Παράλληλα, το Νορβηγικό Ινστιτούτο Νόμπελ έχει ζητήσει επίσημες εξηγήσεις από τον Γιάγκλαντ για ενδεχόμενα οικονομικά οφέλη που φέρεται να έλαβε από τον Έπσταϊν κατά τη διάρκεια της συμμετοχής του στην Επιτροπή Νόμπελ. Ο διευθυντής του Ινστιτούτου, Kristian Berg Harpviken, ανέφερε δημόσια ότι τυχόν σημαντικές οικονομικές συναλλαγές στην επίμαχη περίοδο θα συνιστούσαν παραβίαση του κώδικα δεοντολογίας.

BREAKING:

Norway’s former Prime Minister and ex-chairman of the Norwegian Nobel Committee Thorbjørn Jagland has reportedly been hospitalized after a suicide attempt.

The Norwegian police recently launched an investigation against him in connection with the Epstein Files. pic.twitter.com/SgaBhdmWgq

— Visegrád 24 (@visegrad24) February 24, 2026

Σύμφωνα με τη νορβηγική εφημερίδα Verdens Gang, που επικαλείται έγγραφα τα οποία δημοσιοποιήθηκαν από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, ο Γιάγκλαντ φέρεται να είχε ζητήσει από τον Επστάιν να εγγυηθεί για την αγορά διαμερίσματος, χωρίς να είναι γνωστή η κατάληξη του αιτήματος.

Τα ίδια έγγραφα αναφέρουν ότι ο Γιάγκλαντ φιλοξενήθηκε στην κατοικία του Επστάιν στη Νέα Υόρκη το 2018, καθώς και σε διαμέρισμά του στο Παρίσι το 2015 και το 2018. Επιπλέον, ο πρώην πρωθυπουργός και η οικογένειά του φέρονται να είχαν προγραμματίσει ταξίδι στο ιδιωτικό νησί του Επστάιν το 2014, το οποίο τελικά δεν πραγματοποιήθηκε.

Το νορβηγικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει από το Συμβούλιο της Ευρώπης την άρση της ασυλίας που διαθέτει ο Γιάγκλαντ ως πρώην γενικός γραμματέας του Οργανισμού.

Ο 75χρονος πολιτικός διετέλεσε πρωθυπουργός της Νορβηγίας την περίοδο 1996–1997, πρόεδρος της Επιτροπής που απονέμει το Νόμπελ Ειρήνης από το 2009 έως το 2015 και γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης από το 2009 έως το 2019.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε:

«Ήταν μεγάλη μου τιμή να συναντήσω σήμερα τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο από τη Βενεζουέλα. Είναι μια υπέροχη γυναίκα που έχει περάσει πάρα πολλά. Η Μαρία μού προσέφερε το Νόμπελ Ειρήνης της για το έργο που έχω κάνει. Μια τόσο υπέροχη χειρονομία αμοιβαίου σεβασμού. Σε ευχαριστώ, Μαρία!»

«Παρέδωσα στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών το μετάλλιο, το Νόμπελ Ειρήνης», είπε χαρακτηριστικά, η Ματσάδο συνδέοντας την κίνησή της με ένα ιστορικό παράδειγμα από τη Λατινική Αμερική.

Όπως εξήγησε, αναφέρθηκε στον Σιμόν Μπολίβαρ και στο γεγονός ότι πριν από διακόσια χρόνια ο μαρκήσιος ντε Λαφαγιέτ του είχε δωρίσει μετάλλιο με το πρόσωπο του Τζορτζ Ουάσινγκτον, το οποίο ο Μπολίβαρ κράτησε σε όλη του τη ζωή.

«Διακόσια χρόνια μετά, ο λαός του Μπολίβαρ επιστρέφει στον κληρονόμο του Ουάσινγκτον ένα μετάλλιο – σε αυτή την περίπτωση το Νόμπελ Ειρήνης – ως αναγνώριση της μοναδικής του δέσμευσης για την ελευθερία μας», ανέφερε.

President Trump looks so young here. He deserves this Nobel Peace Prize more than ANYONE else pic.twitter.com/VdIWqO0pDp

— JOHN F KENNEDY jr (@maGA2658) January 16, 2026

Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε τη συνάντηση, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος Τραμπ προέβη σε μια «ρεαλιστική εκτίμηση» της λαϊκής υποστήριξης που διαθέτει η Ματσάδο, χωρίς ωστόσο να δοθεί οποιοδήποτε χρονοδιάγραμμα για τη διεξαγωγή εκλογών στη Βενεζουέλα.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι οι εκλογές δεν επρόκειτο να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης στο δείπνο, με τον Τραμπ να επιδιώκει κυρίως να ενημερωθεί για την κατάσταση στη χώρα.

Μετά τη συνάντηση, η Ματσάδο δήλωσε ότι «πάντα θα μπορούμε να βασιζόμαστε στον πρόεδρο Τραμπ για την ελευθερία της Βενεζουέλας», χαρακτηρίζοντας τη συνάντηση «θαυμάσια».

Η πολιτικός, η οποία έφυγε πρόσφατα από τη Βενεζουέλα όπου κρυβόταν για μήνες, επιδιώκει να διασφαλίσει μελλοντικό ρόλο στη διακυβέρνηση της χώρας της, με τη χειρονομία του Νόμπελ να αποκτά σαφή πολιτικό και συμβολικό χαρακτήρα.

Πρόκειται για έναν μυθιστοριογράφο και σεναριογράφο, γνωστό για τα δύσκολα μυθιστορήματά του, συχνά αναφερόμενα ως μεταμοντέρνα, με δυστοπικά και μελαγχολικά θέματα, ενώ αρκετά από τα έργα του, όπως τα μυθιστορήματα Satantango (1985) και Η μελαγχολία της αντίστασης (1989), έχουν γυριστεί σε ταινίες από τον Ούγγρο σκηνοθέτη του κινηματογράφου Μπέλα Ταρ. 

BREAKING NEWS
The 2025 #NobelPrize in Literature is awarded to the Hungarian author László Krasznahorkai “for his compelling and visionary oeuvre that, in the midst of apocalyptic terror, reaffirms the power of art.” pic.twitter.com/vVaW1zkWPS

— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 9, 2025

Εγραψε μυθιστορήματα που απεικονίζουν την κατάρρευση των κοινωνιών και τον αγώνα του ανθρώπου ενάντια στο χάος και την απομόνωση. Στα έργα του, εξερεύνησε θέματα όπως το τέλος του κόσμου, την απώλεια νοήματος και την εσωτερική αναταραχή, χρησιμοποιώντας ένα μακρύ και ρέοντα γλωσσικό ύφος. Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα επιτεύγματά του ήταν η παρουσίαση μιας λογοτεχνικής οπτικής της αποσύνθεσης του σύγχρονου κόσμου, όπου περιέγραψε πώς οι άνθρωποι μετατρέπονται σε απελπισμένες ομάδες εν μέσω διαφθοράς και καταστροφής.

Το «Herscht 07769» του φετινού βραβευμένου με το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας έχει χαρακτηριστεί ως ένα σπουδαίο σύγχρονο γερμανικό μυθιστόρημα, λόγω της ακριβούς απεικόνισης της κοινωνικής αναταραχής της χώρας. Σε αυτό το βιβλίο δεν βρισκόμαστε σε έναν πυρετώδη εφιάλτη στα Καρπάθια, αλλά σε μια πιστευτή απεικόνιση μιας σύγχρονης μικρής πόλης στη Θουριγγία της Γερμανίας, η οποία ωστόσο μαστίζεται επίσης από κοινωνική αναρχία, δολοφονίες και εμπρησμούς. Ταυτόχρονα, ο τρόμος του μυθιστορήματος εκτυλίσσεται με φόντο τη δυνατή κληρονομιά του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Είναι ένα βιβλίο, γραμμένο σε μια ανάσα, για τη βία και την ομορφιά που «απίθανα» συνδυάζονται.

Ο Κρασναχορκάι έζησε πολλά χρόνια στο Βερολίνο, όπου και ήταν επί εξάμηνο επισκέπτης καθηγητής στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, ενώ σήμερα ζει «απομονωμένος στους λόφους του χωριού Pilisszentlászló», στη βόρεια Ουγγαρία. Το 1990 παντρεύτηκε την Ανίκο Πελύχε, από την οποία πήρε διαζύγιο, και το 1997 νυμφεύθηκε τη σινολόγο και γραφίστρια Ντόρα Κοπσάνυ. Ο Κρασναχορκάι έχει τρία παιδιά: την Κάτα, την Αγκνες και την Εμμα.

Ποιος είναι ο Λάσλο Κρασναχορκάι

Ο Λάσλο Κρασναχορκάι γεννήθηκε το 1954 στην πόλη Gyula της Ουγγαρίας. Σπούδασε νομικά και φιλολογία στα Πανεπιστήμια του Ζέγκεντ και της Βουδαπέστης. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ούγγρους συγγραφείς, ο οποίος υπηρετεί πιστά μια λογοτεχνία φιλόδοξη και απαιτητική.

Πριν το βραβείο Νόμπελ, είχε τιμηθεί με πάμπολλες διακρίσεις (όπως το βραβείο Kossuth, που αποτελεί τη σημαντικότερη διάκριση της Ουγγαρίας, και το γερμανικό βραβείο Bestenliste-Prize). Το 2015 τιμήθηκε με το TheManBookerInternationalPrize.

Τα έργα του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα γερμανικά, τα γαλλικά, τα ισπανικά, τα ιταλικά, τα πολωνικά, τα τσέχικα, τα βουλγάρικα, τα εβραϊκά, τα ιαπωνικά και στα ελληνικά.

Δύο βιβλία του Λάσλο Κρασναχορκάι (Το τανγκό του Σατανά και Η μελαγχολία της αντίστασης) έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο από τον φίλο του σκηνοθέτη Μπέλα Ταρ, για τον οποίο έχει γράψει και πρωτότυπα σενάρια. 

Σπύρος Σιδέρης

Όμως, η πραγματικότητα των γεγονότων, όπως υπενθυμίζουν οι ειδικοί, είναι πιο περίπλοκη από το επικοινωνιακό αφήγημα του Τραμπ.

Το βραβείο, οι υποψήφιοι και τα κριτήρια

Η «Επιτροπή για τα Νόμπελ του Όσλο», που συστάθηκε το 1895 από τον Σουηδό βιομήχανο Άλφρεντ Νόμπελ, απονέμει κάθε χρόνο το βραβείο σε όσους «προσφέρουν το μέγιστο καλό στην ανθρωπότητα» μέσω της προώθησης της ειρήνης, του αφοπλισμού ή της διεθνούς συνεργασίας. Από το 1901, έχουν βραβευθεί 111 προσωπικότητες και 25 οργανισμοί, μεταξύ των οποίων ο Θίοντορ Ρούζβελτ, ο Γούντροου Γουίλσον, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Χένρι Κίσινγκερ, ο Τζίμι Κάρτερ και ο Μπαράκ Ομπάμα.

Φέτος, 338 υποψηφιότητες –244 φυσικά πρόσωπα και 94 οργανισμοί– διεκδικούν τη διάκριση, με το όνομα του νικητή να παραμένει μυστικό μέχρι την τελική ανακοίνωση. Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 11 εκατομμυρίων κορωνών Σουηδίας (περίπου 1,18 εκατ. δολάρια) και απονέμεται σε ειδική τελετή στις 10 Δεκεμβρίου, ημερομηνία θανάτου του Νόμπελ.

Ο Τραμπ και το «σύμπλεγμα της επιβράβευσης»

Ο Ντόναλντ Τραμπ, γνωστός για την εμμονή του με τίτλους και σύμβολα επιτυχίας, βλέπει το Νόμπελ Ειρήνης ως την «τελική σφραγίδα» στην πολιτική του παρακαταθήκη. Από το 2018 επιδίδεται σε μια ιδιότυπη εκστρατεία αυτοπροβολής, επικαλούμενος ρόλους του σε διεθνείς κρίσεις:
τις Συμφωνίες του Αβραάμ στη Μέση Ανατολή, τη διαμεσολάβηση ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν, αλλά και παρεμβάσεις σε συγκρούσεις όπως Αιθιοπία–Αίγυπτος, Κόσοβο–Σερβία και Αρμενία–Αζερμπαϊτζάν.

Στην προεκλογική του ρητορική, προβάλλει τη θέση ότι έχει «τερματίσει 7 πολέμους» και ότι «μόνον εκείνος μπορεί να φέρει σταθερότητα» στην Ουκρανία και στη Γάζα. Μετά την μερική αποδοχή από τη Χαμάς του σχεδίου του για ανταλλαγή αιχμαλώτων και σταδιακές αποχωρήσεις, η ομάδα του Τραμπ έσπευσε να «πλαισιώσει» την εξέλιξη ως απόδειξη της «διπλωματικής του ιδιοφυΐας».

Όμως, η άρνηση της Χαμάς να προχωρήσει σε πλήρη αποστρατιωτικοποίηση και η αβεβαιότητα γύρω από την εφαρμογή της συμφωνίας περιόρισαν την απήχηση της «ειρηνευτικής αφήγησης» του πρώην προέδρου.

Οι πιθανότητες νίκης και οι φόβοι για αντιδράσεις

Σύμφωνα με αναλυτές των Brookings Institution και Council on Foreign Relations, οι πιθανότητες του Τραμπ να κερδίσει το Νόμπελ Ειρήνης είναι «μηδενικές». Οι ίδιοι εξηγούν ότι το δόγμα “America First”, με την έμφαση στον απομονωτισμό και τη μονομερή δράση, αντιβαίνει στα ιδανικά της Επιτροπής, που στηρίζει τη διπλωματία πολλών πλευρών και τους διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ.

Ο ιστορικός των βραβείων Νόμπελ, Άσλε Σβεν, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν έχει καμία πιθανότητα. Η στήριξή του προς το Ισραήλ στη Γάζα βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις αξίες της ειρήνης που συμβολίζει το βραβείο».

Επιπλέον, πηγές του Bloomberg αναφέρουν ότι οι επίμονες πιέσεις της ομάδας Τραμπ προς τη νορβηγική επιτροπή –ακόμη και η φερόμενη τηλεφωνική επικοινωνία του με τον πρώην γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, προκειμένου να εξασφαλίσει υποστήριξη– ενόχλησαν το Όσλο, που αποφεύγει όσους προωθούν επιθετικά τις υποψηφιότητές τους.

Πέρα όμως από την ακαδημαϊκή ανάλυση, οι ειδικοί προειδοποιούν για πολιτικές παρενέργειες. Εάν ο Τραμπ δεν λάβει το βραβείο, κάτι που θεωρείται σχεδόν βέβαιο, αναμένεται να αντιδράσει με έντονη ρητορική, κατηγορώντας τη νορβηγική επιτροπή για «αριστερή προκατάληψη» και «αντιαμερικανική στάση».

Ένα τέτοιο ξέσπασμα θα μπορούσε να βαθύνει τις εσωτερικές διαιρέσεις στις ΗΠΑ, σε μια στιγμή που η χώρα προετοιμάζεται για τις ενδιάμεσες εκλογές και ο πολιτικός διάλογος είναι ήδη πολωμένος.

Οι υποστηρικτές και το επικοινωνιακό μέτωπο

Παρά τις δυσμενείς προβλέψεις, ο Τραμπ έχει συγκεντρώσει κύμα υποστηρικτών γύρω από την υποψηφιότητά του. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολιν Λέβιτ, δήλωσε ότι «είναι η στιγμή να τιμηθεί ο πρόεδρος που έφερε ειρήνη εκεί όπου οι άλλοι απέτυχαν». Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προσέθεσε ότι «αν ο Τραμπ ήταν Δημοκρατικός, όλοι θα έλεγαν πως αξίζει το βραβείο».

Την υποψηφιότητά του στηρίζουν επίσης ξένοι ηγέτες –μεταξύ τους ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, που φέρεται να του παρέδωσε επιστολή στήριξης τον περασμένο Ιούλιο– καθώς και πρόεδροι αφρικανικών χωρών όπως της Γκαμπόν, της Μαυριτανίας, της Σενεγάλης, της Λιβερίας και της Γουινέας.

Η επικοινωνιακή στρατηγική του Αμερικανού προέδρου κινείται με γνώμονα τη δημιουργία αίσθησης αδικίας. Ήδη, σε ανάρτησή του στο X, έγραψε: «Έβαλα τέλος σε επτά πολέμους, αλλά θα τη δώσουν σε κάποιον που δεν έκανε τίποτα». Το αφήγημα αυτό ενισχύει την εικόνα του «θύματος των ελίτ», κάτι που γνωρίζει να εκμεταλλεύεται πολιτικά.

Ποιοι θεωρούνται φαβορί για το Νόμπελ Ειρήνης 2025

Πέρα από τον Τραμπ, τα προγνωστικά δείχνουν προς εντελώς διαφορετικές κατευθύνσεις. Μεταξύ των επικρατέστερων βρίσκονται οργανισμοί που υπερασπίζονται την ελευθερία του Τύπου, όπως η Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων (CPJ) και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), σε μια χρονιά όπου δεκάδες ρεπόρτερ έχασαν τη ζωή τους στη Γάζα και σε άλλα μέτωπα.

Στην κορυφή των πιθανοτήτων συναντά κανείς τη Γιούλια Ναβάλναγια, χήρα του Ρώσου αντικαθεστωτικού Αλεξέι Ναβάλνι, καθώς και τη Τσου Χανγκ Τουνγκ, ακτιβίστρια από το Χονγκ Κονγκ. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στα «δωμάτια επειγόντων του Σουδάν», δίκτυο εθελοντών που παρέχει ιατρική βοήθεια σε περιοχές σύγκρουσης.

Η Νίνα Γκρέγκερ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Ερευνών Ειρήνης του Όσλο (PRIO), δήλωσε χαρακτηριστικά: «Το 2025 ήταν μια από τις πιο θανατηφόρες χρονιές για τους δημοσιογράφους. Αν η επιτροπή επιλέξει να στείλει μήνυμα, θα είναι προς την κατεύθυνση της υπεράσπισης της αλήθειας και της ελευθερίας».

Πολιτικές και ηθικές προεκτάσεις

Η συζήτηση γύρω από τον Τραμπ και το Νόμπελ Ειρήνης ξεπερνά την προσωπική φιλοδοξία ενός πολιτικού. Αγγίζει τον ίδιο τον ρόλο του βραβείου στη σημερινή εποχή: μπορεί η ειρήνη να συνδέεται με πολιτικούς που χρησιμοποιούν προεκλογικά εργαλεία εκβιασμού, απειλής και ιδιοτελούς διαπραγμάτευσης; Ή μήπως, όπως υποστηρίζουν οι υποστηρικτές του, η «ειρήνη του Τραμπ» είναι ρεαλιστική, προϊόν σκληρής ισχύος και όχι ιδεαλιστικών δηλώσεων;

Όπως σχολιάζει ο Νορβηγός ερευνητής Έιβιντ Στάινερσεν, «η επιτροπή έχει να επιλέξει ανάμεσα στην επιβράβευση της διπλωματίας των θεσμών και στην αναγνώριση μιας χαοτικής, αλλά αποτελεσματικής προσέγγισης ισχύος. Το δίλημμα είναι βαθιά πολιτικό».

Ειρήνη ή αυταπάτη;

Καθώς ο κόσμος περιμένει την ανακοίνωση της Παρασκευής, ένα ερώτημα πλανάται: θα επιβραβεύσει η Νορβηγική Επιτροπή μια μορφή “ειρήνης μέσω πίεσης” ή θα μείνει πιστή στις αρχές του πολυμερούς διαλόγου;

Ο Ντόναλντ Τραμπ, είτε ως υποψήφιος ειρηνοποιός είτε ως αμφιλεγόμενος ηγέτης, καταφέρνει ξανά να βρίσκεται στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Αν κερδίσει, θα γραφτεί στην ιστορία δίπλα σε εμβληματικές φυσιογνωμίες του 20ού αιώνα. Αν όχι, θα έχει ήδη πετύχει το πιο χαρακτηριστικό του κατόρθωμα: να στρέψει όλα τα βλέμματα επάνω του.

Ποιος είναι ο Ντέμης Χασάμπης

Ο Βρετανός επιστήμονας έχει κυπριακή καταγωγή, από την πλευρά τους πατέρα του, ενώ η μητέρα του είναι κινεζικής καταγωγής με προέλευση από την Σιγκαπούρη.

Ο Ντέμης Χασάμπης  είναι  ερευνητής  τεχνητής νοημοσύνης και νευροεπιστήμονας, ενώ για το έργο του έχει τιμηθεί έως τώρα με πλήθος βραβεύσεων. Επιπλέον είναι σχεδιαστής ηλεκτρονικών παιχνιδιών και επιχειρηματίας, ευρύτερα γνωστός ως ένας από τους ιδρυτές της εταιρείας DeepMind, η οποία μετέπειτα αγοράστηκε από την Google όπου πλέον ο Χασάμπης εργάζεται.

Ιδιοφυΐα από μικρός – Γκουρού της τεχνολογίας 

Ο Ντέμης Χασάμπης γεννήθηκε στις 27 Ιουλίου 1976, στο Λονδίνο.

Ήδη από την παιδική ηλικία ήταν εξαιρετικός σκακιστής, και κατείχε τον βαθμό του μαιτρ στην ηλικία των 13 ετών, με βαθμολογία Έλο 2300. Παράλληλα υπήρξε ο αρχηγός πολλών αποστολών της εθνικής παίδων Αγγλίας στο σκάκι.

Ολοκλήρωσε το σχολείο στην ηλικία των 16 ετών, και σύντομα έπειτα εργάστηκε ως προγραμματιστής παιχνιδιών στην εταιρεία Bullfrog Productions, στα παιχνίδια Syndicate και Theme Park.

Κατόπιν απέκτησε το πτυχίο του στην επιστήμη υπολογιστών από το πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ με διάκριση και για την επόμενη δεκαετία συνέχισε να εργάζεται ως προγραμματιστής ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Το 1998 ίδρυσε εταιρεία Elixir Studios.

Το 2009 συνέχισε τις σπουδές του για διδακτορικό δίπλωμα στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο Λονδίνου  στην  γνωσιακή  νευροεπιστήμη, με θέμα έρευνας τους αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης που μπορεί να προκύψουν από τις διαδικασίες του ανθρώπινου εγκεφάλου. 

Σταδιοδρομία

Μετά την απόκτηση του διδακτορικού του, συνέχισε την έρευνα σχετικά με τη νευροεπιστήμη και τεχνητή νοημοσύνη ως επισκέπτης ακαδημαϊκός στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασσαχουσέτης και στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.

Μια από τις πλέον σημαντικές δημοσιεύσεις που έκανε κατά το διάστημα αυτό, ήταν η μελέτη στην οποία έδειξε πως οι ασθενείς με βλάβη στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου, κάτι που προκαλεί αμνησία, δεν έχουν την δυνατότητα να φανταστούν τον εαυτό τους σε νέες εμπειρίες, κάτι που συνέδεσε την δημιουργική διαδικασία της φαντασίας με την αναδημιουργική διαδικασία της επαναφοράς της επεισοδιακής μνήμης.

Βάση της μελέτης αυτής, καθώς και της συνέχισης της σε σχέση με τη λειτουργική απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού,ο Χασάμπης ανέπτυξε ένα νέο θεωρητικό μοντέλο της επεισοδιακής μνήμης ταυτοποιώντας την κατασκευή σκηνικών – παραγωγή και διατήρηση στη μνήμη μια σύνθετης και συμπαγούς κατάσταστης-, ως κεντρική διαδικασία η οποία βρίσκεται πίσω και από την μνήμη και από την φαντασία. 

Το έργο του αυτό, έλαβε ευρεία κάλυψη από τα διεθνή ΜΜΕ και κατατάχθηκε ως μια από τις 10 πιο σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις από το περιοδικό Science.

DeepMind

Το 2010, ο Χασάμπης μαζί με τους Σέιν Λεγκ και τον Μουσταφά Σουλεϋμάν συνίδρυσε την εταιρεία DeepMind στο Λονδίνο. Το αντικείμενο της DeepMind ήταν η επίλυση της νοημοσύνης και κατόπιν η χρήση της νοημοσύνης για να επιλύσει οτιδήποτε άλλο.

Για τον σκοπό αυτό, η εταιρεία χρησιμοποιεί γνώσεις από τα πεδία της νευροεπιστήμης και της μηχανικής μάθησης μαζί με τις τελευταίες εξελίξεις στην υπολογιστή ισχύ, για την κατασκευή εξαιρετικά ισχυρών αλγορίθμων γενικού σκοπού οι οποίοι θα οδηγήσουν στην δημιουργία τεχνητής γενικής νοημοσύνης.

Ο Χασάμπης προβλέπει πως η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι μια από τις πλέον ωφέλιμες τεχνολογίες που έχουν υπάρξει ποτέ για την ανθρωπότητα, ωστόσο παραμένουν σημαντικά ηθικά ζητήματα.

Μια απίστευτη στιγμή!

Προσπαθεί ακόμα να συνειδητοποιήσει την κατάκτηση του βραβείου Νόμπελ Χημείας ο Κύπριος Ντέμης Χασάμπης, όπως δηλώνει μιλώντας στον Άνταμ Σμιθ από την ιστοσελίδα του Βραβείου Νόμπελ λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της βράβευσής του. 

Ο Ντέμης Χασάμπης, συνιδρυτής και CEO της Google DeepMind, με καταγωγή από την Κύπρο, είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, με επιτεύγματα που τον έχουν οδηγήσει στη λήψη πολλών βραβείων και διακρίσεων. 

Έχετε κατακτήσει τόσες πολλές επιτυχίες και διακρίσεις και είστε τόσο νέος, αλλά τι σημαίνει αυτό το βραβείο για εσάς;

Είναι απίστευτα ξεχωριστό και, ξέρεις, πραγματικά σουρεαλιστικό, για να είμαι ειλικρινής. Δεν το έχω συνειδητοποιήσει ακόμα, αλλά… ναι. Είναι μια απίστευτη τιμή, ξέρεις. 

Ποιες ήταν οι πρώτες σκέψεις σας όταν άκουσατε ότι βραβευθήκατε;

Δεν μπορούσα να σκεφτώ καθόλου, για να είμαι ειλικρινής. Το μυαλό μου ήταν κενό. Ήταν απλά τόσο απίστευτο. Ήταν απλά μια απίστευτη εμπειρία.

Φαντάζομαι ότι θα αρχίσει ένα πάρτι στην Google DeepMind.

Ναι, υποθέτω πως ναι. Δεν το έχω σκεφτεί ακόμα, αλλά είχα μια ολόκληρη ημέρα κανονικής δουλειάς μπροστά μου, αλλά υποθέτω ότι όλα αυτά τα σχέδια θα πρέπει να αλλάξουν τώρα.

Φοβάμαι πως ναι. Αλλά, ή μάλλον, χαίρομαι που το λέω, αλλά το AlphaFold 2, και τώρα το AlphaFold 3, ανοίγουν έναν ολόκληρο νέο κόσμο στην επιστήμη. Πώς βλέπεις τη σχέση ανάμεσα σε αυτά τα εργαλεία και τον μεμονωμένο επιστήμονα;

Λοιπόν, ο λόγος που δούλεψα στην Τεχνητή Νοημοσύνη όλη μου τη ζωή είναι επειδή είμαι παθιασμένος με την επιστήμη και την απόκτηση γνώσεων. Πάντα πίστευα ότι αν μπορούσαμε να κατασκευάσουμε την ΤΝ με τον σωστό τρόπο, θα μπορούσε να είναι το απόλυτο εργαλείο για να βοηθήσει τους επιστήμονες να εξερευνήσουν το σύμπαν γύρω μας. Ελπίζω το AlphaFold να είναι το πρώτο παράδειγμα αυτού.
Όσον αφορά το πώς αυτό επηρεάζει τον μεμονωμένο επιστήμονα, επειδή η δύναμη αυτών των εργαλείων είναι τόσο εξαιρετική και εντυπωσιακή, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν μεμονωμένοι επιστήμονες που θέτουν μεμονωμένα ερωτήματα. Ποια είναι η αλληλεπίδραση;

Λοιπόν, νομίζω ότι τουλάχιστον στο εγγύς μέλλον, αυτά τα εργαλεία επιτρέπουν στους επιστήμονες να κάνουν πολύ περισσότερα, επειδή είναι εξαιρετικά για την ανάλυση δεδομένων, την εύρεση μοτίβων και τη δομή δεδομένων. Αλλά δεν μπορούν να αποφασίσουν ποιο είναι το σωστό ερώτημα ή η κατάλληλη υπόθεση, και αυτό πρέπει να προέρχεται από τον ανθρώπινο επιστήμονα. Οι καλύτεροι επιστήμονες, σε συνδυασμό με αυτά τα εργαλεία, θα μπορούν να κάνουν απίστευτα πράγματα, ίσως ακόμη και σε μικρότερες ομάδες από αυτές που απαιτούνταν στο παρελθόν, επειδή μπορούν να βασιστούν στα εργαλεία για να κάνουν μεγάλο μέρος της δουλειάς.

Πες μου πώς είναι το περιβάλλον στην Google DeepMind.

Προσπαθήσαμε να σχεδιάσουμε το περιβάλλον από την αρχή ως το τέλειο μέρος για να κάνουμε πρωτοποριακή έρευνα και να φέρουμε κοντά κορυφαίους ειδικούς από πολλές διαφορετικές επιστημονικές περιοχές. Προφανώς, μηχανική μάθηση και Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά και μηχανική, φυσική, βιολογία και ακόμη και φιλοσοφία. Φέρνοντας όλα αυτά σε ένα μοναδικό περιβάλλον, παρέχοντας πόρους, υπολογιστικούς και άλλους, πιστεύω ότι μπορούν να προκύψουν μεγάλα πράγματα. Έμπνευση πήρα από μέρη όπως τα Bell Labs και τις χρυσές εποχές τους, και ήθελα να δημιουργήσω κάτι παρόμοιο.

Έχει σημασία το γεγονός ότι αυτό γίνεται ιδιωτικά, από την Google DeepMind και όχι από ένα πανεπιστήμιο;

Δεν νομίζω. Πιστεύω ότι μπορείς να κάνεις σπουδαία επιστήμη οπουδήποτε, αρκεί να προσεγγίζεις το έργο σου με τον σωστό τρόπο και με θεμελιώδη έρευνα. Πολλές από αυτές τις νέες επιστήμες και τα νέα πεδία απαιτούν πολλούς πόρους, και στην περίπτωσή μας, πολλούς υπολογιστές, που κοστίζουν πολύ. Οπότε γιατί να μην αξιοποιήσεις τον ιδιωτικό τομέα για να χρηματοδοτήσεις αυτά τα έργα, αρκεί να παραμένεις πιστός στην επιστημονική μέθοδο και την αυστηρότητα που απαιτεί η επιστήμη.

Το αποτέλεσμα ήταν ένα ισχυρό, πειραματικό αντιβιοτικό που ονομάζεται abaucin, το οποίο θα χρειαστεί περαιτέρω εξετάσεις πριν χρησιμοποιηθεί.

Οι ερευνητές από τον Καναδά και τις ΗΠΑ λένε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δύναμη να επιταχύνει μαζικά την ανακάλυψη νέων φαρμάκων. Είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα για το πώς τα εργαλεία της τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να αποτελέσουν επαναστατική δύναμη στην επιστήμη και την ιατρική.

Τα αντιβιοτικά σκοτώνουν τα βακτήρια. Ωστόσο, υπάρχει έλλειψη νέων φαρμάκων εδώ και δεκαετίες και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν τα βακτήρια, καθώς αναπτύσσουν αντοχή σε αυτά που διαθέτουμε.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι ετησίως υπολογίζεται ότι πεθαίνουν από λοιμώξεις που αντιστέκονται στη θεραπεία με αντιβιοτικά. Οι ερευνητές εστίασαν σε ένα από τα πιο προβληματικά είδη βακτηρίων -το Acinetobacter baumannii- το οποίο μπορεί να μολύνει πληγές και να προκαλέσει πνευμονία.

Μπορεί να μην το έχετε ακούσει, αλλά είναι ένα από τα τρία υπερ-μικροβακτήρια που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει αναγνωρίσει ως «κρίσιμη» απειλή. Συχνά είναι σε θέση να αποφεύγει πολλά αντιβιοτικά και αποτελεί πρόβλημα σε νοσοκομεία και οίκους φροντίδας, όπου μπορεί να επιβιώσει σε επιφάνειες και ιατρικό εξοπλισμό.

Ο Δρ Τζόναθαν Στόουκς, από το Πανεπιστήμιο McMaster, περιγράφει το βακτήριο ως «δημόσιο εχθρό νούμερο ένα» καθώς είναι «πραγματικά συνηθισμένο» να εντοπίζουμε περιπτώσεις όπου είναι «ανθεκτικό σε σχεδόν κάθε αντιβιοτικό».

• Για να βρουν ένα νέο αντιβιοτικό, οι ερευνητές έπρεπε πρώτα να «εκπαιδεύσουν» την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI). Πήραν χιλιάδες φάρμακα με γνωστή χημική δομή και τα δοκίμασαν χειροκίνητα στο Acinetobacter baumannii για να δουν ποιο θα μπορούσε να το επιβραδύνει ή να το σκοτώσει.

Αυτές οι πληροφορίες τροφοδοτήθηκαν σε εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης, ώστε αυτή να μπορεί να γνωρίσει τα χημικά χαρακτηριστικά των φαρμάκων που θα μπορούσαν να επιτεθούν στο προβληματικό βακτήριο.

• Στη συνέχεια, η Τεχνητή Νοημοσύνη επεξεργάστηκε μια λίστα 6.680 ενώσεων των οποίων η αποτελεσματικότητα ήταν άγνωστη. Τα αποτελέσματα – που δημοσιεύθηκαν στο Nature Chemical Biology – έδειξαν ότι η τεχνητή νοημοσύνη χρειάστηκε μιάμιση ώρα για να δημιουργήσει μια σύντομη λίστα.

Οι ερευνητές εξέτασαν 240 ενώσεις στο εργαστήριο και βρήκαν εννέα πιθανά αντιβιοτικά. Ένα από αυτά ήταν το απίστευτα ισχυρό αντιβιοτικό abaucin. Εργαστηριακά πειράματα έδειξαν ότι μπορεί να θεραπεύσει μολυσμένα τραύματα σε ποντίκια και ήταν σε θέση να σκοτώσει δείγματα του σούπερ βακτηρίου σε ασθενείς.

Ωστόσο, ο Δρ Στόουκς εκτιμά: «Η δουλειά μόλις τώρα ξεκινά». Το επόμενο βήμα είναι η τελειοποίηση του φαρμάκου στο εργαστήριο και στη συνέχεια η εκτέλεση κλινικών δοκιμών. Οι επιστήμονες αναμένουν ότι τα πρώτα αντιβιοτικά τεχνητής νοημοσύνης θα είναι διαθέσιμα έως το 2030 για συνταγογράφηση.

• Το καλύτερο; Περιέργως, αυτό το πειραματικό αντιβιοτικό δεν είχε καμία επίδραση σε άλλα είδη βακτηρίων και λειτουργεί μόνο στο στοχευόμενο A. baumannii .

Ως γνωστό, πολλά αντιβιοτικά σκοτώνουν τα βακτήρια αδιακρίτως. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η ακρίβεια του abaucin θα κάνει πιο δύσκολη την ανθεκτικότητα των βακτηρίων στα φάρμακα και θα οδηγήσει σε λιγότερες παρενέργειες.

• «Η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει τον ρυθμό και ιδανικά μειώνει το κόστος, με το οποίο μπορούμε να ανακαλύψουμε νέες κατηγορίες αντιβιοτικών, τις οποίες χρειαζόμαστε απεγνωσμένα», είπε ο Δρ Στόουκς.

Οι ερευνητές δοκίμασαν αρχικά τις ανακαλύψεις αντιβιοτικών με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης στο βακτήριο E. coli το 2020 , αλλά τώρα έχουν κεφαλαιοποιήσει αυτή τη γνώση για να επικεντρωθούν στα… μεγάλα δεινά των βακτηρίων. Σκοπεύουν έτσι να εξετάσουν τον Staphylococcus aureus και τον Pseudomonas aeruginosa.

«Αυτό το εύρημα υποστηρίζει περαιτέρω την υπόθεση ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει και να επεκτείνει σημαντικά την αναζήτησή μας για νέα αντιβιοτικά», δήλωσε ο καθηγητής Τζέιμς Κόλινς, από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ)

Με πληροφορίες από BBC

Και οι τρεις επιστήμονες βραβεύθηκαν για τις ανακαλύψεις τους όσον αφορά τις μαύρες τρύπες στον Γαλαξία μας.

Όπως διευκρινίζει η επιτροπή, το βραβείο απονεμήθηκε κατά το ήμισυ στον Ρότζερ Πένροουζ και κατά το άλλο μισό του από κοινού στους Ράινχαρντ Γκέντσελ και Άντρεα Γκεζ.

Οι τρεις επιστήμονες επιβραβεύονται για την «αποφασιστική συμβολή» τους στον αγώνα για την καταπολέμηση της ηπατίτιδας, «ένα μεγάλο παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, που προκαλεί κίρρωση και καρκίνο του ήπατος», στον κόσμο, ανακοίνωσε η επιτροπή απονομής των Νόμπελ.

Κατά τη δεκαετία του 1960 μεταξύ των επιστημόνων υπήρχε μεγάλη ανησυχία ότι οι άνθρωποι που δέχονταν μετάγγιση αίματος θα μπορούσα να μολυνθούν από χρόνια ηπατίτιδα εξαιτίας μια άγνωστης μυστηριώδους ασθένειας.

Πίσω στην Τουρκία το Yavuz, στην Κύπρο το Barbaros, κινητικότητα στο Oruc Reis
Σύμφωνα με την επιτροπή των βραβείων, εκείνη την εποχή η μετάγγιση αίματος έμοιαζε με «ρώσικη ρουλέτα».

Ωστόσο, ο ιός εξακολουθεί να μολύνει 70 εκατομμύρια ανθρώπους το χρόνο και να σκοτώνει περίπου 400.000.

Σημειώνεται ότι το βραβείο συνοδεύεται από το ποσό των εννέα εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών.