Παρά τις κατά καιρούς διπλωματικές πρωτοβουλίες, οι συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένουν σε αδιέξοδο. Οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν αντικρουόμενα μηνύματα για την πορεία των διαπραγματεύσεων, ενώ οι στρατιωτικές ενέργειες δεν έχουν σταματήσει πλήρως. Αν και μια εύθραυστη εκεχειρία παραμένει σε ισχύ, η προοπτική μιας οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας εξακολουθεί να μοιάζει μακρινή.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι χρηματοπιστωτικές αγορές προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον γεωπολιτικό κίνδυνο, τις ενεργειακές αναταράξεις και τις προσδοκίες για την πορεία της παγκόσμιας ανάπτυξης.

Η Wall Street συνεχίζει να γράφει ιστορικά υψηλά

Όταν ξεκίνησαν οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν με μαζικές ρευστοποιήσεις. Ωστόσο, η εικόνα άλλαξε γρήγορα, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι βασικοί δείκτες της Wall Street όχι μόνο ανέκτησαν τις αρχικές απώλειες, αλλά κατάφεραν να κινηθούν σε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ο S&P 500 έχει καταγράψει διαδοχικά ρεκόρ, παρά το γεγονός ότι η πολεμική σύγκρουση συνεχίζεται και οι τιμές της ενέργειας παραμένουν σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.

Σύμφωνα με επενδυτές και αναλυτές, η ανθεκτικότητα της αμερικανικής αγοράς συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη δυναμική της τεχνητής νοημοσύνης. Οι προσδοκίες για εκρηκτική ανάπτυξη των επενδύσεων σε υποδομές AI και η ισχυρή κερδοφορία των αμερικανικών επιχειρήσεων έχουν λειτουργήσει ως αντίβαρο στις ανησυχίες που προκαλεί ο πόλεμος.

Ιδιαίτερα ωφελημένες εμφανίζονται οι εταιρείες τεχνολογίας και ημιαγωγών, καθώς η παγκόσμια ζήτηση για υπολογιστική ισχύ αυξάνεται με ταχύτατους ρυθμούς. Η εξέλιξη αυτή έχει ευνοήσει όχι μόνο τις ΗΠΑ αλλά και ασιατικές οικονομίες όπως η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, οι οποίες αποτελούν βασικούς κρίκους στην αλυσίδα παραγωγής προηγμένων τσιπ.

Αντίθετα, οι ευρωπαϊκές αγορές εμφανίζουν πιο συγκρατημένη εικόνα, καθώς η εξάρτησή τους από τις εισαγωγές ενέργειας τις καθιστά πιο ευάλωτες στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Ομόλογα: Η αγορά προεξοφλεί υψηλότερο πληθωρισμό

Η δεύτερη μεγάλη συνέπεια του πολέμου αποτυπώνεται στις αγορές κρατικών ομολόγων.

Οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων έχουν κινηθεί ανοδικά σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας θα διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η απόδοση του 30ετούς ομολόγου άγγιξε τον περασμένο μήνα τα υψηλότερα επίπεδα από πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, αντανακλώντας τις ανησυχίες για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στην Ευρώπη, ενώ ιδιαίτερα έντονες πιέσεις έχουν δεχθεί τα βρετανικά κρατικά ομόλογα, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει παράλληλα πολιτική και δημοσιονομική αβεβαιότητα.

Οι αγορές θεωρούν πλέον ότι ο συνδυασμός υψηλότερου πληθωρισμού, επιβράδυνσης της ανάπτυξης και διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες αποτελεί έναν πραγματικό και διαρκή κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία.

Το πετρέλαιο υποχώρησε από τα υψηλά, αλλά η κρίση παραμένει

Στο επίκεντρο των εξελίξεων παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, η σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη.

Η περιορισμένη λειτουργία της θαλάσσιας οδού κατά τη διάρκεια του πολέμου έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Παρότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν αποκλιμακωθεί από τα υψηλά που καταγράφηκαν τους πρώτους μήνες της σύγκρουσης, εξακολουθούν να κινούνται αισθητά υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.

Το Brent παραμένει περίπου 36% υψηλότερα σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ το αμερικανικό αργό WTI καταγράφει άνοδο σχεδόν 50%.

Οι ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Μέσης Ανατολής και οι περιορισμοί στις μεταφορές έχουν δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στην παγκόσμια προσφορά, αναγκάζοντας πολλές χώρες να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Μία από τις βασικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών είναι η σημαντική αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών πετρελαίου, οι οποίες έχουν συμβάλει στην απορρόφηση μέρους των κραδασμών της αγοράς.

Παράλληλα, οι αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων, οι εξαιρέσεις από ορισμένες κυρώσεις σε ιρανικό και ρωσικό πετρέλαιο, καθώς και η επιβράδυνση της κινεζικής ζήτησης έχουν περιορίσει την ανοδική πίεση στις τιμές.

Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν τα παγκόσμια αποθέματα συνεχίσουν να μειώνονται με τον σημερινό ρυθμό, οι αγορές ενδέχεται να βρεθούν σύντομα αντιμέτωπες με νέα κρίση προσφοράς. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η επιστροφή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι θεωρείται πιθανή.

Ο πληθωρισμός επιστρέφει στο προσκήνιο

Τα πρώτα στοιχεία από τις μεγάλες οικονομίες δείχνουν ήδη ότι ο πόλεμος αρχίζει να αφήνει ισχυρό αποτύπωμα στην πραγματική οικονομία.

Η αύξηση του κόστους της ενέργειας μεταφέρεται σταδιακά σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων, των μεταφορών, της βιομηχανίας και των καταναλωτικών αγαθών.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πληθωρισμός ανήλθε τον Απρίλιο στο 3,8%, το υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τριών ετών, ενώ παρόμοιες πιέσεις καταγράφονται σε αρκετές ευρωπαϊκές και ασιατικές οικονομίες.

Κυβερνήσεις όπως της Γερμανίας και της Ινδίας έχουν ήδη προχωρήσει σε παρεμβάσεις για να περιορίσουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ωστόσο οι αγορές εκτιμούν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα παραμείνουν για όσο διάστημα η ενεργειακή κρίση δεν αποκλιμακώνεται ουσιαστικά.

Οι αγορές ποντάρουν σε πολιτική λύση

Παρά τις συνεχιζόμενες εχθροπραξίες, ένα σημαντικό τμήμα των επενδυτών εξακολουθεί να πιστεύει ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί τη μακροχρόνια παράταση της σύγκρουσης.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν αποφύγει μέχρι στιγμής ένα νέο κύμα πανικού. Η κυρίαρχη εκτίμηση είναι ότι τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη αναζητούν μια διέξοδο που θα επιτρέψει τον τερματισμό της κρίσης χωρίς σημαντικές πολιτικές απώλειες.

Ωστόσο, όσο ο πόλεμος συνεχίζεται  οι κίνδυνοι για την παγκόσμια ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τις αγορές παραμένουν υπαρκτοί. Εκατό ημέρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον αν ο πόλεμος επηρεάζει την οικονομία, αλλά πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει η παγκόσμια οικονομία να λειτουργεί υπό τη σκιά του.

Ο ρόλος των τιμών και οι αδυναμίες του χρυσού

Η ανατροπή αυτή δεν οφείλεται σε ένα ξαφνικό μπαράζ στις αγορές, αλλά κυρίως στις διακυμάνσεις των αποτιμήσεων στις διεθνείς αγορές. Οι αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες κατέγραψαν στην πραγματικότητα επιβράδυνση το περασμένο έτος, όμως, η κατακόρυφη άνοδος της τιμής του άλλαξε τις ισορροπίες.

Η κεντρική τράπεζα της Ευρωζώνης ξεκαθάρισε ότι με βάση τις τιμές του 2023, τα αμερικανικά ομόλογα θα παρέμεναν στην κορυφή με ποσοστό 26% έναντι μόλις 16% του χρυσού.

Το γεγονός ότι το πολύτιμο μέταλλο κυριαρχεί προκαλεί εντύπωση, καθώς η ίδια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπογράμμισε τα σημαντικά μειονεκτήματά του σε σχέση με τα παραδοσιακά νομίσματα. Η τιμή του παρουσιάζει έντονη μεταβλητότητα, δεν αποφέρει αποδόσεις ή τόκους, ενώ η φυσική του αποθήκευση συνεπάγεται υψηλό κόστος.

Σύμφωνα με τους αναλυτές της τράπεζας, η προσφορά του δεν είναι ελαστική και αδυνατεί να προσαρμοστεί ομαλά όταν αλλάζουν οι ανάγκες της διεθνούς ρευστότητας.

Ο Γεωπολιτικός κίνδυνος και η θέση του ευρώ

Οι κεντρικοί τραπεζίτες στρέφονται στο χρυσάφι κυρίως ως μέσο προστασίας απέναντι σε γεωπολιτικές αναταράξεις. Οι μεγαλύτεροι αγοραστές κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους εντοπίστηκαν σε περιοχές με έντονη αστάθεια, με την Πολωνία, το Καζακστάν, τη Βραζιλία, την Κίνα και την Τουρκία να ηγούνται των συγκεκριμένων συναλλαγών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και η Tether, η εταιρεία που εκδίδει το μεγαλύτερο stablecoin στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων, προχώρησε σε ακόμη μεγαλύτερες αγορές από πολλές κεντρικές τράπεζες το 2025.

Η έκθεση εστίασε παράλληλα στην πορεία του ευρώ, το οποίο διατηρεί σταθερά τη δεύτερη θέση στην παγκόσμια κατάταξη χρήσης, πίσω από το αμερικανικό δολάριο. Η έκδοση διεθνούς χρέους σε ευρωπαϊκό νόμισμα άγγιξε το υψηλότερο επίπεδο από τη δημιουργία του, ενώ παράλληλα το ευρώ αναδείχθηκε σε κυρίαρχο νόμισμα στην αγορά των πράσινων και βιώσιμων ομολόγων.

Όπως ανακοινώθηκε, το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα λειτούργησε ως ασφαλές καταφύγιο κατά τις περιόδους έντονης αβεβαιότητας που χαρακτήρισαν το 2025 και τους πρώτους μήνες του 2026.

Και έδωσε τη διαβεβαίωση ότι τα βάρη αυτά θα αφαιρεθούν, όσο είναι δυνατόν με βάση τον δημοσιονομικό χώρο που υπάρχει και με βάση την προτεραιοποίηση που πρέπει να γίνει. Διότι, όπως είπε, υπάρχουν οξεία κοινωνικά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Για το στεγαστικό πρόβλημα, ο υπουργός δήλωσε ότι αυτό θα αποτελέσει θέμα, μετά από ελληνική πρωτοβουλία, του άτυπου Eurogroup την Παρασκευή στη Λευκωσία. Η «σύλληψη» είναι να δουν οι υπουργοί παραδείγματα από χώρες όπου έχουν φέρει αποτελέσματα και να κριθεί τι θα μπορούσε να υιοθετηθεί από τις υπόλοιπες.

Όπως επεσήμανε, παράλληλα, στην Ελλάδα χρειάζεται περισσότερη προσφορά κατοικιών, καθώς υπάρχουν περίπου 794 .000 κλειστές κύριες κατοικίες. Και αναφέρθηκε στα μέτρα που έχουν ληφθεί για να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών: Πρώτον, στα κίνητρα (π.χ. τριετής φοροαπαλλαγή), δεύτερον στα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2» (στο δεύτερο πρόγραμμα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Μαΐου, το περίπου 89%, του ποσού έχει πλέον καταναλωθεί και ο αριθμός είναι περίπου 15.000 δάνεια) και τρίτον στο ολοκληρωμένο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης του δημοσίου χώρου.

Ο κ. Πιερρακάκης εμφανίστηκε προβληματισμένος για την εικόνα που υπάρχει τις τελευταίες μέρες στις αγορές ομολόγων, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, και τόνισε ότι είναι σαφές ότι δεν πρέπει μια ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε δημοσιονομική, και «πρέπει να μπορέσεις να είσαι χειρουργικός στην αντίδρασή σου».

Η συζήτηση στο συνέδριο έχει ως εξής:

Σπύρος Δημητρέλης: Χθες ήσασταν στο G7, για πρώτη φορά Έλληνας υπουργός Οικονομικών, ήταν στους G7. Μία βεβαιότητα είναι το στεγαστικό πρόβλημα. Η στεγαστική κρίση είναι μία από τις βεβαιότητες που υπάρχουν, που δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανένας.

Οι τιμές των μισθωμάτων είναι στα ύψη. Τα νοικοκυριά, οι νέοι και τα νέα, κυρίως, ζευγάρια δεν μπορούν να βρουν σπίτι, δεν μπορούν να το πληρώσουν, δεν μπορούν να το αντέξουν οικονομικά. Δεν μπορούν εύκολα να αγοράσουν σπίτι, διότι οι τιμές των κατοικιών που έχουν ανέβει πάρα πολύ και οι χρηματοδοτήσεις δεν είναι και τόσο εύκολες.

Απαιτείται ένα αρχικό κεφάλαιο με βάση και την έρευνα που είδαμε πριν της πρόσφατης στο συνέδριο. Εγώ θα ήθελα να σας ρωτήσω ποια είναι η πολιτική, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα της κυβέρνησης γι’ αυτό το στεγαστικό πρόβλημα και πώς το θέτετε και ως υπουργός Οικονομικών, επικεφαλής του Eurogroup της ευρωζώνης.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλησπέρα σας. Είναι ιδιαίτερη χαρά που μου δίνετε εκ νέου ευκαιρία να συνομιλήσω μαζί σας κύριε Δημητρέλη και να πω ότι, σχολιάζοντας το πρώτο σημείο, πράγματι τώρα έχουμε αυτή την ιστορική ευκαιρία να μπορούμε πλέον να διαμορφώνουμε πολύ πιο αποτελεσματικά την ατζέντα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ως χώρα αυτή είναι μια αξιοπιστία η οποία κερδήθηκε με τις υπερπροσπάθειες του ελληνικού λαού και με τη συστηματική δουλειά που έχει γίνει από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνησή του.

Τώρα, το στεγαστικό είναι ένα ζήτημα το οποίο οφείλω να σας πω είναι πάγιο και εμφανές σε κάθε χώρα και σε κάθε συζήτηση που έχω με τους Ευρωπαίους ομολόγους μου και πριν γίνω πρόεδρος του Eurogroup, η κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι μόνο της ευρωζώνης, βιώνει με τα δικά της χαρακτηριστικά μια εκδοχή αυτού του προβλήματος.

Και συνήθως στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια τι συζητάμε; Συζητάμε τα αμιγώς ευρωπαϊκά θέματα, δηλαδή: τη δημοσιονομική ισορροπία της κάθε χώρας, ζητήματα που έχουν σχέση με το χρέος, τώρα τα ενεργειακά. Η αλήθεια είναι ότι το housing, το στεγαστικό, είναι ένα θέμα που δεν είχε μπει τόσο πολύ στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Υπάρχει, αλλά είναι κάτι που συνήθως το αφήνουμε στη διακριτική ευχέρεια του κάθε κράτους- μέλους.

Δεν μπορεί όμως τα θέματα τα οποία απασχολούν την κοινή γνώμη τόσο πολύ να μην τα βάζουμε και στις ευρωπαϊκές συζητήσεις. Οπότε, οπότε υπό από αυτήν την έννοια, αύριο θα μεταβώ στην Λευκωσία και την Παρασκευή στο άτυπο Eurogroup θα έχουμε ως θέμα το στεγαστικό, που μπαίνει με δική μας πρωτοβουλία.

Εκεί ποια είναι η σύλληψη; Η σύλληψη είναι να δούμε καλά παραδείγματα τι έχει δουλέψει σε κάποιες χώρες, το οποίο κρίνουμε ότι θα μπορούσε να υιοθετηθεί από τις υπόλοιπες. Να παρουσιάσουν συγκεκριμένα τρεις χώρες καλά παραδείγματα πολιτικών που έχουν ακολουθήσει. Αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό για μένα, γιατί πρέπει να μαθαίνουμε και από τις επιτυχίες, εγώ θα πω και από τις αποτυχίες των άλλων, ειδικά για τις δεύτερες, δεν έχουμε συνήθως τη διάθεση να μοιραζόμαστε πράγματα που δεν δούλεψαν, αλλά αυτό πρέπει να γίνει παραπάνω. Τώρα, τι είναι αυτό που θέλουμε να δούμε να πετυχαίνει.

Χρειάζεται περισσότερη προσφορά κατοικιών. Καταρχήν έχουμε πολλά κλειστά ακίνητα στην Ελλάδα. Έχουμε περίπου 794 .000 κλειστές κύριες κατοικίες. Έχουμε κάνει ενέργειες για να αυξηθεί η προσφορά αυτών των κλειστών κατοικιών; Ναι, έχουμε κάνει. Έχουμε τριετή φοροαπαλλαγή. Έχουμε προγράμματα ανακαίνισης, τα οποία έχουμε δρομολογήσει. Θα γίνουν ακόμη περισσότερα σε αυτή την κατεύθυνση. Αλλά η γενική σύλληψη είναι ότι όταν έχεις ένα έτοιμο στοκ προσφοράς το οποίο δεν αξιοποιείται, θέλεις περισσότερα κίνητρα για να βγει αυτό στην αγορά. Αυτό είναι το πρώτο.

Το δεύτερο ακουμπάει τον πυρήνα της ερώτησής σας σε σχέση με τα νέα ζευγάρια. Ποια ήταν η φιλοσοφία των προγραμμάτων «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2»; Να μπορέσουν χιλιάδες νέοι άνθρωποι, 25 έως 39 ετών, να αποκτήσουν πρόσβαση σε κατοικία εξαιρώντας ένα μεγάλο κομμάτι του επιτοκίου. Και υπό αυτήν την έννοια βλέπουμε , στο «Σπίτι μου 2» ειδικά, το 89%, περίπου, του ποσού έχει πλέον καταναλωθεί με τα στοιχεία του Μαΐου. Έχουμε φτάσει περίπου στα 15.000 τέτοια δάνεια. Ο στόχος ήταν σωρευτικά και τα δύο προγράμματα 30.000 ζευγάρια, 30.000 νέοι άνθρωποι να μπορέσουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε κατοικία.

Έχουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για πρώτη φορά κοινωνικής αντιπαροχής. Όλο το πρόγραμμα της κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης, ουσιαστικά, του δημοσίου χώρου σε ένα νέο πλαίσιο ιδιοκτησίας του δημοσίου, πλέον βλέπουμε να ξεκινά να δουλεύει στην Παιανία, στην Πάτρα, στη Λάρισα, στις Σέρρες.

Και, βέβαια, δεν αρκεί μόνο η ποσότητα, πρέπει να δούμε και τα στοιχεία ποιότητας του στοκ κατοικίας, όπου εκεί έχουμε πολλά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, τα οποία επίσης τα βλέπουμε να καταναλώνονται αυτή τη στιγμή, να αξιοποιούνται και θεωρούμε ότι θα παίξουν και αυτά το ρόλο τους.

Όλο αυτό, σωρευτικά, τι μας δίνει; Μας δίνει μια πολιτική που έχει κομμάτια του παζλ σε ένα πρόβλημα στο οποίο, εγώ θα σας πω, καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει σηκώσει το χέρι της να πει «έχω την απόλυτη λύση στο στεγαστικό ζήτημα». Κανένας δεν έχει, αν θέλετε, τη μία και μοναδική αλήθεια σε αυτό. Νομίζω ότι πρέπει να δούμε πόσα ακόμη μέτρα μπορούμε να εφαρμόσουμε η κάθε χώρα ξεχωριστά, σε ώσμωση με τις υπόλοιπες, για να βοηθήσουμε σε ένα ζήτημα το οποίο, όπως λέτε, έχει έντονα κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Σπύρος Δημητρέλης: Είπατε όμως ότι θα έχετε και θετικά και αρνητικά παραδείγματα. Δηλαδή, να περιμένουμε (μιλήσατε για κίνητρα) και άλλες παρεμβάσεις προς όφελος της τόνωσης της προσφοράς. Διότι το «Σπίτι μου 1 και 2», μάλλον θα έρθει και τρίτο, θα το δούμε αυτό, αλλά το «Σπίτι μου 1 και 2», η κριτική λέει ότι πήγε και ενίσχυσε τη ζήτηση, με αποτέλεσμα να σηκωθούν οι τιμές, ενώ το πρόβλημα είναι η προσφορά. Οπότε, τι να περιμένουμε;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Νομίζω ότι κάνουμε πράγματα μαζί τα οποία βλέπουμε ότι δουλεύουν. Και έχουμε ήδη κάνει πολλά πράγματα σε σχέση με τους φορολογικούς συντελεστές, όπως γνωρίζετε.
Δηλαδή, μπορώ να επικαλεστώ ότι η σωρευτική πολιτική που έχει ακολουθηθεί από την κυβέρνηση στο θέμα της φορολογίας το 1/3 του ΕΝΦΙΑ έχει φύγει, ειδικά γιατί τις 13.000 οικισμούς μειώθηκε κατά 50% στα χωριά μας, μέχρι 1.500 κατοίκους. Τώρα έρχεται το άλλο 50%. Στην πραγματικότητα, απαλείφουμε τον ΕΝΦΙΑ σε 13.000 οικισμούς. Υπάρχει η τρίτη φοροαπαλλαγή, την οποία ανέφερα. Βάλαμε τον ενδιάμεσο συντελεστή, τον οποίο ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, και εφαρμόζουμε το 25% από τον Ιανουάριο. Γιατί όντως, η κλίμακα από το 15% στο 35% ήταν πραγματικά απότομα.

Και βέβαια υπάρχει και η διάσταση, ενός μέτρου το οποίο έχει ήδη εισαχθεί, που είναι το ένα ενοίκιο, το οποίο επιδοτείται στη βάση, επιστρέφει δηλαδή πίσω στον ενοικιαστή για ένα τεράστιο ποσοστό ενοικιαστών, περίπου το 86%, με βάση το ότι θα δηλωθεί στη φορολογική δήλωση. Μέτρο το οποίο, να επαναλάβω, πάλι, την ευρωπαϊκή εμπειρία, όσο το έχω συζητήσει με Ευρωπαίους συναδέλφους μου, το βλέπουμε πάρα πολύ θετικά, γιατί στη δική μας περίπτωση δεν ήταν μόνο η διάσταση του να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας που βρίσκονται στο ενοίκιο και θέλουν να στηριχθούν περισσότερο, είχε και τη διάσταση να αποκαλύψει (διαφάνεια) τα πραγματικά ενοίκια. Γιατί εδώ που τα λέμε, νομίζω ότι όλοι εδώ μπορούμε να συμφωνήσουμε, δεν είναι το μέσο ενοίκιο στην Ελλάδα, 255 ευρώ το μήνα για την κυρία κατοικία.

Άρα περιμένουμε να δούμε και πώς θα πάει αυτό το μέτρο. Να πω, επίσης ότι, όπως ξέρετε, για τους δημόσιους λειτουργούς επιστρέφουμε δύο ενοίκια το χρόνο, όχι ένα ενοίκιο το χρόνο. Θεωρώ ότι άμεσα θα έχουμε την εικόνα του πώς αυτό το μέτρο να έχει πάει, από την πορεία των φορολογικών δηλώσεων. Όμως οφείλω να σας πω ότι ο λόγος για τον οποίο το κάναμε ήταν πραγματικά για να πετύχουμε και τα δύο μαζί. Να μην έχουμε υποδήλωση, να έχουμε όμως και στήριξη εκεί που χρειάζεται.

Σπύρος Δημητρέλης: Είχε πει ο πρωθυπουργός κατά την ανακοίνωση του μέτρου από το βήμα της ΔΕΘ ότι είναι ένα πρώτο βήμα και αν οι ιδιοκτήτες ακινήτων ανταποκριθούν και αποκαλύψουν τα πραγματικά μισθώματα, δηλαδή περιοριστεί η φοροδιαφυγή, τότε είναι ανοιχτός και σε νέα παρέμβαση μείωσης των συντελεστών της κλίμακας φορολόγησης των μισθωμάτων. Είστε σε θέση αυτή τη στιγμή να μας πείτε αν τελικά έχει αποδώσει το μέτρο και αν είστε διατεθειμένοι να κάνετε και μια νέα θετική παρέμβαση ενόψει και της ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν θα έπαιρνα την πρωτοβουλία να ανακοινώσω από τώρα μέτρα της ΔΕΘ. Το καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι προνόμιο του πρωθυπουργού και αφορά την ίδια τη ΔΕΘ. Παρά το γεγονός ότι μέχρι τη ΔΕΘ συζητάμε το τι θα ειπωθεί στη ΔΕΘ και μετά συζητάμε την επόμενη. Αλλά αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι σαν γενική κατεύθυνση δεν σκεφτόμαστε με όρους αποσπασματικότητας.

Νομίζω ότι το είδατε και σαν μια στροφή φιλοσοφίας στην τελευταία ΔΕΘ. Τι κάναμε εκεί; Ενώ συνήθως υπάρχει μια λίστα μέτρων τα οποία ακόμη κι εσείς με την τεράστια εμπειρία που έχετε καλύπτοντας το οικονομικό ρεπορτάζ για τόσα χρόνια. Αν σας ζητήσω να θυμηθείτε τι έγινε στη ΔΕΘ εκείνης της χρονιάς και ποια ήταν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν θα δυσκολευτείτε. Κι εγώ θα δυσκολευτώ ως υπουργός Οικονομικών.

Σπύρος Δημητρέλης: Μόνο σε μια ΔΕΘ του 2015, εάν θυμάστε, αυτή ήταν…

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτή τη θυμάμαι πολύ καλά. Ειδικά όμως στην τελευταία θεωρώ ότι υπήρχε η διάσταση του να υπάρχει μια ενιαία φιλοσοφία που περιλαμβάνει όλα τα μέτρα. Νομίζω ότι διαπιστώσατε ότι είχαμε βασικά μια μεταρρύθμιση. Η σύλληψη ποια ήταν: όλα τα μέτρα εντάσσονται κάτω από μια ενιαία φιλοσοφία.

Η Ελλάδα έχει ένα οξύ δημογραφικό πρόβλημα. Πρέπει να στηρίξει και τη μεσαία τάξη περισσότερο. ‘Αρα όλα τα μέτρα κούμπωναν γύρω από μια ενιαία φιλοσοφία. Αυτό έδειχνε ότι σκεφτόμαστε όχι μόνο με όρους του επόμενου εξαμήνου ή του επόμενου έτους. ‘Αρα μία ΔΕΘ μακριά, να το πω έτσι, σκεφτόμαστε με όρους του τι πρέπει να γίνει στην Ελλάδα για τα μεγάλα της προβλήματα τρία και τέσσερα και πέντε χρόνια.

Τι είπε ο πρωθυπουργός στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας που πέρασε: «Η Ελλάδα το 2030». ‘Αρα για να μην μακρηγορώ, η απάντηση στην ερώτησή σας ποια είναι κατά τη γνώμη μου; Δεν είναι μόνο με βάση το τι θα ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο.

Με βάση το τι βλέπουμε ότι πρέπει να συμβεί μέχρι το 2030, καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να απαλειφθούν και άλλα βάρη. Και νομίζω ότι έχουμε την αξιοπιστία ως κυβέρνηση, έχοντας μειώσει 83 φόρους και οι εισφορές, και ειδικά σε αυτό το χώρο ανέφερα πριν παραδείγματα και στη μείωση του ΕΝΦΙΑ και στην τριετή φοροαπαλλαγή και στην εισαγωγή του συντελεστή του 25%, νομίζω ότι έχουμε την αξιοπιστία ότι όσο δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος, όσο η οικονομία τα πηγαίνει καλύτερα, βλέπουμε την προφανή θετική δυναμική που δημιουργεί κάθε τέτοια αφαίρεση φόρου.

Σπύρος Δημητρέλης: Κύριε υπουργέ, επιτρέψτε μου με την ευκαιρία επειδή μιλάτε για αυτό, είναι αληθές από το ρεπορτάζ αυτό που μαθαίνουμε, αυτό που ακούμε ότι η προτεραιότητα σε αυτή τη ΔΕΘ θα είναι οι επιχειρήσεις. Στην προηγούμενη ΔΕΘ ήταν η οικογένεια, το δημογραφικό, τα νοικοκυριά, είναι προτεραιότητα σε αυτή τη ΔΕΘ για τις φορολογικές παρεμβάσεις στις επιχειρήσεις;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν θα μιλήσω συγκεκριμένα για το τι θα περιλαμβάνει η ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ. Εγώ θα σας πω ότι είναι πάντα η προτεραιότητά μας οι επιχειρήσεις. Και αν δεν κανείς τη μείωση που έχει γίνει στο φόρο των επιχειρήσεων, αν δει κανείς μια σειρά από μέτρα τα οποία έχουμε λάβει συνολικά, από το σύνολο της πολιτικής μας. Γενικά και σαν άνθρωπος αντιπαθώ την αποσπασματικότητα. Οι κυβερνήσεις δεν κρίνονται ακόμη και από μια ΔΕΘ, ακόμη και από μια ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη ή μια άλλη ομιλία του υπουργού Οικονομικών…οι κυβερνήσεις κρίνονται ιστορικά από το τι κάνουν τα χρόνια που κυβερνούν.

Νομίζω έχοντας μειώσει 83 φόρους και εισφορές, έχοντας μειώσει τον φόρο επιχειρήσεων εκεί που είναι, έχοντας κάνει την ψηφιοποίηση του κράτους η οποία έχει ως τελικό αποδέκτη τις επιχειρήσεις…έχουμε κάνει πάρα πολλά πράγματα.

Αυτονοήτως πρέπει να γίνουν και άλλα. Τα βιώνω καθημερινά και εγώ στην αλληλεπίδρασή μου και με τις μεγάλες επιχειρήσεις και με τις μικρομεσαίες. Είναι προφανές ότι καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να αφαιρεθούν και άλλα βάρη. Σας διαβεβαιώ ότι θα τα αφαιρέσουμε, όσο μπορούμε, με βάση τον χώρο που έχουμε μπροστά μας και με βάση την προτεραιοποίηση που πρέπει να γίνει, γιατί καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουν οξεία κοινωνικά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Σπύρος Δημητρέλης: Όπως είπαμε, χθες για πρώτη φορά Έλληνας υπουργός συμμετέχει στο G7, στις 7 ισχυρότερες χώρες του πλανήτη. Ζούμε σε μια κρίση που έχει γίνει ενεργειακή και τείνει να γίνει και κρίση τιμών πληθωριστική, λόγω του πολέμου στο Ιράν και των Στενών του Ορμούζ που δεν είναι ανοιχτά…θα σας ρωτήσω, κύριε υπουργέ, να μας μεταφέρετε λίγο τι κλίμα εισπράξατε εσείς από εκεί που ήσασταν χθες.

Υπάρχει πολύ μεγάλη ανησυχία; Υπάρχει βεβαιότητα ότι θα το ξεπεράσουμε εύκολα; Υπάρχει ένας εφησυχασμός; Υπάρχει μια αισιοδοξία; Ποιο είναι το κλίμα που είδατε χθες στο G7;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Όπως πολύ σωστά- υποθετική η ερώτησή σας- όντως μέχρι κλίμα μπορώ να μεταφέρω, γιατί οι συζητήσεις, όπως ξέρετε, είναι ιδιωτικές, ειδικά σε αυτό το επίπεδο…αλλά το κλίμα είναι ότι υπάρχει μια αυξανόμενη αντίληψη, γιατί υπήρχε, αν θέλετε, και μια δημόσια συζήτηση και σε σχέση, εγώ θα πω ευθέως με τις σχέσεις ανάμεσα στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες ή ευρύτερα παγκοσμίως, για το κατά πόσο μπορούμε να διαμορφώσουμε διεθνείς λύσεις σε διεθνή προβλήματα.

Αυτό- σε πάρα πολλές περιπτώσεις- υπήρξε το άγχος ότι μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση. Νομίζω ότι έχουμε μια αυξανόμενη κατανόηση όλοι μας, όλοι όσοι καθόμαστε στο τραπέζι, ότι τα προβλήματα τύπου «τεχνητή νοημοσύνη και πώς θα την ρυθμίσεις παγκοσμίως» ή «η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και η συνεπαγόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή», όλα μαζί αυτά δεν λύνονται από μία και μόνο χώρα όσο μεγάλη και είναι. Χρειάζεται ενορχήστρωση. Το καταλαβαίνουν όλοι οι συμμετέχοντες στο τραπέζι αυτό. Και υπάρχει, αν θέλετε… σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει εφησυχασμός. Υπάρχει αγωνία για το ότι πρέπει κάποια πράγματα να λυθούν στον κατάλληλο χρόνο. Και υπάρχει και η δρομολόγηση των κατάλληλων λύσεων, κατά τη γνώμη μου. Από εκεί και πέρα είμαστε σε εγρήγορση, διότι- επειδή αναφερθήκατε στα Στενά- τί θα ορίσει το βάθος του προβλήματος; Σίγουρα η διάρκεια για πόσο ακόμα τα Στενά θα μείνουν κλειστά. Αν τα Στενά μένουν κλειστά, ξέρουμε ότι ο κάθε μήνας θα είναι χειρότερος.

Αυτό το ξέρουν όλοι. Είναι μια φράση που έχει πει και η Γενική Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Μένοντας κλειστά, ο Ιούνιος είναι χειρότερος από τον Μάιο και ο Ιούλιος είναι χειρότερος από τον Ιούνιο.

Αλλά είναι η διάρκεια, είναι το βάθος του προβλήματος σε σχέση με τις ενεργειακές εγκαταστάσεις που μπορεί να έχουν χτυπηθεί, πόσο γρήγορα θα μπορέσουν να επανέλθουν, και είναι και το καθεστώς που θα υπάρξει στα Στενά, αφού ανοίξουν. Για εμάς τα Στενά δεν μπορούν να είναι στενά διοδίων. Πρέπει να είναι ανοιχτά για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Αυτό έχω να πω ενδιαφέρει ιδιαίτερα και την Ελλάδα ως μια χώρα που είναι ναυτιλιακή. ‘Αρα, όλα αυτά τα αντιλαμβανόμαστε.

Η Ευρώπη είναι μέρος της λύσης, δεν είναι μέρος προβλήματος. Και θέλουμε πάρα πολύ γρήγορα αυτή η λύση να μπορέσει να έρθει μπροστά και κοντά. Τώρα από εκεί πέρα, το ερώτημα για εμάς είναι, και θα τεθεί και στο Eurogroup επίσης αυτό τώρα την Παρασκευή, όπως τίθεται κάθε φορά το τελευταίο διάστημα, διότι αναφερθήκατε σε πυκνότητα κρίσεων και εγώ να πω, έχοντας εκλεγεί πρόεδρος στο Eurogroup τον Δεκέμβριο, σε κάθε Eurogroup αισθάνομαι ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε επίσης μια κρίση. Όχι μόνο αυτήν…είχαμε και το ζήτημα της Γροιλανδίας στα πρώτα…άρα, έχουμε προβλήματα τα οποία διαρκώς συζητάμε. Τί έχει έρθει να μας πει η Κομισιόν; Ότι τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά σίγουρα.

Αυτό είναι το sine qua non, το πιο βασικό στοιχείο. Δηλαδή πρέπει να μπορείς γρήγορα να μπορέσεις τα μέτρα αυτά να τα αφαιρέσεις για να μην δημιουργήσεις μόνιμη πληθωριστική τάση στην οικονομία. Γιατί για να το πω απλά… είναι δώρον άδωρον. Πρέπει να είναι ιδανικά στοχευμένα και παραμετροποιημένα. Οι περισσότερες χώρες αυτό το έχουμε κάνει, σε πολύ μεγάλο βαθμό. Κάποια μέτρα είναι οριζόντια, γιατί κρίνουμε ότι για το εθνικό μας συμφέρον…ας πούμε στο diesel και στην επιδότηση του diesel, μειώνει την πληθωριστική τάση, αν έχεις μια οριζόντια επιδότηση… αλλά από εκεί και πέρα, είναι βέβαιο ότι όσο πιο γρήγορα ανοίξουν τα Στενά, τόσο το καλύτερο αυτό θα είναι για κάθε οικονομία. Σίγουρα η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη συζήτηση- επειδή αναφερθήκατε σε δεκαετίες πριν… τύπου 2015- η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη συζήτηση με άλλο δημοσιονομικό βάρος από ό,τι θα προσερχόταν στο παρελθόν. Έχει άλλες δυνατότητες πλέον.

Ξανά με τις υπερπροσπάθειες του ελληνικού λαού, με τις προσπάθειες αυτής της κυβέρνησης, είμαστε σε θέση να απορροφούμε πιο αποτελεσματικά κρίσεις και προβλήματα όταν αυτά αναδύονται.

Σπύρος Δημητρέλης: Να μείνω λίγο σε αυτό κύριε υπουργέ. Βλέπουμε ότι οι αγορές έχουν αρχίσει και τιμολογούν τον κίνδυνο να επηρεαστούν δημοσιονομικά οι οικονομίες, οι χώρες από την παράταση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Έχουν τσιμπήσει οι αποδόσεις των ομολόγων, έχουν πέσει οι τιμές τους. Θα ήθελα να σας ρωτήσω αν όντως αυτή η εξέλιξη, αν παραταθεί, μπορεί να επηρεάσει συνολικά τον δημοσιονομικό σχεδιασμό της κυβέρνησης.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Ο δημοσιονομικός σχεδιασμός κυβέρνησης αλληλεπιδρά με τον δημοσιονομικό κανόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπου εκεί ο δημοσιονομικός κανόνας είναι σαφής. Γι’ αυτό και είπα, η Ελλάδα προσέρχεται με άλλες δυνατότητες σε αυτή τη συζήτηση. Εμείς έχουμε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, έχουμε καθαρά πλεονάσματα και το πιο γρήγορα αποκλιμακούμενο χρέος στον κόσμο.

Σπύρος Δημητρέλης: ‘Αρα υπάρχουν καύσιμα, δηλαδή…

Κυριάκος Πιερρακάκης: …και υπάρχει και ο δημοσιονομικός κανόνας, ο οποίος, τί λέει στην Ευρώπη; Θα ξοδέψεις αυτά που συμφωνήσαμε για τα επόμενα χρόνια, είτε η οικονομία είναι σε ανάπτυξη, είτε η οικονομία είναι σε ύφεση. Για να δρα αντικυκλικά, αυτή είναι η λογική του κανόνα. Μας φαίνεται πιο δύσκολος τα χρόνια που πάμε καλά και λέμε «γιατί δεν μπορώ να ξοδέψω όλο μου το πλεόνασμα;», ακριβώς για να μπορεί αυτό να λειτουργήσει στα χρόνια που υπάρχουν δυσκολίες. ‘Αρα, ο δημοσιονομικός σχεδιασμός είναι εκεί. Ποια είναι η διαφοροποίηση στον δημοσιονομικό σχεδιασμό; Η ποιότητά του, το τι θα κάνεις.

Γιατί εκ των πραγμάτων, αλλιώς αντιδράς όταν έχεις μια ενεργειακή κρίση και πρέπει να πας, για παράδειγμα, να επιδοτήσεις την τιμή του diesel ή να στηρίξεις τα νοικοκυριά με ένα fuel pass ή τα λιπάσματα, και αλλιώς αν δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Αλλά από εκεί και πέρα είναι βέβαιο ότι μας απασχολεί η εικόνα που περιγράψετε.

Η εικόνα που υπάρχει σήμερα, που υπάρχει στις τελευταίες μέρες στις αγορές ομολόγων, είναι μια εικόνα που μας προβληματίζει. Γιατί είναι σαφές ότι δεν πρέπει μια ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε δημοσιονομική. Πρέπει, λοιπόν, να μπορέσεις να είσαι χειρουργικός στην αντίδρασή σου. Αυτός είναι ο στόχος. Γιατί ξέρετε…το ακούω και από την αντιπολίτευση στην Ελλάδα…μερικά πράγματα ακούγονται εξαιρετικά ευχάριστα. Ο κόσμος, όμως, στην Ελλάδα έχει πληρώσει πολύ ακριβά μια εμπειρία. Την εμπειρία του να χάνεις την δημοσιονομική ισορροπία και το τι σημαίνει αυτό σε κόστος για την κοινωνία το οποίο έρχεται εν τέλει να χτυπήσει περισσότερο τον πιο αδύναμο, τον πιο φτωχό. Αν δηλαδή η Ελλάδα εκτροχιαστεί δημοσιονομικά ή μια χώρα εκτροχιαστεί δημοσιονομικά, οι άνθρωποι που θα την πληρώσουν περισσότερο, για να το πω απλά, είναι οι πιο ευάλωτοι και οι πιο αδύναμοι.

Λοιπόν, η διαφορά μας ως χώρα, ξέρετε ποια είναι; Το ζήσαμε και το μάθαμε. Και ακριβώς για αυτόν τον λόγο ξέρω ότι ο κόσμος καταλαβαίνει ότι πρέπει να είμαστε «νοικοκύρηδες», για να το πω απλά, σε ό,τι κάνουμε. Και νομίζω ότι το βλέπει.

Σπύρος Δημητρέλης: Μιλάτε για «νοικοκύρηδες»…θα πάω σε μια πολιτική- ευρωπαϊκή ερώτηση. Τελευταία, κύριε υπουργέ…τελειώνει ο χρόνος. Είστε επικεφαλής στο Eurogroup. Πώς βλέπετε το ενδεχόμενο να έρθει σύντομα απέναντι σας στο Eurogroup ένας υπουργός Οικονομικών του AfD ή ένας υπουργός Οικονομικών του Εθνικού Μετώπου της Γαλλίας με ό,τι κουβαλάει μαζί του σαν ατζέντα για την επίλυση των προβλημάτων: λαϊκισμός, δημαγωγία κτλ. κτλ…;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Με βάση το καπέλο το οποίο φοράω ως πρόεδρος του Eurogroup, οφείλω να σας απαντήσω θεσμικά. Και η θεσμική απάντηση σε αυτό είναι ότι αλληλεπιδρούμε και μιλάμε με όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές οικογένειες, με βάση συγκεκριμένες αρχές, με βάση συγκεκριμένες αξίες και συγκεκριμένα πρωτόκολλα. Οι δημοσιονομικοί κανόνες της Ευρώπης…

Σπύρος Δημητρέλης: …θα είστε κάτι σαν τον κύριο Ντάισελμπλουμ και τον κύριο Βαρουφάκη, δηλαδή…

Κυριάκος Πιερρακάκης: …δεν πρόκειται να βάλω τίτλους ονομάτων. Σκοπεύω να είμαι ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Αλλά αυτό το οποίο θα σας πω είναι ότι σκοπεύω να υπηρετήσω και τους κανόνες και τις αξίες που με έφεραν σε αυτή τη θέση. Και κυρίως και πάνω απ’ όλα, πέρα από το ευρωπαϊκό καπέλο, το εθνικό καπέλο το οποίο οδήγησε τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών να βρεθεί εκεί, που είναι η συλλογική προσπάθεια ενός λαού.

Η αφορμή για το νέο ισχυρό selloff δόθηκε μετά το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο στο Ιράν, το οποίο επιτείνεται από την πρόσφατη επίθεση με drone σε πυρηνική εγκατάσταση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Με το πετρέλαιο τύπου Brent να σκαρφαλώνει στα 111 δολάρια το βαρέλι, οι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά τους τίτλους σταθερού εισοδήματος, στοιχηματίζοντας πλέον ανοιχτά σε ένα νέο κύκλο αυστηρής νομισματικής πολιτικής και αυξήσεων επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως.

Στην αμερικανική αγορά, οι πιέσεις οδήγησαν την απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου αναφοράς στο 4,631%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2025.

Παράλληλα, το διετές ομόλογο, το οποίο αντανακλά άμεσα τις προσδοκίες για τα επιτόκια, άγγιξε υψηλό 14 μηνών στο 4,105%, ενώ η απόδοση του 30ετούς τίτλου εκτινάχθηκε στο 5,159%.

Το εργαλείο CME FedWatch αποτυπώνει ανάγλυφα την αλλαγή του κλίματος, καθώς οι αγορές κοστολογούν πλέον με πιθανότητα άνω του 50% μια αύξηση επιτοκίων από τη Fed έως τον Δεκέμβριο, ανατρέποντας πλήρως τις προπολεμικές εκτιμήσεις που έκαναν λόγο για χαλάρωση της πολιτικής της.

Η νευρικότητα αυτή κυριάρχησε και στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της G7 στο Παρίσι, με τον Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ, να δηλώνει με νόημα πως: «Δεν βρισκόμαστε πλέον σε μια περίοδο όπου το δημόσιο χρέος δεν αποτελεί ζήτημα».

Από την πλευρά της, η Societe Generale περιγράφει την κατάσταση ως ένα «κραχ σε αργή κίνηση», επισημαίνοντας ότι η τάση θα μπορούσε να αντιστραφεί μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η υποχώρηση του πετρελαίου ή η εμφάνιση έντονων φόβων για παγκόσμια ύφεση.

Η εικόνα είναι εξαιρετικά επιβαρυμένη και στην Ασία, με την Ιαπωνία να βρίσκεται αντιμέτωπη με ιστορικά υψηλά.

Η πρόθεση του Τόκιο να εκδώσει νέο χρέος μέσω πρόσθετου προϋπολογισμού για να αντιμετωπίσει τις πολεμικές οικονομικές συνέπειες οδήγησε την απόδοση του 30ετούς ιαπωνικού ομολόγου στο ιστορικό 4,200%, ενώ το 10ετές άγγιξε το 2,800%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από το 1996.

Αντίστοιχα, στην ευρωζώνη, το γερμανικό 10ετές ομόλογο σημείωσε υψηλό 15 ετών στο 3,193%, με τις αγορές να προεξοφλούν κατά 80% μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ τον επόμενο μήνα, ακολουθούμενη από ακόμη δύο κινήσεις έως το τέλος του έτους.

Το κύμα ρευστοποιήσεων έρχεται σε συνέχεια των αρνητικών στοιχείων για τον πληθωρισμό του Απριλίου σε ΗΠΑ, Κίνα και Γερμανία, αλλά και της διάψευσης των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί για τη διήμερη σύνοδο κορυφής ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ, η οποία ολοκληρώθηκε χωρίς πρόοδο στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής.

Μέσα σε αυτό το γενικευμένο selloff, μοναδική εξαίρεση αποτέλεσαν τα βρετανικά ομόλογα, με το 10ετές να παρουσιάζει μικρή αποκλιμάκωση στο 5,14%, παρά την έντονη εγχώρια πολιτική αμφισβήτηση που αντιμετωπίζει ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μετά τις πρόσφατες τοπικές κάλπες.

Ανδρέας Μαραθιάς

Ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζεται επίσης να εκποιεί και να αγοράζει την ίδια εταιρεία OSIOS LLC με έδρα τις ΗΠΑ και να συμμετέχει με 75% στην εταιρεία Pura Vita με έδρα την Ελλάδα, ενώ οι δανειακές υποχρεώσεις του ξεπερνούν το 1,5 εκατ. δολάρια.

Παράλληλα ο σύντροφος του, Τάιλερ Μπακμπέθ, εισήγαγε συνάλλαγμα 1.827.000 ευρώ προκειμένου να αγοράσει ακίνητο και συγκεκριμένα το διαμέρισμα 246 τ.μ. στο Κολωνάκι για το οποίο καταβλήθηκε 1.826.416 ευρώ,  αντικειμενικής αξίας 775.405 ευρώ.

Σκοπός της επανέκδοσης είναι η ικανοποίηση της επενδυτικής ζήτησης και ταυτόχρονα η διευκόλυνση της λειτουργίας της δευτερογενούς αγοράς ομολόγων.

Το ποσό που θα δημοπρατηθεί θα είναι έως 300 εκατομμύρια ευρώ και η ημερομηνία διακανονισμού (settlement) θα είναι η Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026 (Τ+5).

Στη δημοπρασία θα συμμετάσχουν μόνον Βασικοί Διαπραγματευτές σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται από τον Κανονισμό Λειτουργίας τους, όπως ισχύει από 1/1/2026, με υποβολή μέσω της ΗΔΑΤ, αποκλειστικά μέχρι

5 ανταγωνιστικών προσφορών έκαστος, που θα πρέπει να υποβληθούν έως τη 12:00 μεσημβρινή (μ.μ.), τοπική ώρα, της 11 ης Φεβρουαρίου 2026.

Οι ανταγωνιστικές προσφορές θα ικανοποιούνται διαδοχικά στις ζητούμενες τιμές μέχρι την κάλυψη του ύψους του δημοπρατούμενου ποσού. Μόνο ανταγωνιστικές προσφορές θα γίνουν αποδεκτές στη δημοπρασία.

Για τα Ομόλογα δε θα δοθεί καμία προμήθεια.

Τα έσοδα από την προσφορά, όπως ανακοινώθηκε από την επιχείρηση θα χρησιμοποιηθούν για:
• Την ολοσχερή εξόφληση υφιστάμενων πρώτης τάξεως (senior) ομολογιών με ρήτρα αειφορίας, συνολικής ονομαστικής αξίας €775 εκατομμυρίων και με λήξη το 2026 και
• Την πληρωμή των δαπανών και εξόδων της Προσφοράς.

Επιπρόσθετα, η ΔΕΗ σκοπεύει να διαθέσει ποσό αντίστοιχο με τα καθαρά κεφάλαια που θα αντληθούν από την Προσφορά για τη χρηματοδότηση ή αναχρηματοδότηση, ολικά ή μερικά, επιλέξιμων πράσινων έργων, (συμπεριλαμβανομένων και άλλων σχετικών και υποστηρικτικών δαπανών), με βάση και σύμφωνα με το πλαίσιο πράσινης χρηματοδότησής της.

Η ΔΕΗ δραστηριοποιείται κυρίως στην Ελλάδα και τη Ρουμανία. Για περισσότερα από 75 χρόνια, η ΔΕΗ είναι στην πρώτη γραμμή στην Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας και αναπόσπαστο μέρος του εξηλεκτρισμού της χώρας. Είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός και προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας, εξυπηρετώντας περίπου 5,5 εκατομμύρια πελάτες στις 30 Ιουνίου 2025. Κατέχει επίσης το 51% του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε., του μοναδικού ιδιοκτήτη και διαχειριστή του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα.

Στη Ρουμανία, η ΔΕΗ είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας και ο μεγαλύτερος παραγωγός ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, παρέχοντας ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο σε περίπου 3,2 εκατομμύρια πελάτες στις 30 Ιουνίου 2025. Η ΔΕΗ είναι εισηγμένη εταιρεία και οι μετοχές της διαπραγματεύονται στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών με κεφαλαιοποίηση περίπου €5,1 δισεκατομμυρίων στις 30 Ιουνίου 2025.

Η ΔΕΗ σκοπεύει στην εισαγωγή των Ομολογιών στο χρηματιστήριο Euronext του Δουβλίνου προς διαπραγμάτευση στη Διεθνή Χρηματιστηριακή Αγορά (Global Exchange Market) αυτού, ή σε κάποιον άλλο κατάλληλο τόπο διαπραγμάτευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η προσφορά αναμένεται να διακανονιστεί στις 24 Οκτωβρίου 2025, υπό την επιφύλαξη πλήρωσης των συνήθως προβλεπόμενων όρων ολοκλήρωσης τέτοιου είδους συναλλαγών. Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιοι περιορισμοί σε ό, τι αφορά στην αγορά των Ομολογιών.

H Citigroup Global Markets Europe AG, η Goldman Sachs Bank Europe SE και η HSBC Continental Europe ενεργούν ως από κοινού Διεθνείς Συντονιστές και Κύριοι Διαχειριστές του Βιβλίου Προσφορών, και οι BofA Securities Europe SA, BNP PARIBAS, Deutsche Bank Aktiengesellschaft, Morgan Stanley Europe SE, Nomura Financial Products Europe GmbH, Société Générale, UniCredit Bank GmbH, Alpha Bank Α.Ε., Credia Bank Α.Ε, Eurobank Α.Ε., Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε., Τράπεζα Optima Α.Ε., Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε., Ambrosia Capital Ελλάς Μονοπρόσωπη Α.Ε.Π.Ε.Υ, AXIA Ventures Group Limited και Euroxx Χρηματιστηριακή ΑΕΠΕΥ ενεργούν από κοινού ως Συνδιαχειριστές του Βιβλίου Προσφορών σε σχέση με την Προσφορά.

Όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) στην δημοπρασία (επανάνοιγμα) των 10ετών ομολόγων (3,625%, λήξεως 15 Ιουνίου 2035) ύψους 250 εκατομμυρίων Ευρω υποβλήθηκαν προσφορές 941 εκατ. Ευρω, με αποτέλεσμα το δημοπρατούμενο ποσό να καλυφθεί 3,76 φορές. Η απόδοση του ομολόγου διαμορφώθηκε στο 3,26%.

Η σημερινή δημοπρασία ενισχύει περαιτέρω τα ταμειακά διαθέσιμα του Ελληνικού Δημοσίου που προσέγγιζαν τα 42 δισ. ευρώ (41,9 δισ. ευρώ) στο τέλος Ιουνίου. Μάλιστα σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους τα ρευστά διαθέσιμα του Ελληνικού Δημοσίου αυξήθηκαν κατά περίπου 2 δισ. ευρώ από τα τέλη Μαρτίου (40,1 δισ. ευρώ). Υπενθυμίζεται ότι μόνο από την αγορά ομολόγων το ελληνικό Δημόσιο έχει αντλήσει περίπου 8 δισ. ευρώ και άλλα περίπου 2 δισ. ευρώ έχει δανειστεί από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ).

Η συγκεκριμένη δημοπρασία εντάσσεται στο πρόγραμμα που έχει ανακοινώσει ο ΟΔΔΗΧ, το οποίο αποτελεί μέρος της εκδοτικής δραστηριότητας του ελληνικού Δημοσίου για το έτος 2025, το οποίο στοχεύει στη βελτίωση της λειτουργίας της δευτερογενούς αγοράς των ελληνικών κρατικών ομολόγων.

Μάλιστα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ο ΟΔΔΗΧ, αυτά τα σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα καλύπτουν περίπου 3 έτη των ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών της Ελληνικής Δημοκρατίας και συνεχίζουν να παρέχουν σημαντικό απόθεμα ασφαλείας έναντι τυχόν κινδύνων αναχρηματοδότησης και επιτοκίου μεσοπρόθεσμα.

Το υψηλό αυτό απόθεμα σε συνδυασμό με το «ελκυστικό προφίλ» που διαθέτει το Δημόσιο Χρέος της Ελλάδας για τους επενδυτές , σε μεγάλο βαθμό αντανακλούν την ανθεκτικότητα που εμφανίζουν τα ελληνικά ομόλογα στη δευτερογενή αγορά, παρά τις πιέσεις που επικρατούν σε μεγαλύτερες αγορές της ευρωζώνης και κυρίως στη Γαλλία.

Είναι ενδεικτικό ότι οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού Δημοσίου για εφέτος (2025) περιορίζονται στο 5,8% του ΑΕΠ της χώρας έναντι 10,3% που είναι ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη. Στην Ιταλία το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 25,6% και στο 16,3% στην Ισπανία.

Τα παραπάνω αντανακλώνται στο χαμηλό περιθώριο των ελληνικών 10ετών ομολόγων έναντι των αντιστοίχων γερμανικών, το οποίο κυμαίνεται στο 0,64% την ίδια ώρα που το περιθώριο των γαλλικών έχει φθάσει το 0,79% και των ιταλικών τίτλων το 0,78% Η απόδοση των 10ετών ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου κυμαίνεται στο 3,34% ενώ η διαπραγμάτευση των ιταλικών γίνεται με απόδοση 3,48% και των γαλλικών με 3,49%.

Μετά ταύτα με ενδιαφέρον αναμένεται η επαναξιολόγηση του αξιόχρεου της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο αξιολόγησης Moody’s στο τέλος αυτής της εβδομάδας (Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου). Υπενθυμίζεται ότι ο συγκεκριμένος οίκος αξιολόγησης έχει κατατάξει την Ελλάδα στην βαθμίδα Βaa3 διατηρώντας την προοπτική της ελληνικής οικονομίας σταθερή.

«Θα ανακοινώσουμε δασμούς σε ημιαγωγούς και τσιπ, που είναι ξεχωριστή κατηγορία, επειδή θέλουμε να κατασκευάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, προσθέτοντας ότι θα ανακοινώσει το νέο σχέδιο «μέσα στην επόμενη εβδομάδα περίπου».

Χρηματιστήρια

Στο χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης, σύμφωνα με το ertnews, ο DAX30 ενισχύεται κατά 0,10%, στο Παρίσι, ο βασικός δείκτης CAC 40 παρουσιάζει κέρδη σε ποσοστό 0,20%, στη Μαδρίτη, ο κύριος δείκτης κινείται υψηλότερα κατά 0,66% και το Μιλάνο καταγράφει άνοδο σε ποσοστό 0,28% ενώ, στο Λονδίνο, ο FTSE 100 σημειώνει κέρδη κατά 0,33%.

Στο Χρηματιστήριο Αθηνών, με συναλλαγές αξίας περίπου 282 εκατ. Ευρώ, ο Γενικός Δείκτης έκλεισε στις 2039,35 μονάδες παρουσιάζοντας άνοδο σε ποσοστό 0,23%.

Ομόλογα

Άνοδος και στην ευρωζώνη, σε ό, τι αφορά στα ομόλογα. Η απόδοση του 10ετούς γερμανικού, δείκτης αναφοράς της ευρωζώνης, κινείται ανοδικά κατά 2 μονάδες βάσης και διαμορφώνεται στο 2,64%. Παράλληλα, η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου παρουσιάζει αύξηση κατά 2 μονάδες βάσης, στο 3,30%.

Η απόδοση του 10ετούς ιταλικού ομολόγου κινείται υψηλότερα κατά 1 bps στο 3,43%, του αντίστοιχου Ισπανικού τίτλου ενισχύεται κατά 2 μονάδες βάσης, στο 3,21% και της Πορτογαλίας κυμαίνεται στο 3,05%, με αύξηση κατά 2 μονάδες βάσης, ενώ, η απόδοση του 10ετούς ελληνικού παρουσιάζει άνοδο κατά 3 μονάδες βάσης, στο 3,28%. Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο εμφανίζει κέρδη κατά 1,73%, στα 66,29 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το μπρεντ, με αντίστοιχη άνοδο 1,67%, διαμορφώνεται στα $68,77.

Στην αγορά συναλλάγματος, το δολάριο καταγράφει απώλειες έναντι του ευρώ, της βρετανικής λίρας και του γιεν. Η ισοτιμία του με το ευρωπαϊκό νόμισμα κινείται στο 1,1621 δολ./ευρώ ενώ με το ιαπωνικό βρίσκεται στα 147,45 γιεν/δολ.

Σε ελαφρώς πτωτική τροχιά βρίσκεται ο χρυσός, με τα συμβόλαια παράδοσης Σεπτεμβρίου να κινούνται στα 3.423,20 δολ./ουγκιά.Την ίδια στιγμή, το ασήμι παρουσιάζει άνοδο και πλησιάζει τα 38 δολάρια ανά ουγκιά.

«Δεν γνωρίζω αν αυτό θα εξελιχθεί σε κρίση μέσα στους επόμενους έξι μήνες ή σε έξι χρόνια», είπε χαρακτηριστικά. «Ελπίζω όμως να αλλάξουμε την πορεία του χρέους και να ενισχύσουμε τον ρόλο των market makers. Δυστυχώς, ίσως χρειαστούμε μια κρίση για να ξυπνήσουμε».

Απώλειες στα αμερικανικά ομόλογα εν μέσω αβεβαιότητας

Όπως  μεταδίδει το Bloomberg, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα οδεύουν προς την πρώτη μηνιαία απώλεια για φέτος, με φόντο τις απρόβλεπτες πολιτικές κινήσεις του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, που έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Η ανησυχία για το δημοσιονομικό έλλειμμα εντάθηκε μέσα στον Μάιο, λόγω νομοσχεδίου για φοροελαφρύνσεις που προχωρά στο Κογκρέσο.

Ο Ντίμον, που έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για τις συνέπειες της υπέρμετρης δημοσιονομικής επέκτασης σε παγκόσμιο επίπεδο, ρωτήθηκε εάν επιστρέφουν οι λεγόμενοι «bond vigilantes» — οι επενδυτές που τιμωρούν τις υπεύθυνες κυβερνήσεις απαιτώντας υψηλότερες αποδόσεις. «Ναι», απάντησε χωρίς περιστροφές.

Ρυθμιστικά εμπόδια και κίνδυνος πανικού

Ο ισχυρός άνδρας της JPMorgan επανέλαβε παλαιότερη εκτίμησή του ότι η αγορά των αμερικανικών ομολόγων θα βιώσει ένα «μικρό χάος» (kerfuffle) που θα αναγκάσει τη Fed να παρέμβει. Επέκρινε μάλιστα κανονιστικά πλαίσια, όπως ο συμπληρωματικός δείκτης μόχλευσης (SLR), λέγοντας ότι «πάσχουν από βαθιά ελαττώματα» και αν διορθωθούν, θα επιτρέψουν στις τράπεζες να παίξουν πιο ενεργό ρόλο στη διαμεσολάβηση των συναλλαγών.

«Το λέω στους ρυθμιστές μου», πρόσθεσε με νόημα. «Σας το λέω: θα συμβεί και θα πανικοβληθείτε. Εγώ δεν θα πανικοβληθώ, θα είμαστε καλά. Πιθανότατα θα βγάλουμε και περισσότερα χρήματα. Και μετά κάποιοι φίλοι μου θα πουν ότι μας αρέσουν οι κρίσεις επειδή είναι καλές για την JPMorgan Chase — κάτι που δεν ισχύει φυσικά».