Στη μέση του ποταμού που χωρίζει τη Σερβία από τη Ρουμανία, κοντά στο σερβικό λιμάνι του Πραχόβο, είναι πλέον ορατό πάνω σε μια αμμουδιά ένα σκουριασμένο σκαρί από ένα πλοίο των ναζί της εποχής του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που συνήθως βρίσκεται κάτω από το νερό.

Είναι ένα από τα εκατοντάδες πλοία που ανήκαν στον στόλο της Ναζιστικής Γερμανίας και έχουν βυθιστεί στο συγκεκριμένο σημείο. Πολλά βρίσκονται ακόμα στα βάθη του Δούναβη, ενώ ορισμένα εξακολουθούν να είναι φορτωμένα με όπλα.

Το φθινόπωρο του 1944, οι γερμανικές δυνάμεις που υποχωρούσαν από τη Ρουμανία προς την Κεντρική Ευρώπη χρησιμοποίησαν τον Δούναβη για τη μεταφορά στρατευμάτων, προσωπικού και εξοπλισμού.

Σύμφωνα με τον Μπόγιαν Ντραγκίτσεβιτς, συγγραφέα και παραγωγό της σειράς ντοκιμαντέρ «Ο Κρυμμένος Δούναβης», επειδή δεν μπόρεσαν να περάσουν το μεγαλύτερο μέρος του στόλου μέσω του φαραγγιού Ντερντάπ, γνωστού και ως «Σιδηρές Πύλες», μεταξύ Σερβίας και Ρουμανίας, οι πλοίαρχοι αποφάσισαν να βυθίσουν σκοπίμως τα πλοία, ελπίζοντας να επιβραδύνουν την προέλαση των σοβιετικών δυνάμεων που τους καταδίωκαν.

Οι ι ιστορικοί εκτιμούν ότι 218 πλοία, μεταξύ των οποίων περιπολικά, ναρκαλιευτικά και φορτηγίδες, βυθίστηκαν στον πυθμένα του ποταμού. «Τα ναυάγια αποτελούν ένα είδος χρονοκάψουλας», δήλωσε ο Ντραγκίτσεβιτς στους New York Times. «Μετά από περισσότερα από 80 χρόνια, ο Δούναβης εξακολουθεί να αποκαλύπτει ιστορίες που δεν έχουν ακόμη ειπωθεί πλήρως», προσέθεσε. Τελικά, η ναζιστική Γερμανία δεν παραδόθηκε παρά μόνο τον επόμενο χρόνο, τον Μάιο του 1945.

Τα πλοία είχαν αποκαλυφθεί και κατά τη διάρκεια προηγούμενων περιόδων ξηρασίας. Ένα ή δύο σκουριασμένα ναυάγια ξεπροβάλλουν σχεδόν κάθε καλοκαίρι για να εξαφανιστούν ξανά με την άνοδο της στάθμης των υδάτων στον δεύτερο μεγαλύτερο ποταμό της Ευρώπης. Φέτος, ωστόσο, οι κάτοικοι του Πραχόβο έχουν μετρήσει τουλάχιστον μια ντουζίνα εξ αυτών.

«Τα ναυάγια εμφανίζονται σχεδόν κάθε χρόνο, άλλοτε περισσότερα, άλλοτε λιγότερα», δήλωσε ο Ίγκορ Σκόντρικ, ένας ντόπιος ψαράς. «Αλλά φέτος η στάθμη του νερού είναι εξαιρετικά χαμηλή, οπότε έχουν αναδυθεί πλοία που συνήθως δεν εμφανίζονται κάθε χρόνο», προσέθεσε.

Η σερβική κυβέρνηση έχει προσπαθήσει στο παρελθόν να απομακρύνει τα ναυάγια και αναζητά λύση με τη βοήθεια και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ορισμένα είχαν αφαιρεθεί από τον ποταμό από τις κομμουνιστικές Αρχές της Γιουγκοσλαβίας, αλλά τα περισσότερα παραμένουν στη θέση τους λόγω των εκρηκτικών που μετέφεραν, γεγονός που ενέχει επιπλέον κίνδυνο για τα διερχόμενα σκάφη και καθιστά την αποστολή ανέλκυσης ακόμη πιο επικίνδυνη. Η πτώση της στάθμης των υδάτων έχει καταστήσει την επιχείρηση ανέλκυσης ακόμη πιο επείγουσα.

Ο Ζόραν Λόβριτς, ο οποίος μεταφέρει επικίνδυνα απόβλητα κατά μήκος του Δούναβη, δήλωσε ότι αναμένει η στάθμη του νερού να πέσει ακόμη περισσότερο τους επόμενους δύο μήνες. Αστειευόμενος, εξέφρασε την ελπίδα ότι ο ποταμός ίσως υπάρξει μία ανακάλυψη πιο δελεαστική από τα ναυάγια του πολέμου. «Ίσως να αναδυθεί κάτι άλλο. Ίσως ένα σεντούκι με χρυσό», είπε.

Την Πέμπτη, η σερβική κυβέρνηση ανέσυρε το πρώτο από τα βυθισμένα πλοία της ναζιστικής εποχής, ένα ορόσημο σε μια προσπάθεια που ξεκίνησε το 2020 και η οποία, όπως είχε δηλώσει τότε η κυβέρνηση, θα μπορούσε να κοστίσει 23 εκατομμύρια ευρώ.

«Για πρώτη φορά σε 80 χρόνια, ανασύραμε σήμερα ένα από αυτά τα πλοία, και τώρα θα τα ανασύρουμε όλα», δήλωσε την Πέμπτη ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Πρόσθεσε ότι θα ανασυρθούν 80 από τα πλοία, υποσχόμενος έναν καθαρισμό στη συνέχεια που θα μπορούσε να κάνει τα νερά του Δούναβη στη Σερβία «τόσο καθαρά όσο είναι στη Βιέννη».

Η Κρστά Μπράντιτς, κάτοικος του Πράχοβο, δήλωσε ότι η χαμηλή στάθμη των υδάτων έχει σχεδόν σταματήσει την κυκλοφορία των πλοίων: «Όπως μπορείτε να δείτε, τα (μεγάλα) πλοία δεν μπορούν πλέον να περάσουν», είπε στο AP.

Άλλα κατάλοιπα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έχουν βρεθεί σε άλλα σημεία του ποταμού, μεταξύ των οποίων μια γερμανική στρατιωτική μοτοσικλέτα στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας.

Στη Σλοβακία, η αστυνομία ανέσυρε μια βρετανική βόμβα βάρους 700 κιλών που δεν είχε εκραγεί. Η αστυνομία ανέφερε ότι οι Αρχές τη φόρτωσαν σε ένα «ειδικά τροποποιημένο πυροσβεστικό όχημα με στρώμα άμμου, το οποίο εξασφάλισε την ασφαλή μεταφορά της» σε έναν λάκκο βάθους πέντε μέτρων για να προχωρήσουν σε ελεγχόμενη έκρηξη.

Το 1944, η Βασιλική Αεροπορία της Βρετανίας τοποθέτησε νάρκες στον ποταμό για να παρεμποδίσει τις εχθρικές δυνάμεις.

Ο Δούναβης, ο οποίος διαρρέει 10 χώρες, έχει καταστεί ολοένα και πιο δύσκολος στην πλοήγηση, καθώς τα χαμηλά επίπεδα νερού δημιουργούν επικίνδυνες συνθήκες. Οι παρατεταμένες ξηρασίες έχουν οδηγήσει τα επίπεδα νερού των μεγάλων ευρωπαϊκών ποταμών σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τα συνηθισμένα για την εποχή του έτους, προκαλώντας ενεργειακή κρίση, καθώς πολλά εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βασίζονται στη φυσική παροχή νερού για την ψύξη τους.

Οι άνεμοι θα πνέουν βόρειοι βορειοδυτικοί 3 με 5 και στο Αιγαίο τοπικά 6 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει μικρή άνοδο. Θα φτάσει στα ηπειρωτικά τους 36 με 37 βαθμούς. Στη νησιωτική χώρα τους 32 με 33 και στα Δωδεκάνησα και την Κρήτη τους 35 με 36 βαθμούς Κελσίου.

Ο μετεωρολόγος Γιώργος Τσατραφύλλιας παρουσιάζει χάρτη στον οποίο φαίνεται πως ιδιαίτερα στην Αττική, η θερμοκρασία θα φτάσει μέχρι και τους 38 βαθμούς Κελσίου, την Τετάρτη 19 Ιουνίου.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΜΥ ΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ – Ο ΚΑΙΡΟΣ ΕΩΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ

Καιρός: Γενικά αίθριος.Τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες θα αναπτυχθούν νεφώσεις και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και κυρίως στη Μακεδονία μεμονωμένες καταιγίδες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 3 και τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες πρόσκαιρα νότιοι έως 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 17 έως 36 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Λίγες νεφώσεις που τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά θα πυκνώσουν και στα ορεινά θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και πιθανόν μεμονωμένες καταιγίδες.

Ανεμοι: Δυτικοί βορειοδυτικοί 3 με 4 και τοπικά έως 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 17 έως 36 με 37 βαθμούς και στα νησιά του Ιονίου έως 33 βαθμούς Κελσίου.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Γενικά αίθριος και μόνο τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες θα αναπτυχθούν νεφώσεις και κυρίως στην ανατολική Στερεά και την ανατολική Πελοπόννησο θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι ή μεμονωμένες καταιγίδες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 19 έως 36 με 37 βαθμούς Κελσίου.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ

Καιρός: Αίθριος.

Ανεμοι: Βορειοδυτικοί 4 με 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 21 έως 33 και στην Κρήτη έως 34 με 36 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Καιρός: Γενικά αίθριος.

Ανεμοι: Βόρειοι βορειοδυτικοί 5 με 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 21 έως 34 και στα Δωδεκάνησα τοπικά έως 35 με 36 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Καιρός: Γενικά αίθριος και μόνο τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά θα αναπτυχθούν νεφώσεις και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι ή μεμονωμένες καταιγίδες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 19 έως 36 με 37 βαθμούς Κελσίου.

ΑΤΤΙΚΗ

Καιρός: Γενικά αίθριος με πρόσκαιρες νεφώσεις και τοπικούς όμβρους στα δυτικά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 21 έως 36 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Καιρός: Γενικά αίθριος και μόνο τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες θα αναπτυχθούν νεφώσεις και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και κυρίως στα γύρω ορεινά μεμονωμένες καταιγίδες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 3 και τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες νότιοι νοτιοανατολικοί έως 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 20 έως 34 βαθμούς Κελσίου.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 18-06-2024

Γενικά αίθριος καιρός. Τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά θα αναπτυχθούν νεφώσεις και στα ορεινά θα σημειωθούν τοπικοί όμβροι.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις στα δυτικά 3 με 5, στα ανατολικά 4 με 6 και στο Αιγαίο βαθμιαία έως 7 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει μικρή άνοδο κυρίως στα δυτικά και θα φτάσει στη νησιωτική χώρα τους 33 με 35 βαθμούς, στα ηπειρωτικά τους 36 με 37 και κατά τόπους τους 38 βαθμούς και Κελσίου.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 19-06-2024

Γενικά αίθριος καιρός με λίγες τοπικές νεφώσεις τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά ορεινά.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις στα δυτικά 3 με 5, στα ανατολικά 4 με 6 και στο Αιγαίο έως 7 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει μικρή περαιτέρω άνοδο κυρίως στα ηπειρωτικά όπου θα φτάσει τους 37 με 38 κατά τόπους τους 39 βαθμούς Κελσίου.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ 20-06-2024 KAI ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21-06-2024

Γενικά αίθριος καιρός.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5, στα πελάγη τοπικά 6 και στο Αιγαίο έως 7 μποφόρ.

Η θερμοκρασία δε θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή.

«Βαδίζουμε σε μια πιο ευρύτερη ξηρασία γιατί μέχρι τώρα είχαμε τοπικές ξηρασίες στη Θράκη, Ανατολική Μακεδονία και Κρήτη. Όμως μειωμένες βροχοπτώσεις στις αρχές του 2024 καταγράφουμε στο μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής ηπειρωτικής Ελλάδας. Είμαστε στην αρχή μιας ήπιας, προς το παρόν, ξηρασίας και δεν μπορούμε ακόμη να συγκρίνουμε με τη σοβαρή ξηρασία που είχαμε στη Βόρεια Ελλάδα και στην Κρήτη, αλλά τα πράγματα δεν βαίνουν καλώς», επισημαίνει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο φυσικός- μετεωρολόγος και επιστημονικός συνεργάτης του meteo.gr και του climatebook, Σταύρος Ντάφης και προσθέτει ότι αναμένονται κάποιες βροχοπτώσεις μέσα στον Απρίλιο οι οποίες όμως θα είναι κυρίως παροδικές καταιγίδες που δεν θα αναπληρώσουν το έλλειμμα βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων των προηγούμενων μηνών.

Παράλληλα, στις περιοχές με έλλειμμα βροχής εντοπίζεται να συγκεντρώνεται νεκρή καύσιμη ύλη γεγονός που προβληματίζει τους επιστήμονες για τις συνθήκες ευφλεκτότητας. Ειδικότερα, όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ντάφης, αυξημένη νεκρή καύσιμη ύλη εντοπίζεται ήδη σε περιοχές της Θεσσαλίας, της Δυτικής Μακεδονίας, Φθιώτιδας, Βοιωτίας και Ανατολικής Πελοποννήσου καθώς και στην περιοχή του Άργους αλλά και στην Νότια Κρήτη. «Δεν είναι ξεκάθαρο τι ορίζει αυτή η μεταβατική εποχή της άνοιξης για τις πυρκαγιές του καλοκαιριού», σημειώνει ο κ. Ντάφης προσθέτοντας ότι στην περίπτωση μιας πολύ ξηρής άνοιξης υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα για περισσότερες πυρκαγιές στις αρχές του καλοκαιριού απ’ ότι προς τα τέλη.

• Ενδεικτικά, σύμφωνα με στοιχεία που παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ντάφης το τελευταίο 3μηνο σε σχέση με τη μέση τιμή της περιόδου 2010-2019 το συνολικό ύψος βροχής που έχει σημειωθεί σε κάποιες περιοχές είναι το παρακάτω:

Σύμφωνα με πληροφορίες από την Πυροσβεστική, οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται και η ανομβρία έχουν θέσει το Πυροσβεστικό Σώμα σε αυξημένη ετοιμότητα, ενώ εξετάζεται η πιθανότητα σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας η έναρξη της αντιπυρικής περιόδου να γίνει νωρίτερα από την 1η Μαϊού.

Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με στοιχεία από την Πυροσβεστική, το πρώτο τρίμηνο του 2024 οι αγροτοδασικές πυρκαγιές που έχουν εκδηλωθεί εμφανίζονται ελαφρώς αυξημένες σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2023. Συγκεκριμένα το α’ τρίμηνο του 2024 έχουν εκδηλωθεί 2.378 αγροτοδασικές πυρκαγιές, ενώ το α’ τρίμηνο του 2024 είχαν εκδηλωθεί 2.367 αγροτοδασικές πυρκαγιές. Για το λόγο αυτό μάλιστα, χθες το Πυροσβεστικό Σώμα εξέδωσε ανακοίνωση εφιστώντας την προσοχή των πολιτών ώστε να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα και μέσα πυροπροστασίας καθώς το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουν εκδηλωθεί αρκετές δασικές και αγροτοδασικές πυρκαγιές, κυρίως κατά την καύση φυτικής ύλης και υπολειμμάτων καλλιεργειών.

• Αντιμέτωπες με την ερημοποίηση θα βρίσκονται όλο και περισσότερες περιοχές της Μεσογείου, μεταξύ αυτών και περιοχές της Ελλάδας λόγω της ξηρασίας.

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η καθηγήτρια Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκη Ευελπίδου, η ξηρασία δεν είναι μόνον η αύξηση της θερμοκρασίας, είναι επίσης η μείωση των βροχοπτώσεων και είναι και η υπεράντληση των υπόγειων υδάτων. «Γι αυτό πολύ συχνά μιλάμε για φαινόμενα ερημοποίησης. Όταν ακούει κάποιος τη λέξη έρημο πάει το μυαλό του στη Σαχάρα σε μία θάλασσα άμμου. Η ερημοποίηση δεν σημαίνει απαραίτητα μία έρημος γεμάτη από άμμο. Η ερημοποίηση σημαίνει μία περιοχή, η οποία έχει λίγο νερό και το έδαφος έχει χάσει τα θρεπτικά του συστατικά και άρα δεν μπορούμε να καλλιεργήσουμε. Στην Ελλάδα συμβαίνει ήδη αυτό, και είναι πολλές οι περιοχές που μάς συμβαίνει. Υπάρχουν περιοχές οι οποίες σήμερα το νερό τους δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών», σημειώνει η κυρία Ευελπίδου. Τέτοιες περιοχές, όπως τονίζει, είναι η Ελαφόνησος αλλά και νησιά των Κυκλάδων.

«Ερημοποιούμαστε. Κάποτε με είχαν ρωτήσει σε μία συνέντευξη: Τι φοβάστε περισσότερο να μάς συμβεί από θέμα φυσικών καταστροφών και προβλημάτων στο μέλλον και απάντησα, “φοβάμαι τη στιγμή που θα διψάω και δεν θα υπάρχει νερό για να πιω” και δεν είναι πολύ μακριά, δεν είναι καθόλου μακριά. Εμείς ανοίγουμε τη βρύση μας και βγαίνει νερό αλλά αυτό δεν είναι αυτονόητο και δεν είναι αυτονόητο για πάρα πολλές περιοχές όχι του κόσμου, όχι της Μεσογείου αλλά της Ελλάδας. Τα μισά νησιά μας ανοίγουν τη βρύση και δεν έχουν νερό πρέπει να αγοράσουν εμφιαλωμένο για να πιουν. Το νερό της βρύσης είναι για να κάνουν μπάνιο ή για να το βράσουν. Και πολλές φορές ανοίγουν τη βρύση και βγάζουν λάσπη έχει τελειώσει το νερό», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κυρία Ευελπίδου.

Αναφορικά με την αύξηση της θερμοκρασίας και τη ξηρασία η κυρία Ευελπίδου τονίζει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας μοιραία οδηγεί σε ξηρασία. «Όταν αυξάνεται η θερμοκρασία είναι μοιραίο να έχουμε αύξηση και στην ξηρασία. Οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν τα τελευταία χρόνια με πολύ γοργό ρυθμό. Όταν, λοιπόν, αυτό είναι παρατεταμένο, μοιραία χάνει την υγρασία του, μοιραία η βλάστηση αποδυναμώνεται και μοιραία μπαίνουμε στον φαύλο κύκλο» εξηγεί, προσθέτοντας ότι στην παρατεταμένη διάρκειας ξηρασία μειώνεται η υγρασία του εδάφους, άρα ευνοείται η εξάπλωση της πυρκαγιάς, είναι πιο δύσκολη η κατάσβεσή της.

«Η αυξημένη ξηρασία οδηγεί σε μείωση υγρασίας εδάφους. Αυτό σημαίνει ότι τα φυτά δεν μπορούν να δεσμεύσουν τα θρεπτικά στοιχεία του εδάφους οπότε μειώνεται η φυτοκάλυψη. Όταν δεν έχουμε βλάστηση το έδαφος διαβρώνεται πιο εύκολα, για πολλούς λόγους. Η βλάστηση επιβραδύνει την επιφανειακή απορροή, το νερό της βροχής κινείται πιο αργά. Το επόμενο είναι ότι μέσα από το ριζικό τους σύστημα φτιάχνουν κάποιες ασυνέχειες μέσα στο έδαφος οπότε το νερό της βροχής ποτίζει το έδαφος άρα εμπλουτίζει και τον υδροφόρο ορίζοντα που το θέλουμε αυτό κι επίσης τα φύλλα των δέντρων ή γενικώς ό,τι βλάστηση έχουμε, επιβραδύνουν την βροχόπτωση από την ώρα που πέφτει μέχρι να φτάσει στο έδαφος, μειώνουν την ορμή της», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κυρία Ευελπίδου, επισημαίνοντας ότι κάτι που δημιουργείται λόγω της κλιματικής κρίσης και των αιφνίδιων πλημμυρών είναι η ένταση της βροχόπτωσης.

«Μπορεί το ίδιο ποσό βροχόπτωσης αν πέσει ήρεμα, ποτιστικά που λέμε, να μην δημιουργήσει προβλήματα αλλά αν πέσει έντονα με μορφή καταιγίδας να δημιουργήσει πάρα πολλά προβλήματα. Τα δέντρα και η βλάστηση μειώνουν την ορμή με την οποία φτάνει η βροχή στο έδαφος άρα λοιπόν βοηθούν στο να μειωθεί η διάβρωση, ο πλημμυρικός κίνδυνος και να εμπλουτιστεί ο υδροφόρος ορίζοντας με νερό. Η αύξηση της ξηρασίας ταυτόχρονα δημιουργεί ρωγμές ξήρανσης στο έδαφος όπως είναι ένα δέρμα σκασμένο πολύ χωρίς να έχει πάρει την υγρασία το ίδιο σκάει και η γη και η διάνοιξη αυτών των ρωγμών οδηγεί στην αποκόλληση των κόκκων τους εδάφους. Άρα κι αυτό επιταχύνει τη διάβρωση διότι όλο αυτό μαζί είναι ένας φαύλος κύκλος γιατί αν έχουμε πολλή έντονη διάβρωση και χαθεί το έδαφος μετά δεν μπορούμε να έχουμε και βλάστηση», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, σημειώνοντας ότι κάτι που επιβεβαιώνει αυτόν τον φαύλο κύκλο είναι και το γεγονός ότι η μειωμένη φυτοκάλυψη και η ξηρασία ευνοούν τις πυρκαγιές.

«Το μεγάλο πρόβλημα από τις πυρκαγιές ειδικά αυτές που έγιναν τα τελευταία χρόνια και ήταν τόσο εκτεταμένες στον ελλαδικό χώρο, είναι να μην αφήσεις το έδαφος να χαθεί. Από τη στιγμή που έγιναν οι πρώτες βροχές τα εδάφη τα είδαμε να φεύγουν, δεν μπορούν μετά να γυρίσουν πίσω. Περίπου 1 εκατοστό εδάφους θέλει περίπου 1.000 χρόνια. Οπότε πότε θα σχηματιστεί, πότε θα δημιουργηθεί για να προλάβουν να δημιουργηθούν και τα δέντρα να βοηθήσουν το σύστημα να ανακάμψει. Και μέσα σε όλον αυτόν τον φαύλο κύκλο έρχονται και οι ανθρωπογενείς επεμβάσεις. Σε περιοχές που έχουμε ήδη λειψυδρία εμείς εξακολουθούμε να κάνουμε υπεράντληση από τους υδροφόρες ορίζοντες πάρα πολύ κοντά στη θάλασσα, άρα βάζουμε θαλασσινό νερό μέσα στον υδροφόρο ορίζοντα, με το που το κάνουμε αυτό θανατώνουμε τον υδροφόρο ορίζοντα και θανατώνουμε και τα εδάφη. Όταν στο έδαφος μπει αλάτι έχει τελειώσει», υπογραμμίζει η κυρία Ευελπίδου και καταλήγει: «Το νερό μας λιγοστεύει επικίνδυνα, οι γαίες μας υποβαθμίζονται και όλο αυτό λέγεται ερημοποίηση. Αυτό ακριβώς είναι, η έλλειψη νερού και οι φτωχές γαίες».

Δεν θέλουν ημίμετρα οι καλλιεργητές της Αχαΐας και ζητούν από την Πολιτεία οριστικές λύσεις για το θέμα της άρδευσης. Στις δύο παραδοσιακές αγροτικές περιοχές της Αχαΐας έχουν αρχίσει να γίνονται ορατά τα πρώτα σημάδια ξηρασίας, τα οποία επηρεάζουν άμεσα την άρδευση των καλλιεργειών, με φυσικό επακόλουθο την ανησυχία για το σύντομο μέλλον.

Οπως εξηγούν οι πρόεδροι των αγροτών Αιγίου και Δυτικής Αχαΐας, Γιάννης Μποδιώτης και Γιώργος Βεσκούκης αντίστοιχα, δεν μπορούν να ελπίζουν στο πότε θα βρέξει για να ποτιστούν οι καλλιέργειές τους, αλλά ζητούν άμεσες λύσεις. Από τη μεριά του Αιγίου επαναφέρεται το αίτημα εκμετάλλευσης του ποταμού Σελινούντα και από τη Δυτική Αχαΐα θέλουν να συνδεθεί ο κάμπος με το φράγμα του Πηνειού. Την ίδια στιγμή, οι φετινές σοδιές είναι πιθανό να επηρεαστούν από την ξηρασία και να συρρικνωθούν με την οικονομική ζημιά για τους καλλιεργητές να ελλοχεύει.

Ο Γιάννης Μποδιώτης

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Αιγίου, Γιάννης Μποδιώτης, μιλώντας στην «Π» εξήγησε: «Είναι γνωστό πως τα αποθέματα νερού είναι λίγα. Για τις ελιές και τις λεμονιές κοντά στην παραλία δεν υπάρχει πρόβλημα αυτή τη στιγμή, αλλά στις ημιορεινές περιοχές που υπάρχουν αμπέλια υπάρχει θέμα. Τα τελευταία 7 χρόνια δεν έχει βρέξει τους καλοκαιρινούς μήνες. Δεν μπορούμε να ελπίζουμε στο αν θα βρέξει για να έχουμε νερό».

Επιπλέον, ο πρόεδρος επαναφέρει μέσω της «Π» το διαχρονικό αίτημα των αγροτών: «Από το 2002 έχουμε καταθέσει αίτημα για εκμετάλλευση του νερού του Σελινούντα με τη δημιουργία φράγματος. Ενώ αρχικά είχε εγκριθεί και φαινόταν πως θα προχωρήσει το έργο, λόγω της κρίσης πάγωσαν οι διαδικασίες. Σαν σύλλογος συνεχίζουμε να διεκδικούμε το έργο. Οι σύγχρονες μέθοδοι καλλιέργειας που εφαρμόζουμε απαιτούν νερό».

Τέλος, ο κ. Μποδιώτης καταλήγει σε μια εκτίμηση για το αν έχει επηρεαστεί μέχρι στιγμής η παραγωγή από την ξηρασία: «Προς το παρόν δεν έχει συμβεί, αλλά ένας μεγάλος καύσωνας μπορεί να αποδειχθεί καταστροφικός. Πιστεύουμε πως οι συνθήκες ξηρασίας θα φέρουν και μείωση της παραγωγής με τις ανάλογες συνέπειες για το εισόδημα των αγροτών».

Δυτική Αχαΐα: «Αμεση σύνδεση με το φράγμα Πηνειού»

Από την πλευρά της Δυτικής Αχαΐας, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου, Γιώργος Βεσκούκης, υποστηρίζει πως η περιοχή αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα. «Ως αγροτική περιοχή έχουμε από τα μεγαλύτερα προβλήματα γι’ αυτό και διαχρονικά ζητάμε την άμεση επέκταση του φράγματος Πηνειού.
Αχαΐα: Στερεύουν οι κάμποι από νερό για άρδευση

Ο Γιώργος Βεσκούκης

Στην περιοχή μας οι γεωτρήσεις βγάζουν νερό με αλάτι, γεγονός που μπορεί ακόμα και να καταστρέψει τις καλλιέργειες. Νιώθουμε πως επί 40 χρόνια μας κοροϊδεύουν για της σύνδεση με το φράγμα, ενώ την ίδια στιγμή οι γεωτρήσεις μας βγάζουν αλάτι. Μας έλεγαν πριν χρόνια, πως η Δυτική Αχαΐα θα παίρνει το 60% του νερού του φράγματος, αλλά αυτό δεν έγινε ποτέ. Η ξηρασία αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τις καλλιέργειες και τις σοδιές μας» είπε στην «Π» ο κ. Βεσκούκης κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου.