Σπύρος Σιδέρης

Παράλληλα, η αντιπολίτευση εντείνει την πίεση, με ηγετικά στελέχη να ζητούν άμεση προσφυγή στις κάλπες, ενώ η υπόθεση του προφυλακισμένου υποψηφίου του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, Εκρεμ Ιμάμογλου, προσθέτει έναν επιπλέον παράγοντα αβεβαιότητας στο πολιτικό σκηνικό. Το σκηνικό αυτό δημιουργεί ένα περίπλοκο πλέγμα ισορροπιών μεταξύ πολιτικής στρατηγικής, λαϊκής υποστήριξης και διεθνούς πίεσης.

Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις φέρουν το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) και τον σύμμαχό του σε σημαντική πτώση, με την αποδοχή τους να μειώνεται στα παραδοσιακά εκλογικά τους κάστρα. Στο πλαίσιο αυτό, ο επικεφαλής του κόμματος Ευημερία Ξανά, Φατίχ Ερμπακάν, επανέφερε την πρόταση για διεξαγωγή πρόωρων εκλογών την άνοιξη του 2026, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία αυτή ως «τη μεγαλύτερη υπηρεσία που μπορεί να προσφέρει το κυβερνών κόμμα στον λαό από εδώ και στο εξής».

Η θέση αυτή ενισχύεται από στελέχη της αντιπολίτευσης, όπως ο Ταχσί Οτσακλί, βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος για την περιοχή της Ρίζε, ο οποίος προβλέπει τη διεξαγωγή εκλογών το φθινόπωρο του 2026, ενώ εκτιμά ότι ο προφυλακισμένος υποψήφιος Ιμάμογλου θα απελευθερωθεί έως τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο περίπλοκη καθώς ο πρόεδρος Ερντογάν και το κόμμα του, μαζί με τον σύμμαχό τους, Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης, αποφεύγουν να θέσουν επισήμως την επιλογή των πρόωρων εκλογών στον δημόσιο διάλογο, παρά το γεγονός ότι θα τους επέτρεπε να διατηρήσουν το δικαίωμα της υποψηφιότητας στις επόμενες προεδρικές εκλογές, πριν τη λήξη της συνταγματικής θητείας τους το 2028.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι μέσα στο κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης εξετάζεται πλέον και η πιθανότητα διεξαγωγής εκλογών το φθινόπωρο του 2027, σε μια κίνηση που θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά την πολιτική ισορροπία της χώρας.

Η πρωτοβουλία «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», που προτάθηκε από τον Ντεβλέτ Μπαχτσελί τον Οκτώβριο του 2024, και η δημιουργία της επιτροπής «Εθνικής Αλληλεγγύης, Αδελφοσύνης και Δημοκρατίας» στο κοινοβούλιο, ακολουθώντας την αντίστοιχη διαδικασία ειρηνευτικών συνομιλιών του 2013-2015, προκάλεσε έντονες ανησυχίες στους εθνικιστικούς ψηφοφόρους και στο ίδιο το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης.

Οι ηγετικές πηγές υποστηρίζουν ότι η εν λόγω πρωτοβουλία και οι διαβουλεύσεις γύρω από αυτήν είναι οι κύριοι λόγοι της σταδιακής φθοράς της δημοφιλίας του Συνασπισμού του Λαού, παρά τις διαβεβαιώσεις για επίτευξη μιας λύσης στο κουρδικό ζήτημα.

Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων εβδομάδων δείχνουν ότι η στρατηγική του Συνασπισμού δεν πείθει πλέον τους παραδοσιακούς υποστηρικτές του, ενώ η βάση των ψηφοφόρων εμφανίζεται διχασμένη και διστακτική να προσφέρει την ψήφο της στο κυβερνών κόμμα. Αυτό το πολιτικό κλίμα έχει δημιουργήσει συνθήκες πίεσης για τον Ερντογάν, ο οποίος φαίνεται να εξετάζει προσεκτικά τις επιλογές του, μεταξύ της συνέχισης της υπάρχουσας πολιτικής χωρίς εκλογές και της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, προκειμένου να επανακαθορίσει τις πιθανότητες επιτυχίας του.

Η στάση της αντιπολίτευσης είναι ενδεικτική της πίεσης που δέχεται ο πρόεδρος καθώς ο Εκρέμ Ιμάμογλου, ως προεδρικός υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, παραμένει υπό κράτηση, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για πολιτική καταστολή. Ο Οτσακλί και άλλα στελέχη της αντιπολίτευσης επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση μπορεί να επιχειρήσει να περιορίσει πολιτικά τον Ιμάμογλου, όμως οι προσπάθειες αυτές μάλλον θα αποτύχουν και η χώρα θα οδηγηθεί σε πρόωρες εκλογές, πιθανότατα το φθινόπωρο του 2026.

Ο αναλυτής Γιουσάρ Αϊντίν, αρθρογράφος της τουρκικής εφημερίδας Birgün, παρατηρεί ότι η κυβέρνηση εμφανίζεται να ενεργεί σα να μην πρόκειται ποτέ να τεθεί το εκλογικό ζήτημα στον λαό. Σύμφωνα με τον Αϊντίν, η στρατηγική της κυβέρνησης περιλαμβάνει την πίεση των κομμάτων της αντιπολίτευσης και την απομάκρυνσή τους από τον εκλογικό ανταγωνισμό, ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα ελέγχου του παιχνιδιού μέχρι την εμφάνιση ενός υποψηφίου που θα θεωρηθεί εύκολος αντίπαλος. Παράλληλα, εξετάζεται η πιθανότητα μιας επιθετικής εκλογικής στρατηγικής, ενόψει της προσέγγισης των εκλογών, για την ενίσχυση της δημόσιας στήριξης, όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν με επιτυχία.

Εντός των κοινωνικών στρωμάτων, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δυναμική: οι πιο μορφωμένες και αστικές ομάδες τείνουν προς την αλλαγή, απαιτώντας μεγαλύτερη διαφάνεια, ελευθερία και μεταρρυθμίσεις, ενώ οι παραδοσιακοί εθνικιστικοί και θρησκευτικοί πυρήνες εξακολουθούν να στηρίζουν τον Συνασπισμό του Λαού. Η αντίθεση αυτή δημιουργεί ένα περίπλοκο πολιτικό πεδίο, όπου η κυβερνητική στρατηγική πρέπει να ισορροπήσει μεταξύ διατήρησης της εξουσίας και διαχείρισης κοινωνικών αναγκών και διεθνούς πίεσης.

Η κατάσταση στην Τουρκία επηρεάζεται και από το διεθνές περιβάλλον: οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι προσφυγικές ροές, η αστάθεια στη Συρία και η στρατηγική θέση της χώρας ως γεωπολιτικός κόμβος ενισχύουν την πολυπλοκότητα της εσωτερικής πολιτικής. Ο Ερντογάν και ο Μπαχτσελί φαίνεται να αξιολογούν συνεχώς το πώς οι διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις μπορούν να υπηρετήσουν τη στρατηγική τους, ενώ ταυτόχρονα η κοινωνία ζητά αλλαγές και μεγαλύτερη εκπροσώπηση.

Σε πολιτικό επίπεδο, η πρόταση για πρόωρες εκλογές παραμένει αμφιλεγόμενη. Από τη μια πλευρά, μπορεί να προσφέρει στον Ερντογάν τη δυνατότητα να διασφαλίσει την πολιτική του συνέχεια πριν την εκπνοή της συνταγματικής του θητείας. Από την άλλη, οι ανησυχίες για απώλεια δημοφιλίας, για την πίεση που δέχεται το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης και για τις κοινωνικές απαιτήσεις των ψηφοφόρων καθιστούν το πολιτικό παιχνίδι πολύπλοκο και αβέβαιο.

Συνολικά, η Τουρκία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Η στρατηγική του Ερντογάν και του Συνασπισμού του Λαού, οι πιέσεις από την αντιπολίτευση, η διαχείριση των κοινωνικών ομάδων και η διεθνής παρακολούθηση καθιστούν την πολιτική κατάσταση ασταθή και αβέβαιη. Η πιθανότητα πρόωρων εκλογών το 2026 ή το 2027 παραμένει υπαρκτή, ενώ η αναμέτρηση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης θα κρίνει όχι μόνο την πολιτική σταθερότητα, αλλά και τη διαχείριση κρίσιμων θεμάτων, όπως το κουρδικό ζήτημα και οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις.

Η ανάλυση των πρόσφατων εξελίξεων δείχνει ότι ο Ερντογάν θα συνεχίσει να κινείται σε μια λεπτή γραμμή ισορροπίας μεταξύ διατήρησης της εξουσίας, εκλογικής στρατηγικής και διεθνούς πίεσης, ενώ η χώρα παρακολουθεί με έντονο ενδιαφέρον τις αποφάσεις που θα καθορίσουν το πολιτικό της μέλλον. Η αναμονή για τις επόμενες κινήσεις του προέδρου και των συμμάχων του καθιστά την Τουρκία μια χώρα σε κατάσταση συνεχούς πολιτικής εγρήγορσης, όπου κάθε εξέλιξη μπορεί να ανατρέψει τους συσχετισμούς και να επηρεάσει καθοριστικά την πορεία της χώρας στην επόμενη δεκαετία.

Ο ενημερωτικός δικτυακός τόπος Τ24, που πρόσκειται στο CHP της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μετέδωσε αρχικά ότι οι γιατροί προχώρησαν σε αντικατάσταση καρδιακής βαλβίδας, πληροφορία η οποία στη συνέχεια επιβεβαιώθηκε και επισήμως.

Σε ανακοίνωση του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης αναφέρεται: «Ο πρόεδρος του MHP κ. Ντεβλέτ Μπαχτσελί εισήχθη στο νοσοκομείο Anadolu Medical Center στις 4 Φεβρουαρίου 2025 για προγραμματισμένες εξετάσεις και θεραπείες. Ως αποτέλεσμα των εξετάσεων και των ιατρικών εκτιμήσεων, μετά τη διαπίστωση εκφυλισμού στη βαλβίδα της καρδιάς που είχε αντικατασταθεί πριν από 10 χρόνια, η υπάρχουσα βαλβίδα αντικαταστάθηκε παρεμβατικά στις 6 Φεβρουαρίου 2025 και η διαδικασία ολοκληρώθηκε με επιτυχία χωρίς επιπλοκές. Η κατάσταση της υγείας του είναι εξαιρετικά καλή και σταθερή και ο ίδιος ξεκουράζεται στο δωμάτιό του. Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα ολοκληρωθεί η νοσηλεία και θα επιστρέψει στην καθημερινότητά του».

Η φημολογία για την υγεία του Μπαχτσελί άρχισε να διαδίδεται χθες, Τετάρτη, με τις πληροφορίες να κάνουν λόγο ότι νοσηλεύεται εξαιτίας καρδιολογικού προβλήματος. Ο αντιπολιτευόμενος τηλεοπτικός σταθμός Halk TV είχε μεταδώσει ότι ο 77χρονος Ντεβλέτ Μπαχτσελί μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο, στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης, έπειτα από αδιαθεσία προερχόμενη από την καρδιά του. Μία ημέρα νωρίτερα, την Τρίτη, δεν πραγματοποιήθηκε η τακτική συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΜΗΡ, στην οποία μοναδικός ομιλητής είναι πάντα ο Μπαχτσελί.

Από το ΜΗΡ ανακοινώθηκε από την άλλη ότι η αναβολή της συνεδρίασης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας οφείλεται στον βήχα που ταλαιπωρούσε τον Μπαχτσελί. Φιλοκυβερνητικοί κύκλοι υποστήριζαν μάλιστα ότι ο αρχηγός του ΜΗΡ δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα υγείας και πήγε στο νοσοκομείο για τακτικές εξετάσεις υγείας.

Ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί έχει υποβληθεί στο παρελθόν σε εγχείρηση καρδιάς

Στις 22 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, βασικού πολιτικού φορέα των ακροδεξιών Γκρίζων Λύκων, προς έκπληξη πάντων, είχε καταθέσει πρόταση για αποφυλάκιση του ηγέτη της κουρδικής ένοπλης οργάνωσης ΡΚΚ, Αμπντουλάχ Οτζαλάν, υπό περιοριστικούς όρους αν αυτός αποκηρύξει δημοσίως στην Εθνοσυνέλευση την ένοπλη δράση και καλέσει τα μέλη του ΡΚΚ να διαλύσουν την οργάνωση που ο ίδιος ίδρυσε. Ο Οτζαλάν κρατείται φυλακισμένος από το 1999, στο νησί-φυλακή Ιμραλί της Προποντίδας, εκτίοντας ποινή ισόβιας κάθειρξης. Η πρόταση έτυχε της στήριξης του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και πληροφορίες θέλουν τον Οτζαλάν να ετοιμάζεται να κάνει δήλωση για την επίλυση του Κουρδικού, πιθανώς στις 15 Φεβρουαρίου, ανταποκρινόμενος στην πρωτοβουλία Μπαχτσελί.

Βασικό θέμα στην ατζέντα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας θα είναι τα μέτρα που θα ληφθούν κατά του Ισραήλ, ενώ αναμένεται να συζητηθούν επίσης οι εξελίξεις στην Κύπρο και οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα.

Στην ομιλία του κατά την έναρξη της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου ο Τούρκος πρόεδρος είχε δηλώσει ότι ο επόμενος στόχος του Ισραήλ είναι η Τουρκία, ενώ μετά την ιρανική πυραυλική επίθεση κατά του Ισραήλ οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις προχώρησαν σε αξιολόγηση της κατάστασης σε τακτικό επιχειρησιακό επίπεδο και σε αυτό το πλαίσιο αναμένεται να συζητηθούν στη συνεδρίαση του Συμβουλίου οι θέσεις που θα διατυπώσουν οι αρχηγοί των τριών κλάδων.

Μέλη του Συμβουλίου θα παρουσιάσουν επίσης πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση στο πεδίο όσον αφορά τις τουρκικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά Κούρδων μαχητών σε Βόρειο Ιράκ και Συρία, σε σχέση και με το άνοιγμα που επιχειρεί η Τουρκία προς τη Δαμασκό.

Θα συζητηθούν επίσης άλλα περιφερειακά και διεθνή θέματα, όπως ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας και οι σχέσεις μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας.

Πιο αναλυτικά, ο κ. Μπαχτσελί τόνισε σε πολύ έντονο ύφος ότι η Ελλάδα «θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτική και να σταματήσει άμεσα αυτή την τρέλα. Ειδάλλως θα ζήσει πολύ χειρότερα πράγματα από όσα έγιναν στις 30 Αυγούστου 1922».

Σύμφωνα με το CNN Turk, ο ίδιος ανέφερε αναλυτικά:

«Το να καταπονεί η Ελλάδα την υπομονή του έθνους μας στη Μεσόγειο και το Αιγαίο και να εντείνει τις παρενοχλήσεις της στον αέρα και στο έδαφος είναι ουσιαστικά μια ασύμμετρη αντανάκλαση των εκατοντάδων χρόνων πόνου και του εφιάλτη που ζουν εδώ και έναν αιώνα.  Επιθυμία μου είναι η σημερινή κυβέρνηση  να σταματήσει άμεσα να κυνηγάει την τρέλα. Διαφορετικά, το τίμημα που θα πληρώσουν θα είναι πολύ βαρύτερο από τις 30 Αυγούστου 1922  (σ.σ. από την Μικρασιατική Καταστροφή) και μπορεί να εκδηλωθεί ως αναπόφευκτο γεγονός της ζωής και της ιστορίας».

Σημειώνεται πως στις 30 Αυγούστου οι Τούρκοι γιορτάζουν την «Ημέρα της Νίκης», μια από τις σημαντικότερες εθνικές εορτές στην Τουρκία με την οποία τιμάται η νίκη του τουρκικού στρατού επί των ελληνικών δυνάμεων, στη μάχη που διεξήχθη στις 30/8/1922 στο Ντουμπλουπινάρ, κοντά στο Αφιόν Καραχισάρ της Μικράς Ασίας, με ήττα του ελληνικού στρατού.

Μετά τη μάχη αυτή, οι ελληνικές δυνάμεις άρχισαν την υποχώρησή τους προς τα μικρασιατικά παράλια, καταδιωκόμενες από τα στρατεύματα των Νεότουρκων του στρατηγού Μουσταφά Κεμάλ, οδηγώντας στο άδοξο τέλος της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

Η υποχώρησή συνεχίστηκε ως τις 9 Σεπτεμβρίου, ημέρα της άλωσης της Σμύρνης από τους Τούρκους.

Ο Μπαχτσελί είχε εκφράσει την αντίδρασή του στις διεθνείς παρεμβάσεις για το θέμα της Αγίας Σοφίας με γραπτή του ανακοίνωση: «Δεν δίνουμε καν σημασία στους εκβιασμούς και τις επιθέσεις, ιδίως από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, ενάντια στις δίκαιες προσδοκίες μας για το άνοιγμα του τζαμιού της Αγίας Σοφίας σε λατρεία και στα κυριαρχικά μας δικαιώματα», ανέφερε.

«Η Κωνσταντινούπολη είναι η πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας που υπήρξε λίκνο πολλών πολιτισμών και πολλών καταπιεσμένων λαών, υπήρξε πηγή της αυτοκρατορίας. Η βυζαντινή αυτοκρατορία ηττήθηκε στο Μαντζικέρτ και η Ανατολία έγινε τουρκική πατρίδα.

Πιστεύω πως τα βυζαντινά υπολείμματα θα εξαλειφθούν και κανένα βρώμικο χέρι και καμία βρώμικη φιλοδοξία δεν θα επισκιάσει την κατάκτησή μας. Αυτοί που λένε πως η τυραννία ξεκίνησε το 1453, αυτοί που εποφθαλμιούν την Κωνσταντινούπολη και θέλουν να την πυρπολήσουν και να στήσουν ενέδρες στα σχέδιά μας, θα τους κόψουμε τα χέρια και τα πόδια. Τα παιδιά των Tούρκων μουσουλμάνων θα κάνουν κομματάκια τα παιδιά του Βυζαντίου σε όλα τα μέτωπα και όλα τα επίπεδα», δήλωσε σε μήνυμά του στο twitter ο ακραίος Τούρκος εθνικιστής ηγέτης και εταίρος του προέδρου Ερντογάν.