Παρά την αρχική αβεβαιότητα για το κατά πόσο μπορεί να διεξαχθεί η τελετή εν μέσω βομβαρδισμών, οι αρχές του Ισραήλ φαίνεται να έχουν προχωρήσει σε σχεδιασμό για την υλοποίησή της, υπό συγκεκριμένες και ιδιαίτερα περιοριστικές προϋποθέσεις.

Κρίσιμοι παράγοντες για την τελική απόφαση είναι τρία βασικά ζητήματα: η ολοκλήρωση των εργασιών στον Ναό της Αναστάσεως, η ύπαρξη καταφυγίου σε περίπτωση επίθεσης και η διασφάλιση συνθηκών απόλυτης ασφάλειας για τους παρευρισκόμενους.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα οδηγίες, εντός του ναού δεν θα επιτραπεί η παρουσία άνω των 50 ατόμων, λόγω τόσο των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη όσο και των αυξημένων μέτρων προστασίας. Παράλληλα, βασική προϋπόθεση για την παρουσία πιστών είναι η ύπαρξη άμεσα προσβάσιμου καταφυγίου, σε περίπτωση που σημειωθεί επίθεση κατά τη διάρκεια της τελετής.

Η πρόσβαση στον χώρο θα γίνεται αποκλειστικά με ειδικές άδειες και αυστηρά ελεγχόμενες διαδικασίες, ενώ η Αστυνομία του Ισραήλ έχει αναλάβει τον συνολικό συντονισμό για την ασφάλεια, όχι μόνο της συγκεκριμένης τελετής αλλά και των υπόλοιπων πασχαλινών εκδηλώσεων στην πόλη, οι οποίες επίσης τελούν υπό αίρεση.

Η οριστική απόφαση για τη διεξαγωγή της Τελετής αναμένεται να ληφθεί την 1η Απριλίου, με τις Αρχές να τονίζουν ότι για να πραγματοποιηθεί «απαιτείται η πλήρης ολοκλήρωση των έργων, η απομάκρυνση των εμποδίων και η διασφάλιση των συνθηκών απόλυτης ασφάλειας».

Το έγγραφο του Ισραήλ για το Άγιο Φως

«Προετοιμασίες για τη διεξαγωγή της τελετής Αφής του Αγίου Φωτός το Μεγάλο Σάββατο στον Ναό της Αναστάσεως – Ιερουσαλήμ

Γενικά:

Α. Το παρόν έγγραφο έχει καταρτιστεί από την Αστυνομία του Ισραήλ βάσει των σχετικών κανονισμών και οδηγιών, με σκοπό τη διασφάλιση της δημόσιας ασφάλειας, της τάξης και της προστασίας του κοινού.

Β. Η Τελετή του «Αγίου Φωτός» το Μεγάλο Σάββατο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές τελετές που διεξάγονται ετησίως στον Ναό της Αναστάσεως στην Ιερουσαλήμ και θεωρείται ένα από τα πλέον κεντρικά και ευαίσθητα γεγονότα του έτους. Δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες, από το εσωτερικό και το εξωτερικό, διαφόρων χριστιανικών δογμάτων, επίσημες ξένες αποστολές συμμετέχουν σε αυτήν.

Γ. Το παρόν έγγραφο αποσκοπεί στον καθορισμό των όρων και προϋποθέσεων που απαιτούνται για τη διεξαγωγή της Τελετής στον Ναό της Αναστάσεως, σύμφωνα με τις οδηγίες της Αστυνομίας και των αρμόδιων υπηρεσιών ασφαλείας.

Δ. Επιβεβαιώνεται ότι η διεξαγωγή της Τελετής εξαρτάται από την πλήρη συμμόρφωση με όλους τους όρους και προϋποθέσεις που αναφέρονται στο παρόν έγγραφο και δεν θα επιτραπεί η πραγματοποίησή της χωρίς την προηγούμενη ικανοποίηση αυτών και την απόκτηση όλων των απαραίτητων αδειών.

Επιχείρηση «Ο Βρυχηθμός του Λιονταριού»:

Ε. Αυτές τις ημέρες, το Ισραήλ αντιμετωπίζει σύνθετες και εκτεταμένες απειλές ασφαλείας. Ως εκ τούτου, θα εφαρμοστούν ειδικές ρυθμίσεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια της Τελετής, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού του αριθμού των συμμετεχόντων εντός του ναού έως 50 άτομα, σύμφωνα με ακριβή αξιολόγηση κινδύνου, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλής πρόσβαση στο σημείο την προκαθορισμένη ώρα. Αυτό υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει κοντά στον Ναό της Αναστάσεως καταφύγιο και ότι είναι προσβάσιμο κατά τη διάρκεια της άμυνας.

ΣΤ. Σήμερα, η πρόσβαση στον Ναό της Αναστάσεως είναι απαγορευμένη για το ευρύ κοινό, σύμφωνα με τις οδηγίες της περιφερειακής διοίκησης, και η είσοδος θα επιτρέπεται μόνο με ειδικές ρυθμίσεις και προεγκεκριμένες άδειες.

Ζ. Παράλληλα, η Αστυνομία του Ισραήλ εργάζεται για τη διεξαγωγή της Τελετής του «Αγίου Φωτός» ειδικά και του Πάσχα γενικά σε ολόκληρη την πόλη, με την ελπίδα ότι οι οδηγίες της Διοίκησης Εσωτερικού Μετώπου θα αλλάξουν και οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν όπως έχει προγραμματιστεί.

Περιορισμοί σχετικά με τη διεξαγωγή της Τελετής Αφής του Αγίου Φωτός:

Η. Κατόπιν αξιολόγησης της κατάστασης που πραγματοποιήθηκε από την περιφερειακή διοίκηση στις 18/03/2026, και βάσει των εισηγήσεων των αρμόδιων επαγγελματικών φορέων της Αστυνομίας του Ισραήλ, αποφασίστηκε η επιβολή περιορισμών στη διεξαγωγή της Τελετής εντός του Ναού της Αναστάσεως.

Θ. Μέχρι σήμερα, εντός του Ναού της Αναστάσεως βρίσκονται σε εξέλιξη έργα υποδομής, ανακαίνισης και συντήρησης, τα οποία δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, συνεπώς δεν έχει πραγματοποιηθεί η τελική παράδοσή τους όσον αφορά τα ζητήματα ασφάλειας, πρόσβασης και διαχείρισης του κοινού.

Ι. Λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας, η οποία επηρεάζει τον ρυθμό εκτέλεσης των εργασιών, η δυνατότητα ολοκλήρωσης όλων των απαιτούμενων ρυθμίσεων για τη διεξαγωγή της Τελετής του Αγίου Φωτός παραμένει περιορισμένη.

Κ. Σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών της Αστυνομίας του Ισραήλ και των υπηρεσιών ασφαλείας, απαιτείται η πλήρης ολοκλήρωση των έργων, η απομάκρυνση των εμποδίων και η διασφάλιση των συνθηκών απόλυτης ασφάλειας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της δημόσιας ασφάλειας.

Λ. Επομένως, εάν τα έργα δεν ολοκληρωθούν πλήρως ή δεν διενεργηθεί ολοκληρωμένος έλεγχος ασφάλειας που να καλύπτει όλη την υποδομή έως την 01/04/2026, δεν θα επιτραπεί η διεξαγωγή της Τελετής.

Μ. Επιβεβαιώνεται ότι οποιαδήποτε απόφαση για τη διεξαγωγή της Τελετής του Αγίου Φωτός εξαρτάται από συνολική αξιολόγηση ασφάλειας, τη συμμόρφωση με τις οδηγίες της Αστυνομίας και την κατοχή όλων των απαιτούμενων επίσημων αδειών από τις αρμόδιες Αρχές.

Η ΕΛ.ΑΣ. έχει λάβει οδηγίες να αποφεύγει προκλητικές ενέργειες μπροστά από τον Άγνωστο Στρατιώτη στη διάρκεια των εκδηλώσεων μνήμης για τους πεσόντες.

Η απόφαση αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση της ηρεμίας και της αξιοπρέπειας των εορτασμών, καθώς και στην προστασία των οικογενειών των θυμάτων της σιδηροδρομικής τραγωδίας στα Τέμπη.

Στο πλαίσιο αυτό, οι αρμόδιοι φορείς επισημαίνουν τη σημασία της διαφύλαξης των ονομάτων των νεκρών, προκειμένου να μην υποβαθμιστεί η μνήμη τους.

Ειδικότερα, οι πυρόπληκτοι, που σπίτια ή επιχειρήσεις τους έχουν υποστεί ζημιές θα πρέπει να δουν αναλυτικά όλα τα βήματα που πρέπει να κάνουν ή να μην κάνουν, προκειμένου να μην αντιμετωπίσουν περαιτέρω προβλήματα.

Τα τηλέφωνα των υπηρεσιών που βρίσκονται σε 24ωρη επιφυλακή και με τις οποίες μπορούν να επικοινωνήσουν οι πολίτες σε περίπτωση πυρκαγιάς είναι τα ακόλουθα:

Άμεση Δράση ΕΛΑΣ: 100

Πυροσβεστικό Σώμα: 199

Υπηρεσία Επικοινωνιών Έκτακτης Ανάγκης: 112

ΕΚΑΒ: 166

Τηλεφωνικό κέντρο εξυπηρέτησης πολιτών Υπ. Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας:

2131510100

ΒΗΜΑ 1: ΦΡΟΝΤΙΣΤΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΑΣ

Οι καταστροφές μπορούν να προκαλέσουν σωματικές και ψυχολογικές αντιδράσεις, επηρεάζοντας ή αλλοιώνοντας την «συνήθη» μας συμπεριφορά για ένα διάστημα. Αμέσως μετά από μία καταστροφή οι άνθρωποι μπορεί να νιώθουν σοκαρισμένοι και ανακουφισμένοι που κατάφεραν να επιβιώσουν.

Είναι λοιπόν σημαντικό να φροντίσετε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας, στις ημέρες και εβδομάδες, που θα ακολουθήσουν.

Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στις αντιδράσεις των παιδιών, τα οποία στην πραγματικότητα χρειάζονται υποστήριξη.

ΒΗΜΑ 2: ΜΠΑΙΝΟΝΤΑΣ ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ

Εάν είχατε αναγκαστεί να εγκαταλείψετε το σπίτι σας εξαιτίας της καταστροφής, το να είστε καλά προετοιμασμένοι και να κινηθείτε προσεκτικά, θα σας βοηθήσει να παραμείνετε υγιείς και να αποφύγετε τραυματισμούς, όταν ξαναμπείτε στο σπίτι σας.

1) Μείνετε έξω από κτίρια που έχουν υποστεί ζημιές: επιστρέψτε όταν οι αρχές πουν ότι είναι ασφαλή. Μείνετε συντονισμένοι στον τοπικό σας ραδιοφωνικό ή τηλεοπτικό σταθμό.

2) Συγκεντρώστε αντικείμενα που μπορεί να χρειαστείτε, όπως:

Φακό που λειτουργεί με μπαταρίες (όχι εύφλεκτο)

Κουτί πρώτων βοηθειών (για περίπτωση τραυματισμού)

Εργαλεία

Πόσιμο νερό

Σακούλες απορριμμάτων

Κράνος και γάντια

Μπότες ή παπούτσια με σκληρή σόλα

Κάδους, σφουγγαρίστρες και σφουγγάρια

Χλωρίνη

3) Πριν μπείτε μέσα, περπατήστε προσεκτικά γύρω από το εξωτερικό του σπιτιού και ελέγξτε για ενδείξεις ζημιάς ή κινδύνου.

4) Ελέγξτε για πιθανές ζημιές στα ηλεκτρικά.

Εάν δείτε σπίθες ή σπασμένα ή φθαρμένα καλώδια ή εάν υπάρχει οσμή καμένου πλαστικού, κλείστε το γενικό διακόπτη, εφόσον διαπιστώσετε ότι είναι ασφαλές να το κάνετε. Εάν πρέπει να πατήσετε πάνω σε νερό για να φτάσετε το γενικό διακόπτη, μην το κάνετε, αλλά καλέστε έναν ηλεκτρολόγο ή τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας για συμβουλές.

5) Ελέγξτε για πιθανές ζημιές στο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης.

Εάν υποπτεύεστε ότι σωλήνες αποχέτευσης έχουν υποστεί ζημιές μέσα στην κατοικία σας, αποφύγετε να χρησιμοποιήσετε τις τουαλέτες και καλέστε έναν υδραυλικό (εάν η ζημιά είναι έξω από το σπίτι, ίσως χρειαστεί να καλέσετε την εταιρία ύδρευσης). Εάν σωλήνες νερού έχουν υποστεί ζημιές, επικοινωνήστε με τον υπεύθυνο ύδρευσης και αποφύγετε να χρησιμοποιήσετε νερό από τη βρύση.

6) Ελέγξτε για ζώα.

Μικρά ζώα που έχουν εγκαταλείψει τη στέγη τους λόγω πλημμύρας ή πυρκαγιάς μπορεί να αναζητήσουν καταφύγιο στο δικό σας. Ανοίξτε με προσοχή ντουλάπες και συρτάρια.

7) Απολυμάνετε το στάσιμο νερό.

Εάν το σπίτι σας έχει πλημμυρίσει, είναι σημαντικό να απολυμάνετε όλα τα στάσιμα νερά στο σπίτι, συμπεριλαμβανομένου του υπογείου, χρησιμοποιώντας χλωρίνη. Επαναλάβετε κάθε τέσσερις έως πέντε μέρες για όσο διάστημα το νερό παραμένει.

ΒΗΜΑ 3: ΤΡΟΦΙΜΑ, ΝΕΡΟ, ΦΑΡΜΑΚΑ

1) Κατανάλωση τροφίμων:

Τα τρόφιμα, που έχουν παραμείνει στις κατοικίες που επλήγησαν από την πυρκαγιά, είναι πιθανό να μην είναι κατάλληλα για κατανάλωση, λόγω μόλυνσής τους από τη ζέστη και τον καπνό. Εάν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για την ποιότητα του τροφίμου είναι προτιμότερο να μην το καταναλώσετε και να το πετάξετε.

Εάν το ψυγείο σας ήταν εκτός ρεύματος ή είστε αβέβαιοι για το εάν υπήρχε διακοπή ρεύματος απορρίψτε όλα τα τρόφιμα που είναι εντός αυτού. Το ίδιο ισχύει και για τα κατεψυγμένα τρόφιμα.

Απορρίψτε όλες τις τροφές που έχουν αποψυχθεί, έχουν ιδιαίτερη οσμή ή αλλοιωμένο χρώμα.

Για τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα, αυτά θα πρέπει να απορριφθούν εάν η συσκευασία είναι διογκωμένη, χτυπημένη ή σκουριασμένη.

Τα γυάλινα βάζα που περιέχουν τρόφιμα, θα πρέπει επίσης να ελεγχθούν, καθώς είναι πιθανό λόγω της αυξημένης θερμοκρασίας να έχουν σπάσει και κομμάτια γυαλιού να βρίσκονται εντός του τροφίμου.

2) Κατανάλωση νερού

Η κατανάλωση νερού από το δίκτυο παροχής μπορεί να μην είναι ασφαλής. Μην καταναλώνετε νερό από το δίκτυο ύδρευσης μέχρι οι αρμόδιες αρχές να επιβεβαιώσουν την καταλληλότητά του.

Καταναλώνετε μόνο εμφιαλωμένο νερό.

3) Χρήση φαρμάκων

Εάν τα φάρμακα σας έχουν εκτεθεί σε υψηλή θερμοκρασία, καπνό ή νερό είναι πιθανό να είναι ακατάλληλα για χρήση. Συστήνεται να έρθετε σε επικοινωνία με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.

Εάν πρέπει να απορρίψετε φάρμακα παρακαλούμε να τα απορρίψετε στους ειδικούς κάδους που διαθέτουν τα φαρμακεία.

ΒΗΜΑ 4: ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΠΥΡΚΑΓΙΑ

Ακολουθήστε προσεκτικά τις οδηγίες στα προϊόντα καθαρισμού, φορέστε είδη ατομικής προστασίας (γάντια, μάσκα, προστατευτικά γυαλιά, κλειστά παπούτσια) και κρατήστε παιδιά και κατοικίδια μακριά.

Βεβαιωθείτε ότι υπάρχει επαρκής αερισμός/ εξαερισμός στον χώρο.

Μερικές πρόσθετες συμβουλές:

1) Καπνός, οσμές, αιθάλη/στάχτη:

Τα υπολείμματα καπνού μπορεί να παραμείνουν για καιρό και να χρειαστεί να καθαρίσετε το σπίτι σας πολλές φορές. Δοκιμάστε να τοποθετήσετε μικρά πιατάκια με ξύδι στο σπίτι για να απορροφήσουν τις οσμές

2) Γενική καθαριότητα:

Σκουπίστε τις επιφάνειες με υγρό και στεγνό πανί. Αλλάξτε και καθαρίστε όλα τα φίλτρα των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού. Σφραγίστε τις εσωτερικές πόρτες του δωματίου που καθαρίζετε με φύλλα πλαστικού, για να αποφύγετε την εξάπλωση αιθάλης και στάχτης σε ολόκληρο το σπίτι.

3) Τοίχοι:

Πλύνετέ τους με άφθονο νερό και σαπούνι.

4) Στρώματα και μαξιλάρια:

Συνήθως χρειάζονται αντικατάσταση. Εάν πρέπει να χρησιμοποιηθούν προσωρινά, αερίστε τα επαρκώς στον ήλιο και τυλίξτε τα με πλαστικό κάλυμμα πριν την χρήση.

5) Επικίνδυνα υλικά:

Πετάξτε επικίνδυνα υλικά, όπως πχ διαλύτες, χημικά για οικιακή χρήση ή χρήση στον κήπο, που έχουν εμποτιστεί με νερό κατά τη διάρκεια της κατάσβεσης. Προσοχή – να φοράτε προστατευτικό ρουχισμό, γάντια και προστατευτικά γυαλιά κατά την επαφή σας με επικίνδυνα υλικά.

Η εγκύκλιος που έχει αποδέκτες όλες τις περιφέρεις της χώρας, προβλέπει επίσης, μεταξύ άλλων, μέτρα για την ασφάλεια του νερού και των συστημάτων ύδρευσης, μέτρα για την προστασία από τα αιωρούμενα σωματίδια και κατά την διάρκεια της πυρκαγιάς αλλά και μετά από αυτήν, με στόχο τη διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας.

Αναλυτικά:

Ποιότητα νερού ανθρώπινης κατανάλωσης- Μηχανικές βλάβες στα δίκτυα ύδρευσης

Κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς υπάρχει πιθανότητα πρόκλησης μηχανικών βλαβών στο δίκτυο ύδρευσης και εισόδου σ’ αυτό ξένων υλών (πχ αιωρούμενα σωματίδια, χώματα, λάσπες κλπ), που είναι δυνατόν να υποβαθμίσουν την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να διενεργηθεί αμέσως υγειονομικός έλεγχος λειτουργίας των συστημάτων ύδρευσης (γεώτρηση ή πηγή υδροληψίας, δεξαμενές, εγκαταστάσεις, δίκτυο διανομής). Θα πρέπει να διερευνηθεί η πιθανότητα οποιασδήποτε διαρροής που μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στην ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης, όπως θραύση σωλήνων, εμπόδια στη ροή, κλπ.

Ενέργειες μετά από τη διαπίστωση βλαβών στο δίκτυο ύδρευσης

Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται να διενεργηθεί άμεσα λεπτομερής υγειονομική αναγνώριση και διερεύνηση των αιτίων του προβλήματος, καθώς και εργαστηριακός έλεγχος (μικροβιολογικές και φυσικοχημικές παράμετροι) μετά από κατάλληλη δειγματοληψία. Τα δείγματα νερού θα πρέπει να ληφθούν από κρίσιμα σημεία του δικτύου ύδρευσης, όπως στις γεωτρήσεις ή πηγές υδροληψίας, δεξαμενές τροφοδοσίας νερού και σε διάφορα σημεία του δικτύου, κυρίως όμως στα ανάντη και κατάντη του σημείου βλάβης του αγωγού ύδρευσης.

Υπέρβαση τιμών ποιοτικών παραμέτρων νερού ανθρώπινης κατανάλωσης

Εφόσον υφίστανται βάσιμες ενδείξεις υπέρβασης τιμών ποιοτικών παραμέτρων του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης, οι υπεύθυνοι φορείς ύδρευσης θα πρέπει, σε συνεργασία με τις Υπηρεσίες Περιβαλλοντικής Υγιεινής της οικείας ΠΕ, να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας της Δημόσιας Υγείας, όπως:

Διακοπή της υδροδότησης μέχρι την αποκατάσταση των προβλημάτων και την εξασφάλιση των ποιοτικών παραμέτρων εντός των ορίων της κείμενης νομοθεσίας με παράλληλη ενημέρωση των κατοίκων και λήψη μέτρων αντιμετώπισης της προσωρινής διακοπής της υδροδότησης των κατοίκων της περιοχής (τροφοδοσία με κατάλληλης ποιότητας νερό ανθρώπινης κατανάλωσης, πχ εμφιαλωμένα, μεταφορά με βυτία).

Σύμφωνα και με τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, μετά από κάθε επισκευή σε τμήμα αγωγού να γίνεται υπερχλωρίωση με διάλυμα χλωρίου υψηλής συγκέντρωσης και ανάλογο χρόνο παραμονής.

Μετά τον εντοπισμό του προβλήματος και την αντιμετώπισή του (αποκατάσταση της βλάβης του δικτύου, λήψη μέτρων προστασίας της πηγής κλπ), εφόσον το πρόβλημα είναι γενικευμένο, να εφαρμοσθεί το μέτρο της υπερχλωρίωσης του νερού στη δεξαμενή υδροδότησης και σε όλο του μήκος του συστήματος ύδρευσης με διάλυμα χλωρίου υψηλής συγκέντρωσης και αντίστοιχο χρόνο παραμονής, το οποίο στη συνέχεια θα απορριφθεί και μετά να ξεκινήσει η επαναλειτουργία του δικτύου.

Εάν αναφερθούν κρούσματα γαστρεντερίτιδας, να διερευνηθεί η συσχέτιση της εμφάνισης των κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας με την πρόκληση βλαβών και την εκτέλεση έργων στο δίκτυο ύδρευσης της πόλης.

Εφ’ όσον διαπιστώνεται με συνεχείς ελέγχους, ότι δεν υπάρχουν βλάβες στο δίκτυο και εισροή ξένων σωμάτων, ουσιών κλπ, θα πρέπει οι υπεύθυνοι φορείς ύδρευσης σε συνεργασία με τις Υπηρεσίες Περιβαλλοντικής Υγιεινής της οικείας ΠΕ, να βρίσκονται σε επαγρύπνηση. Οι δειγματοληπτικοί και εργαστηριακοί έλεγχοι του νερού σε κρίσιμα σημεία του δικτύου ύδρευσης να είναι συστηματικοί, συμπεριλαμβανομένων των τιμών του υπολειμματικού χλωρίου και να αυξηθεί η συχνότητα παρακολούθησης και άλλων ποιοτικών παραμέτρων του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης κατά την κρίση της Υπηρεσίας.

Προστασία από τον καπνό και τα αιωρούμενα σωματίδια

Εξαιτίας του καπνού από την πυρκαγιά, η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα αναμένεται να είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Για το λόγο αυτό, υπενθυμίζεται η σχετική εγκύκλιος της Υπηρεσίας μας με συστάσεις για την προστασία του πληθυσμού από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Αναλυτικότερα, στην περίπτωση όπου οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (Α.Σ.10) στην ατμόσφαιρα υπερβαίνουν την τιμή των 150 μg/m3, προτείνονται τα ακόλουθα:

Συστάσεις προς το γενικό πληθυσμό

Στο γενικό πληθυσμό συνιστάται η αποφυγή κάθε σωματικής άσκησης σε εξωτερικούς χώρους, αλλά και ο περιορισμός του χρόνου παραμονής στο εξωτερικό περιβάλλον, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη κυκλοφορία. Κατά την παραμονή σε εσωτερικούς χώρους συνιστάται να διατηρούνται οι πόρτες, οι μπαλκονόπορτες και τα παράθυρα κλειστά.

Αν για οποιοδήποτε λόγο κάποιο άτομο νιώσει δυσφορία ή ενόχληση κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς, οφείλει να αναζητήσει αμέσως ιατρική βοήθεια και να λάβει όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις.

Πρόσθετες συστάσεις προς ευπαθείς ομάδες

Άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, όπως άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, καρδιοπαθείς, παιδιά, άτομα άνω των 65 ετών, θα πρέπει να αποφεύγουν την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους.

Άτομα με άσθμα μπορεί να χρειαστούν πιο συχνή λήψη των εισπνεόμενων φαρμάκων τους, ενώ σε περίπτωση επιμονής των συμπτωμάτων συνιστάται άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.

Μέτρα για την προστασία του πληθυσμού

Για την περίπτωση όπου οι εικοσιτετράωρες συγκεντρώσεις των αιωρούμενων σωματιδίων (Α.Σ.10) κυμαίνονται σε πολύ υψηλά επίπεδα (> 150 μg/m3) οι κατά τόπους αρμόδιες Υπηρεσίες μεριμνούν για την εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 3 του άρθρου 3 της (α) σχετ. ΚΥΑ.

Διασφάλιση ποιότητας τροφίμων

Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στη διασφάλιση της ποιότητας των τροφίμων με τα οποία σιτίζονται οι πληγέντες, καθώς ελλοχεύει αυξημένος κίνδυνος τροφιμογενών λοιμώξεων.

Σε περίπτωση εκτεταμένων διακοπών παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, θεωρείται επιβεβλημένο να ενημερωθεί το κοινό για το σωστό και υγιεινό χειρισμό και τη συντήρηση των τροφίμων.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στη διατροφή των πληγέντων στους οποίους διανέμονται τρόφιμα, τα οποία προσφέρουν διάφορες κοινωνικές οργανώσεις, φορείς ή επιχειρήσεις τροφίμων, σε ό,τι αφορά τις συνθήκες παρασκευής, μεταφοράς, συντήρησης, στον τρόπο διανομής τους και κυρίως την ποιότητα κατά τον χρόνο διανομής αυτών.

Επισημαίνεται ότι η ασφάλεια των τροφίμων σε όλες τις φάσεις της αλυσίδας παραγωγής τους (πρώτες ύλες, παρασκευή, διατήρηση, διακίνηση, μεταφορά, αποθήκευση, διανομή κλπ), καθώς και η προσωπική υγιεινή των χειριστών των τροφίμων αποτελούν πρωταρχικής σημασίας παράγοντες, ώστε να αποφευχθούν ενδεχόμενοι κίνδυνοι δημόσιας υγείας.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στον έλεγχο των τροφίμων κυρίως στις περιπτώσεις, που γίνεται μαζική προετοιμασία και ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τρόφιμα ευαλλοίωτα.

Συστήνεται τα τρόφιμα να διανέμονται στους πληγέντες συσκευασμένα. Tα τυποποιημένα τρόφιμα – εμφιαλωμένα νερά, να διακινούνται με ασφάλεια και να αποθηκεύονται μέχρι την διανομή τους σε χώρους με απόλυτη τάξη, καθαριότητα και με συνθήκες συντήρησης τέτοιες, ώστε να αποφεύγονται τυχόν αλλοιώσεις ή επιμολύνσεις τους.

Ενδεικτικά σημειώνεται ότι:

Εάν διαπιστωθεί οποιαδήποτε αλλοίωση στην οσμή, τη γεύση, το χρώμα και την υφή των τροφίμων πρέπει οπωσδήποτε να απορριφθούν, μαγειρεμένα ή όχι.

Τα προμαγειρεμένα τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται μετά την ολοκλήρωση του μαγειρέματός τους.

Το έτοιμο φαγητό πρέπει να καταναλώνεται αμέσως μετά την διανομή του.

Πρέπει να αποφεύγεται η παραμονή των τροφίμων εκτός ψυγείου.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίδεται στο γάλα, στα γιαούρτια, στα τυροκομικά προϊόντα, στα σάντουιτς και στα γλυκά, τα οποία πρέπει να διατηρούνται εντός ψυγείου.

Τα φρούτα και τα λαχανικά να πλένονται πολύ καλά πριν καταναλωθούν.

Πρέπει πάντοτε να ελέγχεται η ημερομηνία λήξης στα συσκευασμένα τρόφιμα.

Κονσέρβες φουσκωμένες, σκουριασμένες ή κτυπημένες να απορρίπτονται αμέσως.

Θα πρέπει να τηρούνται οι κανόνες ατομικής υγιεινής των χειριστών τροφίμων.

Διαχείριση αμιάντου και λοιπών επικίνδυνων υλικών κατά την αποκατάσταση των ζημιών των κατοικιών

Σε περίπτωση, που απαιτηθεί αποκατάσταση ζημιών σε κατοικίες όπου έχει χρησιμοποιηθεί ως δομικό υλικό ο αμίαντος ή άλλα επικίνδυνα υλικά, είναι επιβεβλημένη η λήψη μέτρων προστασίας των εκτελούντων τις εργασίες και όσων βρίσκονται πλησίον του αντίστοιχου χώρου.

Ο αμίαντος αποτελεί υλικό το οποίο δεν δημιουργεί προβλήματα στην υγεία όταν είναι σταθερά συνδεδεμένος σε τελικά προϊόντα, όπως τοίχους, πλακάκια και σωλήνες, εφόσον δεν καταστρέφεται ή δεν υφίσταται καταπονήσεις και φθορές. Σύμφωνα όμως με αποτελέσματα επιστημονικών ερευνών μπορεί να δημιουργηθούν προβλήματα στην υγεία από την εισπνοή ινών αμιάντου κατά τις εργασίες κοπής, αντικατάστασης, απομάκρυνσης και κατεδάφισης υλικών που περιέχουν αμίαντο.

Για το λόγο αυτό, όπου, κατά τις εργασίες αποκατάστασης των ζημιών στις πληγείσες περιοχές, απαιτηθούν εργασίες (κοπής, αποξήλωσης κλπ) σε υλικά που περιέχουν αμίαντο, η εκτέλεση των εργασιών αφαίρεσης αμιάντου πρέπει να πραγματοποιείται από εξειδικευμένες για την εργασία αυτή εταιρείες που διαθέτουν ειδική άδεια από το υπουργείο Εργασίας (άρθρο 14 του ΠΔ 212/2006 -ΦΕΚ Α΄212).

Για την απομάκρυνση επικίνδυνων αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένου του αμιάντου, σε περίπτωση ρύπανσης οικοπέδου λόγω φυσικής καταστροφής εφαρμόζεται η παρ. 5 του άρθρου του άρθρου 48 του Νόμου 4819/2021, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές.

Οδηγίες για την προστασία της υγείας των κατοίκων κατά την επιστροφή τους σε κατοικίες που κρίθηκαν κατάλληλες

Η στάχτη στις καμένες περιοχές μπορεί να είναι επικίνδυνη λόγω της φύσης των απανθρακωμένων υλικών, ενώ τα υπολείμματα καπνού μπορεί να παραμείνουν στην περιοχή για αρκετό χρονικό διάστημα. Για το λόγο αυτό δίδονται οι ακόλουθες οδηγίες:

Καθαρισμός κατοικιών μετά από πυρκαγιά

Κατά τον καθαρισμό των κατοικιών θα πρέπει:

Να τηρούνται οι οδηγίες χρήσης των προϊόντων καθαρισμού.

Να γίνεται χρήση ειδών ατομικής προστασίας (γάντια, μάσκα, προστατευτικά γυαλιά)

Παιδιά και κατοικίδια να κρατηθούν μακριά από τις εργασίες καθαρισμού.

Θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι υπάρχει επαρκής αερισμός/ εξαερισμός στον χώρο.

Συνιστάται:

Να λαμβάνονται προφυλάξεις για να αποτρέπεται η είσοδος της στάχτης στα σπίτια.

Να κρατούνται τα παράθυρα και οι πόρτες κλειστά.

Οι κάτοικοι να παραμένουν στο εσωτερικό του σπιτιού τους, όσο το δυνατόν περισσότερο μέχρι να γίνουν οι καθαρισμοί των εξωτερικών χώρων.

Να περιορίζεται ο χρόνος των παιδιών και των κατοικίδιων ζώων σε εξωτερικούς χώρους.

Να λαμβάνεται μέριμνα, ώστε να μη μεταφέρεται η στάχτη εντός του σπιτιού.

Να μην χρησιμοποιούνται φυσητήρες φύλλων για την απομάκρυνση της στάχτης ή των φύλλων και να και να αποφεύγεται η ανάδευση της στάχτης στον αέρα.

Κατά προτίμηση αλλαγή των φίλτρων αέρα στις μονάδες θέρμανσης και ψύξης.

Οι κάτοικοι να μην εργάζονται στον κήπο, εάν όμως αυτό είναι αδύνατον, να φοράνε γάντια, μπλούζες με μακριά μανίκια και μάσκα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η εισπνεόμενη ποσότητα στάχτης και σκόνης.

Άτομα με προβλήματα υγείας ή/και που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή να επικοινωνήσουν με τον προσωπικό τους γιατρό.

Τα νοικοκυριά θα παροτρύνονται να αποθηκεύουν δώδεκα βασικά είδη, συμπεριλαμβανομένων σπίρτων και εγγράφων ταυτότητας σε μια αδιάβροχη θήκη, ως μέρος του κιτ επιβίωσης.

Η ΕΕ θέλει επίσης να προωθήσει μια «εθνική ημέρα ετοιμότητας» – με στόχο να διασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη βρίσκονται σε καλό δρόμο με τα σχέδια.

«Όλα αυτά έρχονται επιπρόσθετα στις εθνικές στρατηγικές», λένε οι αξιωματούχοι της ΕΕ κατά το AFP.

Και προσθέτουν: «Πρόκειται για καλύτερο συντονισμό, υποστήριξη των κρατών μελών στις στρατηγικές τους».

Η στρατηγική «ετοιμότητας» – και ειδικότερα το κιτ επιβίωσης – βασίζεται στις συστάσεις μιας έκθεσης που παρουσίασε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο πρώην πρόεδρος της Φινλανδίας Sauli Niinistö στα τέλη του περασμένου έτους.

Παίρνει επίσης έμπνευση από το παράδειγμα της Σκανδιναβίας, όπου η Φινλανδία, η Σουηδία και η Δανία έχουν εντείνει τις προσπάθειες για να προετοιμάσουν τα νοικοκυριά για το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής κρίσης ή σύγκρουσης – εν μέσω εισβολής των Ρώσων στην Ουκρανία τριών ετών.

Σε επιστολή προς την επικεφαλής της ΕΕ Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τρεις πολιτικοί από την κεντρώα ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Renew προέτρεψαν την Επιτροπή να προχωρήσει περαιτέρω στέλνοντας ένα εγχειρίδιο σε κάθε νοικοκυριό του μπλοκ για την προετοιμασία για «διάφορες κρίσεις, από πιθανές συγκρούσεις μέχρι κλιματικές καταστροφές, πανδημίες και απειλές στον κυβερνοχώρο». Σχετικό ρεπορτάζ παρουσιάζουν σήμερα “Τα Νέα”.

Οδηγίες του ΕΦΕΤ

Αποψύχουμε καλά τα κατεψυγμένα τρόφιμα πριν τα ψήσουμε
Βεβαιωνόμαστε ότι το φαγητό είναι καλοψημένο
Γυρίζουμε το τρόφιμο συχνά για να ψηθεί ομοιόμορφα
Βεβαιωνόμαστε ότι το κρέας έχει ψηθεί στο εσωτερικό του
Καμένο δεν σημαίνει καλοψημένο
Ακόμη κι αν το κρέας είναι καμένο εξωτερικά, μπορεί να μην είναι καλά ψημένο από μέσα.
Γι’ αυτό ψήνουμε, πάντα, ομοιόμορφα, σε σταθερή θερμοκρασία.

Για τον λόγο αυτό, ο ΕΦΕΤ παρέχει βασικές συμβουλές κι οδηγίες στους καταναλωτές, για να απολαμβάνουν ασφαλή γεύματα για αυτούς, τις οικογένειές τους και τους φίλους τους αλλά και να μπορούν να προστατευτούν από πρακτικές παραπλάνησης και παράλληλα να μειώσουν τη σπατάλη τροφίμων.

Πιο συγκεκριμένα, πριν την αγορά των τροφίμων:

– Προγραμματίζουμε τη λίστα με τα προϊόντα που θα χρειαστούμε.

– Αν συνηθίζουμε να παίρνουμε μαζί μας τσάντες για τα τρόφιμα, φροντίζουμε να έχουμε πολλές, ώστε να μπορούμε να τοποθετήσουμε σε διαφορετικές, τα ωμά τρόφιμα που χρειάζονται μαγείρεμα (π.χ. κρέας), από όλα τα υπόλοιπα προϊόντα και κυρίως από αυτά που είναι έτοιμα προς κατανάλωση (όπως οι σαλάτες), για να αποφύγουμε πιθανή διασταυρούμενη μικροβιακή επιμόλυνση.

– Αν σκοπεύουμε να μαγειρέψουμε κάτι για φίλους ή την οικογένειά μας ή να πραγματοποιήσουμε κάποιο τραπέζι, δεν ξεχνάμε να τους ρωτήσουμε αν υποφέρουν από κάποια τροφική αλλεργία, ώστε να προσέξουμε τα υλικά που θα χρησιμοποιήσουμε ή να τους προειδοποιήσουμε να μην φάνε κάποια από τα φαγητά. Αν κάποιος νιώσει αδιαθεσία ή παρουσιάσει αλλεργική αντίδραση μετά από κατανάλωση κάποιου τρόφιμου, θα πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.

Να θυμόμαστε πως, σε παγκόσμια κλίμακα, οι καταναλωτές αναφέρουν πιο συχνά αλλεργικές αντιδράσεις σε τρόφιμα όπως το γάλα, τα αυγά, τα ψάρια και οστρακοειδή, τα αράπικα φιστίκια ή άλλους ξηρούς καρπούς, την σόγια, διάφορους σπόρους και το σιτάρι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνώρισε με κανονισμό τις 14 ουσίες ή προϊόντα που προκαλούν πιο συχνά τροφικές αλλεργίες. Έτσι, τα αλλεργιογόνα του παραρτήματος ΙΙ του Κανονισμού 1169/2011 πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς στα προσυσκευασμένα τρόφιμα, είτε χρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη, είτε μπορεί να περιέχονται ίχνη αυτών από διασταυρούμενη επιμόλυνση.

Κατά την προμήθεια των τροφίμων αγοράζουμε τρόφιμα από ελεγχόμενα σημεία της αγοράς και αποφεύγουμε τις αγορές τροφίμων από πλανόδιους πωλητές που δεν διαθέτουν τις σχετικές άδειες. Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στους χειρισμούς των τροφίμων από το προσωπικό των σημείων πώλησης, στις συνθήκες καθαριότητος του προσωπικού, του εξοπλισμού και του χώρου. Εξετάζουμε προσεκτικά τις ενδείξεις στην ετικέτα και ιδιαίτερα αυτές που αφορούν στην ημερομηνία. Αγοράζουμε τελευταία τα προϊόντα-τρόφιμα που χρειάζονται ψύξη ή κατάψυξη, ώστε να τα τοποθετήσουμε στο ψυγείο του σπιτιού μας το συντομότερο δυνατό.

Τα κρέατα βοοειδών, χοίρων, αιγοπροβάτων και πουλερικών διατίθενται είτε νωπά, είτε κατεψυγμένα, αλλά δεν πρέπει να διατίθενται ποτέ εκτός ψύξης. Στα σημεία πώλησης του κρέατος πρέπει να υπάρχουν πινακίδες για την καταγωγή-προέλευση του κρέατος, πληροφορία που πρέπει να αναγράφεται και στην αυτοκόλλητη ετικέτα που εκδίδεται από την ταμειακή μηχανή. Οι συσκευασμένες νωπές ή κατεψυγμένες γαλοπούλες πρέπει να φέρουν τη σήμανση αναγνώρισης του σφαγείου ή του εργαστηρίου τεμαχισμού (οβάλ σφραγίδα με τα αρχικά της χώρας που έχουν έδρα) και την ημερομηνία ανάλωσης (τοποθετημένη επάνω ή κάτω από τη συσκευασία ή το περιτύλιγμα, ώστε να είναι ευανάγνωστη). Τα σφάγια των ζώων πρέπει να έχουν σήμα καταλληλότητας (σφραγίδα) που τοποθετείται από τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες. Οι νωπές εγχώριες μη συσκευασμένες γαλοπούλες πρέπει να είναι εκσπλαχνισμένες (απεντερωμένες) και αποπτιλωμένες (δίχως πούπουλα).

Για την προμήθεια κρέατος θηραμάτων, προσέχουμε τα σφάγια άγριων ή εκτρεφόμενων θηραμάτων να είναι εκσπλαχνισμένα. Τα θηράματα που διατίθενται ολόκληρα πρέπει να φέρουν σήμα καταλληλότητας (σφραγίδα), ενώ τα τυποποιημένα (εισαγόμενα ή εγχώρια) πρέπει να έχουν σήμα αναγνώρισης (οβάλ σφραγίδα με τα αρχικά της χώρας παραγωγής π.χ. για την Ελλάδα GR ή EL) και αναγραφή ημερομηνίας ανάλωσης.

Για την προμήθεια γαλακτοκομικών προϊόντων προσέχουμε τα τυριά να συντηρούνται σε ψυγείο ή σε ψυχόμενη προθήκη. Τα συσκευασμένα τυριά πρέπει να φέρουν σήμανση αναγνώρισης (οβάλ σφραγίδα με τα αρχικά της χώρας παραγωγής, π.χ. GR ή EL για την Ελλάδα), καθώς και την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας πάνω στη συσκευασία. Τα προϊόντα που περιέχουν φυτικά λιπαρά (αντί ζωικού λίπους) είναι μη γαλακτοκομικά προϊόντα και πρέπει να διατίθενται προς πώληση σε διακριτούς χώρους από αυτούς των γαλακτοκομικών.

Αναφορικά με την προμήθεια και συντήρηση αυγών προσέχουμε όλα τα αυγά να έχουν στο κέλυφός τους ένδειξη με τον κωδικό παραγωγού με ευδιάκριτα γράμματα/αριθμούς (μέθοδος εκτροφής, χώρα προέλευσης, Περιφερειακή Ενότητα, ταυτοποίηση μονάδας). Στις συσκευασίες των τυποποιημένων αυγών (εκτός από τις ενδείξεις που υπάρχουν στο κέλυφος), πρέπει να αναγράφεται ο κωδικός αριθμός του ωοσκοπικού κέντρου, η κατηγορία ποιότητας και βάρους καθώς και η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας. Για την καλύτερη συντήρηση των αυγών είναι αναγκαίο να διατηρούνται σε σκιερό και δροσερό χώρο ή στο ψυγείο. Ακόμη, είναι καλό να θυμόμαστε πως δεν πλένουμε τα αυγά, δεν καταναλώνουμε τα αυγά ωμά, δεν χρησιμοποιούμε αυγά με ακάθαρτο, ραγισμένο και γενικά μη φυσιολογικό κέλυφος, δεν καταναλώνουμε αυγά με κηλίδες αίματος, ή με θολό ή χρωματισμένο ασπράδι, ή με ασπράδι ανακατεμένο με τον κρόκο ή αυγά με δυσάρεστη οσμή.

Παράλληλα, όταν αποθηκεύουμε προϊόντα στο ψυγείο τοποθετούμε τα ωμά τρόφιμα (π.χ. κρέας, ψάρι κ.λπ.) στα κάτω ράφια και μέσα σε κατάλληλους θήκες για τρόφιμα, ενώ στα πάνω ράφια τοποθετούμε τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα (π.χ. σαλάτες). Αυτό το κάνουμε για να αποκλείσουμε την πιθανότητα να πέσουν, λόγω απόψυξης, υγρά από τα ωμά στα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα και να επιμολυνθούν. Επίσης, ελέγχουμε ότι η θερμοκρασία του ψυγείου μας δεν ξεπερνά τους 5 ° C, είναι δηλαδή σε θερμοκρασία που κρατάει τα τρόφιμά μας ασφαλή μέχρι την ημερομηνία που αναγράφει η ετικέτα τους.

Πραγματοποιούμε πλήρη απόψυξη του κατεψυγμένου κρέατος πριν από το μαγείρεμα (π.χ. κατεψυγμένη γαλοπούλα, κατεψυγμένο κοτόπουλο), τοποθετώντας το στη συντήρηση του ψυγείου μας, καλυμμένο με προστατευτική μεμβράνη συσκευασίας κατάλληλη για τρόφιμα και μέσα σε δοχείο κατάλληλο για τρόφιμα, το οποίο να κρατάει τα υγρά από την απόψυξη. Ο χρόνος πλήρους απόψυξης, πρέπει να είναι ανάλογος με το βάρος του προϊόντος. Επίσης, τηρούμε τον χρόνο και τη θερμοκρασία ψησίματος της γαλοπούλας που προτείνεται στη συσκευασία, όταν πρόκειται για συσκευασμένες γαλοπούλες. Σε διαφορετική περίπτωση, προσαρμόζουμε τους χρόνους μας ανάλογα με το μέγεθος και το βάρος του προϊόντος. Προετοιμάζουμε το κρέας για μαγείρεμα, ακολουθώντας τις ορθές πρακτικές για την υγιεινή τροφίμων, ώστε να αποφύγουμε επιμολύνσεις μαγειρεμένου κρέατος με ωμά τρόφιμα.

Μετά το μαγείρεμα, μπορούμε να επαναχρησιμοποιήσουμε τα περισσεύματα των τροφίμων μας που δεν καταναλώθηκαν με διαφορετικούς τρόπους. Συγκεκριμένα, σκεπάζουμε τα περισσεύματα και τα βάζουμε στο ψυγείο ή στην κατάψυξη εντός δύο ωρών. Χωρίζουμε τα περισσεύματα σε μικρότερες μερίδες πριν τα καταψύξουμε, για να είναι πιο βολικό όταν τα ξεπαγώσουμε αργότερα. Μπορούμε, επίσης, να χρησιμοποιήσουμε το μαγειρεμένο κρέας που έχουμε καταψύξει για να φτιάξουμε ένα νέο γεύμα. Στο διαδίκτυο, υπάρχουν δημιουργικές συνταγές και ιδέες για το πώς να εκμεταλλευτούμε τα χριστουγεννιάτικα περισσεύματά μας και να μην πάει τίποτα χαμένο. Ακόμη, στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες για την αποφυγή της σπατάλης τροφίμων.

Όπως αναφέρει ο ΕΟΔΥ στην ιστοσελίδα του, η γρίπη είναι οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης και μεταδίδεται πολύ εύκολα από το ένα άτομο στο άλλο. Μπορεί να προκαλέσει από ήπια έως και πολύ σοβαρή νόσηση.

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η γρίπη μεταδίδεται από το ένα άτομο στο άλλο όταν ένας ασθενής βήχει, φταρνίζεται ή μιλά και διασπείρει τους ιούς στον αέρα με τη μορφή πολύ μικρών, αόρατων σταγονιδίων. Οι ιοί της γρίπης επίσης μεταδίδονται μέσω των χεριών, όταν κάποιος αγγίζει αντικείμενα και επιφάνειες που έχουν μολυνθεί και στη συνέχεια πιάνει τα μάτια του, τη μύτη ή το στόμα του.

Παράγοντες όπως ο ψυχρός καιρός και ο συγχρωτισμός (συγκέντρωση πολλών ατόμων σε κλειστούς χώρους) αυξάνουν τη μετάδοση της γρίπης.

Για την αποφυγή της μετάδοσης, τα άτομα θα πρέπει να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους με χαρτομάντιλο όταν βήχουν ή φτερνίζονται και να πλένουν τακτικά τα χέρια τους.

Για πόσες ημέρες ένα άτομο που έχει γρίπη μπορεί να την μεταδώσει σε άλλους;

Οι ενήλικες μπορεί να μεταδώσουν τη νόσο μία ημέρα πριν αρρωστήσουν έως 5-7 ημέρες από τη στιγμή που θα εκδηλώσουν τα συμπτώματα. Τα παιδιά και οι ασθενείς με σοβαρή ανοσοκαταστολή μπορεί να μεταδίδουν για περισσότερο από μία εβδομάδα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της γρίπης;

Τα συμπτώματα της γρίπης συνήθως ξεκινούν απότομα και περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, πόνους των μυών και των αρθρώσεων, πονοκέφαλο, έντονη κόπωση, καταρροή, πονόλαιμο, βήχα (συνήθως ξηρό). Τα παιδιά μπορεί να παρουσιάζουν συμπτώματα από το γαστρεντερικό, όπως ναυτία, εμέτους, διάρροια, ενώ στους ενήλικες τα συμπτώματα αυτά είναι σπάνια.

Πόσο διαρκούν τα συμπτώματα της γρίπης συνήθως;

Τα συμπτώματα αρχίζουν 1-4 ημέρες μετά την προσβολή από τον ιό και διαρκούν 2-7 ημέρες, ο βήχας όμως μπορεί να επιμένει για αρκετό χρονικό διάστημα.

Πώς μπορώ να ξέρω ότι έχω πάθει γρίπη;

Μπορεί να έχετε γρίπη, εάν παρουσιάσετε ξαφνικά πυρετό, συμπτώματα από το αναπνευστικό (καταρροή, βήχα), έντονους μυϊκούς πόνους και αυτό συμβαίνει τους χειμερινούς μήνες, κυρίως από τον Δεκέμβριο έως το Μάρτιο. Βέβαια, μπορεί να πάθετε γρίπη οποιαδήποτε άλλη εποχή του χρόνου, αυτό όμως είναι σπάνιο.

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που πρέπει να με ανησυχήσουν;

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που όταν εμφανιστούν στα παιδιά θα πρέπει άμεσα να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας. Αυτά τα συμπτώματα είναι:

υψηλός και παρατεινόμενος πυρετός
γρήγορη αναπνοή ή δυσκολία στην αναπνοή
κυάνωση
άρνηση για λήψη υγρών ή τροφής
μειωμένη δραστηριότητα, υπνηλία
διέγερση ή σπασμοί
επανεμφάνιση του πυρετού ή επιδείνωση του βήχα ύστερα από βελτίωση των συμπτωμάτων της γρίπης καθώς και ενδεχόμενη επιδείνωση υποκείμενου χρόνιου νοσήματος (καρδιολογικού, αναπνευστικού, διαβήτη κλπ.)
Όσον αφορά τους ενήλικες, τα συμπτώματα για τα οποία θα πρέπει άμεσα να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας είναι:

υψηλός και παρατεινόμενος πυρετός
δύσπνοια
πόνος ή αίσθημα πίεσης στο στήθος
λιποθυμικά επεισόδια
σύγχυση
πολλοί ή παρατεινόμενοι έμετοι

Σε τι διαφέρει η γρίπη από το κοινό κρυολόγημα;

Το κοινό κρυολόγημα προκαλείται από ιούς διαφορετικούς από τους ιούς της γρίπης. Τα συμπτώματά του συνήθως είναι πιο ελαφρά, περιορίζονται στο ανώτερο αναπνευστικό (καταρροή, φτάρνισμα, πονόλαιμος), διαρκούν λιγότερο, ενώ σπάνια συμβαίνουν επιπλοκές.

Αντίθετα, η γρίπη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσηση και επιπλοκές που καμιά φορά μπορεί να είναι θανατηφόρες για κάποια άτομα, π.χ. άτομα με χρόνια νοσήματα.

Τι πρέπει να κάνω εάν αρρωστήσω;

Η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής είναι ένας αρκετά αποτελεσματικός τρόπος για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και τους γύρω μας, από την γρίπη. Για το λόγο αυτό:

Αποφύγετε στενή επαφή με άλλα άτομα.
Αποφύγετε να έρχεστε σε επαφή με άτομα που είναι άρρωστα.
Κρατήστε απόσταση από τους άλλους όταν είστε εσείς άρρωστοι για να τους προφυλάξετε και να μην αρρωστήσουν.
Μείνετε στο σπίτι σας όταν είστε άρρωστοι. Όταν είστε άρρωστοι αποφύγετε, εφ’όσον βέβαια αυτό είναι δυνατόν, να πηγαίνετε στη δουλειά σας, στο σχολείο, σε συναθροίσεις οικογενειακές ή κοινωνικές, σε πολυσύχναστα μέρη και να κυκλοφορείτε με μέσα μαζικής μεταφοράς. Με αυτό τον τρόπο θα βοηθήσετε να μην αρρωστήσουν και άλλοι άνθρωποι.
Καλύψτε με χαρτομάντιλο το στόμα και τη μύτη σας όταν βήχετε ή φταρνίζεστε. Με αυτό τον τρόπο προστατεύετε αυτούς που είναι γύρω σας και μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα να αρρωστήσουν και αυτοί.
Πλένετε συχνά τα χέρια σας. Το συχνό πλύσιμο των χεριών μειώνει σημαντικά την διασπορά των ιών. Με αυτό τον τρόπο προστατεύετε τον εαυτό σας και τους γύρω σας.
Αποφύγετε να πιάνετε τα μάτια σας, τη μύτη σας ή το στόμα σας. Οι ιοί της γρίπης συχνά μεταδίδονται όταν κάποιος αγγίζει αντικείμενα και επιφάνειες που έχουν μολυνθεί και στη συνέχεια πιάνει τα μάτια του, τη μύτη ή το στόμα του.

Πώς θεραπεύεται η γρίπη;

Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες ιώσεις, έτσι και η γρίπη συνήθως “θα κάνει τον κύκλο της”. Χρειάζεται ξεκούραση, πολλά υγρά, αποφυγή του καπνίσματος, λήψη αντιπυρετικών για την αντιμετώπιση του πυρετού και παυσίπονων για την αντιμετώπιση του πόνου των μυών.

Τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία θέση στην θεραπεία της γρίπης, διότι τα αντιβιοτικά δεν καταπολεμούν τους ιούς. Μη δίνετε ασπιρίνη σε παιδιά και εφήβους, ιδίως όταν έχουν πυρετό, αν δεν συμβουλευθείτε πρώτα γιατρό.

Στα άτομα αυτής της ηλικίας που έχουν αρρωστήσει με γρίπη, η ασπιρίνη μπορεί, σπάνια, να προκαλέσει ένα σοβαρό νόσημα που λέγεται σύνδρομο Reye.

Πόσο αποτελεσματικό είναι το εμβόλιο της γρίπης;

Όταν οι ιοί της γρίπης που περιλαμβάνει το εμβόλιο είναι παρόμοιοι με τους ιούς που κυκλοφορούν τη συγκεκριμένη περίοδο, είναι πολύ αποτελεσματικό. Από μελέτες που έχουν γίνει, έχει δειχθεί ότι προστατεύεται από τη νόσο το 70-90% των ατόμων που εμβολιάζονται. Στους ηλικιωμένους και σε αυτούς που πάσχουν από σοβαρά χρόνια νοσήματα το εμβόλιο συχνά είναι λιγότερο αποτελεσματικό, αλλά ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις μειώνει τις εισαγωγές στο νοσοκομείο και τους θανάτους από επιπλοκές.