Ανδρέας Μαραθιάς

Κατά την ακρόαση λοιπόν του προτεινομένου κ. Νικολάου Μιχαλόπουλου για τον διορισμό του σε θέση τακτικού μέλους της Α΄ Μονάδας “Διερεύνησης Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών” της Αρχής Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, τον λόγο πήρε εκ μέρους της ΝΔ ο κ. Μηταράκης και  πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας υποστήριξε  ότι δεν θα έπρεπε να είναι στη θέση του εισηγητή της κυβερνητικής πλειοψηφίας, καθώς έχει αρθεί η ασυλία του για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Ο κ. Μηταράκης απαντώντας στην κ. Κωνσταντοπούλου, διερωτήθηκε αν  έχει υποβάλλει την παραίτηση από πρόεδρος του κόμματος της επειδή είναι αντιμέτωπη με την ποινική δικαιοσύνη, καθώς έχει αρθεί η ασυλία της και η  αντιπαράθεση κορυφώθηκε με τον πρόεδρο της Επιτροπής, Θανάση Μπούρα, να προειδοποιεί πως θα διακόψει την συνεδρίαση και τον Νότη Μηταράκη να ζητάει την αποβολή από τη συνεδρίαση της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας.

Ο παρακάτω διάλογος αποτυπώνει πλήρως την ένταση που επικράτησε:

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Άρα, εισηγητής της ΝΔ είναι  ο κ. Μηταράκης εδώ;

–ΜΠΟΥΡΑΣ (Προεδρεύων): Μην διακόπτετε.

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Επειδή ήρθη η ασυλία του, έφυγε από κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος. Τώρα είναι εισηγητής στους θεσμούς και τη διαφάνεια. 

-ΜΠΟΥΡΑΣ (Προεδρεύων): Ο κ. Μηταράκης ειναι βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου.

–ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Να ξέρουμε η Νέα Δημοκρατία πώς πορεύεται. 

-ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Να αναφέρω ότι είναι απαράδεκτη  και προσβλητική η παρέμβαση της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας της οποίας η ασυλία έχει επίσης αρθεί από τη Βουλή των Ελλήνων και δεν ξέρω αν έχει υποβάλλει την παραίτησή της από πρόεδρος του κόμματός της, επειδή είναι αντιμέτωπη με την ποινική δικαιοσύνη. 

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Αστειεύεστε βέβαια, κύριε. Εσείς θέλετε να συγκρίνετε τα ανομήματά σας στον ΟΠΕΚΕΠΕ με την υπεράσπιση των πολιτών και της δημοκρατίας;

-ΜΠΟΥΡΑΣ: Παρακαλώ, παρακαλώ. 

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Μαζευτείτε λίγο όλοι οι υπόδικοι και φυγόδικοι. Όλοι οι υπόδικοι και φυγόδικοι ετοιμάζεστε να κουκουλώσετε την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, να καταψηφίσετε τη σύσταση προανακριτικής και μιλάτε; Μιλάτε από πάνω; Θα ποινικοποιήσετε την αντιπολίτευση;

-ΜΠΟΥΡΑΣ: Σας παρακαλώ σεβαστείτε τη διαδικασία. 

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Ή θέλετε να ξεχάσουμε ποιοι είστε, ένας προς έναν; Είχαμε τον Λαζαρίδη να μας λέει ότι είναι ωραίος και γίνεται ειδικός επιστημονικός σύμβουλος, έχουμε τον Μηταράκη τώρα, υπόδικος που θα παραδώσει μαθήματα. 

-ΜΠΟΥΡΑΣ: Είναι δυνατόν να λέτε τέτοια πράγματα; 

-ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Θέλω να ελπίζω ότι η κ. Κωνσταντοπούλου έχει πάρει πτυχίο νομικής και γνωρίζει τον ορισμό του υπόδικου. Ο υπόδικος είναι αυτός που του έχει ασκηθεί ποινική δίωξη. Σε κανέναν από τους βουλευτές της ΝΔ έχει ασκηθεί ποινική δίωξη. 

–ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Είστε αθώοι λοιπόν.

-ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Προφανώς είμαστε αθώοι και να μάθετε να μιλάτε σωστά ελληνικά. 

-ΜΠΟΥΡΑΣ: Τώρα θα συνεχιστεί αυτή η διαδικασία;

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Δεν είναι δυνατόν την ώρα που κουκουλώνετε όλες τις υποθέσεις να έρχεται εδώ να κάνει τον εισηγητή στους θεσμούς και τη διαφάνεια ο Μηταράκης. Οι παραιτήσεις από τις θέσεις τι έννοια έχουν;

-ΜΠΟΥΡΑΣ: Θα αναγκαστώ να διακόψω τη συνεδρίαση. Σας παρακαλώ θερμά, δεν είναι αυτή διαδικασία.

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Γιατί παραιτήθηκε από κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος; Για να κάνει τον εισηγητή στους θεσμούς και τη διαφάνεια; 

-ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Γιατί σε αντίθεση με εσάς έχουμε και ευθιξία οι βουλευτές της ΝΔ

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Που πήγε η ευθιξία σας σήμερα που κάνετε τον εισηγητή; 

-ΜΠΟΥΡΑΣ: Κυρία πρόεδρε, σας παρακαλώ. Έχουμε μία συγκεκριμένη διαδικασία. Όσοι μετέχουν εδώ, μετέχουν νόμιμα, είναι βουλευτές του ελληνικού κοινοβουλίου. 

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Κατά των οποίων ήρθε δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

-ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Να αποβληθεί παρακαλώ κύριε Πρόεδρε. Να αποβληθεί η κ. Κωνσταντοπούλου. 

-ΜΠΟΥΡΑΣ: Όχι άλλη διακοπή. 

-ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Να αποβάλλετε την κ. Κωνσταντοπούλου. Αδυνατεί να τηρήσει τις αρχές κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Έχει πρόβλημα με τη δημοκρατία η κ. Κωνσταντοπούλου. 

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Είστε εσείς οι δημοκράτες με τα χρυσά κουτάλια να τρώτε τα λεφτά του κοσμάκη. 

-ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Η συμπεριφορά σας δεν είναι δημοκρατική. Δεν σέβεστε το κοινοβούλιο και τους εκλεγμένους βουλευτές. 

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Τον Βορίδη και τον Αυγενάκη, τον Γεωργιάδη, τους μεγάλους δημοκράτες και τον Πλεύρη. 

–ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Προφασίζεστε ότι σας ενδιαφέρουν οι θεσμοί. Από τη συμπεριφορά σας είναι προφανές. Παρά τις ακραίες συμπεριφορές της προέδρου του κόμματος που έχει το όνομά της, θέλω να πω ότι η ΝΔ έχει σύμφωνη γνώμη για την επιλογή του δόκτωρ Μιχαλόπουλου…δόκτωρ βέβαια 

–ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Ο δόκτωρ, του δόκτωρ; Εσείς τι πτυχίο έχετε;

–ΜΠΟΥΡΑΣ: Κυρία Πρόεδρε, δεν είναι δυνατόν. Είναι δυνατόν να συνεχιστεί αυτή η διαδικασία;

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Ο δόκτωρ, του δόκτωρ κύριε πρόεδρε; Ακούνε και παιδιά. Κορακίστικα μιλάνε. 

-ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Είναι ξενικό και δεν κλίνεται κυρία Κωνσταντοπούλου.

-ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Το κάνετε όλο και χειρότερο. Στο South Eastern πήγατε και εσείς μάλλον. 

Περιγράφοντας την ισχυρή πλέον και συνεχώς ανοδική πορεία της ελληνικής οικονομίας, ο κ. Μηταράκης επεσήμανε ότι πλέον στην Ελλάδα «πετυχαίνουμε διαγενεακή ισορροπία και δικαιοσύνη. Ξηλώνουμε μνημονιακούς νόμους. Όχι με ένα νόμο και με ένα άρθρο. Όχι με λαϊκισμούς! Αλλά με την ανάπτυξη της Οικονομίας, την ανάκτηση της αξιοπιστίας, την επενδυτική βαθμίδα.» 

Όπως υπογράμμισε ο κ. Μηταράκης, «ο Προϋπολογισμός του 2025 αποτυπώνει ότι, στην Ελλάδα, συνδυάζονται αρμονικά (α) η δημοσιονομική σύνεση με την ανάπτυξη, (β) η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής με τις κοινωνικές παροχές και (γ) η μείωση φόρων και η αύξηση δαπανών με την μείωση χρέους». «Έχουμε μειώσει ήδη 62 φόρους, 12 φέτος, και συνεχίζουμε!», σημείωσε ο κ. Μηταράκης, συνεχίζοντας τόνισε «ο προϋπολογισμός του 2025 περιλαμβάνει μείωση φόρων άνω του 1,1 δισ. Ευρώ καθώς και παρεμβάσεις άνω των 2,3 δισ. για την πραγματική ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών». 

Αναλύοντας με οικονομικά στοιχεία τα μακροοικονομικά μεγέθη, ο κ. Μηταράκης αναφέρθηκε σε έξι βασικά σημεία του προϋπολογισμού για το 2025, την ανάπτυξη της οικονομίας, τη σημαντικότατη μείωση του δημοσίου χρέους, τονίζοντας ότι «μειώνουμε το δημόσιο χρέος με τους πιο γρήγορους ρυθμούς της Ευρώπης», τη μείωση της ανεργίας, την πραγματική αύξηση της αγοραστικής δύναμης, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και τις επενδύσεις και τη μείωση του παραγωγικού κενού. 

Όπως υπογράμμισε ο κ. Μηταράκης, το σχέδιο του προϋπολογισμού αναδεικνύει ότι «η Ελλάδα πλέον συγκλίνει με την Ευρώπη σε όλα τα μεγέθη: ΑΕΠ, διαθέσιμο εισόδημα, επενδύσεις, ανεργία, απασχόληση. Και αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία που αποτελούσε παράδειγμα προς αποφυγή.». 

Κλείνοντας την ομιλία του ο κ. Μηταράκης κάλεσε τους Βουλευτές να υπερψηφίσουν «τον προϋπολογισμό, ως πράξη πατριωτικής ευθύνης, προς τους πολίτες και τις επόμενες γενεές. Έναν προϋπολογισμό ανάπτυξης, μείωσης φόρων, αύξησης κοινωνικών δαπανών, μείωσης δημοσίου χρέους.» 

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του κ. Μηταράκη:  

Η Ελλάδα πλέον συγκλίνει με την Ευρώπη σε όλα τα μεγέθη, 

Καλύπτοντας τη χαμένη απόσταση από την εποχή των Μνημονίων. 

Θα μιλήσουμε με στοιχεία. Συγκρίνοντας το 2025 με το 2019, 

• το ΑΕΠ θα είναι αυξημένο κατά 62 δισ. ή 34%! 
• ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 180€ ή 28% 
• ο μέσος μισθός έχει αυξηθεί κατά 209€ ή 20% 
• έχουμε απομακρυνθεί από τη δεκαετή οικονομική κρίση 
• ενώ έχουμε ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα. 
• Έχουμε αυξήσει τις επενδύσεις σε τρέχουσες τιμές κατά 84%, η μεγαλύτερη αύξηση σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση 
• οι δαπάνες για την Υγεία είναι αυξημένες κατά 74% 
• οι δαπάνες για την Εθνική Άμυνα είναι αυξημένες κατά 73% 
• το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων είναι αυξημένο κατά 63% 
• και σε αυτό πρέπει να προσθέσουμε τα 36 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης. 
• Ενώ το χρέος είναι μειωμένο κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες (από 167,8% σε 147,5%). 

Ο Προϋπολογισμός του 2025 αποτυπώνει ότι, στην Ελλάδα, συνδυάζονται αρμονικά 

• η δημοσιονομική σύνεση με την ανάπτυξη. 
• η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής με τις κοινωνικές παροχές. 
• η μείωση φόρων και η αύξηση δαπανών με την μείωση του χρέους. 

Πετυχαίνοντας διαγενεακή ισορροπία και δικαιοσύνη. 

Ξηλώνουμε μνημονιακούς νόμους. 

Όχι με ένα νόμο και με ένα άρθρο. 

Όχι με λαϊκισμούς! 

Αλλά με την ανάπτυξη της Οικονομίας, την ανάκτηση της αξιοπιστίας, την επενδυτική βαθμίδα. Ο προϋπολογισμός του 2025 περιλαμβάνει μείωση φόρων άνω του 1,1 δισ. Ευρώ. 

Έχουμε μειώσει ήδη 62 φόρους, 12 φέτος, και συνεχίζουμε! 

Αναλυτικότερα: 

1. Μειώνουμε τον ΕΝΦΙΑ κατά 20% στις ασφαλισμένες κατοικίες (18 εκ.) 
2. Μειώνουμε τις ασφαλιστικές εισφορές κατά 1 ποσοστιαία μονάδα (440 εκ.) 
3. Καταργούμε το τέλος επιτηδεύματος για το σύνολο των ελευθέρων επαγγελματιών αλλά και όλων όσοι εργάζονται με «μπλοκάκι» (238 εκ.). Αξίζει να σημειώσουμε ότι το 2019 πληρώναμε μισό δισεκατομμύριο! 
4. Μονιμοποιούμε την επιστροφή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο (100 εκ.) 
5. Φορολογούμε αυτοτελώς, εκτός κλίμακας, τις εφημερίες των ιατρών του ΕΣΥ (40 εκ.) 
6. Μειώνουμε το φόρο χαρτοσήμου σε πλήθος συναλλαγών (32 εκ.) 
7. Δίνουμε κίνητρα για την καινοτομία, τις συγχωνεύσεις και τις εξαγορές (41 εκ.) 
8. Επεκτείνουμε για το 2025, την απαλλαγή ΦΠΑ σε νέες οικοδομές (18 εκ.) 
9. Καταργούμε το τέλος σταθερής τηλεφωνίας για συνδέσεις οπτικής ίνας (24 εκ.) 
10. Απαλλάσσουμε από το φόρο ασφαλίστρου (15%) τα συμβόλαια υγείας για παιδιά έως 18 ετών (17 εκ.) 
11. Νομοθετούμε φοροαπαλλαγές οικειοθελών παροχών επιχειρήσεων υπέρ νέων γονέων για να στηρίξουμε την οικογένεια (6 εκ.) 
12. Απαλλάσσουμε από τον φόρο εισοδήματος κενά ακίνητα ή ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση που θα ενοικιαστούν σε μακροχρόνια μίσθωση, στηρίζοντας τις νέες οικογένειες (3 εκ.) 

Καταλυτικής σημασίας για την Κυβέρνηση αποτελεί, η καταπολέμηση της κοινωνικά άδικης φοροδιαφυγής. Βασική προτεραιότητα του υπουργού Κωστή Χατζηδάκη, την οποία υπηρετεί με σχέδιο, προσήλωση και εμφανή επιτυχία. Η ολοκλήρωση του έργου της διασύνδεσης των ταμειακών μηχανών με τα POS οδηγεί στην ακόμη μεγαλύτερη αύξηση πληρωμών μέσω της χρήσης ηλεκτρονικών μέσων.  Και είδαμε τα αποτελέσματα το 1ο 8μηνο του 2024 με αύξηση 

• 16% στην εστίαση, 
• 177% στα ταξί, 
• 20% στους ιατρούς, 
• 14% στα κομμωτήρια, 
• 348% στα γυμναστήρια. 

Με την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, διευρύνεται δίκαια η φορολογική βάση. Αυξάνονται τα φορολογικά έσοδα κι έτσι μπορούμε να υλοποιήσουμε ακόμη περισσότερα μέτρα κοινωνικής στήριξης, αυξάνοντας με βιώσιμο τρόπο τις δαπάνες του προϋπολογισμού. 

Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η βελτίωση των εισοδημάτων, η αύξηση της απασχόλησης και η έκτακτη εισφορά στα διυλιστήρια εξηγούν την υπεραπόδοση φορολογικών εσόδων για το 2024. Όχι δηλαδή ο πληθωρισμός, όπως λανθασμένα υποστηρίζει η Αντιπολίτευση. Καθώς ο ρυθμός αύξησης του πληθωρισμού είχε προβλεφθεί στον περσινό προϋπολογισμό. Ούτε με εισαγωγή νέων φόρων ή την αύξηση κάποιων φορολογικών συντελεστών. 

Αλλά χάρη στην υπεραπόδοση αυτή, η Κυβέρνηση πέτυχε να αποδεχθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση την αύξηση του ορίου δαπανών του 2025 κατά ποσοστό υψηλότερο (3,7%) σε σχέση με τις αρχικές κατευθύνσεις. Από το 2019 έχουμε μειώσει συνολικά 62 φόρους, αλλά χάρη στην ανάπτυξη της οικονομίας τα φορολογικά έσοδα έχουν αυξηθεί κατά 34% ή 15,6 δισ. €, αλλά έχουν μειωθεί ως ποσοστό του ΑΕΠ. Έχουμε μειώσει βασικούς φόρους, όπως τα τέλη στην ακίνητη περιουσία (-15% ή 407 εκατ.), ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης (-30% ή 111 εκατ.) και τα τέλη συνδρομητών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας (-18% ή 47 εκατ.). Δηλαδή, μόνο από αυτά τα τρία παραδείγματα, που ανέφερα, μειώσαμε το βάρος στην ελληνική οικογένεια κατά μισό δισεκατομμύριο ευρώ τον χρόνο! 

Αλλά η Κυβέρνηση δε σταματά στις μειώσεις των φόρων. Προχωρά σε παρεμβάσεις  άνω των 2,3 δισ. για την πραγματική ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών. 

Αναλυτικότερα: 

1. Αναμορφώσαμε το μισθολόγιο στον δημόσιο τομέα, ειδικά με την αύξηση των βασικών μισθών και των επιδομάτων θέσεων ευθύνης (1,06 δισ.) 
2. Εναρμονίζουμε τον εισαγωγικό μισθό του δημοσίου τομέα με τον κατώτατο μισθό (σε μηνιαία βάση) (μικτό κόστος 143 εκ.) 
3. Αυξάνουμε το 2025 τις συντάξεις κατά 2,4%, βάσει ρυθμού μεταβολής ΑΕΠ και πληθωρισμού (μικτό κόστος 822 εκ.) 
4. Αυξάνουμε την αποζημίωση των εφημεριών των ιατρών του ΕΣΥ κατά 20% (45 εκ.) 
5. Θεσπίζουμε κίνητρα προσέλκυσης ιατρών σε προβληματικές και άγονες περιοχές (16 εκ.) 
6. Αυξάνουμε την αποζημίωση της νυχτερινής απασχόλησης των ενστόλων κατά 20% (25 εκ.), την ειδική αποζημίωση για τα πληρώματα του Πολεμικού Ναυτικού που βρίσκονται σε αποστολή και το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων που εκτελεί ειδικές αποστολές (15 εκ.) 
7. Αυξάνουμε τις αποδοχές των σπουδαστών στρατιωτικών σχολών (14 εκ.) 
8. Αυξάνουμε το επίδομα γέννησης από 2.000 ευρώ σε 2.400 έως 3.500 ευρώ αναλόγως του αριθμού των τέκνων (45 εκ.)  
9. Επεκτείναμε το επίδομα μητρότητας στους εννέα μήνες για τις γυναίκες ελεύθερες επαγγελματίες και αγρότισσες (43 εκ.) 
10. Αυξάνουμε το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα για τα περιφερειακά Πανεπιστήμια (από 1.500 ευρώ σε 2.000 ευρώ ετησίως και σε 2.500 ευρώ σε περίπτωση συγκατοίκησης) (15 εκ.) 
11. Ξεκινάμε το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» με αυξημένη αποζημίωση στο 60% των δαπανών (25 εκ.) 
12. Διαθέτουμε μέρος των εσόδων από το τέλος κρουαζιέρας για έργα υποδομών των ΟΤΑ, του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και του Υπουργείου Τουρισμού (52 εκ.). 

Επιπλέον, η Κυβέρνηση στηρίζει την τοπική αυτοδιοίκηση καθώς πλέον οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι που εγγράφονται στον προϋπολογισμό αγγίζουν τα €2,5 δισ., σε σχέση με €1,8 δισ. το 2019. Μία αύξηση της τάξης του 36%, ενώ παράλληλα θεσπίσαμε νέο ευνοϊκότερο πλαίσιο για τη δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς τους Δήμους και τα νομικά τους πρόσωπα. 

Κυρίες & Κύριοι Συνάδελφοι, 

Θέλω να τονίσω κάποια βασικά σημεία του Προϋπολογισμού του 2025.  

Πρώτον την ανάπτυξη της οικονομίας. 

Να σας θυμίσω ότι με τα αναθεωρημένα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει ότι η μεγέθυνση του ΑΕΠ για το 2023 στο 2,3% (αντί για 2%), η αύξηση των επενδύσεων στο 6,6% (αντί για 4%). Ιδιαιτέρως σημαντική η αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ για την περίοδο 2022-2023 στο 2,8% (αντί για 2,5%) που είναι η δεύτερη καλύτερη επίδοση στην ΕΕ των 27. Η σωρευτική ανάπτυξη του κατά κεφαλήν πραγματικού ΑΕΠ αναθεωρήθηκε προς τα πάνω στο 8,7% από 7,8% για το διάστημα 2019-23. Η Ελλάδα είναι 1η στην ευρωζώνη στη σωρευτική αύξηση του κατά κεφαλή πραγματικού ΑΕΠ την τελευταία τριετία (2021-2023), απόδειξη ότι προχωράμε εντός του σχεδίου, του στόχου για την σύγκλιση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δεύτερον, να τονίσω, τη σημαντικότατη μείωση του δημοσίου χρέους. 

Είναι αποτέλεσμα της χρηστής διαχείρισης, μειώνουμε τα βάρη που έχουμε κληρονομήσει στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας. Μειώνουμε το δημόσιο χρέος με τους πιο γρήγορους ρυθμούς της Ευρώπης. Ο λόγος του Δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ ήταν 209% του ΑΕΠ το 2020 και προβλέπεται να μειωθεί φέτος (2024) στο 154%, και το 2025 στο 147%. Μιλάμε δηλαδή για μείωση κατά 62 ποσοστιαίων μονάδων σε όρους ΑΕΠ σε διάστημα πέντε ετών. Και μην ξεχνάμε το υψηλό δημόσιο χρέος ήταν διαχρονικά δομικό πρόβλημα για τη χώρα μας, για την ελληνική οικονομία.

Τρίτον, τονίζω την μείωση της ανεργίας. 

Τον Σεπτέμβριο η ανεργία μειώθηκε περαιτέρω στο 9,3% από το 17,5% που ήταν το 2019, σημειώνοντας χαμηλό 15ετιας. Είναι η μεγαλύτερη μείωση ανεργίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλω να τονίσω δύο στοιχεία. Πρώτον, τη πολύ σημαντική μείωση της ανεργίας των γυναικών, από 21% τον Σεπτέμβριο 2019 σε 11% σήμερα, και των νέων κάτω των 25 ετών, από 39% τον Σεπτέμβριο 2019 σε 16% σήμερα. Η Ελλάδα εργάζεται! 

Τέταρτον, τονίζω, την πραγματική αύξηση της αγοραστικής δύναμης. 

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, κατά την περίοδο 2019-2023 το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα μας αυξήθηκε κατά 8,5%, την ίδια περίοδο 3,3% στην ΕΕ. Ενώ το μέσο διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε κατά 23% στη χώρα μας έναντι 18% στην ΕΕ. Αποτέλεσμα, η αύξηση του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος στην Ελλάδα να είναι αρκετά μεγαλύτερη από τη σωρευτική αύξηση των τιμών: Το εισόδημα αυξήθηκε κατά 22,9% έναντι 13,1% της σωρευτικής αύξησης τιμών. Για το μισθωτό που λαμβάνει τον κατώτατο μισθό, η αύξηση από το 2019 ανέρχεται σε 28%, ενώ οι συνολικές αμοιβές εξαρτημένης εργασίας αυξήθηκαν κατά 20%. 

Αντίστοιχα στο διάστημα 2019 – 2024, η σωρευτική αύξηση του γενικού δείκτη τιμών υπολογίζεται σε 16,5%. Δηλαδή, οι αποδοχές αυξήθηκαν τόσο για τους εργαζόμενους, με τον κατώτατο μισθό, όσο και συνολικά για τους εργαζόμενους, σε ποσοστό μεγαλύτερο από την αύξηση του πληθωρισμού. Το 2025 προβλέπεται αύξηση των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας κατά 3,4% και των αμοιβών ανά εργαζόμενο κατά 2,7%. Σας είπα ήδη ότι ο προϋπολογισμός προβλέπει αύξηση των συντάξεων κατά 2,4%, ενώ ο πληθωρισμός του 2025 αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,1%. Να τονίσω ότι η εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι πιο αισιόδοξες. Θεωρούν ότι οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας θα αυξηθούν στη χώρα μας το 2025 κατά 4,1% και ανά εργαζόμενο κατά 3,2%. 

Το πέμπτο σημείο που θέλω να τονίσω είναι το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. 

Γνωρίζοντας ότι γίνεται συστηματικά αντικείμενο σημείο κριτικής από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Παρά τις κρίσεις των τελευταίων ετών (κορωνοϊός, ενεργειακή κρίση), τα στοιχεία δείχνουν ότι αλλάζουμε το παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδος με σημαντικό ρυθμό. Στοχεύοντας σε υψηλή ανταγωνιστικότητα για τα ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες, περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων και ακόμα μεγαλύτερη εξωστρέφεια για την οικονομία μας. Ενώ, για την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2024 το έλλειμμα πράγματι αυξήθηκε κατά περίπου 1 δισ., σε σχέση με το 2023, η εξέλιξη αυτή οφείλεται αφενός στη μείωση (2,4%) της αξίας των εξαγωγικών αγαθών, λόγω της πτώσης των τιμών των καυσίμων που εξάγουμε, καθώς και σε αύξηση (1,9%) των εισαγωγών, η οποία όμως οφείλεται κυρίως στην αύξηση των εισαγωγών βιομηχανικών αγαθών και εξοπλισμού. 

Δηλαδή λόγω της αύξησης των βιομηχανικών επενδύσεων και της παραγωγής και λιγότερο σε καταναλωτικά αγαθά. Αντίθετα, όπως γνωρίζετε, το ισοζύγιο υπηρεσιών στηριζόμενο στον τουρισμό και τις μεταφορές εμφανίζει μεγαλύτερο πλεόνασμα 16 δισ. το 8μηνο του 2024, έναντι 15,5 δισ. το αντίστοιχο του 2023. 

Έκτο ιδιαίτερα σημαντικό θέμα είναι οι Επενδύσεις & η μείωση του παραγωγικού κενού. 

Οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά. Από το 2019 έως το 2024, οι επενδύσεις σε τρέχουσες τιμές έχουν αυξηθεί κατά 84%, που είναι η μεγαλύτερη αύξηση σε όλη την ΕΕ. Ειδικά οι δημόσιες επενδύσεις, έχουν αυξηθεί κατά 150% μεταξύ 2019 και 2025. Φυσικά, είναι σημαντική η συνεισφορά του Ταμείου Ανάκαμψης οι πληρωμές του οποίου από 3,3 δισ. φέτος, αναμένεται να αυξηθούν στα 4,9 δισ. το 2025, στηρίζοντας μία συνολική αύξηση των δημοσίων επενδύσεων στα 14,1 δισ. ευρώ το 2025 από 13,1 δισ. φέτος. Το 2019 οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 11%, το 2025 θα φθάσουν στο 17,5% του ΑΕΠ έναντι του 20,8% της Ευρωζώνης.  

Άρα το επενδυτικό κενό στη χώρα μας θα περιοριστεί στις 3,3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ το 2019 ήταν πάνω από 10%! Το 2025, οι επενδύσεις αναμένεται να αναδειχθούν, σε κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης, αντικαθιστώντας την ιδιωτική κατανάλωση, που είχε το μεγαλύτερο μερίδιο τα προηγούμενα χρόνια. Συγκεκριμένα ο ρυθμός της αύξησης των επενδύσεων, προβλέπεται να φθάσει σε 8,4% το 2025, έναντι 6,7% το 2024. Εκ των οποίων, οι επενδύσεις σε εξοπλισμό αναμένεται να αυξηθούν κατά 11,1 % και στις κατασκευές κατά 8,1 %. 

Κυρίες & Κύριοι Συνάδελφοι, 

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή θεωρεί ρεαλιστικές τις προβλέψεις για τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας και για το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος. Θεωρεί ότι το σχέδιο ευθυγραμμίζεται πλήρως με τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες, το οποίο είναι απαραίτητο βήμα για τη διατηρήσιμη μακροχρόνια ανάπτυξη, προς όφελος των πολιτών. 

Το Γραφείο επιβεβαιώνει τη μείωση της φοροδιαφυγής και την αύξηση των εισοδημάτων ως τους λόγους αύξησης των φορολογικών εσόδων. Αξιολογεί δε ως βασικούς κινδύνους εξωγενείς, γεωπολιτικούς παράγοντες και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. 

Κυρίες & Κύριοι Συνάδελφοι, 

Κατέδειξα πως η Ελλάδα πλέον συγκλίνει με την Ευρώπη σε όλα τα μεγέθη: ΑΕΠ, διαθέσιμο εισόδημα, επενδύσεις, ανεργία, απασχόληση. Και αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία που αποτελούσαμε παράδειγμα προς αποφυγή. Επιτυγχάνοντας δημοσιονομική πειθαρχία, με δυναμική ανάπτυξη, και σύγκλιση των πραγματικών εισοδημάτων των πολιτών. Έχοντας ανακτήσει το κύρος της χώρας μας, έχοντας ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα. 

Πετυχαίνοντας το μεγάλο στοίχημα της Κυβέρνησης Μητσοτάκη, το brain gain, την επιστροφή της γενιάς που έφυγε από την πατρίδα μας στα χρόνια της κρίσης. Σύμφωνα με την Eurostat, από τους 680.000 που είχαν φύγει από την χώρα μας, όπως είχε υπολογίσει η Τράπεζα της Ελλάδος, έχουν επιστρέψει πάνω από 350.000, πάνω από τους μισούς δηλαδή, με μέσο μισθό €2.370/μήνα. 

Δεν μπορούμε να μην αναλογιστούμε και να μην θυμηθούμε, τα πολύ δύσκολα χρόνια που βιώσαμε. Τις μεγάλες θυσίες του Ελληνικού λαού. Κατόρθωμα ακόμα μεγαλύτερο, αυτό που πετύχαμε! Αν λάβουμε υπόψιν ότι η παγκόσμια οικονομία, την τελευταία τριετία, αντιμετώπισε πολλαπλές κρίσεις. Αλλά παρά τις κρίσεις, προχωράμε μπροστά! 

Μεγεθύναμε την οικονομία, σε ρυθμό πολλαπλάσιο της Ευρωζώνης. Αυξάνοντας τα φορολογικά έσοδα. Και τις κοινωνικές δαπάνες! Με ταυτόχρονη μείωση των φορολογικών συντελεστών και του Δημοσίου χρέους. 

Σας καλώ να υπερψηφίσετε τον προϋπολογισμό, ως πράξη πατριωτικής ευθύνης. 

Προς τους πολίτες και τις επόμενες γενεές. 

Έναν προϋπολογισμό ανάπτυξης, μείωσης φόρων, αύξησης κοινωνικών δαπανών, μείωσης δημοσίου χρέους. 

Ειδικότερα αναφέρει σε ανακοίνωση της ότι ο κ. Μηταράκης «ισχυρίστηκε πως η γυναικοκτονία της 29χρονης στο Α.Τ. Αγίων Αναργύρων θα είχε αποφευχθεί, εάν ο αστυνομικός που βρισκόταν δίπλα στο έγκλημα είχε πυροβολήσει τον δράστη». Προσθέτει ότι «ο βουλευτής της ΝΔ έφτασε μάλιστα στο σημείο να δηλώσει ότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, “σήμερα θα μιλούσε η αντιπολίτευση για ακραία αστυνομική βία, θα είχε προφυλακιστεί ο Αστυνομικός και θα κινδύνευε να περάσει τη ζωή του στη φυλακή”».

Η Νέα Αριστερά σχολιάζει ότι «είναι προφανής η προσπάθεια των κορυφαίων της ΝΔ να μην απαντούν στα κρίσιμα ερωτήματα για την εγκληματική ολιγωρία της αστυνομίας στην αποφυγή μιας ακόμα γυναικοκτονίας, ενός ακόμα εγκλήματος που συνέβη μάλιστα στην πόρτα ενός αστυνομικού τμήματος». Επιπλέον, υποστηρίζει ότι «πρόσωπα όπως ο κ. Μηταράκης, προσπαθούν με χυδαίο και προκλητικό τρόπο να αποφύγουν τις ευθύνες που αναλογούν και στους ίδιους, καθώς ηγούνταν πολιτικά της ΕΛ.ΑΣ.».

Η Νέα Αριστερά αναφέρει ότι «για το έγκλημα και την έξαρση του επί των ημερών Μητσοτάκη δεν ευθύνεται καμία αντιπολίτευση που υπερασπίζεται τα δικαιώματα των πολιτών και που παλεύει για την ασφάλεια των πολιτών» και πως, αντιπάθεια, «αποκλειστικά υπεύθυνη είναι η κυβέρνηση της ΝΔ που έχει παρατήσει την κοινωνία έρμαιο όσων οπλοφορούν και απειλούν τη σωματική ακεραιότητα γυναικών, μεταναστών, Ρομά και όλων των αδύναμων συμπολιτών μας»

Καταληκτικά, η Νέα Αριστερά ρωτά τον πρωθυπουργό αν συμφωνεί με τον βουλευτή του «ότι η απάντηση στις γυναικοκτονίες είναι η αναθεώρηση του πλαισίου ‘για το πως η αστυνομία αντιμετωπίζει περιστατικά βίας’». «Εάν ναι, δεν βλέπουμε λόγο η Ν.Δ. να αντιπαρατίθεται με την Ελληνική Λύση και την υπόλοιπη ακροδεξιά. Εάν όχι, οφείλει να τον διαγράψει», αναφέρει.

Κατά την τοποθέτησή του από το βήμα της Βουλής, ο κ. Μηταράκης σημείωσε πως «Η αντιπολίτευση επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τον πόνο των συγγενών των θυμάτων και όλων των πολιτών που παραμένουν και θα παραμείνουν συγκλονισμένοι από την τραγωδία, εν όψει των ευρωεκλογών του Ιουνίου. Την ώρα που βλέπουν πως η συνολική πολιτική της Κυβέρνησης αποτελεί, σύμφωνα με τους πολίτες, τη μοναδική πολιτική εναλλακτική διακυβέρνησης. Συζητήσαμε τα Τέμπη προ λίγων ημερών. Και κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν κατέθεσε πρόταση σύστασης προανακριτικής επιτροπής. Πρόταση που θα απαιτούσε να περιγράψετε με ακρίβεια, να ονοματίσετε ευθύνες πολιτικών προσώπων και να παρουσιάσετε επαρκή στοιχεία.»

«Βλέπουμε το ΠΑΣΟΚ να αγωνιά για τη δεύτερη θέση. Βλέπουμε το ΣΥΡΙΖΑ να αγωνιά για τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών. Βλέπουμε τον κ. Τσίπρα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος να αγωνιά για τη δική του εικόνα και να ετοιμάζει το δικό του rebranding, και πιθανόν στο μυαλό του ή στο μυαλό συντρόφων του, το δικό του come back. Την ίδια στιγμή που εσείς κοιτάτε το rebranding των κομμάτων σας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τελέσει το rebranding της χώρας, ενισχύοντας τη διεθνή μας αξιοπιστία, ανακτώντας την επενδυτική μας βαθμίδα, στηρίζοντας την ελληνική οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης και ξένων επενδύσεων, αντιμετωπίζοντας πολλαπλές προκλήσεις με αποτελεσματικότητα, στηρίζοντας την κοινωνία στα δύσκολα.», υπογράμμισε ο κ. Μηταράκης.

Όπως είπε ο Ν. Μηταράκης, η Ελλάδα παραμένει σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον ένας φάρος σταθερότητας, παρουσιάζοντας την τρίτη καλύτερη επίδοση, μεταξύ των 27, ως προς τον ρυθμό ανάπτυξης που θα παραμείνει πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης έως και το 2025.

Παράλληλα επεσήμανε, ότι στον Προϋπολογισμό επιτυγχάνονται μία σειρά από θετικές παρεμβάσεις όπως ενίσχυσης του εισοδήματος ύψους 1,6 δισ. ευρώ για το 2024.

«Περιλαμβάνει τις διαχρονικά υψηλότερες πιστώσεις του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (περίπου 12,2 δισ, 5,2% του ΑΕΠ). Περιέχει αυξημένες κατά 900 εκατ. ευρώ δαπάνες για την Υγεία και κατά 420 εκατ. ευρώ για την Παιδεία. Ενσωματώνει μέτρα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και μέτρα αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών», είπε χαρακτηριστικά.

Στη συνέχεια απευθυνόμενος στον υπουργό Οικονομικών, τον κάλεσε να τεθεί ως στόχος στον επόμενο Προϋπολογισμό, να συμπεριληφθεί η επιστροφή του νησιωτικού ΦΠΑ στα πολύ μικρά νησιά.

«Μέτρο που πλέον έχουμε τη δυνατότητα να εφαρμόσουμε χάρις στην επιτυχημένη διαπραγμάτευση της Κυβέρνησης Μητσοτάκη στον Κανονισμό ΦΠΑ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ένα μέτρο που υπήρχε και χάθηκε εξαιτίας του καταστροφικού 3ου μνημονίου ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ. Μέτρο που συζητήσαμε, παρουσία του Πρωθυπουργού, στο Αναπτυξιακό Συνέδριο Βορείου Αιγαίου», όπως είπε.

Ο Ν. Μηταράκης αναφέρθηκε επίσης στην ασφάλεια η οποία αποτελεί προϋπόθεση για οικονομική ευημερία και την ανάπτυξη μίας χώρας, από τα σύνορα έως τις γειτονιές.

Χαιρέτισε την αύξηση του προϋπολογισμού κατά 32% στο Υπουργείο Μετανάστευσης & Ασύλου, με 124 εκατ. τακτικό Προϋπολογισμό το 2024, σε σχέση με το 2023.

«Η Ελλάδα συνεχίζει να εφαρμόζει με επιτυχία μια αυστηρή αλλά δίκαιη μεταναστευτική πολιτική. Οι δύο στόχοι που είχαμε θέσει το 2020, δηλαδή η ουσιαστική μείωση των ροών και ο δραστικός περιορισμός των επιπτώσεων της κρίσης στις τοπικές κοινωνίες όχι μόνο επετεύχθησαν αλλά απέδωσαν, με τους νησιώτες και τους ακρίτες να επανέρχονται σε τροχιά ανάπτυξης, ευημερίας και κοινωνικής ηρεμίας», είπε.

Κλείνοντας τόνισε πως ο Προϋπολογισμός αποτελεί τον πρόλογο του οδικού χάρτη της χώρας για τα επόμενα χρόνια. «Και απόδειξη για τον λόγο για τον οποίον ο Κυριάκος Μητσοτάκης πήρε δεύτερη εντολή. Η αυτοδύναμη Ελλάδα πήρε μία δεύτερη εντολή, για να πάει μπροστά, με σταθερότητα, με συνέπεια και συνέχεια».

“Αν νομίζει ο κ. Μητσοτάκης ότι θα κρύψει τις τεράστιες ευθύνες του με την παραίτηση του κ. Μηταράκη για «προσωπικούς λόγους» και την «δυσαρέσκεια» για τις ζεϊμπεκιές του κ. Πατούλη, είναι γελασμένος. Η κοροϊδία έχει και τα όριά της”, αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, αναφορικά με την παραίτηση Μηταράκη αλλά και το “άδειασμα” Πατούλη, από την κυβέρνηση.

“Το μέγεθος της καταστροφής και το πλήγμα στο κύρος των Ενόπλων Δυνάμεων και στο αίσθημα ασφάλειας των πολιτών είναι τεράστιο για φθηνά επικοινωνιακά παιχνίδια”, συνεχίζει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, υπογραμμίζοντας πως “η κρισιμότητα της κατάστασης απαιτεί σχέδιο για την πολιτική προστασία, την πρόληψη και την αντιμετώπιση, όπως αυτό που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία”, καταλήγει το Γραφείο Τύπου της Κουμουνδούρου.

Στην κυβέρνηση φαίνεται πως αναζητούν τρόπους να διαχειριστούν πολιτικά την κατάσταση, αποδίδοντας ευθύνες και οδηγώντας σε παραιτήσεις κορυφαία στελέχη.

“Τον λογαριασμό” φαίνεται πως “πλήρωσε” ο Νότης Μηταράκης, που εν ολίγης οδηγήθηκε σε παραίτηση την Παρασκευή, καθώς αποκαλύφθηκε ότι πήγε διακοπές στην Πάτμο την ώρα που καιγόταν η μισή Ελλάδα.

Η επίσημη ανακοίνωση του Μαξίμου ανέφερε ότι ο κ. Μηταράκης παραιτήθηκε από τη θέση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη για… προσωπικούς λόγους. Στην πραγματικότητα όμως τον κ. Μηταράκη “παραίτησε” ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, εξαιτίας του σάλου που ξέσπασε μετά τη δημοσιοποίηση πως την ώρα που τα μέτωπα των πυρκαγιών κάλυπταν τη μισή Ελλάδα, ο εν λόγω υπουργός παραθέριζε στην Πάτμο.

Από την πλευρά του κ. Μηταράκη υποστήριζαν ότι είχε ενημερώσει για τις ολιγοήμερες διακοπές του, κάτι που διέψευδαν από το Μαξίμου. Πάντως ο Νότης Μηταράκης φαίνεται να αποτέλεσε και ένα εξιλαστήριο θύμα, δεδομένου ότι το σκεπτικό της παραίτησης ήταν να αποσυμπιεστούν οι αντιδράσεις τόσο από την κοινωνία, όσο και από το εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας.

Οι ζεϊμπεκιές… Πατούλη

Σε όλα αυτά ήρθε να προστεθεί και η ζεϊμπεκιά Πατούλη με κυρίες του απόδημου ελληνισμού στο Ζάππειο, ενώ είχαν προηγηθεί οι εκρήξεις στη Νέα Αγχίαλο. Κεντρικά στελέχη της ΝΔ διέρρεαν τη δυσαρέσκεια της ηγεσίας του κόμματος και να θέσουν υπό αίρεση ακόμα και τη στήριξη που του παρασχέθηκε ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών του Οκτωβρίου.

Ο κ. Πατούλης ωθήθηκε σε άμεση αναδίπλωση μετά το γαλάζιο «άδειασμα», ζητώντας συγγνώμη. «Ήταν μια κακιά στιγμή, για την οποία θέλω ειλικρινά να ζητήσω συγγνώμη. Σε όλη την πολιτική μου διαδρομή έχω αποδείξει ότι δεν κρύβομαι στα δύσκολα, κι έχω το πολιτικό θάρρος να παραδέχομαι και να διορθώνω τα λάθη μου», ανέφερε με δήλωσή του, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και σε παρέμβασή του στο κεντρικό δελτίο του Alpha.

Στην κλιματική κρίση εστίασε ο Βασίλης Κικίλιας

Ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας, Βασίλης Κικίλιας, σε συνέντευξη Τύπου εστίασε στην κλιματική κρίση. Επεσήμανε δε, πως ότι η πολιτική ηγεσία δεν αναμειγνύεται στα υπηρεσιακά θέματα επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Ερωτήματα θέτει ο ναύαρχος Αποστολάκης

Ο βουλευτής Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ, Ευάγγελος Αποστολάκης, θέτει ερωτήματα για τα γεγονότα στην 111 Πτέρυγα Μάχης με τις εκρήξεις στις αποθήκες πυρομαχικών, την εκκένωση του αεροδρομίου και την απομάκρυνση των μαχητικών αεροσκαφών F-16 , για προληπτικούς λόγους.

Η αντιπολίτευση ζητά και την κεφαλή του κ. Δένδια επί πίνακι, με τον κ. Αποστολάκη να θέτει από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ τα εξής τρία ερωτήματα:

-Γιατί έφτασε η φωτιά στις εγκαταστάσεις της 111 Πτέρυγας Μάχης;
-Αν είχε καθαριστεί ο χώρος, τι ήταν αυτό που πυροδότησε τα πυρομαχικά;
-Ποιο είναι το σχέδιο πυρόσβεσης και γιατί απέτυχε;

Επίκειται…”ξήλωμα” και σε διοικητικό επίπεδο ΥΠΕΘΑ

Σε πολιτικό επίπεδο και επίπεδο πολιτικών εντυπώσεων, φαίνεται πως επίκειται και ξήλωμα σε διοικητικό επίπεδο στο ΥΠΕΘΑ, καθώς ο διοικητής της 111 Πτέρυγας Μάχης απαλλάσσεται των καθηκόντων του μέχρι την ολοκλήρωση της ΕΔΕ που είναι σε εξέλιξη και αυτό καθώς σύμφωνα με πληροφορίες προκύπτουν ήδη στοιχεία για ελλείψεις σε θέματα πυρασφάλειας.

Υπενθυμίζεται ότι την προβλεπόμενη ΕΔΕ στο εν λόγω στρατόπεδο, καθώς και τον έλεγχο πυρασφάλειας στα στρατόπεδα όλης της χώρας, είχε ζητήσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας. Πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας στη συνέχεια ανέφεραν ότι αρμόδιος συντονιστής για τις δράσεις Πολιτικής Προστασίας ορίσθηκε ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Χαρδαλιάς, ο οποίος ως επικεφαλής Κλιμακίου θα πραγματοποιήσει επισκέψεις σε μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων από την Κυριακή 30 Ιουλίου 2023 και επί τρεις συνεχείς ημέρες.

Επίσης, ο υπουργός επισκέφθηκε το σημείο περισυλλογής σωσιβίων στον Μόλυβο, από όπου και τόνισε πως «είναι σημαντικό, που πλέον το μεταναστευτικό βρίσκεται υπό έλεγχο. Δεν βιώνουμε πια τις δύσκολες στιγμές που βιώσαμε την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, τα δύσκολα χρόνια των ανοιχτών συνόρων».

Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της στήριξης των τοπικών κοινωνιών που συμβάλλουν στη διαχείριση του μεταναστευτικού, ο Δήμος Δυτικής Λέσβου έχει λάβει συνολικά 3.743.185,95 ευρώ, από τα οποία 2.040.873,95 ευρώ αφορούν τη χρηματοδότηση έξι έργων υποδομής μέσω του Ταμείου Αλληλεγγύης και 1.702.312 ευρώ αφορούν σε έκτακτες επιχορηγήσεις- αποζημιώσεις καθώς και ενιαία δημοτικά τέλη.

Από πλευράς του ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, σημείωσε πως «έχουμε αφήσει πίσω τη μεταναστευτική κρίση. Πρέπει να πιστωθεί στον κ. υπουργό ότι έχουν ελεγχθεί πλέον οι ροές».

Μετά το πέρας της επίσκεψης στον Δήμο Δυτικής Λέσβου, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Νότης Μηταράκης δήλωσε:

«Είμαστε στην παλιά χωματερή, στον Δήμο Δυτικής Λέσβου, σε μια περιοχή όπου μισό εκατομμύριο και περισσότεροι μετανάστες ήρθαν τα χρόνια των ανοιχτών συνόρων. Μια θάλασσα όπου εκατοντάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, καθώς έμπαιναν σε βάρκες για να περάσουν από την Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ένωση παράτυπα. Σε αυτό το σημείο είχαν μαζευτεί 15.000 κυβικά μέτρα σωσίβια, τα οποία ο Δήμος καθάρισε με χρηματοδότηση από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.

Είναι σημαντικό, που πλέον το μεταναστευτικό βρίσκεται υπό έλεγχο. Δεν βιώνουμε πια τις δύσκολες στιγμές που βιώσαμε την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, τα δύσκολα χρόνια των ανοιχτών συνόρων. Αντίθετα η χώρα μας εφαρμόζει μια αυστηρή αλλά δίκαιη μεταναστευτική πολιτική, περιορίζοντας τις ροές, αλλά το σημαντικότερο, περιορίζοντας τις επιπτώσεις της κρίσης στις τοπικές κοινωνίες. Κι αυτό φαίνεται περισσότερο από πουθενά, εδώ, στη Λέσβο».

Ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, κ. Ταξιάρχης Βέρρος δήλωσε:

«Επισκεφθήκαμε σήμερα με τον κ. υπουργό τα έργα, τα οποία κατασκευάστηκαν στα χωριά της Δυτικής Λέσβου με χρηματοδότηση του Ταμείου Αλληλεγγύης. Πήγαμε στη Συκαμινέα, όπου είδαμε το γήπεδο 5×5 και τον φωτισμό του περιφερειακού δρόμου, στον Λεπέτυμνο, όπου είδαμε το 5×5 και εδώ στην παλιά χωματερή, όπου υπήρχε ένα βουνό από σωσίβια από τη μεταναστευτική κρίση 2015-2018 και αποτελούσαν πλέον μία περιβαλλοντολογική βόμβα, διότι είχαν αρχίσει να αποσυντίθενται.

Ο υπουργός είχε ευήκοα ώτα, όταν κάναμε το αίτημα και πράγματι, όπως βλέπετε, δεν υπάρχει κάτι αυτή τη στιγμή. Έχουμε αφήσει πίσω τη μεταναστευτική κρίση. Πρέπει να πιστωθεί στον κ. υπουργό ότι έχουν ελεγχθεί πλέον οι ροές, προφανώς και θα υπάρχουν πάντα είσοδοι, πάντα είχαμε, πάντα θα έχουμε, αλλά τουλάχιστον να υπάρχουν σε αριθμούς που να είναι ανεκτοί και να μπορούν να διαχειριστούν».

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου θα πραγματοποιήσει επίσης

περιοδεία στον Δήμο Μυτιλήνης, όπου θα επισκεφτεί το νέο γήπεδο στον Αφάλωνα, παιδική χαρά και έργα ασφαλτόστρωσης στα Πάμφιλα, και μια νέα παιδική χαρά στην περιοχή της Χρυσομαλλούσας.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του στη Λέσβο εκτός από τους δημάρχους των δυο Δήμων του νησιού θα μεταβεί και στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, όπου θα συναντηθεί με τον Περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη.

Στις 6 το απόγευμα ο υπουργός θα δώσει συνέντευξη Τύπου στα ΜΜΕ της Λέσβου στο κτίριο της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Ωστόσο, ρωτά αν ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας θα αποσύρουν τις ανακοινώσεις τους για το ζήτημα. «Οι ευρωβουλευτές του θα ζητήσουν συγγνώμη που διέσυραν διεθνώς τη χώρα;» καταλήγει στην ανάρτησή του στο twitter.

Αναλυτικά ο Νότης Μηταράκης έγραψε:

Το @derspiegel ύστερα από ενδελεχή έρευνα αναγνωρίζει το λάθος και αποσύρει οριστικά τα άρθρα για τη δήθεν νεκρή Μαρία σε νησίδα του Έβρου. Ο @syriza_gr και ο @atsipras θα αποσύρουν τις ανακοινώσεις τους; Οι ευρωβουλευτές του θα ζητήσουν συγγνώμη που διέσυραν διεθνώς τη χώρα;

Θεοδωρικάκος: Το Spiegel ζητά συγγνώμη, ο ΣΥΡΙΖΑ κρύβεται

«Το Spiegel ζητά συγγνώμη, ο ΣΥΡΙΖΑ κρύβεται», αναφέρει, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Τάκης Θεοδωρικάκος, σε ανάρτησή του στα social media σχετικά με την αναδίπλωση του γερμανικού περιοδικού για τα όσα είχε υποστηρίξει το καλοκαίρι όσον αφορά τη νησίδα στον Εβρο.

Αναλυτικά, η ανάρτηση του κ. Θεοδωρικάκου:«Ακόμα και το Spiegel ζητά σήμερα συγγνώμη για τα όσα έγραφε τον Αύγουστο σχετικά με τη νησίδα του Έβρου και τον δήθεν θάνατο του 5χρονου κοριτσιού. Είχε, άλλωστε, πράξει το ίδιο και η εμπλεκόμενη ΜΚΟ. Δυστυχώς, η αξιωματική αντιπολίτευση συνεχίζει να κρύβεται. Ακόμα και τώρα δεν έχει το θάρρος και την ειλικρίνεια να πράξει το ίδιο. Γιατί η αλήθεια είναι πως η Ελληνική Αστυνομία την χρονιά που μας αποχαιρετά απέτρεψε την είσοδο 250.000 παράνομων μεταναστών. Προσηλωμένη στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και με απόλυτο σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή.

Καλή χρονιά στην πατρίδα μας. Με αλήθεια και σύνεση από όλους, για την προκοπή όλων των Ελλήνων».

Spiegel: Παραδοχή λαθών και απόσυρση άρθρων για την υπόθεση των προσφύγων σε νησίδα του Έβρου

Σε παραδοχή λαθών προχώρησε το Spiegel, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνάς του για την υπόθεση των προσφύγων του Έβρου

Όπως αναφέρει, «δεν πρόκειται να αναρτήσουμε ξανά στην ιστοσελίδα τα προηγούμενα δημοσιεύματα για την υπόθεση της Μαρίας – ούτε σε επεξεργασμένη μορφή. Θα έπρεπε να διορθωθούν πάρα πολλά για να γίνει αυτό. Αντ’ αυτού δημοσιεύουμε εδώ τα αποτελέσματα της έρευνάς μας».

Το Spiegel σημειώνει ότι «εξαιτίας της κατάστασης των πηγών, θα έπρεπε να είχε διατυπώσει σαφώς πιο προσεκτικά τις αναφορές για το σημείο όπου βρίσκονταν οι πρόσφυγες και κυρίως για τον θάνατο του κοριτσιού. Ακόμα και αν απουσιάζει μια οριστική απόδειξη, υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιοι εκ των προσφύγων θα μπορούσαν να έχουν επινοήσει τον θάνατο του παιδιού μέσα στην απόγνωσή τους. Πιθανόν να σκέφτηκαν ότι έτσι τελικά θα σώζονταν».

Ολόκληρο το δημοσίευμα που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του περιοδικού:

Το καλοκαίρι του 2022 το Spiegel δημοσίευσε στην ιστοσελίδα του τρία άρθρα που αφορούσαν την τύχη μιας ομάδας προσφύγων στον ποταμό Έβρο, στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Υπήρξε και podcast για το θέμα. Η κατηγορία που διατυπωνόταν στα ρεπορτάζ ήταν ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν βοήθησε τους εγκλωβισμένους πρόσφυγες, παρόλο που είχε την υποχρέωση να το κάνει. Σαν αποτέλεσμα, πέθανε ένα πεντάχρονο κορίτσι. Το Spiegel είδε στο κορίτσι αυτό ένα πρόσωπο-σύμβολο του πόνου των προσφύγων στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. και αντιστοίχως το παρουσίασε στα δημοσιεύματά του.

Ο υποτιθέμενος θάνατος της Μαρίας, για τον οποίο έγραψαν και άλλα ΜΜΕ, οδήγησε σε μια ευρεία συζήτηση στην ελληνική κοινή γνώμη. Πολλοί είδαν ανακολουθίες. Ένας αναγνώστης επικοινώνησε ακόμα και το γραφείο του περιοδικού που ερευνά τυχόν παρατυπίες και ακόμα και ο Έλληνας Υπουργός Μετανάστευσης, Νότης Μηταράκης, απέστειλε στην αρχισυνταξία του Spiegel στις 19 Σεπτεμβρίου, εξαιτίας αυτών των δημοσιευμάτων, μια επιστολή στην οποία αναφέρει ότι οι μετανάστες δεν ήταν σε ελληνικό έδαφος, δεν υπήρξε ποτέ νεκρό παιδί.

Λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη επικριτικές επιστολές, το αρμόδιο γραφείο μας εξέτασε ακόμα πιο προσεκτικά τα δημοσιεύματα. Όταν και στους συναδέλφους εντάθηκαν οι αμφιβολίες για τον τρόπο που είχαν περιγραφεί ως εκείνη την ώρα τα όσα συνέβησαν, αποσύραμε προσωρινά από την ιστοσελίδα μας τα άρθρα και το podcast. Με τη σημείωση ότι θα εξετάσουμε τα δημοσιεύματά μας και θα αποφασίσουμε μετά το πέρας των ερευνών αν θα τα δημοσιεύσουμε εκ νέου, εφόσον χρειαστεί, σε διορθωμένη και επικαιροποιημένη μορφή.

Αυτόν τον τρόπο χειρισμού των υποδείξεων περί λάθους τον έχουμε κατοχυρώσει στα πρότυπά μας και εμμένουμε σε αυτόν. Το αρμόδιο γραφείο αξιολόγησε πολλά εσωτερικά έγγραφα, βίντεο και φωτογραφίες με μεταδεδομένα, πρωτόκολλα συνομιλιών, e-mails, αρχεία audio, δορυφορικές λήψεις και άλλα έγγραφα, μίλησε με πολλούς εμπλεκομένους και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πράγματι κάναμε λάθη. Επιπλέον, μια ομάδα δημοσιογράφων του Spiegel ξεκίνησε πάλι την έρευνα για να ανασυνθέσει την ιστορία των προσφύγων. Λόγω του ότι για εμάς είναι αδιαπραγμάτευτες οι αρχές της προστασίας των πληροφοριοδοτών και των πηγών και επειδή έχουμε την υποχρέωση να φροντίσουμε τους συνεργάτες μας, μπορούμε να δημοσιοποιήσουμε μόνο σε περιορισμένο βαθμό τα αποτελέσματα της έρευνάς μας, που εν μέρει βασίζεται στην αξιολόγηση εσωτερικής επικοινωνίας μεταξύ αρθρογράφων και πληροφοριοδοτών. Αποτελούν όμως αντικείμενο εσωτερικής επεξεργασίας.

Μέρος Ι

Ήταν οι πρόσφυγες σε ελληνικό ή τουρκικό έδαφος;

Αυτή η ερώτηση είναι τόσο σημαντική γιατί από αυτή εξαρτάται ποιο κράτος έπρεπε να βοηθήσει τους ανθρώπους που αναζητούσαν προστασία και οι οποίοι εγκλωβίστηκαν σε νησίδα του ποταμού. Επιπλέον, η Ελλάδα, όπως όλα τα κράτη της Ε.Ε., δεσμεύεται από το διεθνές δίκαιο να δώσει τη δυνατότητα διαδικασίας ασύλου, όταν οι μετανάστες εισέρχονται εδώ για πρώτη φορά στην Ε.Ε. και ζητούν προστασία. Στην προκειμένη περίπτωση λοιπόν πρόκειται για το αν η χώρα αρνήθηκε στους πρόσφυγες το βασικό τους δικαίωμα. Στο πρόσφατο παρελθόν αυτό συνέβη επανειλημμένως κατά μήκος των ελληνο-τουρκικών συνόρων.

Τι γράφτηκε στο spiegel.de: Στις 10.08.2022 γράψαμε ότι οι πρόσφυγες ξεκίνησαν για πρώτη φορά στις 14 Ιουλίου με κατεύθυνση προς τον Έβρο: «Στην πρώτη τους προσπάθεια εγκλωβίστηκαν στη νησίδα, που βρίσκεται στη μέση του ποταμού, νομικά όμως ανήκει στην Ελλάδα». Δώδεκα ημέρες παρέμεναν εκεί οι άνθρωποι που αναζητούσαν προστασία, σε συνθήκες ακραίου καύσωνα. Αργότερα Έλληνες ένστολοι διενήργησαν pushback επιστρέφοντάς τους στην Τουρκία. Οι Τούρκοι όμως τους εξανάγκασαν να επιστρέψουν στον Έβρο όπου βρέθηκαν και πάλι στη νησίδα. Στις 27.08.2022 σε άλλο δημοσίευμα αναφέραμε: η οικογένεια της Μαρίας «προσπάθησε μαζί με δεκάδες άλλους πρόσφυγες στα μέσα Ιουλίου να φτάσει στην Ελλάδα. Εγκλωβίστηκαν στο νησί του Έβρου. Οι ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας τους έκλεισαν τον δρόμο. Σχεδόν δύο εβδομάδες έμειναν οι πρόσφυγες εγκλωβισμένοι στο νησί…σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο οι ελληνικές Αρχές είχαν την υποχρέωση να δεχτούν τους πρόσφυγες..». Και στις 23.09.2022 γράψαμε: «Επί εβδομάδες οι πρόσφυγες παρέμειναν εγκλωβισμένοι σε νησίδα στον ελληνο-τουρκικό συνοριακό ποταμό Έβρο»

Αποτέλεσμα της έρευνας και επεξεργασίας

Χρονικό – Σύγχυση σχετικά με τα νησιά

20 Ιουλίου 2022

Η ΜΚΟ «HumanRights360» στρέφεται στις ελληνικές Αρχές και τις καλεί να σώσουν από τον Έβρο μια ομάδα προσφύγων στην πλειοψηφία τους από τη Συρία. Η ΜΚΟ στέλνει τις συντεταγμένες ενός νησιού, στο οποίο φέρεται να βρίσκονται οι μετανάστες. Σύμφωνα με το ελληνικό Κτηματολόγιο, το μικρό νησί ανήκει στην Ελλάδα. Το Υπουργείο Άμυνας στην Αθήνα, αντιθέτως, θα ανακοινώσει αργότερα ότι σε αυτή την κηλίδα γης -με μήκος 700μ. και πλάτος 100μ.- υπάρχει τόσο τουρκικό όσο και ελληνικό κομμάτι. Το νησί, που βρίσκεται ανατολικά της μικρής ελληνικής περιοχής Κισσάρι, ονομάζεται στο εξής νησί Κισσάρι.

Η «HumanRights360» στις 20 Ιουλίου επικοινωνεί όχι μόνο με τις ελληνικές Αρχές, αλλά και με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ). Από κοινού με το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες η ΜΚΟ πέτυχε την λήψη μιας επείγουσας απόφασης: Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι η κυβέρνηση δεν επιτρέπεται να στείλει τους ανθρώπους πίσω και πρέπει να τους φροντίσει. Συγχρόνως καλεί τις ΜΚΟ και τις Αρχές να αποσαφηνίσουν πού βρίσκεται η ομάδα. Το Δικαστήριο τους δίνει μια εβδομάδα καιρό να το κάνουν.

Ένας δημοσιογράφος του Spiegel στην Ελλάδα έχει πληροφορηθεί, στο μεταξύ, τα τεκταινόμενα και αρχίζει να ερευνά. Μέσω της «HumanRights360» αποκτά επαφή με τη Baidaa S. από τη Συρία. Ανήκει στην ομάδα των προσφύγων και μιλά Αγγλικά. Επειδή πρόκειται για στρατιωτικά αποκλεισμένη περιοχή, δεν επιτρέπεται να φτάσουν μέχρι την όχθη του ποταμού εκπρόσωποι των ΜΜΕ ή άλλοι που δεν έχουν αρμοδιότητα, για να αποκτήσουν εικόνα. Όποιος παρόλα αυτά το κάνει, διατρέχει κίνδυνο να συλληφθεί. Κόκκινες προειδοποιητικές πινακίδες οριοθετούν την αρχή της αποκλεισμένης περιοχής. Συνοριακό τείχος, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες των άρθρων του Spiegel, δεν υπάρχει στο κομμάτι του ποταμού όπου βρίσκονται οι πρόσφυγες.

22 Ιουλίου

Σε μια βιντεοκλήση ανάμεσα στην «HumanRights360», τον άνθρωπο του Spiegel και την Baidaa S., από την οποία υπάρχουν screenshots, η γυναίκα από τη Συρία δείχνει με την κάμερα του κινητού της τη μακρά ακτή του νησιού, όπου έχει εγκλωβιστεί. Αυτή δεν ταιριάζει -όπως προέκυψε από την εκ των υστέρων εξέτασή μας- στα γεωγραφικά δεδομένα που έδωσαν οι ΜΚΟ στο ΕΔΑΔ. Και τα μεταδεδομένα των selfies της Baidaa S. δείχνουν ότι η Σύρια δεν μπορέι να είναι στο νησί Κισσάρι, του οποίου οι συντεταγμένες δόθηκαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Το πραγματικό σημείο βρίσκεται σχεδόν τέσσερα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά σε ένα νησί, που σύμφωνα με τα googlemaps, αλλά και με το τουρκικό και το ελληνικό Κτηματολόγιο, είναι τουρκικό.

Δορυφορική εικόνα του νότιου νησιού από τον Αύγουστο του 2022

Όπως προέκυψε από την εκ των υστέρων έρευνα του Spiegel, οι πραγματικές τοπικές συνθήκες στον Έβρο δύσκολα μπορούν να αποσαφηνιστούν. Εν μέρει είναι αντιφατικοί όχι μόνο οι επίσημοι χάρτες Ελλήνων και Τούρκων, ακόμα και μεταξύ των ελληνικών Αρχών υπάρχουν διαφορετικά στοιχεία για το ποιο είναι τουρκικό και ελληνικό έδαφος. Μια ελληνο-τουρκική επιτροπή συναντάται τακτικά, για να ξεκαθαρίσει ανοιχτά ζητήματα, αναφέρει το ελληνικό Υπουργείο Μετανάστευσης.

Το ότι το νότιο νησί σύμφωνα με το ελληνικό Κτηματολόγιο είναι τουρκικό, είναι πρόβλημα -ακόμα και σε ό,τι αφορά τη διάσωση από τις ελληνικές Αρχές. Αυτό πρέπει να είναι σαφές τόσο για τον δημοσιογράφο του Spiegel όσο και στις ΜΚΟ και τους πρόσφυγες.

Μισή μόνο ώρα μετά τα τελευταία μηνύματα με τα γεωγραφικά δεδομένα του νότιου νησιού, ο δημοσιογράφος του Spiegel λαμβάνει μια live location από το νησί Κισσάρι. Δύσκολα φαντάζεται κανείς ότι η ομάδα με αρκετά μικρά παιδιά, μια ηλικιωμένη γυναίκα και μια έγκυο μπόρεσε να ανέβει σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα σχεδόν τέσσερα χιλιόμετρα τον ποταμό. Θα μπορούσε όμως να σκεφτεί κανείς ότι ειδοποιήθηκε να βοηθήσει ένας διακινητής από την τουρκική πλευρά και ότι έφερε τουλάχιστον ένα άτομο ή το κινητό με το πλοιάριο στο νησί Κισσάρι. Ή ότι το live location αλλοιώθηκε. Αυτό είναι απολύτως δυνατό με ένα κινητό σαν αυτά που είχαν μαζί τους οι πρόσφυγες. Δεν μπορεί να αποσαφηνιστεί οριστικά η αντίφαση ανάμεσα στη ζωντανή τοποθεσία του νησιού Κισσάρι και των πολλών άλλων αποδείξεων ότι οι πρόσφυγες επί πολλές μέρες βρίσκονταν σε τουρκικό έδαφος.

Η κλήση από το νησί

25 Ιουλίου

Αφότου η Baidaa S. είχε ήδη στείλει την προηγουμένη στο Spiegel μία selfieμε εκείνην και ένα παιδί από το νησί Κισσάρι, περιέρχονται εκείνη τη μέρα και άλλες φωτογραφίες, οι οποίες προφανώς δείχνουν την ομάδα εκεί. Τούτο, το καταδεικνύουν τόσο η βλάστηση, όσο και τα μεταδεδομένα. Συνεπώς, τα άτομα αυτά είναι πλέον στο «σωστό», ήτοι στο νησί Κισσάρι, το οποίο είχαν δηλώσει οι ΜΚΟ στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Το πότε και πώς έφτασαν εκεί οι μετανάστες, εάν είχαν φουσκωτή βάρκα ή εάν πιθανώς πέρασαν στην ηπειρωτική Τουρκία και κατευθύνθηκαν προς τα βορειοανατολικά ή εάν έλαβαν βοήθεια, δεν είναι σαφές.

Προκειμένου να αποκτήσει οριστικές αποδείξεις ότι η ομάδα βρίσκεται στο νησί Κισσάρι, το Spiegel παρακαλεί δύο Έλληνες μάρτυρες όπως ηχογραφήσουν, λίγο μετά τις 14:00, τις κλήσεις των προσφύγων από την ηπειρωτική χώρα. Το ηχητικό αρχείο, καθώς και φωτογραφίες από την ενέργεια της κλήσης βρίσκονται στη διάθεση του Spiegel. Επιπλέον, στο YouTube είναι διαθέσιμο ένα βίντεο που έφτιαξαν οι πρόσφυγες.

Σε σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη απάντησε τον Αύγουστο ότι η τοπική αστυνομία ενημερώθηκε από μια ΜΚΟ και από τον Frontex, ωστόσο δεν μπόρεσε να βρει κανέναν το διάστημα 20 – 26 Ιουλίου, παρά τη χρήση τεχνικών μέσων.

Τούτο δεν είναι ιδιαίτερα πιστευτό. Βάσει γεωγραφικών δεδομένων των φωτογραφιών των προσφύγων, οι μετανάστες βρίσκονταν στο νησί Κισσάρι τουλάχιστον στις 25 Ιουλίου 2022, των οποίων οι συντεταγμένες τοποθεσίας βρίσκονταν στη διάθεση τόσο των Αρχών, όσο και του Ευρ. Δικαστηρίου Ανθρ. Δικαιωμάτων. Το νησί δεν έχει μήκος ούτε ενός χιλιομέτρου και, από μερικές θέσεις, απέχει μονάχα μερικά μέτρα από την ελληνική ηπειρωτική χώρα. Πλησίον βρίσκεται σκοπιά των ελληνικών Υπηρεσιών προστασίας συνόρων.

Το επιχείρημα της Ελληνικής Κυβέρνησης ότι ούτως ή άλλως οι πρόσφυγες δεν θα μπορούσαν να είχαν διασωθεί, επειδή το νησί Κισσάρι είναι εν μέρει και τουρκικό, ακούγεται κυνικό.

Τα pushbacks

26 Ιουλίου

Η Baidaa S. δηλώνει ότι βρίσκεται (μαζί με τα άλλα άτομα) εκ νέου στην Τουρκία. Βάσει της HumanRights360 και του Ελληνικού Συμβουλίου Προσφύγων, οι Έλληνες επαναπροώθησαν τους μετανάστες.

1η Αυγούστου

Η Baidaa S. κάνει λόγο για επιπρόσθετα pushbacks. Εκεί η ομάδα χωρίσθηκε. Τα μηνύματά της έχουν ολοένα και πιο απελπισμένο τόνο: «Παίζουν με μας όπως με μια μπάλα ποδοσφαίρου πέρα δώθε.. Είμαστε πολύ κουρασμένοι. Σας παρακαλώ, βοηθήστε μας με κάποιο τρόπο.. Αργά ή γρήγορα θα πεθάνουμε εδώ…»

Στη διάθεση του Spiegel βρίσκονται μαρτυρίες των παθόντων για τα pushbacks της ομάδας, αλλά κανένα μαγνητοσκοπημένο υλικό ή άλλες αποδείξεις. Προς το παρόν διεξάγει έρευνα η ελληνική Εισαγγελία, η οποία, κατά δήλωση της, δεν μπορεί να παράσχει στοιχεία για εν εξελίξει διαδικασία. Οι διηγήσεις περί pushbacks καταρχήν ταυτίζονται με τις αναφορές του Spiegel και άλλων μέσων ενημέρωσης για τις ενέργειες των ελληνικών Αρχών στον Έβρο.

4 Αυγούστου

Η Baidaa S. στέλνει τις συντεταγμένες από ένα σημείο στην ακτή, το οποίο απέχει περίπου 40 χιλιόμετρα από το νησί Κισσάρι, αντίθετα προς το ρεύμα του ποταμού. Η νέα τοποθεσία βρίσκεται στην τουρκική πλευρά του ποταμού, ωστόσο, βάσει του ελληνικού Κτηματολογίου, το μικρό κομμάτι της ακτής ανήκει στην Ελλάδα. Όμως ουδείς από ελληνικής πλευράς ήλθε να βοηθήσει.

7 Αυγούστου

Η Σύρια αναφέρει ότι υπήρξε ανταλλαγή πυροβολισμών ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους. Μέσω των pushbacks η ομάδα της αυξήθηκε σε 70 άτομα. Αργότερα οι Τούρκοι τους μοίρασαν και μετέφεραν κάποιους από αυτούς και πάλι σε ένα νησί.

Πίσω στο νησί Κισσάρι;

9 Αυγούστου 2022

Μέσα στη νύχτα η Baidaa S δημιουργεί αρκετά ηχητικά μηνύματα στα οποία με λυγμούς αναφέρεται στον θάνατο ενός κοριτσιού που τσιμπήθηκε από σκορπιό. Η ζωή ενός ακόμη παιδιού βρίσκεται σε κίνδυνο. Δεν είναι σαφές ποιος έλαβε πρώτος το ηχητικό μήνυμα, αλλά κάποια στιγμή το έλαβε και το Spiegel. Εκείνη τη χρονική στιγμή η απευθείας επαφή του Spiegel με τους πρόσφυγες είχε διακοπεί.

10 Αυγούστου

Ο Έλληνας συνεργάτης του Spiegel που βρίσκεται επί τόπου έχει θορυβηθεί και γράφει ένα κείμενο, το οποίο στέλνει στα Αγγλικά στη σύνταξη του περιοδικού στο Αμβούργο.

Προκειμένου να αναφερθεί πριν από άλλα ΜΜΕ στην υπόθεση, το άρθρο πρέπει να δημοσιευτεί γρήγορα στην ιστοσελίδα. Ένα μέλος της σύνταξης εξωτερικών θεμάτων μεταφράζει, διορθώνει και συμπληρώνει το κείμενο και εμφανίζεται ως συνυπογράφων το άρθρο. Ενώ στην πρωτότυπη αγγλική εκδοχή σε αρκετά σημεία γίνεται προσεκτική αναφορά με πλάγιο λόγο στον θάνατο του παιδιού (She is reported dead«, »the group says, Maria died«), στη γερμανική εκδοχή όλα τελικά αναφέρονται σε ευθύ λόγο.

Το χειρόγραφο όπως και τα άρθρα που ακολουθούν για το θέμα της Μαρίας δεν εξετάζονται από το γραφείο τεκμηρίωσης του Spiegel, που έχει αρμοδιότητα να επανεξετάσει αν ισχύουν όλες οι πληροφορίες. Ωστόσο συχνά συμβαίνει αυτό σε κείμενα που δημοσιεύονται αποκλειστικά στην ιστοσελίδα. Το γραφείο τεκμηρίωσης, λόγω του μεγάλου αριθμού κειμένων που είναι στην επικαιρότητα, μπορεί να εξετάσει μόνο ένα μέρος τους. Οι αρμόδιοι στη σύνταξη εξωτερικών θεμάτων δεν ζήτησαν εξέταση των πληροφοριών από το γραφείο τεκμηρίωσης, για κανένα από τα τρία άρθρα.

Την ίδια ημέρα αναφέρονται στο θέμα και η ελληνική ε/φ «ΕΦΣΥΝ» και το αραβικό τηλεοπτικό δίκτυο »Al Jazeera«. Δύο ημέρες μετά ακολουθεί ένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ του βρετανικού σταθμού »Channel 4«. Ωστόσο η προσοχή των ΜΜΕ δεν βοηθά τους πρόσφυγες.

Το πού βρίσκεται η ομάδα εκείνες τις μέρες δεν μπορεί να το ανασυνθέσει με ασφάλεια το Spiegel. Οι ΜΚΟ εκτιμούν ότι από τις 8 Αυγούστου βρίσκεται και πάλι στο νησί Κισσάρι. Αυτό αναφέρουν στο ΕΔΑΔ και αυτό αναφέρεται σε tweet της ΜΚΟ Watch the med – Alarm Phone«, στην οποία απευθύνθηκε η Baidaa S. εκείνες τις ημέρες. Από τις 11 Αυγούστου υπάρχει τουλάχιστον μία selfie, που δείχνει μόνο την Baidaa S. και σύμφωνα με τα μεταδεδομένα τραβήχτηκε στο νησί Κισσάρι.

15 Αυγούστου

Η Baidaa S. και η ομάδα της εντοπίζονται στην ελληνική ενδοχώρα – στο ύψος του νότιου, «τουρκικού» νησιού, στο οποίο βρίσκονταν ήδη στις 22 Ιουλίου. Ένα βίντεο δείχνει ότι προφανώς μεταφέρθηκαν με φουσκωτή βάρκα. Όλα δείχνουν ότι η φωτογραφία της Baidaa S. τραβήχτηκε στο νότιο νησί. Πόσο έμειναν εκεί, παραμένει ασαφές, παρά τις εκ των υστέρων έρευνες. Όπως και το πώς βρέθηκαν στη φουσκωτή βάρκα. Μέλη της ομάδας λένε ότι τους άφησαν πίσω άλλοι πρόσφυγες.

Οι Έλληνες τελικά μεταφέρουν τους πρόσφυγες σε κέντρο υποδοχής προσφύγων κοντά στο χωριό Φυλάκιο, όπου αιτούνται άσυλο.

Συμπέρασμα

Δεν περιγράψαμε σωστά την κατάσταση στο άρθρο μας. Τα δημοσιεύματα του Spiegel δημιουργούν την εντύπωση ότι η ομάδα των προσφύγων ήταν εγκλωβισμένη σχεδόν επί έναν μήνα συνεχώς στο ίδιο ελληνικό νησί. Όμως: ούτε οι μετανάστες ήταν πάντα στο ίδιο νησί ούτε ήταν πάντα σε ελληνικό έδαφος. Στην πραγματικότητα μπορεί να αποδειχθεί μόνο για λίγες ημέρες πού ακριβώς βρίσκονταν οι πρόσφυγες.

Ούτε η παρουσίαση των γεγονότων από την ελληνική κυβέρνηση δίνει σωστή εικόνα για το τι συνέβη. Για κάποιο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με τις έρευνες του Spiegel, οι πρόσφυγες βρίσκονταν όντως σε ελληνικό έδαφος – και θα μπορούσαν να είχαν βρεθεί πιθανώς χωρίς πρόβλημα από την ελληνική Αστυνομία.

Σύμφωνα με έναν από τους χάρτες της ελληνικής κυβέρνησης από το 2016, ακόμα και το νότιο νησί, που μεταξύ άλλων και ο δημοσιογράφος του Spiegel θεωρούσε τουρκικό, είναι ελληνικό. Επιπλέον, στην απάντησή της προς το Spiegel η ελληνική κυβέρνηση τονίζει ότι η Γεωγραφική Υπηρεσία του Στρατού είναι αρμόδια να προσδιορίσει πού βρίσκονται τα σύνορα. Η Υπηρεσία ανακοίνωσε, για παράδειγμα, τον Οκτώβριο του 2022 ότι το νησί Κισσάρι είναι μοιρασμένο -αλλά ένας χάρτης στην ιστοσελίδα εξακολουθεί να το παρουσιάζει ως εξ’ ολοκλήρου ελληνικό.

Μέρος ΙΙ

Υπήρχε η Μαρία;

Αποσπάσματα από τα άρθρα του SPIEGEL: Το πρώτο κείμενο της 1ης Αυγούστου 2022 με τίτλο «Η Μαρία, πέντε ετών, πέθανε στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ» λέει: «Οι ακριβείς συνθήκες του θανάτου της Μαρίας δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί. Πιθανότατα έχασε τη ζωή της από τσίμπημα σκορπιού. Το σίγουρο είναι ότι ο θάνατός της θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, όπως και τόσοι πολλοί θάνατοι στον Έβρο».

Ένα άλλο άρθρο, από τις 27 Αυγούστου λέει: «Η Μαρία είχε δυνατό χαρακτήρα, ήταν γεμάτη όνειρα, λένε οι γονείς της. Λάτρευε τα κόμικς και ήθελε να γίνει σταρ της τηλεόρασης. Τώρα η Μαρία είναι νεκρή. Πέθανε στις αρχές Αυγούστου στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης, επειδή οι ελληνικές αρχές της αρνήθηκαν οποιαδήποτε βοήθεια». Ο τίτλος του κειμένου: «Πώς ο θάνατος της πεντάχρονης Μαρίας αλλάζει τη συζήτηση για τους πρόσφυγες στην Ελλάδα».

Σε ένα podcast του SPIEGEL, από τις 19 Αυγούστου, ένας από τους αρθρογράφους υποστηρίζει ότι σπάνια έχει συναντήσει στο παρελθόν κάποια περίπτωση που να «δείχνει τόσο χαρακτηριστικά τι πάει στραβά στην ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική». Κάποιος πρέπει «να πει πολύ ξεκάθαρα ότι πέθανε τελικά επειδή η Ευρώπη, η ΕΕ, η Ελλάδα, δεν την βοήθησαν». Και επιπλέον: «Οι ελληνικές Αρχές προτιμούν ένα πεντάχρονο κορίτσι νεκρό, παρά να υποδεχτούν στο έδαφός τους μερικές δεκάδες πρόσφυγες». (σ.σ.: πρόκειται για δηλώσεις του δημοσιογράφου Maximilian Pop, επισκόπησή μας Α.Π.: 1320/20.8.22)

Αποτέλεσμα της έρευνας και επεξεργασίας

Πριν από τη δημοσίευση του πρώτου άρθρου στις 10 Αυγούστου 2022, το SPIEGEL είχε μια φωτογραφία του φερόμενου ως νεκρού παιδιού, την οποία η Baidaa S.πιθανότητα είχε στείλει σε ΜΚΟ και ενδεχομένως και σε εκπροσώπους των ΜΜΕ: Ένα κοριτσάκι με χλωμό πρόσωπο και κλειστά μάτια κείτεται στο έδαφος. Το μαύρο παντελόνι είναι τραβηγμένο λίγο προς τα κάτω, έτσι ώστε να φαίνεται καθαρά ένας αποχρωματισμός του δέρματος στον αριστερό μηρό που μοιάζει με αιμάτωμα. Υπάρχει ακόμη και το ηχητικό ντοκουμέντο της Baidaa S., η οποία μας λέει με φωνή πνιγμένη στα δάκρυα ότι ένα κορίτσι είναι νεκρό και ένα άλλο κινδυνεύει να πεθάνει. Η δεύτερη αναφορά προέκυψε μετά από τη συνάντηση του SPIEGEL με μέλη της ομάδας στον προσφυγικό καταυλισμό Φυλάκιο. Ανάμεσά τους είναι η S. Baidaa και οι γονείς του φερόμενου ως νεκρού κοριτσιού, Maryam B. και Mahammad A.

Το Φυλάκιο είναι ένας καταυλισμός από τον οποίο δεν επιτρέπεται να φύγουν οι πρόσφυγες. Επίσης δεν επιτρέπεται η είσοδος σε δημοσιογράφους χωρίς να έχει χορηγηθεί άδεια από τις αρχές. Ωστόσο ο ανταποκριτής του SPIEGEL έκανε εκεί έρευνα χωρίς επίσημη άδεια. Είχε δώσει έγκριση ο επικεφαλής του τμήματος στο Αμβούργο. Ο δημοσιογράφος, ο οποίος είναι και ελεύθερος επαγγελματίας μεταφραστής, γράφτηκε σε μια ΜΚΟ με αυτή την ιδιότητα χρησιμοποιώντας το πραγματικό του όνομα. Αυτό του έδωσε τη δυνατότητα να μιλήσει στην ομάδα των προσφύγων στα τέλη Αυγούστου.

Η Baidaa S., οι γονείς της και άλλοι αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν κατά τη διάρκεια ακροάσεων ενώπιον των ελληνικών υπηρεσιών ασύλου στο Φυλάκιο, στα τέλη Αυγούστου και αρχές Σεπτεμβρίου, ότι ένα κορίτσι πέθανε από τσίμπημα σκορπιού. Παρόλα αυτά, η ελληνική κοινή γνώμη δεν σταμάτησε να ασχολείται με το κατά πόσο όντως υπήρχε η Μαρία. Κάποιοι έθεσαν το ερώτημα πώς γινόταν οι πρόσφυγες να μην ήξεραν πού ακριβώς υποτίθεται ότι είχε ταφεί η Μαρία ή γιατί, σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, μόνο τέσσερα -και όχι και τα πέντε- παιδιά της Maryam B. και του Mohammad A. Βρίσκονταν στον κατάλογο ονομάτων που είχε κατατεθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Στις 23 Σεπτεμβρίου, έρχεται απάντηση του SPIEGEL με άλλο άρθρο του σχετικά με τις υφιστάμενες αμφιβολίες, όπου φαίνεται ότι η ελληνική κυβέρνηση προσπάθησε να πιέσει ορισμένους από τους πρόσφυγες να αλλάξουν τις δηλώσεις τους. Μάλιστα, οι δικηγόροι της ΜΚΟ ανέφεραν καταγγελία δύο προσφύγων ότι τους ζητήθηκε να αλλάξουν τις δηλώσεις τους για το θάνατο της Μαρίας. Παρά τις αμφιβολίες για το κατά πόσο η ιστορία ήταν αληθινή, δεν κατέστη εφικτό να διεξάγει το SPIEGEL σε πρώιμο στάδιο μια εις βάθος -και με το στοιχείο της αυτοκριτικής- έρευνα.

Οι αυτόπτες μάρτυρες

Το SPIEGEL κατάφερε να εντοπίσει ορισμένους από τους άνδρες που είπαν ότι ήταν παρόντες στον ενταφιασμό της Μαρίας και το Νοέμβριο μίλησε με δύο από αυτούς τηλεφωνικά. Ο ένας ζει αυτή τη στιγμή στη Γερμανία και ο άλλος κατά πάσα πιθανότητα στην Ολλανδία. Και οι δύο εμμένουν στο ότι ένα παιδί πέθανε στον Έβρο εκείνη την εποχή. Δεν θέλουν να δώσουν περισσότερες πληροφορίες για τις επαναπροωθήσεις. Έχουν πολύ τραυματικές εμπειρίες.

Η Baidaa S., η οποία όσο ήταν στον Έβρο διατηρούσε επαφή με τα ΜΜΕ και τις ΜΚΟ, τώρα ζει στην περιοχή Ρηνανίας-Παλατινάτου. Λέγεται ότι μεταφέρθηκε σε καταυλισμό προσφύγων κοντά στη Δράμα, πόλη της ΒΑ Ελλάδας, τον Σεπτέμβριο μαζί με άλλους από την ομάδα του Έβρου. Αλλά λίγο αργότερα ανάρτησε στο TikTok ένα βίντεο από πτήση με αναχώρηση από την Αθήνα γράφοντας στα αραβικά: «Έφτασα στη Γερμανία, ήταν ένας μακρύς αγώνας». Το βίντεο αυτό έχει πλέον διαγραφεί.

Ανεξήγητο παραμένει το πώς η Baidaa S. μπόρεσε να πάρει τα απαραίτητα έγγραφα για να πετάξει στη Γερμανία σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με ανάρτησή της στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, είναι πλέον παντρεμένη με έναν Σύρο από τη Γερμανία. Έκτοτε, κάνει πολλές αναρτήσεις στους λογαριασμούς της στο TikTok και στο Instagram. Αυτή τη στιγμή, τέλη Δεκεμβρίου, την ακολουθούν περισσότερα από 24.000 άτομα. Ο σύζυγός της μας λέει τηλεφωνικά ότι δεν θα δώσει άλλη συνέντευξη στο SPIEGEL.

Από την άλλη, η Maryam B. και ο Mohammad A., οι γονείς της Μαρίας, είναι έτοιμοι να συναντηθούν στα μέσα Νοεμβρίου σε ένα καφέ στο κέντρο της Δράμας. Η οικογένεια είναι ακόμη «κολλημένη» στον εκεί προσφυγικό καταυλισμό. Απαντούν σε ερωτήσεις και οι δύο διατηρώντας την ανωνυμία τους. Πριν από τη συνέντευξη βρίσκονταν σε ένα φωτογραφείο με τα τέσσερα παιδιά για να φωτογραφηθούν για νέα έγγραφα ταυτότητας. Ακόμη δεν έχουν λάβει τα έγγραφά τους. Μπορεί κανείς να διακρίνει τον φόβο τους και την ανησυχία ότι κάτι μπορεί να πάει στραβά.

Ο προσφυγικός καταυλισμός, όπου μένει εδώ και μήνες η οικογένεια, βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης. Δεν υπάρχει τίποτα σε κοντινή απόσταση εκτός από μερικά βιομηχανικά κτήρια. Σε μια εσωτερική αυλή υπάρχει μια παιδική χαρά και κάθε έξοδος φυλάσσεται από φρουρούς ασφαλείας. Σε αντίθεση με το Φυλάκιο, οι μετανάστες έχουν δικαίωμα να βγουν έξω, αλλά, όπως και σε όλους τους άλλους προσφυγικούς καταυλισμούς στην ελληνική επικράτεια, οι επισκέψεις είναι δυνατές μόνο με επίσημη άδεια. Συγκρατημένη στην αρχή, η Maryam B. μιλά για το πόσο δραματικές ήταν οι μέρες στον Έβρο. Πόσο άσχημα ήταν τα πράγματα για τα παιδιά. Ότι η Μαρία είναι πλέον νεκρή. Κάποια στιγμή αρχίζει να κλαίει. Ο άντρας της φροντίζει τα δύο μικρότερα παιδιά έξω, τα δύο μεγαλύτερα είναι σε μια γωνιά, απασχολημένα με ένα κινητό τηλέφωνο. Η Maryam B. και ο Mohammad A. χρειάζονται περισσότερο από μία ώρα για να μιλήσουν. Ωστόσο, οι αμφιβολίες για την υπόθεση δεν διαλύονται τελικά. Οι γονείς δεν μπορούν πλέον να θυμούνται πού ακριβώς υποτίθεται ότι θα ταφεί το παιδί και δεν έχουν φωτογραφίες που να αποδεικνύουν την ύπαρξή του -ούτε καν προγενέστερες.

Οι κατάλογοι με τα ονόματα

Στον κατάλογο με τα ονόματα των 50 ατόμων που κατέθεσαν οι ΜΚΟ στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στις 20 Ιουλίου, αναφέρονται μόνο τέσεερα παιδιά της Maryam B. και του Mohammad A.: Hassan, Ayah, Hanin και Maria. Η Maya, το υποτιθέμενο όνομα του πέμπτου παιδιού, λείπει από το έγγραφο. Σύμφωνα με την οικογένεια, πρόκειται για τη δίδυμη αδερφή της Μαρίας.

Όταν πρόκειται για λίστες με τα ονόματα των προσφύγων, συχνά υπάρχουν ανακολουθίες στην αρχή. Και άλλο όνομα είχε ξεχαστεί στην περίπτωση του Έβρου, σύμφωνα με αναφορά από ΜΚΟ. Ωστόσο, ο κατάλογος του ΕΔΔΑ του Ιουλίου δεν είναι ο μοναδικός στον οποίο αναφέρονται μόνο τέσσερα από τα παιδιά της Maryam B. Σε διάφορες λίστες με ονόματα από τον Έβρο που είχαν δοθεί, στις αρχές Αυγούστου, από τους πρόσφυγες, δεν υπάρχει καμία αναφορά σε πέμπτο παιδί της οικογένειας με το όνομα Maya.

Φωτογραφίες της Μαρίας 

Η φωτογραφία του φερόμενου ως νεκρού κοριτσιού που είχε στη διάθεσή του το SPIEGEL δεν αποτελεί απόδειξη ότι το παιδί πέθανε πραγματικά. Η φωτογραφία στάλθηκε μέσω WhatsApp και δεν περιέχει μεταδεδομένα που να δείχνουν πότε και πού τραβήχτηκε. Επιπλέον, δεν είναι δυνατόν να πούμε αν το κορίτσι έχει απλώς κλειστά μάτια ή είναι νεκρό.

Αφού ανέλυσε τις φωτογραφίες που τράβηξαν οι πρόσφυγες στον Έβρο, η ερευνητική ομάδα του SPIEGEL κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Maryam B. φωτογραφήθηκε μόνο με τέσσερα από τα υποτιθέμενα πέντε παιδιά της. Επιπλέον, δεν εμφανίστηκε ούτε μία φωτογραφία από την εποχή πρoτού φύγουν ή κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους που θα μπορούσε να αποδείξει ότι δεν υπήρχε απλώς μια άλλη κόρη εκτός από τη Hanin και την Ayah, αλλά δίδυμες αδερφές. Η οικογένεια ισχυρίζεται ότι όλες οι αναμνηστικές φωτογραφίες ήταν αποθηκευμένες σε κινητό τηλέφωνο που τους πήραν οι Έλληνες. Οι συγγενείς ή οι γνωστοί δεν μπορούσαν επίσης να στείλουν κανένα φωτογραφικό αποδεικτικό στοιχείο.

Επίσημα συριακά έγγραφα

Για να αποδείξει ότι τα δίδυμα κορίτσια Maria και Maya είχαν όντως γεννηθεί, η δικηγόρος των προσφύγων έδωσε στους εκπροσώπους των ΜΜΕ φωτογραφίες από πιστοποιητικά. Επιπλέον, η Maryam B. έδειξε, στη συνάντηση με το SPIEGEL, μέρος του οικογενειακού της βιβλιάριου που είχε στο κινητό της. Το SPIEGEL έλεγξε αυτές τις πληροφορίες μέσω ενός Σύρου δικηγόρου. Και τα πέντε παιδιά είναι πράγματι επίσημα εγγεγραμμένα στη Συρία. Ωστόσο, η ημερομηνία εγγραφής των τριών μικρότερων, της Maria, της Maya και του Hanin, είναι η 3η Νοεμβρίου 2022, σχεδόν τρεις μήνες μετά τον υποτιθέμενο θάνατο του παιδιού.

Περαιτέρω έρευνα αποκάλυψε ότι στη Συρία είναι δυνατόν κάποιος να δηλώσει το παιδί του μέχρι και ένα χρόνο μετά τη γέννησή του. Η χώρα μαστίζεται από εμφύλιο πόλεμο από το 2011. Δεν είναι ασυνήθιστο τα νεογέννητα να μην δηλώνονται στις αρχές. Σύμφωνα με πληροφορίες του SPIEGEL, θα ήταν σχετικά εύκολο να αποκτήσει κανείς επίσημα έγγραφα χωρίς στην πραγματικότητα να υπάρχει παιδί: με τις κατάλληλες διασυνδέσεις, μπορεί να διευθετηθεί κάτι τέτοιο με περίπου 50 δολάριο ανά άτομο στα προάστια της Homs.

Δεν είναι επίσης βέβαιο εάν τα παιδιά της Maryam B. γεννήθηκαν στη Συρία. Άτομο από το οικογενειακό τους περιβάλλον στη Συρία λέει ότι η Maryam B. και ο Mohammad A. διέφυγαν στην Τουρκία πριν από χρόνια. Το ζευγάρι δεν έχει δίδυμα. Ωστόσο, ούτε αυτή η δήλωση μπορεί να επαληθευτεί.

Ακόμα κι αν αποδεικνυόταν χωρίς αμφιβολία ότι η Maryam B. γέννησε τα δίδυμα Maria και Maya στη Συρία, αυτό δεν θα επιβεβαίωνε ότι ένα από τα παιδιά έχασε πράγματι τη ζωή του στον Έβρο.

Σκορπιοί στην Ελλάδα

Περισσότερα από 30 είδη σκορπιού είναι ενδημικά στην Ελλάδα. Όλα έχουν δηλητήριο. Αλλά στην περιοχή θεωρείται ότι υπάρχει μόνο το Mesobuthus gibbosus. Κανονικά ένα τσίμπημα θα πρέπει να είναι πολύ επώδυνο, όχι θανατηφόρο. Και οι μεγάλες αιμορραγίες, σύμφωνα με τους γιατρούς, είναι μάλλον απίθανες. Ωστόσο δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι ένα πεντάχρονο αφυδατωμένο παιδί με την υγεία του σε κακή κατάσταση, μπορεί να πεθάνει από το τσίμπημα σκορπιού.

Σύμφωνα με αναφορές, και η 9χρονη αδερφή της φέρεται να τσιμπήθηκε και να βρέθηκε η ζωή της σε κίνδυνο.

Η ελληνική κυβέρνηση έγραψε τον Δεκέμβριο στο Spiegel ότι το κορίτσι μεταφέρθηκε τον Αύγουστο κατόπιν εντολής του Εισαγγελέα στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο στο Διδυμότειχο. Υποβλήθηκε στην παιδιατρική κλινική του Νοσοκομείου σε «διεξοδικές ιατρικές εξετάσεις». Σύμφωνα με τα στοιχεία των γιατρών, «δεν υπήρξαν κλινικά ευρήματα που να σχετίζονται με τσίμπημα σκορπιού». Στο Spiegel, για λόγους προστασίας δεδομένων, δεν επιτρέπεται να δει τον ιατρικό φάκελο χωρίς την συγκατάθεση της παθούσας.

Το πτώμα

Δεν είναι σαφές, πού έχει ενταφιαστεί το κορίτσι στο νησί. Σύμφωνα με το ισλαμικό τελετουργικό είναι σύνηθες να τοποθετείται επιτύμβια πλάκα. Οι αυτόπτες μάρτυρες με τους οποίους μπόρεσε να μιλήσει το Spiegel, λένε ότι δεν ήθελαν να οριοθετήσουν το σημείο, ώστε να μην τραβήξουν την προσοχή άλλων μεταναστών. Ήταν πολύ μεγάλος ο κίνδυνος να διαταράξει κάποιος τη γαλήνη του νεκρού παιδιού, θεωρώντας ότι στο σημείο αυτό υπάρχουν θαμμένα αντικείμενα αξίας.

Η ελληνική κυβέρνηση το ερμηνεύει ως απόδειξη ότι κανένα παιδί δεν πέθανε.

Ο Υπουργός Μετανάστευσης έγραψε στο Spiegel τον Δεκέμβριο, κατόπιν ερώτησης του περιοδικού, ότι ζητήθηκε από την οικογένεια μετά την άφιξή της στην Ελλάδα η άδεια για επικοινωνία με τον Ερυθρό Σταυρό και την Ερυθρά Ημισέληνο, ώστε να ζητήσουν από την Τουρκία να επιτρέψει την αναζήτηση της σορού στο νησί. Οι γονείς το αρνήθηκαν. Αφότου υπήρξαν ενδείξεις που έθεταν εν αμφιβόλω την ύπαρξη του παιδιού, η οικογένεια υπέβαλε αίτημα στην τοπική Εισαγγελία για εκταφή του πτώματος -χωρίς ωστόσο να υποδείξουν πού ήταν ο προσωρινός τάφος. Ο Εισαγγελέας ζήτησε από την οικογένεια να παραθέσει και άλλες πληροφορίες. Η αρμόδια Αρχή δεν θέλει να τοποθετηθεί ως προς την τρέχουσα κατάσταση.

Τα νησιά τον χειμώνα εν μέρει πλημμυρίζουν από νερό. Επομένως, όσο περισσότερος χρόνος περνάει, τόσο πιο απίθανο είναι να βρεθεί πιθανό πτώμα. Πιθανόν για αυτό να μην μπορέσει ποτέ να διαλευκανθεί η ιστορία χωρίς να υπάρχει καμία αμφιβολία.

Συμπέρασμα

Εξαιτίας της κατάστασης των πηγών, το Spiegel θα έπρεπε να είχε διατυπώσει σαφώς πιο προσεκτικά τις αναφορές για το σημείο όπου βρίσκονταν οι πρόσφυγες και κυρίως για τον θάνατο του κοριτσιού. Ακόμα και αν απουσιάζει μια οριστική απόδειξη, υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιοι εκ των προσφύγων θα μπορούσαν να έχουν επινοήσει τον θάνατο του παιδιού μέσα στην απόγνωσή τους. Πιθανόν να σκέφτηκαν ότι έτσι τελικά θα σώζονταν.

Δεν πρόκειται να αναρτήσουμε ξανά στην ιστοσελίδα τα προηγούμενα δημοσιεύματα για την υπόθεση της Μαρίας – ούτε σε επεξεργασμένη μορφή. Θα έπρεπε να διορθωθούν πάρα πολλά για να γίνει αυτό. Αντ’ αυτού δημοσιεύουμε εδώ τα αποτελέσματα της εις βάθος έρευνάς μας.