή φιλοδοξία να αυξήσουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια αγορά.

• Η βασική αιτία της ρήξης φαίνεται να είναι το σύστημα ποσοστώσεων του ΟΠΕΚ+, το οποίο περιορίζει την παραγωγή κάθε χώρας ώστε να ελέγχεται η παγκόσμια προσφορά και να διατηρούνται οι τιμές σε επιθυμητά επίπεδα. Το Άμπου Ντάμπι θεωρούσε εδώ και χρόνια ότι οι ποσοστώσεις αυτές δεν αντανακλούν τις πραγματικές δυνατότητές του, ούτε επιτρέπουν την αξιοποίηση των τεράστιων επενδύσεων που έχει πραγματοποιήσει στον ενεργειακό τομέα.

Η αποχώρηση, επομένως, αντανακλά μια βαθύτερη μετατόπιση: από τη λογική της συλλογικής πειθαρχίας στη λογική της εθνικής μεγιστοποίησης του κέρδους. Τα ΗΑΕ επιδιώκουν μεγαλύτερη ευελιξία στην παραγωγή, στις εξαγωγές και στις διεθνείς ενεργειακές συνεργασίες, χωρίς να δεσμεύονται από αποφάσεις στις οποίες κυριαρχούν η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον αφορά την ικανότητα του ΟΠΕΚ+ να συνεχίσει να ελέγχει αποτελεσματικά την αγορά. Μέχρι σήμερα, ο μηχανισμός βασιζόταν σε τρία βασικά εργαλεία: τις ποσοστώσεις παραγωγής, τις εθελοντικές περικοπές και την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα που μπορούσε να διοχετευθεί στην αγορά σε περιόδους κρίσης. Με την αποχώρηση των ΗΑΕ, ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της ευέλικτης παραγωγικής ισχύος εξέρχεται από τον συλλογικό μηχανισμό.

• Βραχυπρόθεσμα, οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές λόγω της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή και της ανησυχίας για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών. Ωστόσο, μεσοπρόθεσμα, εάν τα Εμιράτα αυξήσουν την παραγωγή τους ανεξάρτητα από τις αποφάσεις του ΟΠΕΚ+, τότε η παγκόσμια προσφορά θα αυξηθεί και οι τιμές ενδέχεται να δεχθούν καθοδικές πιέσεις.

Παράλληλα, όμως, η διάρρηξη της εικόνας συνοχής του οργανισμού μπορεί να προκαλέσει το αντίθετο αποτέλεσμα σε περιόδους κρίσης: μεγαλύτερη μεταβλητότητα και αύξηση του λεγόμενου risk premium, δηλαδή του επιπλέον κόστους που ενσωματώνουν οι αγορές όταν φοβούνται αποσταθεροποίηση.

Στο παρασκήνιο της απόφασης, πολλοί αναλυτές βλέπουν και την έμμεση επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ουάσιγκτον εδώ και χρόνια επιδιώκει τη μείωση της επιρροής του ΟΠΕΚ+ στις παγκόσμιες τιμές ενέργειας, ιδιαίτερα μετά τη στενή συνεργασία Σαουδικής Αραβίας – Ρωσίας, που ενισχύθηκε από το 2016 και μετά.

• Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι όσο πιο αδύναμος είναι ο συντονισμός του ΟΠΕΚ+, τόσο μεγαλύτερο περιθώριο αποκτούν οι ανεξάρτητοι παραγωγοί – κυρίως οι αμερικανικές εταιρείες σχιστολιθικού πετρελαίου – να επηρεάζουν την αγορά. Αν και η αμερικανική παραγωγή δεν αυξάνεται πλέον με τους εκρηκτικούς ρυθμούς της περιόδου 2014-2019, οι ΗΠΑ παραμένουν ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και επιδιώκουν να αποτρέψουν κάθε μορφή μονοπωλιακού ελέγχου των τιμών από τον ΟΠΕΚ+.

Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία αντιμετωπίζει την εξέλιξη με ιδιαίτερη ανησυχία. Μέσω του ΟΠΕΚ+, η Μόσχα είχε αποκτήσει όχι μόνο οικονομικό αλλά και γεωπολιτικό βάρος, συμμετέχοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση των διεθνών τιμών πετρελαίου. Η αποχώρηση των ΗΑΕ αποδυναμώνει το σχήμα, αλλά ενδέχεται ταυτόχρονα να ενισχύσει τον ρόλο της Ρωσίας ως αναντικατάστατου εταίρου της Σαουδικής Αραβίας.

• Πέρα από τις γεωπολιτικές διαστάσεις, η κίνηση των Εμιράτων αντικατοπτρίζει και μια ευρύτερη στρατηγική αγωνία των πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου. Καθώς η ενεργειακή μετάβαση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προχωρούν διεθνώς, οι χώρες αυτές αντιλαμβάνονται ότι το παράθυρο υψηλής ζήτησης για το πετρέλαιο ίσως να μην παραμείνει ανοιχτό για πάντα. Γι’ αυτό επιδιώκουν να αξιοποιήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο τα αποθέματά τους τώρα, πριν αλλάξει οριστικά η παγκόσμια ενεργειακή αρχιτεκτονική.

Το εάν η αποχώρηση των ΗΑΕ θα οδηγήσει τελικά σε αποσύνθεση του ΟΠΕΚ+ ή σε μια νέα αναδιαμόρφωση της συμμαχίας παραμένει ανοιχτό. Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι ο οργανισμός δεν θα καταρρεύσει άμεσα, όμως θα υποχρεωθεί να επαναπροσδιορίσει τους κανόνες λειτουργίας του, ίσως με μεγαλύτερη ευελιξία στις ποσοστώσεις και περισσότερο χώρο για τα εθνικά συμφέροντα των μελών του.

Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του Άμπου Ντάμπι σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής απόλυτης πειθαρχίας στον πετρελαϊκό κόσμο και την αρχή μιας νέας φάσης, όπου η γεωπολιτική, ο ανταγωνισμός για μερίδια αγοράς και η ενεργειακή μετάβαση θα καθορίζουν ολοένα και περισσότερο τις ισορροπίες.

Τα ΗΑΕ, που συμμετείχαν στον ΟΠΕΚ από το 1967 μέσω του Εμιράτου του Άμπου Ντάμπι, αποτελούσαν έναν από τους βασικούς πυλώνες του οργανισμού, ιδίως λόγω της σημαντικής πλεονάζουσας παραγωγικής τους ικανότητας.

Τι λένε οι αναλυτές

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Γκάρι Ρος, διευθύνων σύμβουλος της Black Gold Investors και βετεράνος αναλυτής του ΟΠΕΚ, η χώρα είχε ήδη απομακρυνθεί στην πράξη από τη λογική των ποσοστώσεων, ακολουθώντας εδώ και χρόνια πολιτική σχεδόν μέγιστης παραγωγής.

Κατά τον ίδιο, η Σαουδική Αραβία είχε ουσιαστικά αναλάβει τον ρόλο του βασικού ρυθμιστή εντός του ΟΠΕΚ, γεγονός που υπογραμμίζει τις εσωτερικές ανισορροπίες του οργανισμού.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ατζάι Παρμάρ, αναλυτής της ICIS, τονίζει ότι οι διαφωνίες των ΗΑΕ με την πολιτική του ΟΠΕΚ δεν είναι πρόσφατες, αλλά αντανακλούν μια μακροχρόνια στρατηγική απόκλιση, η οποία πλέον οδηγείται στην οριστική ρήξη.

Αντίστοιχα, ο Χόρχε Λεόν, αναλυτής της Rystad Energy, επισημαίνει ότι μαζί με τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ συγκαταλέγονται στις ελάχιστες χώρες με ουσιαστική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα — στοιχείο-κλειδί για την επιρροή στις διεθνείς τιμές. Η αποχώρησή τους, σημειώνει, αποδυναμώνει δομικά τον οργανισμό και περιορίζει την ικανότητά του να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός μηχανισμός.

Παρά τη βαρύτητα της εξέλιξης, οι άμεσες επιπτώσεις στις τιμές εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες. Ο Μάικλ Μπράουν, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής της Pepperstone, επισημαίνει ότι το βασικό πρόβλημα της αγοράς στην παρούσα φάση δεν είναι η παραγωγή, αλλά η μεταφορά πετρελαίου, λόγω των εντάσεων στα Στενά του Ορμούζ. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποχώρηση των ΗΑΕ δεν αναμένεται να μεταβάλει ουσιαστικά τη βραχυπρόθεσμη εικόνα της αγοράς.

Ωστόσο, η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη προοπτική είναι διαφορετική.

Ο Όλε Χάνσεν, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της Saxo Bank, εκτιμά ότι αν και η αγορά μπορεί βραχυπρόθεσμα να απορροφήσει επιπλέον παραγωγή, η εξέλιξη εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: εάν και άλλοι παραγωγοί επιλέξουν να δώσουν προτεραιότητα στο μερίδιο αγοράς έναντι της πειθαρχίας ποσοστώσεων, τότε η συνοχή του ΟΠΕΚ θα τεθεί υπό σοβαρή αμφισβήτηση.

Από την πλευρά των αγορών, ο Γιαν φον Γκέριχ, επικεφαλής αναλυτής αγορών της Nordea, εκτιμά ότι η αύξηση της παραγωγής από τα ΗΑΕ θα ασκήσει πτωτικές πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου, ιδίως μετά την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Στο ίδιο πλαίσιο, η Μόνικα Μάλικ, επικεφαλής οικονομολόγος της Abu Dhabi Commercial Bank, υπογραμμίζει ότι η εξέλιξη μπορεί να αποδειχθεί θετική για την παγκόσμια οικονομία, καθώς ενισχύει την προσφορά και περιορίζει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη χρονική συγκυρία της απόφασης. Ο Σεργκέι Βακουλένκο, αναλυτής του Carnegie Russia Eurasia Center, σημειώνει ότι η έξοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο υψηλών τιμών και πραγματικών ελλείψεων λόγω των περιορισμών στο Ορμούζ, γεγονός που περιορίζει το άμεσο κόστος για τα ΗΑΕ. Παράλληλα, εκτιμά ότι μετά την ομαλοποίηση της κατάστασης, η αυξημένη ζήτηση για αναπλήρωση αποθεμάτων θα δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την επέκταση της παραγωγής τους εκτός των περιορισμών του ΟΠΕΚ+.

Γιατί αποχώρησαν τα ΗΑΕ

Στο επίκεντρο της απόφασης βρίσκεται η στρατηγική επιδίωξη των ΗΑΕ να αυξήσουν την παραγωγική τους ικανότητα στα 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως το 2027, στόχος που καθίσταται δυσχερής εντός του πλαισίου ποσοστώσεων του οργανισμού. Η αποχώρηση, συνεπώς, προσφέρει την αναγκαία ευελιξία για την υλοποίηση αυτής της πολιτικής, ενισχύοντας το μερίδιο αγοράς της χώρας σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου ανταγωνισμού.

Υπάρχουν ακόμη δύο λόγοι που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την αποχώρηση: Καταρχάς οι επιθέσεις και οι απειλές του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα την εξαγωγική δυνατότητα των ΗΑΕ. Σε ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, η χώρα επιδιώκει μεγαλύτερη αυτονομία αποφάσεων.

Παράλληλα υπάρχει διαχρονική ένταση με τη Σαουδική Αραβία για ποσοστώσεις και στρατηγική αγοράς. Η αποχώρηση αντανακλά μια ευρύτερη μετατόπιση: από τη συλλογική διαχείριση τιμών προς τον ανταγωνισμό για μερίδιο αγοράς.

Χαμένοι και κερδισμένοι

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο ρόλος του ΟΠΕΚ ως ρυθμιστή των τιμών τίθεται υπό αμφισβήτηση, ενώ η αγορά αναμένεται να καταστεί περισσότερο ευμετάβλητη, με ευρύτερες επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία.

Ουσιαστικά το μεγάλο πλήγμα το έχει υποστεί ο ΟΠΕΚ, καθώς χάνει ένα από τα βασικά του εργαλεία επιρροής: τη συγκεντρωμένη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα.

Αντίθετα ωφελημένοι ενδεχομένως είναι καταναλωτές και εισαγωγικές οικονομίες με πιθανές χαμηλότερες τιμές μακροπρόθεσμα.

Επίσης στους κερδισμένους θα είναι τα ΗΑΕ καθώς αναμένεται να έχουν αυξημένο μερίδιο αγοράς και μεγαλύτερα έσοδα.

Παράλληλα ΗΠΑ και δυτικές οικονομίες μπορούν να χαμογελάνε από την αποδυνάμωση ενός «καρτελικού» μηχανισμού τιμών όπως εξάλλου και οι ανταγωνιστές εκτός ΟΠΕΚ.

Η αιφνιδιαστική απώλεια των ΗΑΕ, ενός μακροχρόνιου μέλους του ΟΠΕΚ, θα μπορούσε να δημιουργήσει αναταραχή και να αποδυναμώσει την ομάδα, η οποία επιδιώκει να παρουσιάζει ένα ενιαίο μέτωπο παρά τις εσωτερικές διαφωνίες σε σειρά ζητημάτων, από τη γεωπολιτική έως τις ποσοστώσεις παραγωγής.

Οι χώρες του Κόλπου που ανήκουν στον ΟΠΕΚ ήδη δυσκολεύονται να μεταφέρουν τις εξαγωγές τους μέσω των Στενών του Ορμούζ λόγω απειλών και επιθέσεων από το Ιράν.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΑΕ δήλωσε στο Reuters ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για τη λήψη της συγκεκριμένης απόφασης, καθώς δεν θα έχει μεγάλο αντίκτυπο στην αγορά λόγω της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ. 

Ο ίδιος τόνισε ότι η αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ θα δώσει στη χώρα μεγαλύτερη ευελιξία. 

Τα ΗΑΕ αποτελούν διαχρονικά έναν από τους πιο ισχυρούς και σταθερούς πυλώνες του ΟΠΕΚ. Η αποχώρησή τους ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για νέες ισορροπίες στην παραγωγή και τη διαμόρφωση των τιμών του πετρελαίου, ενώ παράλληλα αυξάνει τον κίνδυνο εσωτερικών εντάσεων μεταξύ των μελών που παραμένουν.

Αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη δυνατότητα του ΟΠΕΚ και του ΟΠΕΚ+ να διατηρούν ενιαία στρατηγική, ειδικά σε ζητήματα όπως οι ποσοστώσεις παραγωγής και η διαχείριση κρίσεων. Παρά τις διαχρονικές διαφωνίες στο εσωτερικό των οργανισμών, η εικόνα ενότητας ήταν μέχρι σήμερα κρίσιμη για την επιρροή τους στις διεθνείς αγορές.

Εάν επιβεβαιωθεί, η αποχώρηση των ΗΑΕ ενδέχεται να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, με απρόβλεπτες συνέπειες τόσο για τις τιμές του πετρελαίου όσο και για τη γεωπολιτική σταθερότητα.

• Οι παραγωγοί του ΟΠΕΚ στον Κόλπο αντιμετωπίζουν ήδη δυσκολίες στη μεταφορά των εξαγωγών τους μέσω του Στενού του Ορμούζ, λόγω των απειλών και των επιθέσεων του Ιράν εναντίον πλοίων.

Η αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ μπορεί να ερμηνευτεί ως νίκη για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει κατηγορήσει τον οργανισμό ότι «εκμεταλλεύεται τον υπόλοιπο κόσμο» διογκώνοντας τις τιμές του πετρελαίου, προσθέτει το ρεπορτάζ του Reuters.

Ο Τραμπ έχει επίσης συνδέσει τη στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ στον Κόλπο με τις τιμές του πετρελαίου, λέγοντας ότι ενώ οι ΗΠΑ υπερασπίζονται τα μέλη του ΟΠΕΚ, αυτά «εκμεταλλεύονται την κατάσταση επιβάλλοντας υψηλές τιμές πετρελαίου».

O αμερικανικός ιστότοπος axios περιγράφει τα σενάρια σχετικά με την παγκόσμια αγορά ενέργειας και τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου μετά την επίθεση στο Ιράν και ακόμα περισσότερο εάν ο πόλεμος συνεχιστεί και ίσως επεκταθεί με την αντίδραση της Τεχεράνης να κλείνει τα Στενά του Ορμούζ.

Οι στρατιωτικές επιθέσεις στο Ιράν είναι πιθανό να ωθήσουν τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω, δημιουργώντας νέους κινδύνους για τις προμήθειες από μια περιοχή που φιλοξενεί μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής και διαμετακόμισης.

Σαφή σημάδια της αντίδρασης των αγορών θα φανούν όταν ανοίξει η διαπραγμάτευση στα ασιατικά χρηματιστήρια το βράδυ της Κυριακής.

Παρότι η έκταση και οι επιπτώσεις της σύγκρουσης παραμένουν άγνωστες, ακολουθούν ορισμένα βασικά σημεία που πρέπει να παρακολουθούνται:
Η στενή θαλάσσια οδός δίπλα στο Ιράν αποτελεί κομβικό σημείο διέλευσης, διαχειριζόμενη περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και το ένα πέμπτο των φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Το Ιράν έχει απειλήσει στο παρελθόν να κλείσει τα Στενά.

Ωστόσο, αναλυτές της Eurasia Group σημείωσαν πριν από τα πλήγματα ότι ακόμη και σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων κατά της ναυσιπλοΐας δεξαμενόπλοιων, «η διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς θα ήταν περιορισμένη, δεδομένων των αναμενόμενων προσπαθειών υπό αμερικανική ηγεσία για τη διατήρηση της ροής μέσω των Στενών του Ορμούζ».

Ήδη πολλά δεξαμενόπλοια αποφεύγουν την περιοχή, σύμφωνα με το Bloomberg.
Το Ιράν είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός του OPEC και εξάγει περίπου 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, κυρίως προς την Κίνα.

Οι αγορές θα παρακολουθούν ιδιαίτερα εάν η σύγκρουση επηρεάσει τον τερματικό σταθμό στο νησί Kharg, από όπου πραγματοποιείται σχεδόν το σύνολο των ιρανικών εξαγωγών.

Ιρανικά αντίποινα κατά παραγωγών της Μέσης Ανατολής

Το σενάριο με τη μεγαλύτερη επίδραση στις αγορές θα ήταν ενδεχόμενα ιρανικά πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές — όπως πετρελαιοπηγές και τερματικούς σταθμούς εξαγωγών — σε άλλες μεγάλες αραβικές πετρελαιοπαραγωγές χώρες.

Σύμφωνα με ανάλυση του Clayton Seigle από το Center for Strategic and International Studies, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε προσωρινά να αφαιρέσει «σημαντικό» μέρος από τα περίπου 18 εκατ. βαρέλια ημερησίως μη ιρανικών εξαγωγών από την περιοχή του Κόλπου — προκαλώντας απότομη άνοδο των τιμών.

Η ευρύτερη εικόνα της αγοράς

Τα πλήγματα σημειώνονται σε μια περίοδο επαρκούς παγκόσμιας προσφοράς και σχετικά μέτριας αύξησης της ζήτησης.

Οι τιμές του πετρελαίου είχαν ήδη φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα από το περασμένο καλοκαίρι εν μέσω προσδοκιών για σύγκρουση.
Ωστόσο, η αύξηση της προσφοράς έχει ξεπεράσει τη ζήτηση, δίνοντας στον Λευκό Οίκο μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών χωρίς τον κίνδυνο εκτίναξης των τιμών της βενζίνης.
Ο Joseph Brusuelas, επικεφαλής οικονομολόγος της RSM US, δήλωσε ότι «η ιστορία έχει δείξει πως οι αυξήσεις τιμών είναι προσωρινές και επανέρχονται γρήγορα κοντά στα προ της σύγκρουσης επίπεδα».

Ο Patrick De Haan της GasBuddy εκτιμά αύξηση 5%–10% στις τιμές πετρελαίου, αλλά επισημαίνει τις μεγάλες αβεβαιότητες.

Η OPEC+ έχει προγραμματισμένη συνεδρίαση σήμερα, Κυριακή, για την αναθεώρηση των σχεδίων παραγωγής. Η συμμαχία του OPEC, της Ρωσία και άλλων συμμάχων παραγωγών αναμενόταν να ανακοινώσει αύξηση παραγωγής κατά 137.000 βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, ενδέχεται να εξεταστεί μεγαλύτερη αύξηση υπό το φως της νέας σύγκρουσης.

Η Ρωσία θα θέσει σε εφαρμογή μια «επιπλέον» εθελοντική μείωση της παραγωγής της κατά 350.000 βαρέλια την ημέρα τον Απρίλιο, κατά 400.000 το Μάιο και κατά 471.000 τον Ιούνιο ανακοίνωσε ο αρμόδιος για την ενέργεια αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Αλεξάντρ Νόβακ.

US AND EU SANCTIONS ON RUSSIA HAVE FAILED.

The picture is worth a thousand words. Western sanctions have had virtually no impact on Russia's oil exports. pic.twitter.com/dQ0rpjnGFR

— Steve Hanke (@steve_hanke) March 2, 2024

Σε ό,τι αφορά τις εξαγωγές, η μείωση θα είναι «121.000 βαρέλια την ημέρα» τον Απρίλιο και «71.000» το Μάιο, σύμφωνα με τον ρώσο ηγέτη.

Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης διευκρίνισε πως αυτή η νέα εθελοντική μείωση της παραγωγής «προστίθεται» σ’ αυτή των 500.000 βαρελιών ημερησίως που έχει ήδη ανακοινωθεί από τη Ρωσία τον Απρίλιο του 2023 και ισχύει μέχρι το τέλος του 2024.

«Έρχεται να ενισχύσει τις προσπάθειες προφύλαξης που αναπτύσσονται από τις χώρες του ΟΠΕΚ+ με στόχο να υποστηριχθεί η σταθερότητα και η ισορροπία των πετρελαϊκών αγορών», αναφέρει ο Νόβακ στην ανακοίνωση που εκδόθηκε από τη ρωσική κυβέρνηση.

EU companies have reportedly poured over a billion euros into Russia through oil purchases last year — all thanks to this legal loophole. pic.twitter.com/wBqkFc79tw

— DW News (@dwnews) February 25, 2024

Η Ρωσία, πυλώνας της συμμαχίας των χωρών που εξάγουν πετρέλαιο, ασκεί τους τελευταίους μήνες μια πολιτική που έχει στόχο να σταματήσει την πτώση των τιμών.

Αυτό συμβαίνει διότι παρά το γεγονός ότι το οικονομικό μάνα από την πώληση των υδρογονανθράκων είναι λιγότερο σημαντικό στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό απ’ ό,τι πριν από τη σύγκρουση στην Ουκρανία, τα πετρελαϊκά έσοδα παραμένουν σημαντικά για τη Μόσχα τη στιγμή που η οικονομία της είναι στραμμένη προς την πολεμική προσπάθεια για να υποστηρίξει τη στρατιωτική επίθεση στη γείτονά της.

Saudi Arabia, Russia lead OPEC+ oil production cuts for next three months – https://t.co/8byClNlPMx pic.twitter.com/P4Z51CCLlE

— Nairametrics (@Nairametrics) March 3, 2024

Οι δυτικοί σύμμαχοι του Κιέβου επιβάλλουν εδώ και δύο χρόνια βαριές κυρώσεις με στόχο το ρωσικό ενεργειακό τομέα, υποχρεώνοντας τη Μόσχα να επαναπροσανατολίσει μαζικά τις εξαγωγές της προς την Ασία και κυρίως προς την Κίνα και την Ινδία.

Η αιφνιδιαστική κίνηση του ΟΠΕΚ+ όχι μόνο κρατήθηκε ως επτασφράγιστο μυστικό, αλλά και έρχεται σε αντίθεση με τις προηγούμενες δηλώσεις τους σχετικά με την αύξηση ή τη σταθεροποίηση της παραγωγής για ολόκληρο το 2023.

Η αιφνίδια αυτή ανακοίνωση προκάλεσε αναστάτωση στην παγκόσμια αγορά και προκάλεσε ανησυχίες για την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Ο Ρώσος αναπληρωτής πρωθυπουργός, Αλεξάντερ Νόβακ, δήλωσε μάλιστα ότι «η τραπεζική κρίση στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ επηρεάζει έντονα την αγορά πετρελαίου», για να δικαιολογήσει την απόφαση για μείωση της παραγωγής.

Η δήλωση αυτή αντανακλά τις συνεχιζόμενες πολιτικές εντάσεις μεταξύ της Ρωσίας και πολλών χωρών που έχουν επιβάλει εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο εξαιτίας της εισβολής του Πούτιν στην Ουκρανία.

Ενώ η άνοδος των τιμών του πετρελαίου είναι καλό νέο για τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες, μπορεί να μην είναι καλό νέο για άλλες οικονομίες, ιδίως για εκείνες που εξακολουθούν να ανακάμπτουν από την πανδημία COVID-19.

• Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων και να αποδυναμώσει τις αποπληθωριστικές πολιτικές που ακολουθούν οι κεντρικές τράπεζες.

Μετλα από αυτά μια νέα κούρσα στις τιμές βενζίνης και πετρελαίου κίνησης θεωρείται πλέον πολύ πιθανή από τους εκπροσώπους της αγοράς.

Δεδομένου ότι στη χώρα μας δεν είχαν καν περάσει στην αντλία οι μειώσεις που είχαν προηγηθεί στις διεθνείς αγορές καυσίμων, με αποτέλεσμα η αμόλυβδη να παραμένει «κολλημένη» κατά μέσο όρο στο 1,8 ευρώ το λίτρο στα πρατήρια της Αττικής και ακόμα παραπάνω σε άλλες περιοχές εκτός λεκανοπεδίου, μια καινούργια άνοδο θα βάλει «φωτιά» στις τσέπες των καταναλωτών και στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς..