Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά από ξένα μέσα ενημέρωσης, ο πρωταγωνιστής των Black Sabbath ο τραγουδιστής Όζι Όζμπορν πέθανε από «οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου» και «εξωνοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή», λίγο καιρό μετά την επανένωση με το ιστορικό συγκρότημα.

Υπενθυμίζουμε πως ο γνωστός τραγουδιστής, που ήταν αμφιλεγόμενη προσωπικότητα με φανατικούς υποστηρικτές και φανατικούς εχθρούς είχε διαγνωστεί με νόσο Πάρκινσον το 2019 κι απεβίωσε στις 22 Ιουλίου περιτριγυρισμένος από μέλη της οικογένειάς του.

Νίκος Γιαννόπουλος

1. Oι εικόνες οικογενειακής βίας στο σπίτι αποτελούσαν δυστυχώς για τον Ozzy και τα άλλα πέντε αδέλφιά του. O μετέπειτα σούπερ σταρ ήταν το τέταρτο από τα αδέλφια. Ο πατέρας του, Τζον Τόμας «Τζακ» Όσμπορν, ήταν κατασκευαστής εργαλείων που δούλευε κυρίως τις νύχτες σε ένα εργοστάσιο ηλεκτρονικών. Οταν σχολούσε από τη δουλειά και επέστρεφε σπίτι, η μητέρα του Ozzy η Λίλιαν, έφευγε για τη δική της δουλειά στο εργοστάσιο, σε μια εταιρεία που εργαζόταν στην αυτοκινητοβιομηχανία και την αεροδιαστημική. Το ζευγάρι, απομακρυσμένο λόγω των αναγκών της βιοπάλης, είχε πολλά προβλήματα. Οι σκηνές οικογενειακής βίας επηρέασαν ιδιαίτερα το μικρό Οzzy o οποίος γεννήθηκε τρία χρόνια μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στις 3 Δεκεμβρίου του 1948.

2. Στο σχολείο ο Ozzy δεινοπαθούσε. Είχε διαγνωστεί με δυσλεξία και διαταραχή ελλειμματικής προσοχής. Ηταν δύσκολο για τον ίδιο να συγκεντρωθεί και να παρακολουθήσει. Το γεγονός αυτό τον έκανε ευάλωτο στα πειράγματα των συνομιλίκων του. Ακόμα και ο μελλοντικός συνοδοιπόρος του στους Sabbath, ο εμβληματικός κιθαρίστας Tony Iommi τον χτυπούσε. Σε συνέντευξή στο περιοδικό Esquire, δεκαετίες αργότερα, ο Ozzy είχε δηλώσει: “Πάντα ένιωθα άσχημα, φοβισμένος από όλους. Ηθελα έτσι να κάνω τους ανθρώπους να γελούν για να μην τα βάζουν μαζί μου”. Στα 14 ο έφηβος, πια, Ozzy έκανε την πρώτη απόπειρα αυτοκτονίας. Η Μεγάλη Βρετανία της δεκαετίας του 60 του έδειχνε το χειρότερο πρόσωπό της.

3. Η οικογένεια του Ozzy, κλασική εργατική οικογένεια του Αστον, ζούσε στο όριο της φτώχειας. Πολλά τα στόματά της, λίγα τα χρήματα από τις δουλειές των γονιών. Στην αυτοβιογραφία του ο Ozzy έχει γράψει το λόγο για τον οποίο πήγαινε στο Κατηχητικό: “Μπορούσα να κάνω ότι ήθελα και μου έδιναν δωρεάν τσάι και μπισκότα”. Ο μικρός περιφερόταν στην πόλη χωρίς πολλές δυνατότητες για παιχνίδι. Πολλές φορές έπαιζε με φίλους του στους κρατήρες που είχαν ανοίξει οι γερμανικές βόμβες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

4. Αφού είδε και απόειδε με τις δυσκολίες στο σχολείο, το παράτησε στα 15. Δεν ήταν φυσικά ο μόνος εκείνη την εποχή. Η μοναδική λύση να επιβιώσει μέσα σε μία πολύτεκνη οικογένεια ήταν η βιοπάλη. Εκανες πολλές δουλειές για μεροκάματο, ο Ozzy μπορούσε να πει ότι είναι ένας γνήσιος Βρετανός προλετάριος. Ασχολήθηκε, όπως και ο πατέρας του, με την κατασκευή εργαλείων, στη συνέχεια στράφηκε στο κούρδισμα κόρνων αυτοκινήτων, για να καταλήξει να σφάζει βοοειδή. Η ανήσυχη φύση του δεν στέριωσε πουθενά. Εμπλεξε και δεν ήταν δύσκολο. Καταδικάστηκε σε δύο μήνες φυλακή, ποινή την οποία εξέτισε. Μόλις στα 17 του είχε επιχειρήσει διάρρηξη.

5. Οταν επέστρεψε σπίτι μετά την αποφυλάκισή του, ο Ozzy έδωσε στους γονείς του να καταλάβουν ότι ήθελε να γίνει rock τραγουδιστής. Παρ’ ελπίδα, ο πατέρας του τον κατανόησε και του αγόρασε ένα σετ με μικρόφωνο, ενισχυτή και ηχεία πληρώνοντας 250 λίρες. Το ποσό ήταν πολύ μεγάλο για μία εργατική οικογένεια της Βρετανίας εκείνη την εποχή. Παρόλα αυτά ο φιλόδοξος Ozzy απέδειξε ότι μπορούσε. Είχε ήδη μαγευτεί από τους Beatles και τα έδωσε όλα για να κάνει τη δική του καριέρα σ’ έναν ήχο πιο σκληρό και επαναστατικό που θα είχε τη σφραγίδα του.

6. Ακόμα και στα πρώτα χρόνια του στους Sabbath, και πριν η μπάντα εκτοξευτεί σε επίπεδα παγκοσμίου brand, ο Οzzy έβγαζε την ανασφάλειά του. Ο πρώτος μάνατζερ του συγκροτήματος είχε δηλώσει τα εξής: “Πάντα χρειαζόταν ένα χέρι γύρω από τους ώμους του να τον καθησυχάζει, να του λέει ότι όλα θα πάνε καλά. Ανησυχούσε για τις εμφανίσεις του. Ηταν πολύ ευαίσθητος και πολύ περίεργος συνάμα. Αλλά δούλευε πάρα πολύ”. Ακριβώς εκείνη την εποχή ο Ozzy συναντήθηκε με τις καταχρήσεις. Αρχισε να καπνίζει χασίς, να παίρνει ναρκωτικά, μέχρι που στο τέλος μπήκε στη ζωή του η κοκαϊνη. Εν τω μεταξύ, οι Sabbath, είχαν “γράψει” το πρώτο ομώνυμο album τους που είχε μπάτζετ… 600 λίρες. Παρά τη σχεδόν ανύπαρκτη στήριξη από το ραδιόφωνο της εποχής, ο δίσκος έγινε πολύ γνωστός και έφτασε μέχρι το Νο 8 του βρετανικού chart. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Ωστόσο ο Ozzy πάντα θα κουβαλούσε στη μετέπειτα καριέρα του τις πληγές της παιδικής και εφηβικής του ηλικίας. 

«Ήταν σοκ για όλους μας. Δηλαδή, όταν το άκουσα χθες, δεν μπορούσα να το χωνέψω. Σκέφτηκα, “Δεν γίνεται”. Είχα λάβει μήνυμά του μόλις την προηγούμενη μέρα. Ήταν τελείως σουρεαλιστικό. Τις βραδινές ώρες το σκεφτόμουν συνέχεια: “Θεέ μου, μήπως τα ονειρεύομαι όλα αυτά;”», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Αϊόμι θυμήθηκε πως ούτε στις πρόβες της αποχαιρετιστήριας εμφάνισης του Όζι στο Μπέρμιγχαμ έδειχνε καλά, μα πάλευε με ό,τι είχε και δεν είχε.

«Πιστεύω ότι κρατήθηκε με νύχια και με δόντια μόνο και μόνο για να κάνει αυτό το show. Εγώ και ο Γκίζερ λέγαμε χτες το βράδυ ότι μάλλον αυτός ήταν ο στόχος του: να αποχαιρετήσει τους fans. Και μόλις το έκανε, ήταν σαν να τελείωσαν όλα».

Ο δημοσιογράφος του επεσήμανε πόσο σημαντική ήταν εκείνη η τελευταία εμφάνιση για τον Όζι, κάτι που ο Αϊόμι επιβεβαίωσε με απόλυτη σιγουριά: «Το προετοίμαζε καιρό μέσα του. Προσπαθούσε να “εκπαιδευτεί”, να δυναμώσει, ώστε να τα καταφέρει. Αυτό ήθελε πραγματικά να κάνει. Νομίζω ότι είχε κάτι στο μυαλό του, σαν να έλεγε, “Αυτό θα είναι το τελευταίο πράγμα που θα κάνω”. Δεν ξέρω αν πίστευε ότι θα πέθαινε, αλλά είχε τρομερή αποφασιστικότητα. Και μπράβο του, το έκανε».

Το Μπέρμιγχαμ, η γενέτειρα των Sabbath, έγινε το σκηνικό του τέλους για μια μπάντα που άλλαξε το ροκ για πάντα.

«Ήταν πολύ συγκινητικό. Όλοι νιώθαμε ένα “ουάου”. Και πάλι, ήταν σαν να ζούσαμε ένα όνειρο. Πριν το καταλάβουμε, είχαμε κατέβει από τη σκηνή και λέγαμε: “Τι έγινε τώρα;”».

Όσο για τον Όζι μετά τη συναυλία, ο Αϊόμι αποκάλυψε μια σκηνή που μένει χαραγμένη: «Πήγε στο καμαρίνι του, εγώ στο δικό μου, ο Γκίζερ στο δικό του. Μετά πέρασε από όλους μας, με το αναπηρικό του καροτσάκι, για να μας χαιρετήσει και να πούμε δυο κουβέντες. Ήταν εντάξει. Μας είπε: “Καλά πήγε, ε;” Του λέω: “Ναι, μια χαρά”. Αλλά την προηγούμενη μέρα μου είχε στείλει μήνυμα, ότι είναι εξαντλημένος και δεν έχει καθόλου ενέργεια. Και σκέφτηκα, “Ωχ…”».

Η προσπάθεια του Όζι να ανέβει ξανά στη σκηνή ήταν τιτάνια, όπως και τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε.

«Και το βλέπαμε και στις πρόβες. Δεν θέλαμε να είναι κάθε μέρα εκεί, θα ήταν υπερβολικό. Τον έφερναν, καθόταν, τραγουδούσε μερικά κομμάτια, μιλάγαμε για παλιές ιστορίες, γελάγαμε και μετά έφευγε. Αυτή η συναυλία ήταν για εκείνον, για να πει το αντίο του – και για εμάς, γιατί και οι Sabbath λέγαμε το τελευταίο αντίο. Δεν θα το ξανακάνουμε αυτό. Και είχαμε μαζί μας και τον Μπιλ Γουόρντ μετά από 20 χρόνια. Είκοσι χρόνια χωρίς να παίξουμε με τον Μπιλ – απίστευτο, ειλικρινά».

Όπως εξομολογήθηκε, οι πρόβες ήταν και μια ευκαιρία να θυμηθούν τα παλιά – τα πολύ παλιά.

«Ναι, όλα αυτά περνούσαν από το μυαλό μας. Τα συζητάγαμε στις πρόβες. Καθόμασταν στον καναπέ και λέγαμε ιστορίες από τα παλιά. Αυτά θυμάσαι πιο εύκολα – τι έγινε πριν 40-50 χρόνια, όχι χθες. Και έτσι “δεθήκαμε” ξανά, όπως στις πρώτες μέρες. Ο Μπιλ δεν άλλαξε ποτέ. Του λέγαμε “μην βγάλεις την μπλούζα” και γελούσαμε».

Ο ίδιος είναι σίγουρος πως ο Όζι ένιωσε την αξία εκείνης της τελευταίας εμφάνισης, παρότι δεν ήταν όπως την ονειρευόταν.

«Νομίζω ότι ήταν βαθιά συγκινημένος αλλά και απογοητευμένος, γιατί ήθελε να σταθεί όρθιος. Το πάλευε. Αλλά ναι, αυτό το live σήμαινε τα πάντα γι’ αυτόν. Χτίζαμε καιρό γι’ αυτή τη στιγμή, για το μεγάλο φινάλε. Ήθελε να δει τον κόσμο, να τον αποχαιρετήσει. Δεν περιμέναμε να φύγει τόσο γρήγορα. Δεν περιμέναμε καν να “φύγει”… Ήταν σοκαριστικό».

Ο Τόνι Αϊόμι δεν έκρυψε πως νιώθει ανακούφιση που έπαιξαν μαζί για μία τελευταία φορά.

«Χαίρομαι που το κάναμε. Ήταν το τελευταίο κεφάλαιο για όλους μας. Αν δεν το είχαμε κάνει, ο κόσμος δεν θα είχε δει την μπάντα, ούτε τον Όζι. Θα ήταν κρίμα. Τώρα είχαν την ευκαιρία να μας δουν όλους μαζί – και τον Όζι, για τελευταία φορά».

Όταν ρωτήθηκε πώς θα τον θυμάται, η απάντησή του ήταν αφοπλιστικά ανθρώπινη: «Πάμε πολλά χρόνια πίσω. Τον ήξερα πριν τους υπόλοιπους – ήμασταν στο ίδιο σχολείο. Ήταν πάντα αστείος. Ο Όζι ήταν ο Όζι. Δεν θα υπάρξει άλλος Όζι. Ήταν μοναδικός. Έλεγε ό,τι του ερχόταν. Πόσες φορές του λέγαμε “Μην πεις τίποτα” και φυσικά, το έλεγε. Αλλά ήταν αστείο. Έκανε τρελά πράγματα. Πάντα γελούσαμε πάνω στη σκηνή. Παρότι παίρναμε τη μουσική στα σοβαρά, πάντα υπήρχε αυτή η αλληλεπίδραση. Ερχόταν και μου έκανε γκριμάτσες κι εγώ λύγιζα από τα γέλια. Μετά πήγαινε στον Γκίζερ και το ίδιο. Ήταν αυτός που ήταν – ένας πραγματικός showman».

Κλείνοντας, ο Αϊόμι απέδωσε φόρο τιμής στο ταλέντο και την τρέλα που χαρακτήριζαν τον Όζι: Είχε τον δικό του μοναδικό τρόπο. Δεν υπάρχει άλλος Όζι. Και οι τρέλες του και όλα – ποτέ δεν ξέραμε τι θα κάνει. Όλα ήταν μια συνεχής έκπληξη: “Τι θα κάνει τώρα άραγε;”».

Ο Όζι μπορεί να έφυγε, αλλά όπως λένε κι οι Sabbath… «Never Say Die» – γιατί μερικοί δεν φεύγουν ποτέ πραγματικά.

Με μία μεγάλη επιστολή ο θρυλικός frontman λέει στους οπαδούς του παρά τις προσπάθειες και τις θεραπείες, δεν είναι σε θέση να αντέξει τα ταξίδια και την ταλαιπωρία, καταλήγοντας σε αυτή την δύσκολη απόφαση. Παράλληλα τονίζει ότι η ομάδα του ψάχνει ιδέες για το πως μπορεί να κάνει κάποιες εμφανίσεις χωρίς να χρειάζεται να ταξιδεύει, αφού η φωνή του είναι μια χαρά.