«Κάθε σεισμός που γίνεται σε αυτές τις περιοχές είναι για εμάς προάγγελος του μεγάλου σεισμού που περιμένουμε στην Κωνσταντινούπολη. Τέτοιου μεγέθους σεισμοί αλλά και μικρότεροι σπάνε σιγά σιγά τα ρήγματα και οδηγούν σε μεγάλους σεισμούς. Σαν να είναι μια προετοιμασία. Ανοίγει το μεγάλο ρήγμα που θα προκληθεί. Αυτοί οι σεισμοί είναι τα σημάδια του μεγάλου σεισμού», ανέφερε ο Τούρκος σεισμολόγος Χουσεΐν Οζτούρκ, προειδοποιώντας και αυτός από την πλευρά του τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης να είναι προετοιμασμένοι ανά πάσα στιγμή.

Η Τουρκία, μετά τους δίδυμους φονικούς σεισμούς της 6ης Φεβρουαρίου 2023 μεγέθους 7,8 ρίχτερ και 7,5 Ρίχτερ στο Καχραμάνμαρας, στη νοτιοανατολική πλευρά της χώρας, έχει στρέψει την προσοχή της στην Κωνσταντινούπολη, και συγκεκριμένα στο ρήγμα της Ανατολίας, το οποίο έχει δύο τμήματα, το βόρειο και το νότιο, και είχε δώσει στις 17 Αυγούστου του 1999 τον φονικό σεισμό των 7,4 ρίχτερ στο Ιζμίτ.

«Ο βορειότερος κλάδος του ρήγματος προσεγγίζει την Κωνσταντινούπολη και περνά κάτω από τα Πριγκιποννήσια. Αυτό το κομμάτι λοιπόν, όπως λέμε στη γλώσσα των επιστημόνων, έχει “κλειδώσει” για να δώσει σεισμό. Η περιοχή αυτή έχει μελετηθεί πάρα πολύ. Από το 2004 οι επιστήμονες έχουν βγάλει μελέτες που δίνουν πιθανότητα 35%-70% για ένα σεισμό άνω των 7 ρίχτερ και μέχρι το 2034. Ωστόσο, τον ακριβή χρόνο εκδήλωσης ενός τέτοιου σεισμού δεν το γνωρίζει κανείς», ανέφερε στον «Ελεύθερο Τύπο» ο αναπληρωτής διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, σεισμολόγος Βασίλης Καραστάθης, ο οποίος πρόσθεσε: «Αυτή τη στιγμή ένα debate που γίνεται μεταξύ των επιστημόνων είναι αν θα σπάσει ένα κομμάτι από το ρήγμα αυτό ή αν θα σπάσει όλο το ρήγμα. Αν σπάσει ένα κομμάτι του, τότε θα μιλάμε για άλλο μέγεθος σεισμού από το εάν σπάσει όλο το ρήγμα. Και αυτό είναι το θέμα συζήτησης μεταξύ των επιστημόνων τώρα στην Τουρκία. Αλλά το πότε θα σπάσει κανείς δεν το ξέρει», τονίζει ο κ. Καραστάθης.

Ο διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Αθανάσιος Γκανάς, εξήγησε: «Για την Κωνσταντινούπολη έχουν γίνει διευρυμένες έρευνες και με ευρωπαϊκά κονδύλια, καθώς το ρήγμα είναι υποθαλάσσιο και περνάει από τα Πριγκιποννήσια νοτίως και συνεχίζει μέχρι τον Μαρμαρά. Εκεί, στα Πριγκιποννήσια, υπάρχει το κομμάτι του ρήγματος που δεν έσπασε το 1999. Αυτό, αν σπάσει τώρα, θα δώσει έναν σεισμό 7,5 ρίχτερ. Είναι ώριμο να σπάσει, έχει να δώσει σεισμό 400 χρόνια και κάποια στιγμή σύντομα θα γίνει αυτό».

Ο κ. Γκανάς αναφέρθηκε και στο θέμα αναφορικά με το πόσο θα επηρεάσει τον ελλαδικό χώρο ένας ενδεχόμενος μεγάλος σεισμός στην Κωνσταντινούπολη. «Σε ενδεχόμενο πολύ ισχυρού σεισμού στην Κωνσταντινούπολη βραχυπρόθεσμα ίσως επηρεαστούν κάποιες περιοχές στον ελλαδικό χώρο. Περιμένουμε δηλαδή μια αύξηση της σεισμικότητας στο Βόρειο Αιγαίο και στο Κεντρικό, αλλά δεν μπορούμε να πούμε κάτι άλλο, γιατί κι εμείς εκτιμήσεις κάνουμε με βάση το ιστορικό και τη στατιστική». Πάντως, σε ανάρτησή του, ο σεισμολόγος και διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Γεράσιμος Χουλιάρας, ανέφερε ότι το ποσοστό εκδήλωσης ενός πολύ ισχυρού σεισμού που θα επηρεάσει άμεσα την Κωνσταντινούπολη είναι 43,6%, ενώ σύμφωνα με τη μέθοδο που εφαρμόζει στην πρόγνωση σεισμών, τα αποτελέσματα για έναν πολύ ισχυρό σεισμό αυτή τη στιγμή είναι «φτωχά».

Ο Ευθύμιος Λέκκας, καθηγητής Γεωλογίας και Φυσικών Καταστροφών και πρόεδρος του ΟΑΣΠ, μιλώντας στον «Ελεύθερο Τύπο», εξήγησε από την πλευρά του ότι κανείς δεν ξέρει εάν θα εκδηλωθεί άμεσα ο σεισμός που περιμένουν στην Κωνσταντινούπολη. «Η άποψη και Τούρκων και Ιαπώνων και άλλων επιστημόνων είναι ότι επίκειται ένας μεγάλος σεισμός στην Κωνσταντινούπολη και το τεκμηριώνουν όλες οι επιστημονικές ομάδες. Οι τελευταίοι σεισμοί που είχαμε στην Προύσα και στα Δαρδανέλια θεωρούνται από πολλούς ότι είναι το έναυσμα για την εν λόγω σεισμική δραστηριότητα στην Κωνσταντινούπολη», είπε.

Και πρόσθεσε: «Μπορεί να γίνει σε δύο ή σε πέντε χρόνια ή σε περισσότερα. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι έχουμε να κάνουμε με ένα τεράστιο ρήγμα, το ρήγμα της Ανατολίας, το οποίο έχει ένα μήκος της τάξεως των 1.500 χιλιομέτρων, από την Κασπία μέχρι το Αιγαίο, χωρίζεται σε 13 μεγάλα κομμάτια, τα 12 κομμάτια έχουν σπάσει και έχουν δώσει μεγάλους σεισμούς.

Το τελευταίο κομμάτι που αναμένεται να σπάσει είναι αυτό που είναι νότια της Κωνσταντινούπολης, στον Κόλπο του Μαρμαρά. Διαπιστώθηκε ότι έπρεπε ήδη να έχει γίνει ένας σεισμός μέχρι το 2020, όμως, δεν έγινε ο σεισμός αυτός. Οσο περνάει ο χρόνος, οι πιθανότητες αυξάνουν και μαζί αυξάνει και το μέγεθος του σεισμού, αφού συσσωρεύεται μεγάλη ενέργεια».

Εκείνο που επεσήμανε ιδιαίτερα ο κ. Λέκκας είναι το γεγονός πως, όταν γίνει ένας τέτοιος σεισμός, η Αγια Σοφιά θα επηρεαστεί άμεσα. «Το κέλυφος του ιστορικού μνημείου έχει 1.500 χρόνια. Τα στατικά στοιχεία του έχουν υποστεί φθορές. Εχει φθορές εξωτερικές και εσωτερικές, και παρόλο που υπάρχει πρόγραμμα ενίσχυσης της στατικότητας, δεν έχει γίνει, επομένως, είναι ένα μνημείο ευάλωτο στους σεισμούς.

Οταν γίνει ένας τέτοιος σεισμός, θα έχουμε τεράστιες επιπτώσεις στην παλιά Κωνσταντινούπολη. Γιατί ναι μεν οι περιοχές προς το καινούργιο αεροδρόμιο έχουν σύγχρονες κατασκευές και αντισεισμικό σχεδιασμό, από την άλλη δε, αν κρίνουμε από αυτό που είδαμε στην Αντιόχεια τον Φεβρουάριο του 2023, καταλαβαίνουμε ότι η ποιότητα των κατασκευών τους δεν είναι τόσο καλή.

Αρα, θα έχουμε μεγάλες επιπτώσεις. Ετσι, η Αγια-Σοφιά έχει υψηλή τρωτότητα απέναντι σε έναν ισχυρό σεισμό εξαιτίας των αλλοιώσεων και της φθοράς που έχει υποστεί. Βέβαια, δεν ξέρουμε αν θα καταρρεύσει σε έναν τόσο μεγάλο σεισμό, και το απευχόμαστε, αλλά σίγουρα θα έχει σημαντικές ζημιές και αυτή είναι η ανησυχίας μας».

Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 διαμορφώθηκε στο 13,4% στο τέλος του 2022, ενώ ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας ήταν 142% και ο καθαρός δείκτης σταθερής χρηματοδότησής της διαμορφώθηκε στο 119%. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας σχετικά με τη φερεγγυότητα ή τη ρευστότητα της τράπεζας. Ωστόσο οι επενδυτές εστίασαν περισσότερο σε κάποια σημεία που δημιουργούν ακόμη προβληματισμό. Να σημειωθεί ότι για τη Deutsche Bank ο λόγος κόστους προς κέρδη ήταν στο 75% το 2022, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν κοντά στο 61%, ενώ βέβαια δε λείπουν ανησυχίες για το πόσο επηρεάζει την εικόνα της η “κακή” τράπεζα που δημιούργησε το 2019 για να κλείσει ανεπιθύμητα περιουσιακά στοιχεία

Κλίμα έντονης δυσπιστίας έχει σκεπάσει τις αγορές, που για άλλη μια εβδομάδα στο εβδομαδιαίο “κλείσιμό” τους, βίωσαν και πάλι συνθήκες αναταραχής

Μετά από μια σύντομη προσπάθεια ανάκαμψης, οι αγορές υπέκυψαν στις πιέσεις για ακόμα μια φορά την Παρασκευή 24/3, με φόντο τους ισχυρούς τραπεζικούς τριγμούς, την έντονη παρουσία των πωλητών και τα αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου (CDS) και όλα αυτά στον απόηχο και των νέων αυξήσεων επιτοκίων που ανακοίνωσαν Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) και η Τράπεζα της Αγγλίας (BoE).

Και παρότι η FED μπορεί να μην τρόμαξε τις αγορές με τα επιτόκια, ωστόσο η τραπεζική κρίση δείχνει να έχει διάρκεια και να αγγίζει συστημικά μεγέθη και άλλων Ευρωπαϊκών Τραπεζών που κάθε άλλο παρά εύκολα διαχειρίσιμα μπορούν να θεωρηθούν.

Πλέον, και με αφορμή όσα συνέβησαν την εβδομάδα που πέρασε, είναι προφανές ότι οι τράπεζες, ειδικά όσες στο παρελθόν είχαν κάποια ζητήματα, έχουν βρεθεί στο “στόχαστρο”. Μάλιστα διάχυτο είναι το ερώτημα, σε αυτό το κλίμα έντονης αμφισβήτησης, για το ποιο θα είναι το επόμενο θύμα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ήδη χθες, η Citigroup υποβάθμισε τον Ευρωπαϊκό Τραπεζικό τομέα σε “neutral”, από “overweight” προειδοποιώντας ότι “οι ταχύτατες αυξήσεις των επιτοκίων θα επιβαρύνουν περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα και τα κέρδη των Τραπεζών και η αναμενόμενη συνέχιση της νομισματικής σύσφιξης, ενισχύει τις ανησυχίες που πυροδοτήθηκαν από την τελευταία αναταραχή στον Παγκόσμιο Τραπεζικό τομέα”.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Wall Street Journal σε ανάλυσή της αναφερόμενη στην “φουρτούνα” που γνώρισε η γερμανική τράπεζα, οι πιστωτές αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης της Deutsche Bank και κάνουν τους αντισυμβαλλομένους της επενδυτικής τραπεζικής πιο απρόθυμους να το αντιμετωπίσουν. Δεν έχουμε να κάνουμε με εκροές καταθέσεων όπως στην SVB ή περιουσιακών στοιχείων όπως στην Credit Suisse. Παρόλα αυτό ο φαύλος κύκλος που άνοιξε μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνος για τη Deutsche Bank. Συνολικά, πάντως, βρίσκονται στο στόχαστρο συνολικά οι τραπεζικές μετοχές. Οι μετοχές των Barclays και BNP Paribas υποχώρησαν περίπου 5%.

“Σε έναν τομέα όπου μια νευρική αγορά μπορεί να μετατρέψει μια χαμηλή αποτίμηση σε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία, τα παλιά προβλήματα της Deutsche Bank επιστρέφουν για να την στοιχειώσουν” σχολιάζει η WSJ και καταλήγει, αναφερόμενη στο πόσο ισχυρή μπορεί να είναι η αρνητική ψυχολογία στις αγορές: “Η Deutsche Bank αυτές τις μέρες μπορεί να μην φοβάται πολλά, πέρα από τον φόβο αυτόν καθεαυτό”.

• Πάντως εν μέσω τέτοιου κλίματος με άνοδο έκλεισαν την Παρασκευή οι μετοχές στη Wall Street, αντιστρέφοντας τις αρχικές τους απώλειες καθώς η Deutsche Bank κατάφερε να “μαζέψει” τις απώλειές της.

Ο Dow Jones ενισχύθηκε 132,28 μονάδες ή 0,41% στις 32.238,15 μονάδες. Ο S&P 500 έκλεισε με άνοδο 0,57%, ενώ ο Nasdaq παρουσίασε μικρότερη άνοδο 0,3%. Και οι τρεις δείκτες κατέγραψαν κέρδη σε εβδομαδιαία βάση, με το Dow ενισχύεται 0,4%, ενώ ο S&P 500 και ο Nasdaq σημειώνουν κέρδη 1,4% και 1,6% αντίστοιχα.

Οι εισηγμένες στις ΗΠΑ μετοχές της Deutsche Bank υποχώρησαν 3,11%, μετριάζοντας τις αρχικές απώλειες του 7%.

Στο κλίμα αυτό το ελληνικό χρηματιστήριο που, ως ρηχή και σημαντικά εξαρτώμενη από τις τράπεζες αγορά, κατέγραψε σημαντική πτώση την Παρασκευή, με το Γενικό Δείκτη vα κλείνει στις 1.021,16 μονάδες με απώλειες 2,97%, πολύ κοντά στο χαμηλό ημέρας, ενώ ουδέποτε πέρασε σε θετική τροχιά. Στο σύνολο της αγοράς μόνο 19 τίτλοι έκλεισαν θετικά, έναντι 89 που υποχώρησαν με τον τραπεζικό δείκτη να καταγράφει συντριπτικές απώλειες 5,78% με κλείσιμο στις 736,22 μονάδες.

Στο κλίμα αυτό, κι εν μέσω ανησυχιών για την οικονομία πτωτικά κινείται το πετρέλαιο, με τιμές για το μπρεντ κάτω από τα 79 ευρώ. ενώ ο χρυσός αν και δοκίμασε τιμές πάνω από τα $2005 έκλεισε κάτω από τα $2000.

«Καμία ζημία δεν θα επιβαρύνει τους φορολογούμενους», ανέφεραν σε κοινή δήλωσή τους οι φορείς αυτοί, προσθέτοντας πως «οι καταθέτες θα έχουν πρόσβαση σε όλα τα χρήματά τους από τη Δευτέρα 13 Μαρτίου».

• Μέσα σε ένα γενικευμένο κλίμα για την ευπάθεια του τραπεζικού συστήματος που προκλήθηκε και από τις εξελίξεις ο πρόεδρος των ΗΠΑ διαμηνύει πως οι υπεύθυνοι θα «λογοδοτήσουν».

«Δεσμεύομαι σθεναρά ότι οι υπεύθυνοι για αυτό το χάλι θα λογοδοτήσουν πλήρως και ότι θα συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για να ενισχυθεί η εποπτεία και η ρύθμιση των μεγαλύτερων τραπεζών ώστε να μην ξαναβρεθούμε σε αυτή τη θέση», τόνισε.

«Ο αμερικανικός λαός και οι αμερικανικές επιχειρήσεις μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη πως οι αποταμιεύσεις τους θα είναι εκεί όταν τις χρειάζονται», διαβεβαίωσε προκειμένου να καμφθεί ένας πιθανός πανικός.

Ανήγγειλε επίσης ότι θα τοποθετηθεί αργότερα σήμερα δημόσια για την κατάρρευση των δύο χρηματοπιστωτικών θεσμών και τις ενέργειες των αρχών.

• Η ξαφνική κατάρρευση της SVB, μιας τράπεζας στην Καλιφόρνια με περιουσιακά στοιχεία αξίας 212 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία δάνειζε κυρίως νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας, τρόμαξε τους επενδυτές και προκάλεσε εκκλήσεις στις ρυθμιστικές αρχές να παρέμβουν. Η Silicon Valley Bank είναι η 16η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας. Ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη πτώχευση τράπεζας στην ιστορία των ΗΠΑ μετά την κατάρρευση της Washington Mutual το 2008. 

Ξεκίνησε να διολισθαίνει στην αφερεγγυότητα όταν οι πελάτες της, κυρίως εταιρείες τεχνολογίας, άρχισαν να αποσύρουν τις καταθέσεις τους. Η τράπεζα έπρεπε να πουλήσει ομόλογα με ζημία για να καλύψει τις αναλήψεις, οδηγώντας στο μεγαλύτερο «κανόνι» αμερικανικού χρηματοπιστωτικού ιδρύματος από την κορύφωση της οικονομικής κρίσης.

Ως την 31η Δεκεμβρίου 2022, στη Signature Bank ήταν αποταμιευμένο ποσό που αθροιστικά ανερχόταν σε 88,59 δισεκατομμύρια δολάρια.

• Στα μέτρα που εξετάζονταν ήταν και η δημιουργία ταμείου που θα επιτρέπει στις αρχές να εγγυώνται καταθέσεις σε τράπεζες που αντιμετωπίζουν προβλήματα. Στο μεταξύ, η υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν απέκλεισε το ενδεχόμενο διάσωσης της SVB, τονίζοντας ότι τα μέτρα που θα ληφθούν θα έχουν στόχο την προστασία καταθετών και των startups.

Με τη Wall Street σε αναταραχή, η Γέλεν προσπάθησε να καθησυχάσει τους Αμερικανούς ότι δεν θα υπάρξει φαινόμενο ντόμινο μετά την κατάρρευση της Silicon Valley Bank. «Το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα είναι πραγματικά ασφαλές και καλά κεφαλαιοποιημένο», είπε. «Είναι ανθεκτικό».

Εξαγορά της SVB UK από την HSBC

Εν τω μεταξύ πράσινο φως στην εξαγορά της SVB UK από την HSBC  έναντι… μίας λίρας άναψε η βρετανική κυβέρνηση και η συναλλαγή αναμένεται να ολοκληρωθεί άμεσα. Ο υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας Τζέρεμι Χαντ ανακοίνωσε σήμερα Δευτέρα ότι «η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Αγγλίας διευκόλυναν την ιδιωτική πώληση της Silicon Valley Bank UK στην HSBC και οι καταθέσεις θα προστατευτούν χωρίς την υποστήριξη των φορολογουμένων».

Η Τράπεζα της Αγγλίας δήλωσε ότι το ευρύτερο τραπεζικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένει ασφαλές, υγιές και καλά κεφαλαιοποιημένο.

«Αυτό διασφαλίζει ότι οι καταθέσεις των πελατών προστατεύονται, χωρίς την υποστήριξη των φορολογουμένων», ανέφερε ο Χαντ σε δήλωσή του τη Δευτέρα. «Είμαι ικανοποιημένος που φτάσαμε σε λύση σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Η HSBC είναι η μεγαλύτερη τράπεζα της Ευρώπης και οι πελάτες της SVB UK θα πρέπει να αισθάνονται καθησυχασμένοι από τη δύναμη, την ασφάλεια και την προστασία που τους προσφέρει», επισήμανε.

Η HSBC, από την πλευρά της, ανακοίνωσε ότι αποκτά τη βρετανική θυγατρική της προβληματικής Silicon Valley Bank έναντι 1 λίρας, διασώζοντας έναν βασικό δανειστή για νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνολογίας στη Βρετανία.

«Αυτή η εξαγορά έχει εξαιρετική στρατηγική λογική για την επιχείρησή μας στο Ηνωμένο Βασίλειο», ανέφερε σε δήλωσή του ο διευθύνων σύμβουλος της HSBC Νόελ Κουίν.

Στις 10 Μαρτίου, η Silicon Valley Bank UK Limited είχε δάνεια ύψους περίπου 5,5 δισεκατομμυρίων λιρών και καταθέσεις ύψους περίπου 6,7 δισεκατομμυρίων λιρών, ανέφερε η HSBC.

Η χρεοκοπία της SVB Financial Group, που επικεντρώνεται σε τεχνολογικές νεοφυείς επιχειρήσεις, ήταν η μεγαλύτερη κατάρρευση τράπεζας στις ΗΠΑ από την οικονομική κρίση του 2008.

Με πληροφορίες από Reuters