Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης είναι μια από τις πιο ευάλωτες στην μείωση της προσφοράς ενέργειας και την αύξηση του κόστους, σχολιάζει το πρακτορείο, δεδομένου ότι οι βιομηχανίες της εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε το διάστημα 29 Αυγούστου – 1 Σεπτεμβρίου προμηνύει τρία συνεχόμενα αρνητικά τρίμηνα αρχής γενομένης από το τρέχον. Ο ορισμός της τεχνικής ύφεσης απαιτεί μόνο δύο.

Σύμφωνα με τη διάμεση εκτίμηση των οικονομολόγων της έρευνας, η γερμανική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 0,1% το τρίτο τρίμηνο του 2022, 0,3% το τέταρτο και 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2023.

Μια δραματική μεταβολή σε σχέση με τις προβλέψεις του Ιουλίου για οριακή ανάπτυξη 0,2%, 0,3% και 0,4%.

Νέα αύξηση επιτοκίων αναμέμεται από την ΕΚΤ στις αρχές Σεπτεμβρίου (Reuters)

Επιστροφή στην ανάπτυξη προβλέπεται αργότερα το 2023 με 0,4% το δεύτερο τρίμηνο, 0,6% το τρίτο και 0,5% το τρίτο.

Σύμφωνα με τη διάμεση εκτίμηση, για το σύνολο του 2022 η ανάπτυξη θα κυμανθεί γύρω στο 1,5%, πριν επιβραδυνθεί στο 0,1% του χρόνου.

«Αναπόφευκτο»

«Οι τιμές του αερίου αυξάνονται από τη μια αστρονομικά υψηλή τιμή στην επόμενη και θα οδηγήσουν σε πρωτόγνωρους λογαριασμούς ενέργειας τον χειμώνα» σχολίασε η Κάρστεν Μπριζέσκι της ING.

«Ακόμα κι αν δεν σταματήσει εντελώς η ροή ρωσικού αερίου, οι υψηλές τιμές της ενέργειας και των τροφίμων θα επιβαρύνουν σημαντικά καταναλωτές και βιομηχανία, καθιστώντας μια τεχνική ύφεση –το λιγότερο- αναπόφευκτη» προειδοποίησε.

Η ενεργειακή κρίση έχει προκαλέσει φέτος αύξηση 400% στις τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου, άνοδος που κατάφερε μεγάλο πλήγμα σε ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως η χαλυβουργία και η παραγωγή λιπασμάτων.

Με τις τιμές της ενέργειας στα ύψη και τον πληθωρισμό φτάνει τον Αύγουστο το 8,8%, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, η πίεση μεγαλώνει για μεγαλύτερες αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Στην τελευταία έρευνα του Reuters, ορισμένο οικονομολόγοι προβλέπουν άνοδο των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσεις στη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 8 Σεπτεμβρίου, ενώ άλλοι ανεβάζουν το νούμερο στις 75 μονάδες βάσεις. Ωστόσο, η πλάστιγγα φαίνεται πως γέρνει πλέον προς την πλευρά μιας πολύ μεγάλης αύξησης.

Στην κατάσταση που διαμορφώνεται, η Γερμανία δεν είναι η μόνη χώρα που ανησυχεί. Οι φουσκωμένοι λογαριασμοί ενέργειας και η ξηρασία στην Ευρώπη επιδεινώνουν την κρίση του κόστους ζωής στην ευρωζώνη προμηνύουν επώδυνη ύφεση τον επερχόμενο χειμώνα, καταλήγει το Reuters.

«Αυτός ο κανόνας αποτελεί μια από τις κολόνες των θεμελίων του ευρώ», εξήγησε η κυρία Λαγκάρντ στη γαλλική εβδομαδιαία εφημερίδα.

• «Αν η ενέργεια που ξοδεύεται για να ζητείται η ακύρωση χρέους από την ΕΚΤ αφιερωνόταν στον διάλογο για την αξιοποίηση του χρέους, αυτό θα ήταν πολύ πιο χρήσιμο! Για ποιο πράγμα θα γίνουν δημόσιες δαπάνες; Σε ποιους τομείς του μέλλοντος θα επενδύσουμε; Αυτό είναι το ουσιώδες σήμερα», πρόσθεσε η άλλοτε υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Γαλλίας και μετέπειτα γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που ανέλαβε την προεδρία της ΕΚΤ τον Σεπτέμβριο του 2019.

Πάνω από 100 οικονομολόγοι απηύθυναν προχθές Παρασκευή έκκληση να διαγραφούν δημόσια χρέη που παρακρατεί η ΕΚΤ, για να διευκολυνθεί η κοινωνική και οικολογική ανασυγκρότηση μετά την πανδημία του νέου κορονοϊού. «Χρωστάμε στους εαυτούς μας το 25% του χρέους μας κι αν αποπληρώσουμε το ποσό αυτό, θα πρέπει να το βρούμε αλλού, είτε δανειζόμενοι για να το αναχρηματοδοτούμε αντί να επενδύουμε, είτε αυξάνοντας τους φόρους, ή μειώνοντας τις δαπάνες», εξήγησαν οι οικονομολόγοι, ανάμεσά τους πενήντα Γάλλοι, συμπεριλαμβανομένου του Τομά Πικετί, ο βέλγος πρώην υπουργός Πολ Μανιέτ, ο ούγγρος άλλοτε ευρωπαίος επίτροπος Άντορ Λάζλο.

«Όλες οι χώρες της ευρωζώνης θα βγουν από αυτή την κρίση με αυξημένα επίπεδα χρέους», εκτίμησε η κυρία Λαγκάρντ μιλώντας στη JDD. Όμως «δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι θα μπορέσουν να το αποπληρώσουν. Τα χρέη είναι διαχειρίσιμα μακροπρόθεσμα. Οι επενδύσεις σε τομείς καθοριστικούς για το μέλλον θα οδηγήσουν σε ισχυρότερη ανάπτυξη».

«Η ανάκαμψη θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας, άρα θα οδηγήσει σε ομοσπονδοποίηση (της οικονομίας). Θα κινηθούμε προς μιαν άλλη οικονομία, πιο ψηφιακή, πιο πράσινη, πιο στρατευμένη έναντι της κλιματικής αλλαγής και της προστασίας της βιοποικιλότητας», εκτίμησε η Κριστίν Λαγκάρντ. Άμεσα, προέβλεψε ότι «το 2021 θα είναι χρονιά ανάκαμψης. Η οικονομική ανάκαμψη έχει καθυστερήσει, αλλά δεν έχει κατεδαφιστεί. Προφανώς, αναμένεται με ανυπομονησία». Ωστόσο, «δεν είμαστε ακόμη ασφαλείς έναντι ρίσκων ακόμη άγνωστων», ενώ «δεν θα επανέλθουμε στο επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας που καταγραφόταν προτού εκδηλωθεί η πανδημία πριν από τα μέσα του 2022», προειδοποίησε.

Ενώ το δημόσιο χρέος αυξήθηκε πάρα πολύ για να προστατευθούν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, «οι πολίτες ανακαλύπτουν, ορισμένοι με τρόμο, πως σχεδόν το 25% του ευρωπαϊκού δημόσιου χρέους το διακρατά η κεντρική τράπεζά τους», αναφέρουν αυτοί οι οικονομολόγοι σε άρθρο τους που δημοσιεύεται από εννέα ευρωπαϊκές εκδόσεις.

Ανοίγει η πλατφόρμα για τα 400 ευρώ σε αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες – Ποιους αφορά

«Οφείλουμε στον εαυτό μας 25% του χρέους μας και, αν αποπληρώσουμε αυτό το ποσό, θα πρέπει να το βρούμε αλλού, είτε δανειζόμενοι εκ νέου για να καλύψουμε το χρέος αντί να δανειζόμαστε για να επενδύσουμε, είτε αυξάνοντας τους φόρους ή μειώνοντας τις δαπάνες», εξηγούν αυτοί οι οικονομολόγοι, μεταξύ των οποίων ο Τομά Πικετί, ο βέλγος πρώην υπουργός Πολ Μανιέτ και ο ούγγρος πρώην επίτροπος της ΕΕ Άντορ Λάζλο.

Για την ΕΚΤ, η διαγραφή των χρεών των κρατών, η διαπραγμάτευση των οποίων γίνεται αυτή τη στιγμή με πολύ χαμηλά, ακόμη και αρνητικά επιτόκια, «δεν αποτελεί επιλογή», διότι «θα υπήρχε ο κίνδυνος οι πολίτες να χάσουν την εμπιστοσύνη στο νόμισμα», είχε δηλώσει τον Ιούνιο ο Ίταλός Φάμπιο Πανέτα, μέλος του διευθυντηρίου της ΕΚΤ.

Οι υπογράφοντες εκτιμούν αντιθέτως ότι ο θεσμός αυτός, που έχει την έδρα του στη Φρανκφούρτη, θα μπορούσε, διαγράφοντας τις πιστώσεις του, «να προσφέρει στα ευρωπαϊκά κράτη τα μέσα για την οικολογική ανοικοδόμησή τους, αλλά και για την αποκατάσταση της κονωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής ζωής».

Η διαγραφή των δημόσιων χρεών ή η μετατροπή τους σε άτοκα χρέη εις το διηνεκές θα μπορούσε να γίνει με αντάλλαγμα τη δέσμευση των κρατών «να επενδύσουν τα ίδια ποσά στην οικολογική και κοινωνική ανοικοδόμηση».

«Τα ποσά αυτά ανέρχονται σήμερα, για το σύνολο της Ευρώπης, σε σχεδόν 2,5 τρισεκατομμύρια ευρώ», σύμφωνα με την έκκληση που δημοσιεύθηκε μεταξύ άλλων από τις Le Monde (Γαλλία), El Pais (Ισπανία), La Libre Belgique (Βέλγιο), Der Freitag (Γερμανία) και l’ Avvenire (Ιταλία).

Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν πως «η διαγραφή δεν απαγορεύεται ρητά από τις ευρωπαϊκές συνθήκες» και πως «η ιστορία μας έχει δείξει πολλές φορές ότι οι νομικές δυσκολίες εξαφανίζονται μπροστά στις πολιτικές συμφωνίες».

Ανήσυχοι μπροστά σε μια ενδεχόμενη επιστροφή των πολιτικών λιτότητας που περιλαμβάνουν μειώσεις του δημόσιου χρέους, όπως αυτές που έγιναν από το 2015 μέχρι την αρχή της κρίσης της Covid-19, οι πανεπιστημιακοί καλούν επίσης για «μια νέα ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, κυρίως με την υιοθέτηση της αυξημένης πλειοψηφίας όσον αφορά τα δημοσιονομικά ζητήματα».

Τα μέλη της επιτροπής κατάφεραν να βρουν τον Γουίλσον για να του πουν τα ευχάριστα νέα, ωστόσο κανείς δεν μπορούσε να επικοινωνήσει με τον Μίλγκρομ. Οι δύο νομπελίστες που είναι και γείτονες κατάφεραν τελικά να επικοινωνήσουν όταν ο Γουίλσον πήγε με τις πυτζάμες στο σπίτι του κάποτε φοιτητή του. Το στιγμιότυπο κατέγραψε η κάμερα ασφαλείας στην πόρτα του Μίλγκρομ.

«Πολ» ακούγεται να λέει πολλές φορές ο Γουίλσον χτυπώντας το κουδούνι μέχρι ο Μίλγκρομ να απαντήσει. Τελικά, ο Μίλγκρομ απαντά. «Πολ, είμαι ο Μπομπ Γουίλσον. Κέρδισες το βραβείο Νόμπελ. Και προσπαθούν να σε βρουν. Φαίνεται ότι δεν έχουν το τηλέφωνό σου» συνέχισε ο Γουίλσον. «Τους δώσαμε τον αριθμό του κινητού σου», λέει η σύζυγος του Γουίλσον, Μαίρη. «Αλήθεια το κέρδισα; Ουάου. ΟΚ», απαντά ο Αμερικανός νομπελίστας.

Λίγα λεπτά νωρίτερα, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, ο Γουίλσον είχε πιαστεί και εκείνος στον ύπνο. Όταν το τηλέφωνο του σπιτιού του χτύπησε τις πρώτες πρωινές ώρες, το αποσύνδεσε. Έτσι, η επιτροπή Νόμπελ κάλεσε τη Μαίρη.

Υπενθυμίζεται ότι οι Αμερικανοί οικονομολόγοι Πολ Μίλγκρομ, 72 ετών, και Ρόμπερτ Γουίλσον, 83 ετών, τιμήθηκαν με το Νόμπελ Οικονομίας 2020 για βελτιώσεις στη θεωρία δημοπρασιών και επινοήσεις νέων μορφών δημοπρασιών, ανέφερε η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών. «Οι νέες μορφές δημοπρασιών είναι ένα ωραίο παράδειγμα του πώς η βασική έρευνα μπορεί στη συνέχεια να προκαλέσει επινοήσεις που ωφελούν την κοινωνία» ανέφερε στην ανακοίνωσή της η ακαδημία.

“Γνωρίζετε, αν για παράδειγμα δανειοδοτηθεί μια επιχείρηση με το maximum των 500.000 ευρώ στο πρόγραμμα αυτό, ζητείται να παραμείνουν σε κατάθεση τα 200.000 ευρώ, ενώ παράλληλα υποχρεώνουν την επιχείρηση να πληρώνει τόκους για 500.000 ευρώ;” αναφέρουν σε κάποιο σημείο της επιστολής και καταλήγουν ζητώντας ουσιαστικά την παρέμβαση του υπουργού ώστε να υπάρξει έλεγχος.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Ανεξάρτητης Κίνησης Οικονομολόγων Ελλάδας (Α.ΚΙ.Ο.Ε.)

Προς τον Υπουργό Ανάπτυξης & Επενδύσεων κ. Άδωνι – Σπυρίδων Γεωργιάδη
Κύριε Υπουργέ,

Γνωρίζετε ότι, παρά τις εξαγγελίες σας, οι τράπεζες συνεχίζουν να λειτουργούν ασύδοτα;

Δεν προχωρούν στην δανειοδότηση των επιχειρήσεων συμφώνα με το πρόγραμμα ΤΕΠΙΧ- ΙΙ Κεφάλαια κίνησης, αλλά το πρωταρχικό τους ενδιαφέρον είναι η εξασφάλιση των εγγυήσεων από τους επιχειρηματίες;

Γνωρίζετε ότι ζητούν, αν για παράδειγμα δανειοδοτηθεί μια επιχείρηση με το maximum των 500.000 ευρώ στο πρόγραμμα αυτό, ζητείται να παραμείνουν σε κατάθεση τα 200.000 ευρώ, ενώ παράλληλα υποχρεώνουν την επιχείρηση να πληρώνει τόκους για 500.000 ευρώ;

Ακόμα και σε επιχειρήσεις που δεν έχουν καθυστερήσεις και τα οικονομικά στοιχεία όλων των ετών μέχρι σήμερα είναι θετικά, δεν μπορούν να βοηθηθούν από το πρόγραμμα αν δεν δώσουν εγγυήσεις ή αν δεν συναινέσουν σε κατάθεση μέρους της δανειοδότησης του προγράμματος;

Μήπως, κύριε Υπουργέ, θα πρέπει να ελεγχτεί το σύνολο των αιτήσεων των δανείων και να ερευνηθεί, γιατί ζητούνται οι εγγυήσεις και γιατί οι επιχειρήσεις οδηγούνται σε επανακατάθεση μέρους των δανειοδοτήσεων;

Είναι ανάγκη, κύριε Υπουργέ, να υπάρξει έλεγχος στις πρακτικές των τραπεζών για να μπορέσουν οι επιχειρήσεις να έχουν άμεσα ρευστότητα η οποία είναι παραπάνω από αναγκαία.

Αν συνεχίσουν να λειτουργούν έτσι ασύδοτα και χωρίς έλεγχο, τότε και στο επόμενο πρόγραμμα – 80 20 – οι επιχειρήσεις δεν θα μπορέσουν να λάβουν την αναγκαία βοήθεια. Ναι μεν οι τράπεζες μπορεί να κρατηθούν ως επιχειρήσεις, όμως δεν θα υπάρχουν επιχειρηματίες για να εξυπηρετηθούν από τις τράπεζες.

Κύριε Υπουργέ,

Είναι ανάγκη να παρέμβετε γιατί η αναγκαία ρευστότητα θα βοηθήσει πολλές επιχειρήσεις να μείνουν ενεργές προσφέροντας εργασία, προϊόντα και υπηρεσίες και τελικώς έσοδα για το κράτος.

Κύριε Υπουργέ, είναι ανάγκη οι τράπεζες να έχουν ενιαία πολιτική για τον τρόπο εξυπηρέτησης των μέχρι σήμερα ενήμερων δανείων. Δεν μπορεί η μια τράπεζα να μεταφέρει τις υποχρεώσεις των μηνιαίων δόσεων του ενήμερου δανείου του 2020 στον πρώτο μηνά του 2021και άλλη τράπεζα, για την ίδια διαδικασία, να εκβιάζει τους επιχειρηματίες για μετάθεση για ένα μήνα των μηνιαίων δόσεων του ενήμερου δανείου τους του 2020 και να υποχρεώνει τον επιχειρηματία να υποβάλει αίτημα παράτασης κάθε μήνα.

Είναι ανάγκη στις διοικήσεις των τραπεζών όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις, για τα δάνεια των επιχειρήσεων να υπάρχει και εκπρόσωπος του επιχειρηματικού κόσμου και να δίνεται μια ενιαία κοινή πολιτική για το σύνολο των τραπεζών. Μόνο έτσι θα περιοριστεί η ασυδοσία των τραπεζών.

Με Εκτίμηση

Αλεβιζάκης Παναγιώτης
Οικονομολόγος
Μέλος της Κ.Δ. του Οικονομικού Επιμελητήριου Ελλάδος
Εκ/πος της Ανεξάρτητης Κίνησης Οικονομολόγων Ελλάδας