«Θα βάζατε την υπογραφή σας να ανοίξει πάλι με ασφάλεια ο Οδοντωτός όσο δεν υπάρχει μία γεωλογική μελέτη, την οποία ζητήσαμε χθες από τον Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας να χρηματοδοτήσει;» ρώτησε ο κ. Κυρανάκης. Και πρόσθεσε πως «Έχω επικοινωνήσει προφορικά μαζί του, τηλεφωνικά, και έχει αποδεχτεί γεωλογική μελέτη, η οποία να παρατηρήσει την ένταση και τη συχνότητα των φαινομένων». «Εάν δεν γίνει αυτή η μελέτη, και κάποιος δεν βάλει την υπογραφή του, ότι μπορεί, καινούριο τραίνο ή παλιό τραίνο, να λειτουργήσει με ασφάλεια στον Οδοντωτό, δεν υπάρχει καμία περίπτωση να ρισκάρουμε ανθρώπινες ζωές και την ανθρώπινη ασφάλεια» υπογράμμισε.

Ο κ. Κυρανάκης, που παρατήρησε ότι η διακοπή λειτουργίας οφείλεται σε ογκώδη βράχο στη γραμμή, ενώ πριν από ενάμιση μήνα έπεσαν βράχοι σε αμαξοστοιχία η οποία εκτελούσε εκείνη την ώρα δρομολόγιο, είπε: «Πίστευα ότι μετά από την πολύ μεγάλη τραγωδία που ζήσαμε εδώ στην Ελλάδα τουλάχιστον θα μπορούσαμε εμείς εδώ στην Ολομέλεια να συμφωνήσουμε ότι, όντως, βάζουμε πρώτα την ασφάλεια. Εσείς βάζετε πρώτα τη λαϊκίστικη προσέγγιση, απλά για να μπορέσετε να ικανοποιήσετε τα αυτιά των ψηφοφόρων σας».

Η κ. Αναγνωστοπούλου ανέφερε ότι έχει θέσει το θέμα από το 2023, και «ερχόσαστε και μου λέτε ότι, τώρα, ζητάτε γεωλογική μελέτη από την περιφέρεια. [. . .] Αντί να κάνουμε έργα, θα ξεκινήσουμε μελέτες. Φτού και από την αρχή».

«Οι κατολισθήσεις πάντα υπήρχαν» είπε ο κ. Παναγιωτόπουλος, [. . .] «αλλά εσείς κάνατε ότι δεν ξέρατε τίποτα. Ούτε ένα έργο. Ούτε μία μελέτη». «Δεν υπάρχει λαϊκισμός όταν είναι πάνδημο το αίτημα (για την επαναλειτουργία). Απλώς φοβάστε εσείς για τη δικιά σας ασφάλεια, για να μην βάλετε υπογραφή σε τίποτα, γιατί η Hellenic Train είναι ασύδοτη [. . .] ενώ έχουμε και την πολυδιάσπαση του ΟΣΕ [. . .] με αποτέλεσμα να διαχέονται οι ευθύνες. Όταν ακούει ο κόσμος ότι “ξεκινάμε γεωλογική μελέτη τώρα” [. . .] γελάει. Ξέρετε τι λέει; “Χαιρετίσματα”. Δεν ανοίγει ο Οδοντωτός ποτέ» σημείωσε.

 Ανταπαντώντας, ο κ. Κυρανάκης υπογράμμισε ότι αυτά τα φαινόμενα δεν είχαν ξανασυμβεί σε τέτοια ένταση. Όπως είπε, «Αυτοί είναι μεγάλοι ογκώδεις βράχοι οι οποίοι μπορεί να πέσουν στα κεφάλια ανθρώπων. Σταματήστε να ζητάτε λοιπόν από την κυβέρνηση να πάρει ρίσκο, να ρισκάρει ζωές ανθρώπων, απλά και μόνο για να χαϊδέψει τα αυτιά. Το ξέρετε πάρα πολύ καλά ότι στο δάσος και στον ορεινό όγκο, εκεί βρίσκεται η αρμοδιότητα. Από χθες, με επιστολή του ΟΣΕ προς τον Περιφερειάρχη, υπάρχει ανάγκη για νέα γεωλογική μελέτη. Η προηγούμενη, του 2024, πρέπει να επικαιροποιηθεί, γιατί αυτά είναι νέα φαινόμενα, μεγαλύτερης έντασης, μεγαλύτερης επικινδυνότητας. Και αυτό παρακαλώ να το σεβαστείτε. [. . .] Έχει αποδεχτεί το αίτημα, προφορικά τουλάχιστον, ο Περιφερειάρχης. Και άρα λοιπόν, ο καθένας από τον ρόλο του, η Περιφέρεια, ο Δήμος, το Δασαρχείο, ο ΟΣΕ, η Hellenic Train, όλοι, πρέπει να συνεισφέρουν για να ξαναλειτουργήσει με ασφάλεια ο Οδοντωτός. Από εκεί και πέρα, είναι σαφές από την τοποθέτηση και των δυο σας ότι, ευθύνη δεν παίρνετε. Εμείς ξέρουμε πολύ καλά ότι, αν έπεφτε ένας βράχος, και είχαμε ένα ελαφρύ ατύχημα, για να μην πω τίποτα χειρότερο, εσείς θα ήσασταν οι πρώτοι οι οποίοι θα κατηγορούσατε την κυβέρνηση και εμένα προσωπικά για ποινικές ευθύνες».

Σοκαριστικές εικόνες που καταγράφονται ολοένα και πιο συχνά το τελευταίο διάστημα σε διάφορα σημεία της ιστορικής σιδηροδρομικής διαδρομής Διακοπτό – Καλάβρυτα και αποτυπώνουν τη σοβαρότητα ενός φαινομένου που φαίνεται να εντείνεται.

Ένα φαινόμενο που συνδέεται άμεσα με τη φυσική μορφολογία του όρους Χελμού και τις συνθήκες στο δασικό και βραχώδες περιβάλλον της περιοχής. Η αντιμετώπισή του προϋποθέτει παρεμβάσεις στο φυσικό ανάγλυφο και τη δασική ζώνη, οι οποίες υπερβαίνουν τις αρμοδιότητες της Σιδηρόδρομοι Ελλάδας (ΟΣΕ) και εμπίπτουν στη διαχείριση του Δασαρχείου.

Σε μια διαδρομή όπου το τρένο κινείται ανάμεσα σε απόκρημνες βραχώδεις πλαγιές και στενά περάσματα του φαραγγιού, είναι προφανές ότι μια αιφνίδια πτώση βράχου πάνω στη γραμμή, μπορεί να δημιουργήσει άμεσο κίνδυνο για την ασφαλή διέλευση των συρμών και την ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων.

Μόνιμη απειλή οι κατολισθήσεις στη γραμμή

Τα περιστατικά κατολισθήσεων στη γραμμή του Οδοντωτού μόνο άγνωστα δεν είναι. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα καταγράφονται με αυξημένη συχνότητα, με αποτέλεσμα πέτρες και βράχοι μεγάλου όγκου να καταλήγουν πάνω στις σιδηροτροχιές σε διάφορα σημεία της διαδρομής μέσα στη χαράδρα του Βουραϊκού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα φερτά υλικά έχουν οδηγήσει ακόμη και σε ακινητοποιήσεις συρμών ή σε προσωρινές διακοπές δρομολογίων, αναδεικνύοντας την ανάγκη συνεχούς επιτήρησης της γραμμής.

Η σιδηροδρομική γραμμή του Οδοντωτού, μήκους περίπου 22 χιλιομέτρων, κατασκευάστηκε το 1896 και θεωρείται μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα του ελληνικού σιδηροδρόμου. Ακολουθώντας τη φυσική μορφολογία της χαράδρας του Βουραϊκού, διασχίζει ένα ιδιαίτερα απαιτητικό γεωλογικά περιβάλλον, περνώντας μέσα από στενά φαράγγια, κάτω από απότομα πρανή και δίπλα σε βραχώδεις πλαγιές.

Ακριβώς αυτή η γεωμορφολογία καθιστά τη διαδρομή μοναδική αλλά ταυτόχρονα ευάλωτη σε φυσικά φαινόμενα όπως κατολισθήσεις και πτώσεις βράχων, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων καιρικών συνθηκών.

Τα μέτρα επιτήρησης της γραμμής

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδας» (ΟΣΕ) είχε ήδη προχωρήσει σε σειρά μέτρων για την ενίσχυση της επιτήρησης και της πρόληψης κινδύνων στη γραμμή. Πριν από την εκτέλεση δρομολογίων πραγματοποιούνταν επιθεώρηση και καθαρισμός της υποδομής από βοηθητική μηχανή έργου, ώστε να απομακρύνονται πέτρες και φερτά υλικά που ενδέχεται να έχουν καταλήξει στη γραμμή. Παράλληλα, σε κάθε εκτελούμενο δρομολόγιο υπήρχε τεχνικός επί του συρμού, προκειμένου να υπάρχει άμεση παρέμβαση σε περίπτωση που παρουσιαστεί ζήτημα που αφορά την υποδομή κατά τη διάρκεια της διαδρομής. Στην ευρύτερη περιοχή έχουν επίσης εγκατασταθεί σεισμογραφικοί και μετεωρολογικοί σταθμοί για τη συνεχή παρακολούθηση των φυσικών φαινομένων που ενδέχεται να επηρεάσουν τη γραμμή.

Προτεραιότητα η ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων

Ωστόσο, παρά τα αυξημένα μέτρα επιτήρησης και πρόληψης, η ένταση των φυσικών φαινομένων και η συχνότητα των κατολισθήσεων δεν μπορούν να αποκλείσουν τον κίνδυνο πτώσης βράχων πάνω στις σιδηροτροχιές. Οι εικόνες που καταγράφονται πλέον σε αρκετά σημεία της γραμμής, με μεγάλους βράχους να έχουν πέσει ακριβώς πάνω στις ράγες από όπου διέρχονται τα τρένα, καταδεικνύουν τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Με αυτά τα δεδομένα, η απόφαση αναστολής λειτουργίας της τουριστικής διαδρομής του Οδοντωτού (Διακοπτό – Καλάβρυτα) κρίθηκε -σύμφωνα με πηγές του Οργανισμού- απολύτως αναγκαία για τον διαχειριστή της σιδηροδρομικής υποδομής, τουλάχιστον μέχρι να πραγματοποιηθεί νέα αξιολόγηση των συνθηκών στην περιοχή και να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες γεωλογικές μελέτες στον περιβάλλοντα χώρο του Χελμού.

Το action plan του φορέα προβλέπει άμεση και πλήρη αποτίμηση της έκτασης του φαινομένου και καθορισμό των κατάλληλων μέτρων, ώστε η επαναλειτουργία της ιστορικής γραμμής να γίνει με συνθήκες που εγγυώνται την ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων.

Όπως αναφέρει η ανακοίνωση του ΟΣΕ «κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με τον ΟΣΕ, σε τμήματα της τουριστικής διαδρομής στον Οδοντωτό Καλαβρύτων, έχουν παρατηρηθεί έντονα φυσικά φαινόμενα που οδηγούν σε κατολισθήσεις μεγάλων και επικίνδυνων βράχων προς τις σιδηροτροχιές από τη γύρω δασική έκταση του όρους Χελμού.

Ταυτόχρονα, ήδη από το προηγούμενο έτος, κατόπιν ενεργειών και αναφορών τοπικών φορέων της περιοχής, έχει κινηθεί προανακριτική διαδικασία για την πιθανή επικινδυνότητα του εν λόγω δικτύου, τα πορίσματα της οποίας αναμένονται μέχρι και σήμερα.

Ο ΟΣΕ, αναφέρει σε ανακοίνωσή το, ότι έχει ήδη λάβει αυξημένα μέτρα για τη συνεχή παρακολούθηση των φυσικών φαινομένων στο δίκτυο του Οδοντωτού, καθώς και για τη διαρκή διατήρηση της υποδομής σε κατάλληλη και ασφαλή κατάσταση, εντός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων του:

• Επιθεώρηση και καθαρισμός της υποδομής από βοηθητική μηχανή έργου πριν την εκτέλεση κάθε δρομολογίου κατά τις ημέρες έντονης βροχόπτωσης στην περιοχή, προκειμένου να απομακρύνονται φερτά υλικά.
• Παρουσία τεχνικού/τεχνίτη σε κάθε εκτελούμενο δρομολόγιο, προκειμένου να παρέχεται άμεσα συνδρομή σε περίπτωση που ανακύπτει τεχνικό πρόβλημα που αφορά στην υποδομή κατά την εκτέλεση του δρομολογίου.
• Εγκατάσταση σεισμογραφικών και μετεωρολογικών σταθμών για τη διαρκή παρακολούθηση των φυσικών φαινομένων στην περιοχή.

Ωστόσο, η παρατηρούμενη ένταση των ακραίων φυσικών φαινομένων και η αύξηση των κατολισθήσεων μεγάλων σε όγκο βράχων που επηρεάζουν τμήματα της τουριστικής διαδρομής Διακοπτό – Καλάβρυτα, επιτάσσουν την εκ νέου αξιολόγηση των συνθηκών λειτουργίας του Οδοντωτού.

Ως εκ τούτου, ο ΟΣΕ ανακοίνωσε την αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού Καλαβρύτων (τουριστική διαδρομή Διακοπτό – Καλάβρυτα), μέχρι την επαναξιολόγηση των επικρατουσών συνθηκών και τη διενέργεια των απαιτούμενων γεωλογικών μελετών στον περιβάλλοντα χώρο του όρους Χελμού, σε συνεργασία με τις αρμόδιες τοπικές αρχές.

Hellenic Train: Τι ισχύει για όσους έχουν εκδώσει εισιτήρια

Σε συνέχεια της παραπάνω απόφασης για αναστολή της λειτουργίας του Οδοντωτού Καλαβρύτων, η Hellenic Train ενημερώνει τους επιβάτες που έχουν ήδη εκδώσει εισιτήριο για τα παραπάνω δρομολόγια, πως προβλέπεται επιστροφή του αντιτίμου ανάλογα με τον τρόπο αγοράς του εισιτηρίου τους (μετρητά ή επιστροφή στην τραπεζική κάρτα), σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία επιστροφών της εταιρείας.

Αξίζει να επισημανθεί πως την περασμένη Τετάρτη, 77 επιβάτες εγκλωβίστηκαν για περισσότερο από τρεις στον τουριστικό δρομολόγιο των Καλαβρύτων, που εκτελεί ο «Οδοντωτός».

«Υπενθυμίζεται ότι, κατά την επιθεώρηση της γραμμής εντοπίστηκαν φερτά υλικά επί της σιδηροδρομικής υποδομής λόγω κατολίσθησης, σύμφωνα με ενημέρωση του Διαχειριστή Υποδομής Σιδηρόδρομοι Ελλάδος – ΟΣΕ. Η Hellenic Train βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας και ευχαριστεί το επιβατικό κοινό για την κατανόηση» αναφέρει στην ίδια ανακοίνωση η Hellenic Train.

Τι προβλέπεται με τις αποζημιώσεις των εγκλωβισμένων στον Οδοντωτό

Άξιο αναφοράς είναι ότι η Hellenic Train, με προηγούμενη ανακοίνωσή της, προανήγγειλε την αποζημίωση του 100% των εισιτηρίων των επιβατών.

Το σύνολο των αποζημιώσεων που δικαιούνται επιβάτες και ελληνικό δημόσιο προκύπτει από τη νέα σύμβαση που υπεγράφη μεταξύ της εταιρείας και του υπουργείου Μεταφορών και είναι σημαντικά αυξημένες.

Πιο συγκεκριμένα, για περιπτώσεις όπως αυτή που σημειώθηκε στον Οδοντωτό με πολύωρες καθυστερήσεις, από τη νέα συμφωνία προβλέπεται ότι ο ιταλικός όμιλος: 

• Αποζημιώνει 100% του κόστους του εισιτηρίου για το σύνολο των επιβατών εάν η καθυστέρηση ξεπεράσει τις 2 ώρες ή ακυρωθεί το δρομολόγιο.
• Αποζημιώνει 100% του κόστους συνδρομής της ΕΜΑΚ εφόσον αυτή κληθεί να εισφέρει.

 Και παράλληλα:

• Σε περίπτωση μη εκτέλεσης του δρομολογίου, είναι αυτονόητο ότι δεν λαμβάνει την κρατική χρηματοδότηση για το συγκεκριμένο δρομολόγιο, ενώ παράλληλα, καταβάλει στο ελληνικό δημόσιο το 100% του κόστους εκτέλεσης του δρομολογίου. 
• Σε περίπτωση που τελικά εκτελεστεί το δρομολόγιο με καθυστέρηση:

– έως 180 λεπτά, καταβάλει στο ελληνικό δημόσιο το 50% του κόστους εκτέλεσης του δρομολογίου

– άνω των 3 ωρών, καταβάλει στο ελληνικό δημόσιο το 100% του κόστους εκτέλεσης του δρομολογίου

– και για κάθε μία επιπρόσθετη ώρα καθυστέρησης άνω των 3 ωρών, καταβάλει επιπλέον ποσό ισάξιο με το 100% του κόστους εκτέλεσης δρομολογίου

• καθυστέρηση 2 ωρών – αποζημίωση προς το δημόσιο ύψους 50% του κόστους
• καθυστέρηση 3 ωρών – αποζημίωση προς το δημόσιο ύψους 100% του κόστους
• καθυστέρηση 4 ωρών – αποζημίωση προς το δημόσιο ύψους 200% του κόστους
• καθυστέρηση 5 ωρών – αποζημίωση προς το δημόσιο ύψους 300% του κόστους

Σημαντικό θεωρείται επίσης ότι εάν οι ακινητοποιήσεις λόγω βλάβης στο τροχαίο υλικό εντός ενός έτους ξεπεράσουν το 10%, η Hellenic Train οφείλει αποζημίωση προς το ελληνικό δημόσιο ύψους 1 εκατ. ευρώ.

Στο σημείο, σύμφωνα με το kalavrytanews.com, μετέβη δεύτερος συρμός προκειμένου να ρυμουλκήσει τον ακινητοποιημένο, ωστόσο αυτό δεν κατέστη δυνατό.

Στον συρμό επέβαιναν 77 επιβάτες και 8 άτομα προσωπικό και άμεσα στήθηκε μεγάλη επιχείρηση απεγκλωβισμού, με τη συμμετοχή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, της Πολιτικής Προστασίας, καθώς και συνεργείων της ΕΜΟΔΕ.

Το τρένο της Hellenic Train, με 38 επιβάτες, που εκτελούσε το δρομολόγιο 1336 Διακοπτό – Καλάβρυτα, ακινητοποιήθηκε κοντά στην περιοχή Τρικλιά.

Η αμαξοστοιχία σταμάτησε λόγω τεχνικού προβλήματος. Στο σημείο έσπευσε εφεδρικός συρμός όπου μεταβιβάστηκαν οι επιβάτες για να επιστρέψουν στο Διακοφτό.

Hellenic Train: Σε εφεδρική αμαξοστοιχία μετεπιβιβάστηκαν οι επιβάτες του Οδοντωτού και επιστρέφουν στο Διακοπτό

Ολοκληρώθηκε πριν από λίγο (8 μ.μ.), με τη συνδρομή και επίβλεψη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας η μεταφορά των επιβατών που είχαν παραμείνει στην ακινητοποιημένη αμαξοστοιχία 1336, η οποία εκτελούσε το δρομολόγιο Διακοπτό-Καλάβρυτα κοντά στην περιοχή Τρικλιά, σύμφωνα με νεότερη ανακοίνωση της Hellenic Train.

Οι επιβάτες μετεπιβιβάστηκαν στην εφεδρική αμαξοστοιχία και επιστρέφουν στο Διακοπτό. Εκεί βρίσκεται λεωφορείο της Hellenic Train για την εξυπηρέτηση όσων επιβατών επιθυμούν να μεταβούν στα Καλάβρυτα, που ήταν ο αρχικός προορισμός του σιδηροδρομικού δρομολογίου.

Η αρχική ανακοίνωση της εταιρίας:

Η Hellenic Train ενημερώνει το επιβατικό κοινό ότι σήμερα, στις 15:27, η αμαξοστοιχία 1336, η οποία εκτελούσε το δρομολόγιο Διακοπτό – Καλάβρυτα, ακινητοποιήθηκε κοντά στην περιοχή Τρικλιά λόγω τεχνικού προβλήματος.

Άμεσα κινητοποιήθηκε εφεδρικός συρμός, ο οποίος μετέβη στο σημείο. Οι 38 επιβάτες πρόκειται να μεταφερθούν από την ακινητοποιημένη αμαξοστοιχία στον συρμό βοηθείας, υπό την επίβλεψη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας η άφιξη της οποίας αναμένεται. Ο συρμός βοηθείας θα επιστρέψει στο Διακοπτό με τους 38 επιβάτες.

Η Hellenic Train διερευνά τα αίτια του περιστατικού και ζητά την κατανόηση του επιβατικού κοινού.

Θα ακολουθήσει νεότερη ενημέρωση σχετικά με την εξέλιξη των δρομολογίων στη γραμμή Διακοπτό – Καλάβρυτα.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα δρομολόγια συμβουλευτείτε τα κατά τόπους εκδοτήρια, το 14511 (τηλέφωνο εξυπηρέτησης επιβατών), την ηλεκτρονική διεύθυνση www.hellenictrain.gr ή την ειδική τηλεφωνική γραμμή για τουριστικά τρένα 2130121010.

Οι 105 επιβάτες επέστρεψαν με ασφάλεια στο Διακοπτό.

Τα δρομολόγια του Οδοντωτού αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της Hellenic Train

Η Hellenic Train ενημερώνει το επιβατικό κοινό, ότι σήμερα το πρωί η αμαξοστοιχία που εκτελούσε το δρομολόγιο 1330 (Διακοπτό-Καλάβρυτα), ακινητοποιήθηκε στην περιοχή της Τρικλιάς, λόγω κατολισθήσεων επί της γραμμής.

Η αμαξοστοιχία με 105 επιβάτες επέστρεψε με ασφάλεια στο Διακοπτό.

Τα δρομολόγια του Οδοντωτού αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας.

Η Hellenic Train ευχαριστεί το επιβατικό κοινό για την κατανόηση.

Το πρωί της Παρασκευής (27/12), η Hellenic Train γνωστοποίησε πως λόγω κατολισθήσεων υπάρχει διακοπή κυκλοφορίας του Οδοντωτού στη γραμμή Διακοπτό – Καλάβρυτα.

Αιτία είναι ότι λόγω της μεγάλης πυρκαγιάς στην περιοχή το περσινό καλοκαίρι δεν υπάρχουν δέντρα για να συγκρατήσουν τα νερά.