Ο Αλέξης Τσίπρας συνεχάρη τον Οικουμενικό Πατριάρχη για την ιστορικής σημασίας ομιλία του στη Βουλή των Ελλήνων, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε και στην στενή συνεργασία του με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, κατά την διάρκεια της πρωθυπουργίας του.

Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις διεθνείς εξελίξεις, στη Γάζα, στην Ουκρανία, στο Ιράν, στον Λίβανο και αλλού, τονίζοντας ότι τόσο η Αριστερά όσο και η Εκκλησία πορεύονται με κοινές ανθρωπιστικές αρχές και αξίες, όσον αφορά την προστασία των ευάλωτων και των αδύναμων, αλλά και την παροχή αλληλεγγύης σε όσους έχουν ανάγκη.

Παράλληλα, αναφέρθηκε και στη σημασία του διαθρησκειακού διαλόγου, αναφέροντας χαρακτηριστικά την Διάσκεψη για τον Θρησκευτικό και Πολιτιστικό Πλουραλισμό και την Ειρηνική Συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή αλλά και την Διάσκεψη της Ρόδου για την Ασφάλεια και την Σταθερότητα που πραγματοποιήθηκαν το 2015 και το 2017, αναδεικνύοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως κράτος – πυλώνα για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα, και την ανάγκη για νέες τέτοιες πρωτοβουλίες στο σημερινό ασταθές σκηνικό.

Κλείνοντας, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε εκτενώς στην επίσκεψη του στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης – η πρώτη επίσκεψη Έλληνα πρωθυπουργού – και δεσμεύθηκε να επισκεφθεί την έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την πρώτη διαθέσιμη ευκαιρία. Τον Αλέξη Τσίπρα συνόδευσε ο διπλωματικός σύμβουλος Δημήτρης Παπαγεωργίου.

«Για τέταρτη συναπτή χρονιά έχω την τιμή να γιορτάζουμε τα Θεοφάνια μαζί με τους εκατοντάδες προσκυνητές που έρχονται εδώ στο Οικουμενικό Πατριαρχείο αυτές τις γιορτινές μέρες. Θέλω να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ γιατί φέτος το καλοκαίρι μου δώσατε τη δυνατότητα να ζήσω μια συγκινητική εμπειρία, όταν σας συνόδευσα στα θυρανοίξια του Ιερού Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Τένεδο», σημείωσε εισαγωγικά ο κ. Ανδρουλάκης.

Αναφερόμενος στη διεθνή εμβέλεια και την προσωπικότητα του Πατριάρχη, τον ευχαρίστησε γιατί, όπως είπε, κάθε συνάντηση μαζί του «είναι ένα μάθημα ανθρωπιάς, ενσυναίσθησης, σοφίας και διορατικότητας, γιατί σε αυτές τις κρίσιμες για την ανθρωπότητα στιγμές που κερδίζει έδαφος η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο νόμος του ισχυρού σε βάρος του διεθνούς δικαίου, αυτά τα μαθήματα είναι πάρα πολύ σημαντικά». «Εύχομαι το 2026 να φέρει περισσότερα αισιόδοξα μηνύματα για την ανθρωπότητα, περισσότερη ειρήνη και ευημερία», συμπλήρωσε.

Από την πλευρά του ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος υπογράμμισε ως πολύ σημαντικά τα λόγια που εκφώνησε ο κ. Ανδρουλάκης στα θυρανοίξια του ορθόδοξου ναού προ μηνών στην Τένεδο και ευχήθηκε να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια η παράδοση που έχει δημιουργηθεί να γιορτάζει ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ τα Θεοφάνια στο Φανάρι. «Ευχές στην πατρίδα σας την Κρήτη και με τον Κρητικό ‘Αγιο Χαλκηδόνος σας ευχόμαστε τα βέλτιστα», είπε.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στη διάρκεια της συζήτησης του με τον κ. Ανδρουλάκη περιέγραψε τις ιστορικές στιγμές, που έλαβαν χώρα στη Νίκαια της Μικράς Ασίας όπου μαζί με τον Πάπα Λέοντα τίμησαν τα 1.700 χρόνια από την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο του 325 μ.Χ. Δώρισε μάλιστα σχετικό αναμνηστικό της κοινής δήλωσης των δύο θρησκευτικών ηγετών στον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος με τη σειρά του προσέφερε στον Οικουμενικό Πατριάρχη ομοιότυπη έκδοση του 1938 της Οδύσσειας του Νίκου Καζαντζάκη.

Αύριο, ο κ. Ανδρουλάκης θα παραστεί στην κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στον Κεράτιο Κόλπο.

Ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας έφθασε στο Φανάρι περίπου στις 10:30 τοπική ώρα (9:30 ώρα Ελλάδας). Παρόντες στον πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου ήταν ιεράρχες των δύο εκκλησιών, εκπρόσωποι άλλων χριστιανικών ομολογιών, διπλωμάτες, άλλοι επίσημοι και πιστοί. Την ελληνική κυβέρνηση εκπροσωπεί ο υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Λοβέρδος.

Στην ομιλία του μετά το πέρας της θείας λειτουργίας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος αποκάλεσε τον Πάπα «αγαπημένο αδελφό» και τόνισε ότι ο κοινός εορτασμός της 1700ής επετείου της Α’ Οικουμενικής Συνόδου της Νίκαιας ενίσχυσε την εκκλησιαστική ενότητα. Επανήλθε δε στην πρότασή του για εορτασμό του Πάσχα σε κοινή ημερομηνία, λέγοντας ότι Κωνσταντινούπολη και Ρώμη συζητούν πώς μπορεί να καταστεί αυτό εφικτό.

Σε άλλο σημείο της ομιλίας του τόνισε ότι η ενότητα είναι κάτι που αποζητούμε και μία αδήριτη ανάγκη, «κυρίως στους καιρούς που ζούμε» με τους πολέμους και κάθε είδους διάκριση από την ακόρεστη επιθυμία κάποιων να κυριαρχήσουν.

Αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Οικουμενικός Πατριάρχης δήλωσε ότι δεν μπορούμε να είμαστε συνένοχοι στην αιματοχυσία που πραγματοποιείται στην Ουκρανία.

Υπέρ του διαλόγου των Εκκλησιών της Ρώμης και της Κωνσταντινούπολης εκφράστηκε και ο Πάπας Λέων, επισημαίνοντας ότι στο παρελθόν υπήρχαν συγκρούσεις, όπως και σήμερα υπάρχουν εμπόδια που μας εμποδίζουν στο να οδεύσουμε προς την πλήρη κοινωνία. Δεν πρέπει να σταματήσουμε τον αγώνα, να συνεχίσουμε να θεωρούμαστε αδέλφια, τόνισε και προσέθεσε ότι στόχος του είναι να υπηρετεί τους πάντες, να προστατεύει την κοινωνία και την ενότητα.

Σε αυτούς τους καιρούς που χαρακτηρίζονται από συγκρούσεις και αιματοχυσίες, οι εκκλησίες πρέπει να αναλάβουν τον ρόλο του ειρηνοποιού, υπογράμμισε ο Πάπας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Στο τέλος της θείας λειτουργίας οι δύο προκαθήμενοι ευλόγησαν τους πιστούς από τον εξώστη του Πατριαρχικού Οίκου και αντήλλαξαν ασπασμό.

Στη συνέχεια, ο Πάπας Λέων ΙΔ’, αφού παρακάθισε σε γεύμα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, αναχώρησε αεροπορικώς από την Κωνσταντινούπολη για την Βηρυτό, όπου θα συνεχίσει την αποστολική του περιοδεία στο δεύτερο σκέλος της.

Οι δύο προκαθήμενοι κατευθύνθηκαν μαζί στον πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου, όπου τελέστηκε δοξολογία, παρουσία του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεοδώρου, ιεραρχών των Εκκλησιών της Κωνσταντινούπολης και της Ρώμης, καθώς και εκπροσώπων του διπλωματικού σώματος.

«Σας υποδεχόμαστε με χαρά και αγαλλίαση», είπε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος απευθυνόμενος στον Πάπα Λέοντα και έκανε εκτενή αναφορά στην σύμπνοια που υπήρχε με τον προκάτοχό του, Πάπα Φραγκίσκο.

Σημείωσε δε, ότι είναι σημαντικό το γεγονός ότι το πρώτο εκτός Ιταλίας ταξίδι του Πάπα Λέοντος είναι στο μέρος που θεμελιώθηκε η χριστιανική εκκλησία, στη Νίκαια και στο κέντρο της Ορθοδοξίας στο Φανάρι. Το μήνυμα της ενότητας των δύο εκκλησιών, είπε ο Πατριάρχης, το θεωρούμε πιο σημαντικό από ποτέ. Σας καλωσορίζουμε ως αδελφό, ανανεώνουμε τη δέσμευση των εκκλησιών μας να φέρουμε την ειρήνη και τη συμφιλίωση στον κόσμο», είπε ο Πατριάρχης.

«Αγαπητέ εν Χριστώ αδελφέ», αντέτεινε ο Πάπας και πρόσθεσε: «Χαίρομαι που μοιράζομαι την προσευχή μαζί σας. Συγκινήθηκα μπαίνοντας στην εκκλησία, ένιωσα ότι βάδιζα στα βήματα του προκατόχου μου. Χαίρομαι που έχω τη δυνατότητα να γνωρίζω κάποιους από τους προκατόχους μου και είχα την ευκαιρία να χαράξω κοινή γραμμή μαζί τους για ζητήματα της εκκλησίας. Ζήσαμε εξαίρετες στιγμές γιατί γιορτάσαμε μαζί με τους αδελφούς μας την επέτειο των 1.700 ετών από την πρώτη ιερά σύνοδο. Εμπνευστήκαμε από την προσευχή του Ιησού να είμαστε ενωμένοι, αναλαμβάνουμε αυτό το έργο με σταθερή δέσμευση. Θα γιορτάσουμε τη μνήμη του Αγίου Ανδρέα. Είναι σημαντική η ένωση και η ενότητα των εκκλησιών». 

Στην Αίθουσα του Θρόνου του Πατριαρχικού Οίκου ακολούθησε η υπογραφή της Κοινής Δήλωσης, ένα γεγονός που χαρακτηρίζεται ιστορικό, καθώς επιβεβαιώνει την πρόθεση των δύο Εκκλησιών να ενισχύσουν τον διάλογο και να συνεχίσουν την πορεία προσέγγισης που ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του ’60 και συστηματοποιήθηκε τη δεκαετία του ’80.

Όσα αναφέρει η κοινή διακήρυξη:

«Ἐξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ, ὅτι χρηστός,
ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ» [Ψαλμ. 106 (και 105), 1]

Κατά την προτεραία της εορτής του Αγίου Ανδρέα του Πρωτοκλήτου Αποστόλου, αδελφού του Αποστόλου Πέτρου και προστάτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ημείς, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ και ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, αναπέμπουμε ολοκάρδιες ευχαριστίες στο Θεό, τον ελεήμονα Πατέρα μας, για τη δωρεά της αδελφικής αυτής συνάντησης. Ακολουθώντας το παράδειγμα των μακαριστών προκατόχων μας, και υπακούοντας στο θέλημα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, συνεχίζουμε να βαδίζουμε με στέρεη αποφασιστικότητα επί της οδού του διαλόγου, ἀληθεύοντες ἐν ἀγάπῃ (Ἐφεσ. 4,15), προς την ελπιζόμενη αποκατάσταση πλήρους Κοινωνίας μεταξύ των αδελφών Εκκλησιών μας. Έχοντες επίγνωση του γεγονότος ότι η ενότητα των Χριστιανών δεν είναι απλώς αποτέλεσμα ανθρωπίνων προσπαθειών, αλλά ένα δώρο το οποίο έρχεται άνωθεν, προσκαλούμε όλα τα μέλη των Εκκλησιών μας ─κληρικούς, μοναχούς, ανθρώπους αφιερωμένους στον Θεό, και τους πιστούς λαϊκούς─ να επιζητήσουν ειλικρινώς την εκπλήρωση της προσευχής την οποίαν απηύθυνε ο Ιησούς Χριστός προς τον Πατέρα : «ἵνα πάντες ἓν ὦσι, καθὼς σύ, πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί, […] ἵνα ὁ κόσμος πιστεύσῃ […]» (Ιω. 17,21).

Ο εορτασμός μνήμης της 1700ής επετείου της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου της Νικαίας, τελούμενος κατά την προτεραία της συνάντησής μας, ήταν μία εξαίρετη στιγμή Χάριτος. Η Σύνοδος της Νικαίας, η οποία συνήλθε το έτος 325 μ.Χ., ήταν μία εκδήλωση της Θείας Πρόνοιας υπέρ της ενότητος. Ο σκοπός του εορτασμού μνήμης αυτού του γεγονότος, ωστόσο, δεν είναι απλώς η υπόμνηση της ιστορικής σπουδαιότητος της Συνόδου, αλλά η συνέχιση της παρακίνησης προς εμάς να είμεθα διαρκώς ανοικτοί στο ίδιο Άγιο Πνεύμα το οποίο ωμίλησε μέσω της Νικαίας, καθώς παλεύουμε με τις πολυάριθμες προκλήσεις της εποχής μας. Είμεθα βαθιά ευγνώμονες σε όλους τους ηγέτες και τους εκπροσώπους άλλων Εκκλησιών και εκκλησιαστικών κοινοτήτων οι οποίοι ήσαν πρόθυμοι να μετάσχουν αυτής της εκδήλωσης. Πέραν της αναγνώρισης των κωλυμάτων τα οποία εμποδίζουν την αποκατάσταση πλήρους Κοινωνίας μεταξύ όλων των Χριστιανών ─κωλυμάτων τα οποία επιζητούμε να αντιμετωπίσουμε δια της οδού του θεολογικού διαλόγου─ πρέπει επίσης να αναγνωρίζουμε ότι αυτό το οποίο μας συνδέει είναι η πίστη η οποία εκφράσθηκε στο Δόγμα της Νικαίας. Είναι η σωτήρια πίστη στο πρόσωπο του Υιού του Θεού, Θεού αληθινού εκ Θεού αληθινού, ὁμοουσίου τῷ Πατρί, ο οποίος δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐνηνθρώπισε και ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, ἐσταυρώθη, ἀπέθανε καὶ ἐτάφη, ἀνέστη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, ἀνῆλθε εἰς τοὺς οὐρανούς, καὶ πάλιν θα έλθει κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς. Μέσῳ της έλευσης του Υιού του Θεού, μυούμεθα στο μυστήριο της Αγίας Τριάδος ─Πατρός, Υιού και Αγίου Πνεύματος─ και καλούμεθα να γίνουμε, μέσα στο και μέσα από το πρόσωπο του Χριστού, τέκνα του Πατρός και συγκληρονόμοι, μαζί με τον Χριστό, δια της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Προικισμένοι με αυτή την κοινή Ομολογία, είμεθα ικανοί να αντιμετωπίσουμε τις κοινές μας προκλήσεις, φέροντες τη μαρτυρία της πίστεως που εκφράσθηκε στη Νίκαια με αμοιβαίο σεβασμό, και να εργασθούμε από κοινού προς συγκεκριμένες λύσεις, με γνήσια ελπίδα.

Είμεθα πεπεισμένοι ότι ο εορτασμός μνήμης αυτής της σημαίνουσας επετείου μπορεί να εμπνεύσει νέα και θαρραλέα βήματα επί της οδού προς την ενότητα. Μεταξύ των αποφάσεών της η Α΄ Σύνοδος της Νικαίας παρέσχε επίσης τα κριτήρια για τον προσδιορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα, κοινής για όλους τους Χριστιανούς. Είμεθα ευγνώμονες στη Θεία Πρόνοια που, φέτος, ολόκληρος ο χριστιανικός κόσμος εώρτασε το Πάσχα την ίδια ημέρα. Είναι κοινή μας επιθυμία να συνεχισθεί η διαδικασία διερεύνησης μιας πιθανής λύσης για από κοινού τέλεση της Εορτής των Εορτών κάθε έτος. Ελπίζουμε και προσευχόμεθα όλοι οι Χριστιανοί, «ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ συνέσει πνευματικῇ» (Κολ. 1,9), να δεσμευθούν στη διαδικασία επίτευξης κοινού εορτασμού της λαμπρής Αναστάσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Κατά το έτος αυτό τελούμε επίσης τη μνήμη της 60ής επετείου της ιστορικής Κοινής Διακήρυξης των μακαριστών προκατόχων μας, Πάπα Παύλου ς΄ και Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα, η οποία εξάλειψε την ανταλλαγή αναθεμάτων του 1054. Ευχαριστούμε τον Θεό που εκείνη η προφητική χειρονομία οδήγησε τις Εκκλησίες μας να επιδιώξουν, «σε πνεύμα εμπιστοσύνης, εκτίμησης και αμοιβαίας ευσπλαχνίας, τον διάλογο, ο οποίος, με τη βοήθεια του Θεού, θα οδηγήσει στη συνύπαρξη και πάλι, επ’ ωφελείᾳ του μείζονος αγαθού για τις ψυχές και με την έλευση της Βασιλείας του Θεού, εντός εκείνης της πλήρους κοινωνίας πίστεως, αδελφικής συμφωνίας και μυστηριακού βίου που υπήρχαν μεταξύ αυτών κατά την πρώτη χιλιετία της ζωής της Εκκλησίας» (Κοινή Διακήρυξη Πάπα Παύλου ς΄ και Οικουμενικού Πατριάρχου Αθηναγόρα, 7 Δεκεμβρίου 1965). Ταυτοχρόνως, προτρέπουμε εκείνους οι οποίοι ακόμη διστάζουν μπροστά σε οποιανδήποτε μορφή διαλόγου, να ακούσουν προσεκτικά τί τὸ Πνεῦμα λέγει ταῖς Ἐκκλησίαις (πρβλ. Αποκ. 2,29), το Οποίο, στις τρέχουσες περιστάσεις της Ιστορίας, μας παρακινεί να προσφέρουμε στον κόσμο ανανεωμένη μαρτυρία ειρήνης, συνδιαλλαγής και ενότητος.

Πεπεισμένοι για τη σπουδαιότητα του διαλόγου, εκφράζουμε τη συνεχιζόμενη υποστήριξή μας προς το έργο της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής για τον Θεολογικό Διάλογο μεταξύ της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και της Ορθόδοξης Εκκλησίας, η οποία, κατά την παρούσα φάση, εξετάζει ζητήματα τα οποία έχουν ιστορικά θεωρηθεί διχαστικά. Μαζί με τον αναντικατάστατο ρόλο τον οποίο διαδραματίζει ο θεολογικός διάλογος στη διαδικασία επαναπροσέγγισης μεταξύ των Εκκλησιών μας, εξαίρουμε επίσης τα άλλα αναγκαία στοιχεία αυτής της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων των αδελφικών επαφών, προσευχητικού και κοινού έργου σε όλους εκείνους τους τομείς όπου η συνεργασία είναι ήδη εφικτή. Με έμφαση παροτρύνουμε όλους τους πιστούς των Εκκλησιών μας, και ειδικά τους κληρικούς και τους θεολόγους, να αγκαλιάσουν με ευφρόσυνη διάθεση τους καρπούς τους οποίους έχουμε επιτύχει μέχρι τώρα, και να εργασθούν για τη συνεχή αύξηση αυτών των καρπών.

Ο στόχος της ενότητος των Χριστιανών περιλαμβάνει τον σκοπό της συνεισφοράς, κατά τρόπο θεμελιώδη και ζωογονητικό, στην ειρήνη μεταξύ όλων των λαών. Μαζί υψώνουμε ένθερμα τη φωνή μας επικαλούμενοι το δώρο της ειρήνης από τον Θεό προς τον κόσμο μας. Είναι τραγικό ότι, σε πολλές περιοχές του κόσμου μας, οι συγκρούσεις και η βία εξακολουθούν να καταστρέφουν τόσο πολλές ζωές. Απευθύνουμε έκκληση σε εκείνους που φέρουν την αστική και την πολιτική ευθύνη να πράξουν καθετί δυνατό ώστε να διασφαλισθεί ότι θα παύσει αμέσως η τραγωδία των πολέμων, και ζητούμε από όλους τους ανθρώπους καλής θελήσεως να υποστηρίξουν την παράκλησή μας.

Απορρίπτουμε ιδίως οποιανδήποτε χρήση της θρησκείας και του ονόματος του Θεού προς δικαιολόγηση της βίας. Πιστεύουμε ότι ο αυθεντικός διαθρησκειακός διάλογος, μακράν του να αποτελεί αιτία συγκρητισμού και σύγχυσης, είναι ουσιώδης για τη συνύπαρξη λαών με διαφορετικές παραδόσεις και πολιτισμούς. Έχοντας κατά νου την 60ή επέτειο της Διακήρυξης Nostra Aetate, παροτρύνουμε όλους τους άνδρες και τις γυναίκες καλής θελήσεως να εργασθούν από κοινού προς οικοδόμηση ενός δικαιότερου και πιο υποστηρικτικού κόσμου και να μεριμνήσουν για την κτίση, την οποία μας εμπιστεύθηκε ο Θεός. Μόνο κατ’ αυτό τον τρόπο μπορεί η ανθρώπινη οικογένεια να υπερβεί την αδιαφορία, την επιθυμία για κυριαρχία, την απληστία της κερδοσκοπίας και την ξενοφοβία.

Ενώ η τρέχουσα διεθνής κατάσταση μας αναστατώνει βαθιά σε σημείο συναγερμού, δεν χάνουμε την ελπίδα. Ο Θεός δεν θα εγκαταλείψει την ανθρωπότητα. Ο Πατήρ έστειλε τον Μονογενή Του Υιό για τη σωτηρία μας, και ο Υιός του Θεού, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, μας χορήγησε το Άγιο Πνεύμα , προκειμένου να μας καταστήσει κοινωνούς της θεϊκής του ζωής, που θα διαφυλάσσουν και θα προστατεύουν την ιερότητα του ανθρωπίνου προσώπου. Από το Άγιο Πνεύμα γνωρίζουμε και βιώνουμε το ότι ο Θεός είναι μαζί μας. Για τον λόγο αυτόν, στις προσευχές μας εμπιστευόμαστε το κάθε ανθρώπινο πλάσμα στον Θεό, ειδικά τους ενδεείς, εκείνους που βιώνουν την πείνα, την μοναξιά ή την ασθένεια. Επικαλούμεθα επί εκάστου μέλους της ανθρωπίνης οικογενείας πάσαν χάριν και ευλογίαν, «ἵνα παρακληθῶσιν αἱ καρδίαι αὐτῶν, συμβιβασθέντων ἐν ἀγάπῃ καὶ εἰς πάντα πλοῦτον τῆς πληροφορίας τῆς συνέσεως, εἰς ἐπίγνωσιν τοῦ μυστηρίου τοῦ Θεοῦ», ο Οποίος είναι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός (Κολ. 2,2).

Το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας της ιστορικής επίσκεψης θα ολοκληρωθεί με τον Μέγα Εσπερινό, στον οποίο θα χοροστατήσει ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος, παρουσία πλήθους πιστών και υψηλών εκπροσώπων της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Στη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν θέματα που έχουν σχέση με τον ισχυρό ρόλο της Εκκλησίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο έχει έναν πολύ σημαντικό πνευματικό ρόλο και προσφορά στον παγκόσμιο διαθρησκειακό διάλογο.

Καθώς επίσης και η ανάγκη, σε μια περίοδο μεγάλων διεθνών ανακατατάξεων και αβεβαιότητας, για συνένωση όλων των δυνάμεων του παγκόσμιου Ελληνισμού, τη συνεργασία της Πολιτείας με την Εκκλησία σε όλα τα επίπεδα για τη στήριξη των απανταχού Ελλήνων, την ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχής μας.

Επισημαίνεται ότι το Υπουργείο Ανάπτυξης στηρίζει «Το Εύλογον», μια πρότυπη διεπιστημονική δράση για τη μεταφορά τεχνογνωσίας από την αποκατάσταση εμβληματικών μνημείων και την ανάδειξη των αξίων του Χριστιανισμού.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης χοροστάτησε χθες, 26 Ιουλίου, στον εορτάζοντα ναό της Αγίας Παρασκευής Πικριδίου, στον Κεράτιο Κόλπο στην Κωνσταντινούπολη, και στην ομιλία του μετά τη θεία λειτουργία ανέφερε, μεταξύ άλλων ότι «η Αγία Παρασκευή, η οποία αντέστη κατά των τυράννων, δια της πανσθενουργού χάριτος του Θεού, με αποτέλεσμα να νικήση αυτούς πνευματικώς και να τους οδηγήση εις την εις Χριστόν πίστιν, μας δίδει μήνυμα ελπίδας με το παράδειγμά της ότι δεν είναι ίδιον του Χριστιανού ο φόβος, η δειλία και η αγωνία που δημιουργούν κατά τας τραγικάς στιγμάς της ζωής η θλίψις και ο πόνος» για να συμπληρώσει: «Αντιθέτως, μας υπενθυμίζει ότι καθήκον του Χριστιανού είναι η άθλησις, ο αγώνας. Δεν είναι τυχαίον το γεγονός ότι ο ιερός υμνογράφος εις το απολυτίκιον της Αγίας Παρασκευής την αποκαλεί “αθληφόρο”, για να δείξη ότι ήθλησε νομίμως και καλώς, διό και εστεφανώθη και τιμάται, αιώνες τώρα, από όλας τας γενεάς των Χριστιανών».

Παραλληλίζοντας τον βίο της Αγίας Παρασκευής καθ’ αυτόν τον τρόπο με την αθλητική άμιλλα ο κ. Βαρθολομαίος αναφέρθηκε στη συνέχεια στους Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώνοντας τη φωνή του με εκείνη του Πάπα Φραγκίσκου υπέρ της Ολυμπιακής εκεχειρίας.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέφερε: «Εάν οι αθλητές που συμμετέχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες των Παρισίων αγωνίζωνται με ζήλο και ευγενή άμιλλα για να κερδίσουν το πολυπόθητο μετάλλιο, αντιλαμβάνεσθε, τέκνα πολυφίλητα, πόσο μεγαλύτερος πρέπει να είναι ο δικός μας ζήλος και πόσο υψηλότερο το δικό μας αγωνιστικό φρόνημα, προκειμένου να κερδίσουμε τον αμαράντινο στέφανο του ιδίου του Θεού! Επιλαμβανόμεθα της ευκαιρίας της επισήμου ενάρξεως των Ολυμπιακών Αγώνων απόψε, για να ενώσουμε την φωνή μας με αυτήν του αγιωτάτου αδελφού Πάπα Ρώμης Φραγκίσκου υπέρ της Ολυμπιακής εκεχειρίας, η οποία από αρχαιοτάτων χρόνων ήταν αυτονόητη προϋπόθεση για την διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων και γινόταν από όλους σεβαστή ως ιερά και απαραβίαστος.

Δεόμεθα μετά ζεούσης καρδίας του Άρχοντος της ειρήνης και οι φετινοί Αγώνες στην Πόλι του Φωτός να αποτελέσουν την αφετηρία όχι απλώς για μια προσωρινή κατάπαυσι του πυρός, αλλά για τον τερματισμό όλων των αιματηρών πολεμικών συγκρούσεων, ιδίως στην σκληρώς δοκιμαζομένη Ουκρανία και στην ποικίλως ταλανιζομένη Μέση Ανατολή, και για την επικράτησι δικαίας και διαρκούς ειρήνης στις πολύπαθες αυτές περιοχές».

Αναλυτικά το πασχάλιο μήνυμα:

Τιμιώτατοι αδελφοί Ιεράρχαι,

Προσφιλέστατα τέκνα,

Φθάσαντες, χάριτι θεία, την πανσωστικήν Ανάστασιν του Κυρίου, δι’ ης κατηργήθη το κράτος του θανάτου και ηνεώχθησαν τω αδαμιαίω γένει αι πύλαι του Παραδείσου, απευθύνομεν πάσιν υμίν πασχαλίους προσρήσεις και εγκάρδιον εόρτιον χαιρετισμόν, αναβοώντες το κοσμοχαρμόσυνον «Χριστός Ανέστη!».

Η ζωή της Εκκλησίας, εις όλας τας πτυχάς της, δονείται από την ανεκλάλητον χαράν της Αναστάσεως. «Πείραν αναστάσεως» μαρτυρούν οι άθλοι των Αγίων και των Μαρτύρων της πίστεως, η λατρευτική και μυστηριακή εμπειρία, η εξαγγελία του Ευαγγελίου «έως εσχάτου της γης», η ευσέβεια και η πνευματικότης των πιστών, η θυσιαστική αγάπη και η κατά Χριστόν αναστροφή αυτών, η προσδοκία ενός κόσμου, ένθα «ο θάνατος ουκ έσται έτι, ούτε πένθος ούτε κραυγή ούτε πόνος ουκ έσται έτι» [1].

Εν τη Αναστάσει και δι’ αυτής, τα πάντα ευρίσκονται εν κινήσει προς την τελείωσίν των εν τη Βασιλεία του Θεού. Αυτή η εσχατολογική ορμή έδιδε πάντοτε εις την Ορθόδοξον εγκόσμιον μαρτυρίαν δυναμισμόν και προοπτικήν. Παρά τα περί του αντιθέτου θρυλούμενα, λόγω του εσχατολογικού προσανατολισμού της ζωής της, η Εκκλησία ποτέ δεν εσυνθηκολόγησεν απέναντι εις την παρουσίαν του κακού εν τω κόσμω εις όλας τας μορφάς του, δεν απώθησε την πραγματικότητα του πόνου και του θανάτου, δεν ηγνόησε την αμφισημίαν των ανθρωπίνων πραγμάτων, ποτέ δεν εθεώρησε τον αγώνα δι’ ένα δικαιότερον κόσμον αλλότριον προς την αποστολήν της.

Εγνώριζεν όμως ότι ο πόνος και ο σταυρός δεν είναι η εσχάτη πραγματικότης. Η βιωματική πεμπτουσία της χριστιανικής ζωής είναι η βεβαιότης ότι διά του Σταυρού, διά της «στενής πύλης», οδηγούμεθα εις την Ανάστασιν. Η πίστις αυτή αποτυπούται εις το γεγονός ότι ο πυρήν της εκκλησιαστικής ζωής, η Θεία Ευχαριστία, συνδέεται ουσιωδώς με την Ανάστασιν του Χριστού. Εις την Ορθόδοξον παράδοσιν, όπως τονίζει ο μακαριστός Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης, η Θεία Ευχαριστία «είναι γεμάτη χαρά και φως», διότι «δεν έχει ως βάση τον Σταυρόν και μία εξιδανίκευση του πάθους, αλλά την Ανάσταση ως υπέρβαση του πάθους του Σταυρού»[2]. Η Θεία Ευχαριστία μας μεταφέρει εις τον Γολγοθάν όχι διά να παραμείνωμεν εκεί, αλλά διά να οδηγηθώμεν, διά μέσου του Σταυρού, εις την αείφωτον δόξαν της Βασιλείας του Θεού. Η Ορθόδοξος πίστις είναι υπέρβασις της ουτοπικής σωτηρίας «χωρίς Σταυρόν» και του υπαρκτικού ναυαγίου του σταυρού «χωρίς Ανάστασιν».

Η μετοχή μας εις την Ανάστασιν του Χριστού εν τω μυστηρίω της Εκκλησίας είναι αφ’ ενός έμπρακτος κατάργησις κάθε ουτοπισμού των «ευρυχώρων οδών» και των ψευδεπιγράφων παραδείσων απροσκόπτου ευδαιμονίας, εν ταυτώ δε και οριστική υπέρβασις του απέλπιδος εγκλωβισμού εις την δήθεν ανυπέρβλητον αρνητικότητα, αφού ο Σταυρός του Χριστού κυοφορεί την Ανάστασιν, την «άληκτον ευφροσύνην», της «αιωνίου δόξης την απόλαυσιν». Η συντριβή του θανάτου διά του Σταυρού και της Αναστάσεως του Σωτήρος αναφέρει την ζωήν μας εις την θεανθρωπίνην ουσίαν της και εις τον ουράνιον προορισμόν της.

Εν Χριστώ γνωρίζομεν και βιούμεν ότι ο παρών βίος δεν είναι όλη η ζωή μας, ότι ο βιολογικός θάνατος δεν αποτελεί τέλος και εκμηδενισμόν της υπάρξεώς μας. Δεν ορίζουν τα βιολογικά όρια της ζωής την αλήθειάν της. Εξ άλλου, η αίσθησις ότι η ζωή είναι αναπότρεπτος «πορεία προς τον θάνατον» οδηγεί εις υπαρξιακά αδιέξοδα, εις απόγνωσιν και μηδενισμόν, εις αδιαφορίαν διά τα ουσιώδη του βίου. Η επιστήμη, η οικονομική και κοινωνική πρόοδος, αδυνατούν να προσφέρουν ουσιαστικήν λύσιν και διέξοδον. Οι Χριστιανοί είναι οι «έχοντες ελπίδα»[3], οι προσδοκώντες την ερχομένην Βασιλείαν του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος ως την τελικήν πραγματικότητα, ως πληρότητα ζωής και γνώσεως, ως χαράν πεπληρωμένην, όχι μόνον διά τας επερχομένας γενεάς, αλλά διά σύμπαν το ανθρώπινον γένος απ’ αρχής και άχρι της συντελείας του αιώνος.

Αυτήν την θέασιν της ιστορίας και της αιωνιότητος, τον αναστάσιμον χαρακτήρα της πίστεως, του ήθους και του πολιτισμού της Ορθοδοξίας, το αδιαμφισβήτητον γεγονός ότι το μέγα θαύμα της Αληθείας αποκαλύπτεται μόνον «τοις προσκυνούσιν εν πίστει το μυστήριον», καλούμεθα να μαρτυρώμεν σήμερον εις ένα πολιτισμόν απωθήσεως του Υπερβατικού και ποικίλων συρρικνώσεων της πνευματικής ταυτότητος της ανθρωπίνης υπάρξεως.

Δοξάζοντες εν ψαλμοίς και ύμνοις και ωδαίς πνευματικαίς τον αναστάντα εκ νεκρών και ανατείλαντα πάσι την αιώνιον ζωήν Κύριον και μετέχοντες εν αγαλλιάσει της «κοινής των όλων πανηγύρεως», δεόμεθα του πανσθενούς, πανσόφου και πανοικτίρμονος Ποιητού και Λυτρωτού του παντός, όπως ειρηνεύη τον κόσμον, χαρίζηται δε τω γένει των ανθρώπων πάντα τα σωτηριώδη δωρήματα Αυτού, ίνα υμνήται και ευλογήται το πάντιμον και μεγαλοπρεπές όνομά Του, νυν και αεί και εις πάντας τους αιώνας. Αμήν!

Φανάριον, ‘Αγιον Πάσχα ,βκγ´

† Ο Κωνσταντινουπόλεως

διάπυρος προς Χριστόν Αναστάντα

ευχέτης πάντων υμών.

_____________

1. Αποκ. κα’, 5.

2. «Εσχατολογία και ιστορία», Έργα Α΄. Εκκλησιολογικά μελετήματα, εκδ. Δόμος, Αθήνα 2016, σ. 498.

3. Βλ. Α΄ Θεσσ. δ’, 13.