Σύμφωνα με το tradewindsnews, πρόκειται για το LR2 tanker Metro Venetian, χωρητικότητας 115.000 dwt και κατασκευής 2025.

UKMTO WARNING 120-26

Click here to view the full product.⤵️https://t.co/lBi4Tk6MCl#MaritimeSecurity #MarSec pic.twitter.com/KL3RUtCGgH

— UKMTO Operations Centre (@UK_MTO) August 24, 2026

Το δεξαμενόπλοιο επλήγη από βλήμα περίπου 9 ναυτικά μίλια (17 χλμ.) βορειοανατολικά της Ας Σίσα, στο Ομάν. Οπως ανέφερε η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, το πετρελαιοφόρο υπέστη ζημιά στο μηχανοστάσιό του και ακινητοποιήθηκε. Το πλήρωμα ευτυχώς είναι σώο ενώ δεν παρατηρήθηκε θαλάσσια ρύπανση.

Οι αρμόδιες αρχές διερευνούν το πλήγμα, με τη UKMTO να καλεί τα πλοία που κινούνται στην περιοχή να επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή και να αναφέρουν οποιαδήποτε ύποπτη δραστηριότητα.

Τα Στενά του Ορμούζ έχουν μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Εδώ και μήνες, Τεχεράνη και Ουάσιγκτον ανταλλάσσουν δηλώσεις σχετικά με το ποια πλευρά έχει το πάνω χέρι, με τις πληροφορίες από την περιοχή να δημιουργούν συχνά μια αντιφατική εικόνα.

Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του CNN, τα στοιχεία για την κίνηση των πλοίων δείχνουν ότι η ισορροπία ενδέχεται να έχει μετατοπιστεί. Η ισχυρή αμερικανική ναυτική παρουσία φαίνεται να επιτρέπει σε περισσότερα εμπορικά πλοία να κινούνται στην περιοχή, ενώ το Ιράν έχει χάσει μέρος της δυνατότητάς του να επιβάλλει τους όρους του.

Πάνω από 80% των πλοίων επιλέγουν τη διαδρομή μέσω Ομάν

Στοιχεία της Kpler, η οποία παρακολουθεί τη διεθνή ναυσιπλοΐα αξιοποιώντας δεδομένα από πομπούς πλοίων και δορυφόρους, δείχνουν ότι περισσότερο από το 80% των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ τις τελευταίες δύο εβδομάδες πραγματοποιήθηκαν μέσω της διαδρομής που βρίσκεται στα χωρικά ύδατα του Ομάν.

Η συγκεκριμένη διαδρομή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ιράν έχει εκφράσει την αντίθεσή του στη χρήση της και έχει επιχειρήσει να αποτρέψει πλοία από το να τη χρησιμοποιούν.

Παρά τις ιρανικές απειλές και τις επιθέσεις εναντίον πλοίων που κινήθηκαν κοντά στη βόρεια ακτή του Ομάν, η πλειονότητα της εμπορικής ναυσιπλοΐας φαίνεται πλέον να συνεχίζει τη διέλευση από την περιοχή, βασιζόμενη στην παρουσία των αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων.

Ο Χομαγιούν Φαλακσάχι, επικεφαλής ανάλυσης αργού πετρελαίου στην Kpler, εκτιμά ότι τα δεδομένα δείχνουν πως το Ιράν έχει χάσει τουλάχιστον ένα μέρος του ελέγχου που ασκούσε στα Στενά.

Η μεγάλη αλλαγή μέσα σε λίγες εβδομάδες

Η σημερινή κατάσταση απέχει αισθητά από εκείνη που επικρατούσε μόλις έναν μήνα νωρίτερα.

Τότε, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler, η εμπορική κίνηση μέσω της ομανικής διαδρομής ήταν σχεδόν μηδενική. Η σημαντική αύξηση των διελεύσεων δείχνει ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες είναι πλέον διατεθειμένες να αναλάβουν το ρίσκο, ιδιαίτερα υπό την παρουσία αμερικανικών πολεμικών πλοίων.

Η εξέλιξη αυτή περιορίζει παράλληλα την ικανότητα της Τεχεράνης να επιβάλλει τέλη στα πλοία που περνούν από τα Στενά, πρακτική που είχε εφαρμόσει και στο παρελθόν.

Η λήξη του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε θεωρητικά να ανοίξει τον δρόμο για την επαναφορά τέτοιων τελών. Ωστόσο, σύμφωνα με την Kpler, το Ιράν δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχει καταφέρει να επιβάλει αποτελεσματικά αυτή την απαίτηση.

Ο Νταν Πίκερινγκ, ιδρυτής και επικεφαλής επενδύσεων της Pickering Energy Partners, σημείωσε ότι οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις δεν δείχνουν διατεθειμένες να αποδεχθούν τις ιρανικές απαιτήσεις, γεγονός που καθιστά τη διαδρομή μέσω του Ομάν πιο ελκυστική επιλογή.

Τα δεξαμενόπλοια κινούνται χωρίς να εκπέμπουν σήμα

Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια διατήρησης των πετρελαϊκών ροών διαδραματίζουν τα πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια, γνωστά ως VLCC.

Το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ναυλώσει τέτοια πλοία για τη μεταφορά αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Στη συνέχεια, σύμφωνα με τον Άντι Λίποου, πρόεδρο της Lipow Oil Associates, το φορτίο μεταφέρεται σε άλλα δεξαμενόπλοια εκτός της επικίνδυνης ζώνης, στον Κόλπο του Ομάν.

Για να περιορίσουν τον κίνδυνο εντοπισμού και επίθεσης, ορισμένα πλοία απενεργοποιούν τους πομπούς τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ακόμη και για εβδομάδες. Πρόκειται για μια πρακτική που είναι γνωστή ως «σκοτεινή» ναυσιπλοΐα.

Η συγκεκριμένη τακτική δυσκολεύει σημαντικά την παρακολούθηση της ναυτιλιακής κίνησης. Αν και δορυφορικά συστήματα μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να εντοπίσουν τα πλοία, η εικόνα που προκύπτει είναι λιγότερο πλήρης σε σχέση με αυτή που παρέχουν οι παραδοσιακοί πομποί.

Η αμερικανική ναυτική παρουσία αυξάνει τις ροές

Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, παρακολουθώντας τις διελεύσεις πλοίων από τα Στενά.

Η αμερικανική παρουσία φαίνεται να έχει συμβάλει στην αύξηση της ναυτιλιακής κίνησης, καθώς η Ουάσιγκτον έχει καταγράψει μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου που μεταφέρονται από την περιοχή σε σχέση με αρκετές προηγούμενες εκτιμήσεις.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι συνολικές ποσότητες πετρελαίου που μεταφέρθηκαν μέσω των Στενών, μαζί με εκείνες που ακολούθησαν εναλλακτικές διαδρομές, έφτασαν περίπου τα 15 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε διάστημα μίας εβδομάδας.

Ο αριθμός αυτός πλησιάζει, αν και παραμένει χαμηλότερος, τον προπολεμικό μέσο όρο των περίπου 20 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.

Ο Τραμπ μιλά για «πλήρη έλεγχο»

Με βάση τα στοιχεία αυτά, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν «πλήρη έλεγχο των Στενών», θέση που ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επαναλάβει και στο παρελθόν.

Ωστόσο, το CNN χαρακτηρίζει τον συγκεκριμένο ισχυρισμό αμφισβητήσιμο.

Οι συνεχιζόμενες ιρανικές επιθέσεις, αλλά και το γεγονός ότι οι πετρελαϊκές ροές παραμένουν αισθητά χαμηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο, δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει αποκτήσει απόλυτο έλεγχο του περάσματος.

Από την άλλη πλευρά, τα ίδια στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν ούτε την εικόνα ενός πλήρους ιρανικού ελέγχου.

Ο Νταν Πίκερινγκ εκτιμά ότι το Ιράν πιθανότατα επιδιώκει περισσότερο να διατηρήσει μια ισχυρή δυνατότητα αποτροπής και παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας, παρά να έχει απόλυτο επιχειρησιακό έλεγχο κάθε σημείου των Στενών.

Οι συνομιλίες Ομάν – Ιράν περιπλέκουν την κατάσταση

Στο μεταξύ, το Ομάν έχει ξεκινήσει συνομιλίες με το Ιράν με στόχο την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά, χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έχει προκαλέσει τη δυσαρέσκεια του Ντόναλντ Τραμπ, ενώ παραμένει άγνωστο αν και σε ποιο βαθμό θα επηρεάσει τις πετρελαϊκές μεταφορές και τη στρατηγική ισορροπία στην περιοχή.

Το αποτέλεσμα των συνομιλιών θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο την ασφάλεια των δεξαμενόπλοιων όσο και τη δυνατότητα κάθε πλευράς να επιβάλλει τους δικούς της όρους στη ναυσιπλοΐα.

Ο Άντι Λίποου συνέστησε πάντως επιφυλακτικότητα απέναντι στις δηλώσεις και στις πληροφορίες που προέρχονται από την περιοχή. Όπως εκτίμησε, είναι δύσκολο να γίνει λόγος για απόλυτο έλεγχο από οποιαδήποτε πλευρά, ωστόσο τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το Ιράν έχει χάσει μέρος της επιρροής του στα Στενά του Ορμούζ.

Η εικόνα που διαμορφώνεται, επομένως, δεν παραπέμπει σε πλήρη επικράτηση ούτε της Τεχεράνης ούτε της Ουάσιγκτον. Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές δυνατότητες παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας, ενώ η αμερικανική στρατιωτική παρουσία επιτρέπει σε περισσότερα πλοία να επιχειρούν στην περιοχή και να χρησιμοποιούν τη διαδρομή μέσω του Ομάν.

Η μάχη για τον έλεγχο του Ορμούζ παραμένει, έτσι, ανοιχτή, με τη ναυσιπλοΐα και τις ροές πετρελαίου να αποτελούν τον βασικό δείκτη για το ποια πλευρά κερδίζει έδαφος.

UKMTO WARNING 108-26

Click here to view the full product ⤵️https://t.co/MqbE4EZLqo#MaritimeSecurity #MarSec pic.twitter.com/GHKHzwj4KG

— UKMTO Operations Centre (@UK_MTO) August 8, 2026

Το UKMTO ανέφερε ότι το πλοίο και το πλήρωμα είναι ασφαλή και ότι δεν αναφέρθηκαν περιβαλλοντικές επιπτώσεις από το περιστατικό.

Νωρίτερα, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Irna μετέδωσε ότι υπό τον Γαλιμπάφ ιρανική διαπραγματευτική ομάδα επισκέφθηκε το Ομάν για συνομιλίες σχετικά με την διαχείριση του Ορμούζ.

Η διοίκηση του στενού «δεν θα επιστρέψει ποτέ σε αυτό που ήταν πριν από τον πόλεμο», είπε ο Γαλιμπάφ, σύμφωνα με το Irna. «Το Ιράν θα διοικεί» το Στενό, συμπλήρωσε.

Τουλάχιστον 36 πλοία μεταφοράς πρώτων υλών διέσχισαν χθες το Ορμούζ, σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμα Kpler, σχεδόν μία εβδομάδα μετά τη σύναψη του πρωτοκόλλου συμφωνίας ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ.

Η χθεσινή κυκλοφορία των πλοίων αντιστοιχεί στο ένα τρίτο σε σχέση με το προ του πολέμου καθεστώς, όταν περί τα 120 πλοία περνούσαν καθημερινά από τον θαλάσσιο δίαυλο.

Το Ορμούζ άνοιξε την περασμένη εβδομάδα, αλλά η Τεχεράνη ανακοίνωσε το Σάββατο το εκ νέου κλείσιμο του διαύλου σε απάντηση της συνέχισης των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο.

Εκτοτε, η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον συμφώνησαν σε μέτρα για την κατάπαυση των συγκρούσεων στον Λίβανο και την διασφάλιση της λειτουργίας του Ορμούζ.

Στο μεταξύ, τα τάνκερ του σκιώδους ιρανικού στόλου, που τελούν υπό διεθνείς κυρώσεις και γίνονταν στόχος του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού πριν από την συμφωνία, μπορούν και πάλι να πλέουν ελεύθερα, αφού η Ουάσινγκτον έδωσε άδεια «μέχρι τις 21 Αυγούστου (…) για όλες τις συναλλαγές» που αφορούν την παραγωγή, πώληση και μεταφορά υδρογονανθράκων ιρανικής προέλευσης.

Ο UKMTO ανακοίνωσε ότι το περιστατικό έγινε χθες, Παρασκευή, σε απόσταση έξι ναυτικών μιλίων ανατολικά του Ομάν.

Αναφέρθηκε επίσης, ότι το πλήρωμα του τάνκερ είναι ασφαλές, ενώ δεν υπάρχει αναφορά για περιβαλλοντολογική καταστροφή, καθώς το δεξαμενόπλοιο συνεχίζει την πλεύση του προς το επόμενο λιμάνι του προορισμού του.

Σπύρος Σιδέρης

Σε συνέντευξή του στο Axios, ο Τραμπ είπε ότι εξετάζει την αποστολή δεύτερης ναυτικής δύναμης, πέρα από το αεροπλανοφόρο «Άμπραχαμ Λίνκολν» και τη συνοδευτική του ομάδα, που περιλαμβάνει μαχητικά, πυραύλους «Τομαχόκ» και άλλα πλοία. Το μήνυμα είναι διπλό: διατήρηση του διπλωματικού καναλιού, αλλά με εμφανή ενίσχυση της στρατιωτικής επιλογής ως «ασφάλεια» σε περίπτωση ναυαγίου.

Ο ίδιος εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι μπορεί να υπάρξει συμφωνία, εκτιμώντας ότι η Τεχεράνη «θέλει πολύ» να κλείσει συμφωνία και ότι διαπραγματεύεται πιο σοβαρά υπό την πίεση της στρατιωτικής απειλής. Παράλληλα, προανήγγειλε δεύτερο γύρο επαφών την επόμενη εβδομάδα, εντείνοντας την αίσθηση πως οι εξελίξεις κινούνται γρήγορα — και σε λεπτό σχοινί.

• Το πλαίσιο δεν είναι ουδέτερο. Η επανεκκίνηση των επαφών στο Ομάν παρουσιάζεται ως η πρώτη μετά τον πόλεμο «12 ημερών» τον Ιούνιο, ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διαμορφώσει μια ατζέντα που δεν θα περιορίζεται μόνο στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ο Τραμπ είπε ότι είναι «αυτονόητο» πως οποιαδήποτε συμφωνία θα αφορά τον πυρηνικό φάκελο, αφήνοντας παράθυρο ώστε να συζητηθεί και το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων. Εκεί όμως βρίσκεται ο πρώτος μεγάλος κόμπος: το Ιράν επιμένει ότι η πυραυλική ισχύς του είναι στοιχείο αποτροπής και δεν τίθεται προς διαπραγμάτευση, ιδιαίτερα μετά από μια περίοδο κατά την οποία δηλώνει ότι έχει ανασυγκροτήσει την αποτρεπτική ικανότητά του.

Στο διπλωματικό σκέλος, το Σουλτανάτο του Ομάν επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή την επαφή, παρουσιάζοντας τη διαδικασία ως επιστροφή στον διάλογο και ως ευκαιρία αποκλιμάκωσης. Ο σουλτάνος Χαϊθάμ μπιν Τάρικ υποδέχθηκε στο Παλάτι αλ-Μπαρκά τον Αλί Λαριτζανί, γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν και σύμβουλο του Αλί Χαμενεΐ, σε συνάντηση που —σύμφωνα με ιρανικά μέσα— διήρκεσε περίπου τρεις ώρες.

Στο παρασκήνιο κυκλοφορούν ενδείξεις ότι ο Λαριτζανί μετέφερε ιρανική απάντηση σε αμερικανικές προτάσεις της πρώτης φάσης, ενώ είχε και ξεχωριστές επαφές με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσαΐντι, τον κεντρικό διαμεσολαβητή αυτού του κύκλου.

• Ο αλ-Μπουσαΐντι, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, μίλησε για «παραγωγική» συνάντηση και τόνισε ότι προτεραιότητα του Ομάν είναι η περιφερειακή ασφάλεια, καλώντας σε αυτοσυγκράτηση και «σοφούς συμβιβασμούς». Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, παρουσίασε τις επαφές ως τεστ της αμερικανικής σοβαρότητας, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε επαρκής σύγκλιση ώστε να συνεχιστεί η διπλωματία. Όμως η ίδια η ιρανική γραμμή παραμένει προσεκτική: «κριτήριο είναι οι πράξεις, όχι τα λόγια», ήταν το μήνυμα που αποδόθηκε στον εκπρόσωπο του ιρανικού ΥΠΕΞ, Ισμαήλ Μπαγκάι.

Η ένταση αυξάνεται και από έναν παράγοντα που λειτουργεί ως σταθερός «τρίτος πόλος» στη σκηνή: το Ισραήλ. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, πριν αναχωρήσει για την Ουάσιγκτον, δήλωσε ότι θα παρουσιάσει στον Τραμπ την ισραηλινή θεώρηση των «αρχών» των διαπραγματεύσεων, υποστηρίζοντας ότι αυτές δεν αφορούν μόνο το Ισραήλ αλλά «όποιον επιδιώκει ειρήνη και ασφάλεια» στη Μέση Ανατολή. Από τη Μουσκάτ, ο Λαριτζανί προειδοποίησε την αμερικανική πλευρά να ενεργήσει «με σοφία» και να μην επιτρέψει στον Νετανιάχου να επηρεάσει το πλαίσιο των συνομιλιών με προληπτικές δηλώσεις — διατυπώνοντας αιχμές για «υπονομευτικό» ρόλο στο παρασκήνιο. Η λεπτομέρεια που δίνει μια δόση ίντριγκας είναι πως στην ιρανική δημόσια σφαίρα καλλιεργείται η εικόνα ότι ο Νετανιάχου ταξιδεύει στην Ουάσιγκτον φοβούμενος μια πιθανή πυρηνική συμφωνία, ενώ ο Τραμπ δεν θέλει να παγιδευτεί σε έναν νέο, μακρόσυρτο πόλεμο — δύο φόβοι που συγκρούονται, αλλά και αλληλοχρησιμοποιούνται ως πίεση.

• Στην καρδιά του παζλ βρίσκεται ο εμπλουτισμός ουρανίου. Η Ουάσιγκτον ζητά από την Τεχεράνη να εγκαταλείψει αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου έως και 60%, ποσοστό κοντά στο επίπεδο που θεωρείται τεχνικά επικίνδυνο ως «σκαλοπάτι» προς υψηλότερη καθαρότητα. Ο επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν, Μοχάμεντ Εσλαμί, δήλωσε ότι το ενδεχόμενο μείωσης του 60% εξαρτάται από το αν θα αρθούν όλες οι κυρώσεις. Από αμερικανικής πλευράς, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, σε επίσκεψη στην Αρμενία, είπε ότι ο Τραμπ θα αποφασίσει τελικά τις κόκκινες γραμμές που θα τεθούν στις διαπραγματεύσεις — μια φράση που, σε αυτή τη συγκυρία, ακούγεται σαν «κλειδί» για το τι θα ακολουθήσει.

Το Ιράν, παράλληλα, επιμένει πως το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι «ειρηνικό», ότι διεκδικεί άρση των «άδικων» κυρώσεων και ότι θα απαντήσει «αποφασιστικά» σε οποιαδήποτε στρατιωτική επίθεση. Η Ουάσιγκτον, την ίδια ώρα, κρατά την πόρτα της διπλωματίας ανοικτή, αλλά μεταφέρει ναυτική ισχύ στην περιοχή ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία για το «τι ακολουθεί» αν χαθεί το παράθυρο συμφωνίας.

Η ουσία είναι ότι οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν επιστρέφουν με όρους υψηλής πίεσης: διπλωματία υπό τη σκιά αεροπλανοφόρων, παζάρι για εμπλουτισμό ουρανίου και κυρώσεις, και μια παράλληλη μάχη επιρροής για το αν η ατζέντα θα επεκταθεί στους βαλλιστικούς πυραύλους. Αν η Μουσκάτ γίνει ξανά το σημείο όπου «κλειδώνει» ένας συμβιβασμός ή το σημείο όπου «σπάει» η υπομονή, θα φανεί σύντομα. Μέχρι τότε, το σήμα από την Ουάσιγκτον είναι ξεκάθαρο: συμφωνία ή κλιμάκωση — και ο χρόνος μετρά αντίστροφα.

Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ δέχθηκε παρεμβάσεις από περιφερειακούς ηγέτες το απόγευμα της Τετάρτης, προκειμένου να αποφευχθεί ρήξη πριν καν ξεκινήσει η διαδικασία.

Από την Κωνσταντινούπολη στο Ομάν

Αρχικά, οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν είχαν προγραμματιστεί να διεξαχθούν στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής σε ρόλο παρατηρητή. Ωστόσο, η Τεχεράνη ζήτησε την Τρίτη:

• Μεταφορά του τόπου διεξαγωγής στο Ομάν
• Καθαρά διμερή μορφή διαπραγματεύσεων

Το Ιράν υποστήριξε ότι επιθυμεί οι συνομιλίες να επικεντρωθούν αποκλειστικά στο πυρηνικό του πρόγραμμα, αποφεύγοντας την ένταξη θεμάτων όπως το βαλλιστικό οπλοστάσιο – ζήτημα που αποτελεί πάγια προτεραιότητα για τις ΗΠΑ και αρκετές χώρες της περιοχής.

Αρχικά, Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να απέρριψαν το αίτημα αλλαγής. «Τους είπαμε ότι είτε θα γίνει έτσι είτε δεν θα γίνει καθόλου και εκείνοι απάντησαν “τότε τίποτα”», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί τελικά στο Ομάν, όπως επέμενε η ιρανική πλευρά.

Σπύρος Σιδέρης

Το μήνυμα του Ερντογάν είναι διττό — αφενός ανθρωπιστικό, με αιχμή την ανοικοδόμηση της Γάζας· αφετέρου πολιτικοοικονομικό, με στόχο την εδραίωση της Τουρκίας ως αξιόπιστου εταίρου του Κόλπου και κρίκου ανάμεσα σε Μέση Ανατολή, Ευρώπη και Ασία.

Διπλωματία με ανθρωπιστική ατζέντα

Η παλαιστινιακή υπόθεση κυριαρχεί στην ατζέντα της περιοδείας. Η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει την εύθραυστη εκεχειρία στη Γάζα σε γέφυρα προς μια μόνιμη ειρήνη, επενδύοντας πολιτικό κεφάλαιο στη δημιουργία ενός διεθνούς μηχανισμού εγγυήσεων. Σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές, ο Ερντογάν προτίθεται να προτείνει τη σύσταση ομάδας εργασίας υπό περιφερειακή αιγίδα που θα συντονίζει την ανθρωπιστική βοήθεια και τα σχέδια ανασυγκρότησης του παλαιστινιακού θύλακα.

Η συνεργασία με το Κατάρ αποτελεί κεντρικό άξονα της πρωτοβουλίας: οι δύο χώρες διατηρούν στενή συνεννόηση από την έναρξη των εχθροπραξιών, ενώ η Ντόχα λειτουργεί ήδη ως διαμεσολαβητής με τη Χαμάς και άλλους παράγοντες της περιοχής. Η Τουρκία, που έχει αναστείλει το διμερές εμπόριο με το Ισραήλ σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συνέχιση του αποκλεισμού, εμφανίζεται πρόθυμη να συμμετάσχει σε πολυεθνική αποστολή ανασυγκρότησης ή ειρηνευτικής εποπτείας. Όπως σημειώνουν αναλυτές στην Άγκυρα, η κίνηση αυτή συνιστά μήνυμα ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική συνδυάζει ανθρωπιστικό προφίλ με γεωπολιτική αξίωση ρόλου.

Οικονομική διπλωματία και στρατηγικές συμφωνίες

Η περιοδεία του Ερντογάν συνοδεύεται από ένα πυκνό πακέτο συμφωνιών στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας, των υποδομών και των επενδύσεων, στο πλαίσιο της τουρκικής επιδίωξης για οικονομική διείσδυση στον Κόλπο. Η Άγκυρα επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη βελτίωση των σχέσεων μετά την περίοδο εντάσεων με ορισμένες μοναρχίες, προβάλλοντας ένα πραγματιστικό μοντέλο συνεργασίας.

Στο Κουβέιτ, αναμένεται να υπογραφούν πρωτόκολλα αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας, ενισχύοντας τη θετική δυναμική που δημιούργησε η επίσκεψη του εμίρη Σεΐχη Μισάαλ αλ-Αχμάντ αλ-Τζάμπερ αλ-Σαμπάχ στην Άγκυρα το 2024, όταν υπεγράφησαν έξι συμφωνίες στρατηγικής φύσεως. Το διμερές εμπόριο ανήλθε πέρυσι σε περίπου 720 εκατομμύρια δολάρια, με προοπτική διπλασιασμού υπό το νέο πλαίσιο οικονομικής συνεργασίας. Παράλληλα, το αμυντικό σκέλος των σχέσεων αναπτύσσεται ραγδαία, καθώς το Κουβέιτ ενδιαφέρεται για τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τεχνολογίες κυβερνοασφάλειας.

Η επόμενη στάση του Ερντογάν, το Κατάρ, έχει περισσότερο θεσμικό χαρακτήρα: ο Τούρκος πρόεδρος και ο Εμίρης Σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ-Θάνι θα συμπροεδρεύσουν στην 11η Ανώτατη Στρατηγική Επιτροπή Τουρκίας–Κατάρ. Οι δύο ηγεσίες αναμένεται να εγκρίνουν νέα σύμφωνα συνεργασίας σε τομείς όπως η ανώτατη εκπαίδευση, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και η αμοιβαία επένδυση σε αμυντικές υποδομές. Το Κατάρ θεωρείται ο πιο αξιόπιστος σύμμαχος της Τουρκίας στον Κόλπο, με πολυεπίπεδες σχέσεις που εκτείνονται από τη στρατιωτική συνεργασία έως την πολιτιστική διπλωματία.

Τελευταίος σταθμός της περιοδείας είναι το Σουλτανάτο του Ομάν, όπου η επίσκεψη αναμένεται να εμβαθύνει τις συμφωνίες που υπεγράφησαν τον περασμένο Νοέμβριο κατά την επίσκεψη του Σουλτάνου Χάιθαμ μπιν Τάρικ στην Άγκυρα. Η Ομάν διαδραματίζει ρόλο ήπιας δύναμης με παραδοσιακή διπλωματική ισορροπία ανάμεσα σε Ιράν, Σαουδική Αραβία και Τουρκία, γεγονός που καθιστά τη σύσφιξη των δεσμών στρατηγικής σημασίας για την Άγκυρα.

Πολιτικά μηνύματα και περιφερειακή εξίσωση

Σύμφωνα με τον αναλυτή Μαχμούντ Αλούς, η ιδιαιτερότητα αυτής της περιοδείας έγκειται στο ότι συνδέει πολιτική εμπιστοσύνη και οικονομική αλληλεξάρτηση. Οι σχέσεις της Τουρκίας με τις τρεις χώρες διατηρούν σταθερό και θετικό χαρακτήρα, σε αντίθεση με τις πιο σύνθετες σχέσεις της με τη Σαουδική Αραβία ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Όπως επισημαίνει, η Άγκυρα «επιδιώκει να παρουσιαστεί ως αξιόπιστος εταίρος του Κόλπου σε μια εποχή αναδιάταξης των περιφερειακών ισορροπιών», προσφέροντας τεχνογνωσία, στρατιωτική βιομηχανία και πολιτική σταθερότητα.

Ο Ερντογάν επιχειρεί να διαβεβαιώσει τις μοναρχίες ότι η Τουρκία αποτελεί προβλέψιμο παράγοντα ασφάλειας, όχι ανταγωνιστή, στον ευρύτερο αραβικό χώρο. Η ρητορική του υπέρ της Παλαιστίνης, αν και αιχμηρή, δεν απευθύνεται μόνο στο εσωτερικό τουρκικό ακροατήριο· λειτουργεί και ως εργαλείο περιφερειακής επιρροής, αξιοποιώντας το κύμα λαϊκής συμπάθειας προς τη Γάζα. Η διπλωματική του «εξίσωση» συνδυάζει αλληλεγγύη στους Παλαιστινίους και συνεργασία με τις αραβικές κυβερνήσεις, επιδιώκοντας έναν ρόλο γεφυροποιού ανάμεσα σε Ισλάμ, αραβικό κόσμο και Δύση.

Η νέα τουρκική «οικονομία επιρροής»

Η τουρκική στρατηγική στηρίζεται σε αυτό που ορισμένοι Τούρκοι αξιωματούχοι αποκαλούν «οικονομία επιρροής»: συνδυασμός επενδύσεων, αμυντικών εξαγωγών και ανθρωπιστικής παρουσίας. Με την υποστήριξη κρατικών τραπεζών και επενδυτικών ταμείων, η Άγκυρα προσπαθεί να δημιουργήσει συνδετικούς ιστούς με τις οικονομίες του Κόλπου, προτείνοντας τουρκικές εταιρείες υποδομών για έργα ενέργειας, εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics) και έξυπνων πόλεων. Στο Κατάρ και στο Κουβέιτ, η Τουρκία διεκδικεί ρόλο στρατηγικού εταίρου στη διαφοροποίηση ενεργειακών διαδρομών και στη μεταφορά φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Οι τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες, που κατέγραψαν εξαγωγές-ρεκόρ το 2024, λειτουργούν ως εργαλείο πολιτικής επιρροής. Οι χώρες του Κόλπου ενδιαφέρονται για τεχνολογίες drone, ηλεκτρονικού πολέμου και κυβερνοασφάλειας, ενώ η Τουρκία αξιοποιεί τη ζήτηση για να εδραιώσει στρατηγικές συμμαχίες και να εξασφαλίσει ρευστότητα σε περίοδο εσωτερικών οικονομικών πιέσεων.

Μια ισορροπημένη σχέση με τις μοναρχίες

Όπως υπογραμμίζει ο ακαδημαϊκός Μουσταφά Γιατίμ, η Άγκυρα μετά τη Συμφωνία της Αλ Ούλα (2021) αναπροσαρμόζει τη στάση της απέναντι στις χώρες του Κόλπου, υιοθετώντας μια συνολική και μη συγκρουσιακή προσέγγιση. Η αποκατάσταση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ επέτρεψε στην Τουρκία να λειτουργεί ως ουδέτερος συντονιστής, χωρίς να προκαλεί αντιδράσεις. Ωστόσο, το τρίγωνο Κουβέιτ–Κατάρ–Ομάν προσφέρει στην Άγκυρα το πιο συμβατό περιβάλλον συνεργασίας, ιδίως λόγω της παραδοσιακά φιλοπαλαιστινιακής στάσης αυτών των χωρών και της αποστασιοποίησής τους από την κλιμάκωση της ισραηλινής πολιτικής.

Ο Γιατίμ εκτιμά ότι ο Ερντογάν θα επιδιώξει να συντονίσει οικονομικά και πολιτικά τις χώρες αυτές ως πυρήνα νέας ισορροπίας στην περιοχή, στηριγμένης στη «μετριοπαθή επιρροή» της Τουρκίας και στη «ρεαλιστική διπλωματία» του Κόλπου. «Η θέση της Τουρκίας ως δύναμης σταθερότητας ενισχύεται κάθε φορά που το Ισραήλ επιλέγει την κλιμάκωση», σημειώνει, προσθέτοντας ότι η Άγκυρα «επιδιώκει να αξιοποιήσει την απογοήτευση πολλών Αράβων από τη διεθνή αδράνεια».

Προς μια «μετά τη Γάζα» περιφερειακή αρχιτεκτονική

Η περιοδεία του Ερντογάν μπορεί να ιδωθεί και ως πρόβα μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής μετά τη Γάζα. Η Τουρκία φιλοδοξεί να συμμετάσχει ενεργά στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση και στη θεσμική διαχείριση της περιοχής, προωθώντας παράλληλα την οικονομική της παρουσία σε υποδομές και ενέργεια. Οι αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, με τη ρευστότητά τους και το κύρος τους στα διεθνή φόρα, θεωρούνται απαραίτητοι εταίροι για την επιτυχία αυτής της στρατηγικής.

Αν η περιοδεία αποδώσει τα αναμενόμενα, η Άγκυρα θα έχει κατορθώσει να μετατρέψει μια ανθρωπιστική αποστολή σε πολιτικό και οικονομικό εφαλτήριο, ενισχύοντας τη θέση της στο μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο της Μέσης Ανατολής. Και, όπως όλα δείχνουν, ο Ερντογάν επιθυμεί να δείξει ότι η Τουρκία δεν είναι απλώς θεατής των εξελίξεων, αλλά ενεργός αρχιτέκτονας της νέας εποχής που αναδύεται στον Κόλπο — και πέραν αυτού.

Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη πραγματοποιούν συνομιλίες τον τελευταίο μήνα με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν με αντάλλαγμα την άρση των οικονομικών κυρώσεων.

Ένας τέταρτος γύρος συνομιλιών, που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στη Ρώμη το Σάββατο, θα μεταφερθεί σε νέα ημερομηνία, όπως δήλωσε σήμερα το Ομάν, για πρακτικούς λόγους. Το Ομάν διαμεσολάβησε στους προηγούμενους γύρους συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν.

#BREAKING Foreign minister of mediator Oman says this week's Iran-US nuclear talks postponed for 'logistical' reasons pic.twitter.com/Fs5yjHoU2a

— AFP News Agency (@AFP) May 1, 2025

Η νέα ημερομηνία θα ανακοινωθεί όταν συμφωνήσουν σε αυτήν οι δύο πλευρές, έγραψε στο Χ ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ Αλμπουσαϊντί.

Δημοσιογράφος της αμερικανικής ειδησεογραφικής ιστοσελίδας Axios έγραψε ότι η συνάντηση που είναι προγραμματισμένη για αύριο Παρασκευή ανάμεσα στο Ιράν, τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία (γνωστές συλλογικά ως E3), μπορεί επίσης να αναβληθεί.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι η Τεχεράνη συνεχίζει να ασχολείται “σοβαρά και αποφασιστικά” στις προσανατολισμένες σε αποτέλεσμα διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Ξεχωριστά, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, προειδοποίησε το Ιράν ότι θα αντιμετωπίσει συνέπειες για την υποστήριξη των Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν τη βόρεια Υεμένη και έχουν επιτεθεί σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, σε αυτό που οι Χούθι αποκαλούν αλληλεγγύη προς τους Παλαιστίνιους.

Η Ουάσινγκτον βομβαρδίζει εντατικά τους Χούθι από τα μέσα Μαρτίου, πλήττοντας περισσότερους από 1.000 στόχους. Η Τεχεράνη λέει ότι οι Χούθι ενεργούν ανεξάρτητα.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαήλ Μπαγκάι, επέκρινε «την αντιφατική προσέγγιση των Αμερικανών υπευθύνων λήψης αποφάσεων και την έλλειψη καλής θέλησης και σοβαρότητας στην προώθηση της διπλωματικής οδού», ανέφεραν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

«Η ευθύνη για τις συνέπειες και τις καταστροφικές επιπτώσεις της αντιφατικής συμπεριφοράς και των προκλητικών δηλώσεων Αμερικανών αξιωματούχων σχετικά με το Ιράν θα βαρύνει την αμερικανική πλευρά», δήλωσε ο Μπαγκάι.

Οι άνθρωποι που απελευθερώθηκαν ήταν ένας Βρετανός υπήκοος, η σύζυγός του και το παιδί τους, επτά Ινδοί, ένας Φιλιππινέζος, ένας Ινδονήσιος, ένας Αιθίοπας και ένας υπήκοος Μιανμάρ, συμπλήρωσε το υπουργείο, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες σχετικά με το τι είχε οδηγήσει στην κράτησή τους.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν ανέφερε πως αφότου επικοινώνησε με τη Σαουδική Αραβία για να διευκολύνει την έκδοση των απαραίτητων εγγράφων, και οι 14 μεταφέρθηκαν με αεροσκάφος της Πολεμικής Αεροπορίας του Ομάν στην πρωτεύουσα της χώρας, όπου θα προετοιμαστούν για να επιστρέψουν στις πατρίδες τους.

Χαιρετίζει το Λονδίνο

Η επικεφαλής της βρετανικής διπλωματίας Λιζ Τρας χαιρέτισε σήμερα την απελευθέρωση του Βρετανού Λουκ Σίμονς που κρατείτο εδώ και πέντε χρόνια στην Υεμένη, χωρίς να έχουν απαγγελθεί κατηγορίες σε βάρος του.

«Χαρούμενη που ο Λουκ Σίμονς, ο οποίος κρατείτο παράνομα, χωρίς απαγγελία κατηγοριών ούτε δίκη από το 2017 στην Υεμένη, από τους Χούθι, απελευθερώθηκε και μπορεί σύντομα να ξανασυναντηθεί με την οικογένειά του. Αποτίω φόρο τιμής στους εταίρους μας του Ομάν και της Σαουδικής Αραβίας και στην ομάδα μας που κατάφεραν να πετύχουν την απελευθέρωσή του», έγραψε η Λιζ Τρας σε μήνυμά της στο Twitter.

Παντρεμένος με μια Υεμενίτισσα, ο Λουκ Σίμονς, 30 ετών, συνελήφθη τον Απρίλιο του 2017 από τους αντάρτες Χούθι, καθώς θεωρήθηκε ύποπτος για κατασκοπεία, μια κατηγορία που απέρριψε η οικογένειά του.