Η κατάκτηση ευρωπαϊκού εδάφους με τη βία θα ήταν «απαράδεκτη» είπε ο Μερτς, ακόμα και η σκέψη για κάτι τέτοιο είναι αδιανόητη.

Επεσήμανε την «καινούρια εποχή που έχει ξεκινήσει», παραπέμποντας καταρχάς στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, στην ισχύ της Κίνας και στην αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ:

«Τα θεμέλια της παγκόσμιας τάξης συνταράσσονται, ωστόσο εμείς δεν είμαστε έρμαια αυτής της νέα παγκόσμιας τάξης. Η Ευρώπη μπορεί να  συνδιαμορφώσει το μέλλον, αλλά για να γίνει αυτό πρέπει να αντιμετωπίσει τη σκληρή πραγματικότητα», είπε ο Μερτς.

Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει δυναμικά στην ικανότητά της να αμύνεται με ίδιες δυνάμεις και να καταστήσει την οικονομία της το ταχύτερο δυνατό πιο ανταγωνιστική, κατά τον καγκελάριο. Και στα δύο αυτά επίπεδα γίνονται ήδη βήματα.

Ειδικά για το θέμα της Γροιλανδίας ο Μερτς επισήμανε την απειλή που προκύπτει για την Αρκτική από τη Ρωσία. «Συμμεριζόμαστε την άποψη ότι εμείς, ως Ευρωπαίοι εταίροι στο ΝΑΤΟ, πρέπει να κάνουμε περισσότερα για την προστασία του Βορρά», είπε ο Μερτς.

«Η Δανία και οι άνθρωποι στη Γροιλανδία μπορούν να υπολογίζουν στην αλληλεγγύη μας. Θα προστατεύσουμε τη Γροιλανδία από την απειλή της Ρωσίας».

Τόνισε, ωστόσο, ότι κάθε απειλή κατάληψης ευρωπαϊκού εδάφους με τη χρήση βίας είναι απαράδεκτη. Προειδοποίησε δε ότι «νέοι δασμοί θα έπλητταν τα θεμέλια των διατλαντικών σχέσεων» και χαιρέτισε τις πρόσφατες δηλώσεις Τραμπ περί μη επιβολής δασμών κατά της Ευρώπης.

Αναφερόμενος στη εμπορική συμφωνία με τις χώρες της λατινικής Αμερικής Mercosur, ο Μερτς εξέφρασε τη λύπη του για την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να την παραπέμψει εκ νέου στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Κατά τον καγκελάριο, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στη συμφωνία Mercosur. O απομονωτισμός και ο προστατευτισμός δεν έχουν θέση στην Ευρώπη, η οποία πρέπει να αποτελεί το αντίβαρο σε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, προστατευτισμό στις πρώτες ύλες και αυθαίρετους δασμούς.

Οι φωτογραφίες του Γάλλου προέδρου έγιναν αμέσως viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκαλώντας κύμα σχολίων. Η iVision Tech, στην οποία ανήκει η πολυτελής γαλλική μάρκα Henry Jullien, επιβεβαίωσε ότι ο Μακρόν φορούσε το μοντέλο Pacific S 01, η τιμή του οποίου ανέρχεται στα 659 ευρώ.

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Στέφανο Φούλσιρ, η κίνηση αυτή είχε έναν πραγματικό αντίκτυπο «γουάου» στη χρηματιστηριακή αξία της ιταλικής επιχείρησης, προσθέτοντας περίπου 3,5 εκατομμύρια ευρώ στην κεφαλαιοποίησή της μέσα σε μία ημέρα.

Πάντως, σίγουρα, η επιλογή του προέδρου να φοράει γυαλιά ηλίου σε κλειστό χώρο δεν έμεινε ασχολίαστη, καθώς τα memes των social media κατέκλυσαν το διαδίκτυο, με πολλούς να παρομοιάζουν τον Μακρόν με τον Τομ Κρουζ στην ταινία Top Gun. Ακόμη και ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε σχολιασμό της συγκεκριμένης εμφάνισης.

Παρά τις εικασίες για μια δήλωση μόδας, το γραφείο του Εμανουέλ Μακρόν διευκρίνισε ότι η χρήση των γυαλιών ήταν απαραίτητη για ιατρικούς λόγους. Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος έπρεπε να προστατεύσει τα μάτια του λόγω ενός σπασμένου αγγείου.

Αν και το προεδρικό μέγαρο δεν επιβεβαίωσε επίσημα το brand, ο Φούλσιρ της iVision Tech δήλωσε με βεβαιότητα πως αναγνώρισε το χειροποίητο σκελετό Henry Jullien, τον οποίο είχε αποστείλει προσωπικά στον Μακρόν το 2024.

«Κανείς δεν θα ήθελε να ζει έτσι, επαναλαμβάνοντας το ίδιο πράγμα για εβδομάδες και μήνες – και φυσικά για τέσσερα χρόνια», είπε. «Κι όμως, έτσι ακριβώς ζούμε σήμερα. Αυτή είναι η ζωή μας» συνέχισε στην ομιλία του ο Ζελένσκι. Σημειώνεται ότι ο Τραμπ δήλωσε ότι η συνάντησή του με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Νταβός ήταν «πολύ καλή» και ότι το μήνυμά του προς τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν είναι ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία πρέπει να τελειώσει.

«Μόλις πέρυσι εδώ στο Νταβός έκλεισα την ομιλία μου λέγοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να μάθει πώς να υπερασπίζεται τον εαυτό της. Ένας χρόνος πέρασε και τίποτα δεν έχει αλλάξει» είπε στη συνέχεια ο Ουκρανός πρόεδρος.

Βρισκόμαστε ακόμα σε μια κατάσταση όπου πρέπει να λέω τα ίδια ακριβώς λόγια», συνέχισε.

Ο Ζελένσκιευχαρίστησε τους Ευρωπαίους ηγέτες για τις προσπάθειες που καταβάλλονται σχετικά με τις εγγυήσεις ασφαλείας και, σε συνέχεια, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για τις δεσμεύσεις τους όσον αφορά την ανάπτυξη δυνάμεων.

«Όλοι είναι πολύ θετικοί, αλλά… πάντα υπάρχει ένα “αλλά”», σημείωσε χαρακτηριστικά. «Χρειάζεται όμως το τελικό στήριγμα του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ».

Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο κατάπαυσης του πυρός, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία με τις ΗΠΑ για τις απαραίτητες «εγγυήσεις».

«Γιατί ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να σταματήσει τα τάνκερ του σκιώδους στόλου και να κατασχέσει πετρέλαιο, ενώη Ευρώπη δεν το κάνει;» διερωτήθηκε.

Την ίδια ώρα, όπως πρόσθεσε, το πετρέλαιο που μεταφέρεται κατά μήκος των ευρωπαϊκών ακτών συνεχίζει να χρηματοδοτεί τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

«Αν ο Πούτιν δεν έχει χρήματα, δεν υπάρχει πόλεμος για την Ευρώπη», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η Ευρώπη «δεν έχει καν προσπαθήσει να χτίσει τη δική της απάντηση» για να συνεχίσει:

«Ο Πούτιν δεν δικάζεται. Και βρισκόμαστε στον τέταρτο χρόνο του μεγαλύτερου πολέμου στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο άνθρωπος που τον ξεκίνησε όχι μόνο είναι ελεύθερος, αλλά εξακολουθεί να δίνει μάχη για τα παγωμένα του χρήματα στην Ευρώπη».

Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι η Ευρώπη χρειάζεται ενιαίες ένοπλες δυνάμεις που να μπορούν «πραγματικά να υπερασπιστούν την Ευρώπη σήμερα».

Παράλληλα, εξέφρασε αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του ΝΑΤΟ, λέγοντας πως «κανείς δεν βλέπει τη Συμμαχία να δρα».

«Αν ο Πούτιν αποφασίσει να καταλάβει τη Λιθουανία ή να πλήξει την Πολωνία, ποιος θα απαντήσει;» διερωτήθηκε.

«Η Ευρώπη αγαπά να συζητά για το μέλλον, αλλά αποφεύγει να αναλάβει δράση σήμερα, δράση που θα καθορίσει το είδος του μέλλοντος που θα έχουμε».

«Όλοι βλέπουμε ότι οι δυνάμεις που προσπαθούν να καταστρέψουν την Ευρώπη… λειτουργούν ελεύθερα, ακόμη και εντός της Ευρώπης. Κάθε Βίκτορ που ζει από τα ευρωπαϊκά χρήματα ενώ προσπαθεί να πουλήσει τα ευρωπαϊκά συμφέροντα αξίζει ένα χαστούκι στο κεφάλι, και αν αισθάνεται άνετα στη Μόσχα, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφήσουμε τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να γίνουν σαν τη Μόσχα» υπογράμμισε σε άλλο σημείο ο Ζελένσκι.

Παράλληλα, έκανε αναφορά και στη διεθνή συζήτηση γύρω από τη Γροιλανδία, σημειώνοντας ότι το ενδιαφέρον πολλών ηγετών έχει στραφεί εκεί, χωρίς να είναι σαφές πώς ακριβώς σκοπεύουν να διαχειριστούν την κατάσταση. «Είναι προφανές ότι αρκετοί απλώς περιμένουν να κοπάσει το ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών, ελπίζοντας ότι το ζήτημα θα ξεχαστεί», είπε.

«Κι αν δεν ξεχαστεί; Τι θα γίνει τότε;» είπε αφήνοντας αιχμές για την έλλειψη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Ο Ζελένσκι αναφέρθηκε επίσης στο Ιράν, λέγοντας ότι «έγινε πολύς λόγος για τις διαμαρτυρίες εκεί, αλλά αυτές πνίγηκαν στο αίμα», καθώς «ο κόσμος δεν βοήθησε αρκετά τον ιρανικό λαό», αφού όλοι ήταν απασχολημένοι με τις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.

«Όταν οι πολιτικοί επέστρεψαν στη δουλειά τους και άρχισαν να διαμορφώνουν τη θέση τους, ο Αγιατολάχ είχε ήδη σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους. Και τι θα γίνει το Ιράν μετά από αυτή την αιματοχυσία; Αν το καθεστώς επιβιώσει, θα στείλει ένα σαφές μήνυμα σε κάθε τύραννο: σκότωσε αρκετούς ανθρώπους και θα παραμείνεις στην εξουσία».

Αύριο η πρώτη τριμερής μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και ΗΠΑ – Σχεδόν έτοιμα τα έγγραφα για τον τερματισμό του πολέμου

Στην αποκάλυψη ότι θα πραγματοποιηθεί τριμερής συνάντηση ανάμεσα στις ΗΠΑ, την Ουκρανία και τη Ρωσία προέβη ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατά την ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας.

Ακόμα ανέφερε ότι τα έγγραφα που συντάσσονται με την Ουάσινγκτον με στόχο τον τερματισμό του πολέμου είναι «σχεδόν, σχεδόν έτοιμα».

«Συναντηθήκαμε με τον Πρόεδρο Τραμπ και οι ομάδες μας εργάζονται σχεδόν καθημερινά. Δεν είναι απλό. Τα έγγραφα που αποσκοπούν στον τερματισμό αυτού του πολέμου είναι σχεδόν, σχεδόν έτοιμα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

«Η Ουκρανία εργάζεται με απόλυτη ειλικρίνεια και αποφασιστικότητα, και αυτό αποφέρει αποτελέσματα. Η Ρωσία πρέπει επίσης να είναι έτοιμη να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο, να σταματήσει αυτή την επιθετικότητα», πρόσθεσε.

Ο Ζελένσκι παραδέχτηκε επίσης ότι ο «διάλογος» του με τον Τραμπ «δεν ήταν απλός», αλλά χαρακτήρισε τη «θετική» συνάντηση που είχε λίγο πριν την ομιλία του με τον Τραμπ.

Απαντώντας σε ερώτηση στο πλαίσιο της ομιλίας του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε πως απ’ ό,τι γνωρίζει, η πρώτη τριμερής συνάντηση μεταξύ των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ουκρανίας θα πραγματοποιηθεί αύριο, Παρασκευή (23/1) και μεθαύριο, Σάββατο (24/1).

Είπε ότι θα πραγματοποιηθεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά υπονόησε ότι η ιδέα τους προτάθηκε από την Ουάσιγκτον, προσθέτοντας:

«Ελπίζω ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το γνωρίζουν. Ναι. Μερικές φορές έχουμε τέτοιες εκπλήξεις από την αμερικανική πλευρά».

Ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR βρέθηκε στο Νταβός συμμετέχοντας στο WEF 2026 όπου και έλαβε μέρος σε κλειστές συζητήσεις, ενώ πραγματοποίησε και σημαντικές επιχειρηματικές συναντήσεις, όπως με τον τον υπουργό Επενδύσεων της Σαουδικής Αραβίας, Khalid A. Al-Falih αλλά και τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο του Trump Organization, Έρικ Τραμπ.

Ο Εξάρχου στο Νταβός μίλησε στο Davos Lodge, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του WEF 2026. Όπως τόνισε η Ευρώπη έχει χάσει το παιχνίδι της ισχύος και κινδυνεύει να μπει στο περιθώριο των παγκόσμιων γεωπολιτικών και οικονομικών ανακατατάξεων, εάν δεν λάβει άμεσα αποφάσεις για την ίδια τη φυσιογνωμία.

Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον επιχειρηματία, διακεκριμένο συγγραφέα και αρθρογράφο του Forbes, Rhett Power, με θέμα το μέλλον των επενδύσεων σε Ενέργεια και Υποδομές, ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR απηύθυνε έκκληση στους πολιτικούς ταγούς της Ευρώπης: «Η Ευρώπη πρέπει να αντιδράσει και απαντήσει στα υπαρξιακά της ερωτήματα ώστε να προστατεύσει τα συμφέροντά της». Και σημείωσε ότι «για να γίνει πιστευτή, θα πρέπει κάθε φορά να δρα κατάλληλα και γρήγορα – και κυρίως να εννοεί αυτό που λέει».

Το δίλημμα που έθεσε ο Εξάρχου στο Νταβός

Ο Εξάρχου ουσιαστικά έθεσε το δίλημμα για την ολοκλήρωση ή μη της ευρωπαϊκής ένωσης: «Η Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει τι τελικά θέλει να είναι: Μία πραγματική ομοσπονδία με κοινά συμφέροντα και κοινό στρατό και κεντρική εξουσία ή μία χαλαρή ένωση κρατών; Εάν συμβαίνει το πρώτο, θα πρέπει να εκχωρηθεί κρατική κυριαρχία από τα κράτη – μέλη», παρατήρησε. «Εάν όμως συμβαίνει το δεύτερο, θα πρέπει όλοι να γνωρίζουν ότι κάθε κράτος – μέλος θα πρέπει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ώστε να επιβιώσει σε έναν όλο και πιο απρόβλεπτο πλανήτη». Και σχολίασε ότι η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να εμφανίζεται ως ομοσπονδία και στην πραγματικότητα να μην είναι.

Η αμυντική στήριξη στις ΗΠΑ

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR σημείωσε ότι «για δεκαετίες η Ευρώπη πίστευε ότι δεν κινδύνευε από τον πόλεμο και στηρίχθηκε αμυντικά στις ΗΠΑ, όμως αυτός πλέον όμως έφτασε στην πόρτα της και την βρίσκει απροετοίμαστη». Και εξήγησε ότι «πλέον βρίσκεται στη δυσάρεστη θέση να καλείται να χρηματοδοτήσει τις αμυντικές της ανάγκες και αυτό είναι κάτι που φυσικά που δεν αρέσει σε κανέναν».

Η γραφειοκρατία και η υπερύθμιση

Παράλληλα, ο Εξάρχου στο Νταβός τόνισε ότι «σήμερα η Ευρώπη υπερρυθμίζει τα πάντα, με αποτέλεσμα να γίνονται όλα πιο ακριβά και να δημιουργείται τεράστιο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, αλλά και να συμπιέζεται το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών». Όπως υπογράμμισε, «το ίδιο συμβαίνει με την πράσινη ενεργειακή μετάβαση, η οποία έχει πελώριο κόστος και θα πρέπει να γίνει επανακαθορισμός της στάσης της στο θέμα ώστε να ξαναγίνει η ενέργεια πιο προσιτή για πολίτες και επιχειρήσεις χωρίς να χαθεί ο πράσινος στόχος». Και κατέληξε, λέγοντας ότι η Ε.Ε. δεν μπορεί πλέον να νομοθετεί και να αποφασίζει χωρίς να λαμβάνει υπόψη τους ευρωπαίους πολίτες.

Ο πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR συμμετείχε, σύμφωνα με πληροφορίες, σε κλειστές συζητήσεις, ενώ πραγματοποίησσε και μία σειρά από σημαντικές συναντήσεις, επιχειρηματικού ενδιαφέροντος. Μεταξύ άλλων, συναντήθηκε με τον υπουργό Επενδύσεων της Σαουδικής Αραβίας, Khalid A. Al-Falih, με τον οποίο συζήτησαν για οικονομικά θέματα και ιδιαίτερα για πιθανές ευκαιρίες για επενδύσεις στον χώρο της ενέργειας. Επιπλέον, συναντήθηκε με τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο του Trump Organization, Έρικ Τραμπ, με τον οποίο συζήτησαν πιθανές επενδυτικές ευκαιρίες, αλλά και για τις ευρύτερες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

Σχεδόν 400 εκατομμυριούχοι και δισεκατομμυριούχοι από 24 χώρες απευθύνουν έκκληση στους παγκόσμιους ηγέτες να αυξήσουν τη φορολογία στους υπερ-πλούσιους, εκφράζοντας αυξανόμενη ανησυχία για την πολιτική επιρροή που αποκτούν οι πιο εύποροι πολίτες.

Η ανοικτή επιστολή, που δόθηκε στη δημοσιότητα με αφορμή το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, καλεί τους ηγέτες που συμμετέχουν στη φετινή συνάντηση να κλείσουν το ολοένα και μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα στους υπερ-πλούσιους και την υπόλοιπη κοινωνία.

Μεταξύ των υπογραφόντων βρίσκονται γνωστές προσωπικότητες όπως ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Mark Ruffalo, ο μουσικός Brian Eno και η παραγωγός και φιλάνθρωπος Abigail Disney. Η επιστολή επισημαίνει ότι ο υπέρμετρος πλούτος «δηλητηριάζει» την πολιτική, εντείνει τον κοινωνικό αποκλεισμό και επιδεινώνει την κλιματική κρίση.

«Μια χούφτα παγκόσμιων ολιγαρχών με ακραίο πλούτο έχουν αγοράσει τις δημοκρατίες μας, ελέγχουν τις κυβερνήσεις, περιορίζουν την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, κρατούν σε ομηρία την τεχνολογία και την καινοτομία, βαθαίνουν τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό, ενώ επιταχύνουν την καταστροφή του πλανήτη», αναφέρεται χαρακτηριστικά. «Ό,τι αξίζει για όλους μας – πλούσιους και φτωχούς – διαβρώνεται από όσους στοχεύουν στη διεύρυνση της δύναμής τους εις βάρος όλων των υπολοίπων.»

Οι υπογράφοντες τονίζουν πως «όλοι το γνωρίζουμε αυτό. Όταν ακόμη και εκατομμυριούχοι, όπως εμείς, παραδέχονται ότι ο ακραίος πλούτος έχει κοστίσει τα πάντα σε όλους τους άλλους, τότε δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία πως η κοινωνία βρίσκεται επικίνδυνα κοντά στο χείλος του γκρεμού».

Έρευνες για τον ρόλο των πλουσίων στην πολιτική

Σύμφωνα με το Forbes, ο Donald Trump σχημάτισε το πλουσιότερο υπουργικό συμβούλιο στην ιστορία των ΗΠΑ μετά την επανεκλογή του πέρυσι, με συνολική εκτιμώμενη περιουσία τον Αύγουστο στα $7,5 δισ..

Δημοσκόπηση για λογαριασμό της οργάνωσης Patriotic Millionaires, που προωθεί υψηλότερη φορολογία στους υπερ-πλούσιους, έδειξε ότι το 77% των εκατομμυριούχων από τις χώρες της G20 θεωρούν πως οι πολύ πλούσιοι αγοράζουν πολιτική επιρροή.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 3.900 άτομα στις χώρες της G20 με περιουσία άνω του $1 εκατ., εξαιρουμένης της κύριας κατοικίας. Τρία στα πέντε άτομα πιστεύουν ότι ο Trump είχε αρνητικό αντίκτυπο στη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας (η δημοσκόπηση έγινε πριν τις πρόσφατες απειλές του Αμερικανού προέδρου για νέους δασμούς εναντίον ευρωπαϊκών χωρών αν δεν υπάρξει συμφωνία για τη Γροιλανδία).

Πάνω από το 60% των ερωτηθέντων εξέφρασε ανησυχία ότι ο ακραίος πλούτος αποτελεί απειλή για τη δημοκρατία. Δύο στους τρεις υποστήριξαν υψηλότερη φορολόγηση των υπερ-πλουσίων για επενδύσεις σε δημόσιες υπηρεσίες, ενώ μόλις το 17% διαφώνησε.

Ρεκόρ νέων δισεκατομμυριούχων διεθνώς

Η φιλανθρωπική οργάνωση Oxfam ανέφερε αυτήν την εβδομάδα ότι καταγράφηκε ρεκόρ νέων δισεκατομμυριούχων το περασμένο έτος, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός παγκοσμίως να ξεπεράσει για πρώτη φορά τους 3.000.

Σπύρος Σιδέρης

Πρώτο θύμα αυτής της τακτικής ήταν ο Εμανουέλ Μακρόν. Ο Τραμπ δεν αρκέστηκε σε πολιτική κριτική. Τον παρουσίασε ως ηγέτη που «προσπαθεί να κρύψει την αδυναμία του», αποκαλύπτοντας μάλιστα ότι χρειάστηκε «μόλις τρία λεπτά» για να τον πείσει να αυξήσει τις τιμές των φαρμάκων υπέρ των αμερικανικών συμφερόντων.

Σαν να μην έφτανε αυτό, ειρωνεύτηκε δημόσια τα γυαλιά ηλίου του Γάλλου προέδρου, σχολιάζοντας ότι «ήθελε να φαίνεται δυνατός». Η πολιτική μετατράπηκε σε προσωπική γελοιοποίηση, με το κοινό να παρακολουθεί μια σπάνια στιγμή ωμής διπλωματικής ταπείνωσης.

• Ακόμη πιο αποκαλυπτική ήταν η απόφαση του Τραμπ να δημοσιοποιήσει αποσπάσματα από ιδιωτικά μηνύματα του Μακρόν, στα οποία ο Γάλλος πρόεδρος τον καλούσε στο Παρίσι για δείπνο και συνάντηση της G7. Η παραβίαση της διπλωματικής εχεμύθειας δεν έγινε τυχαία. Ο στόχος ήταν σαφής: να δείξει ότι, ενώ ο Μακρόν τον επικρίνει δημοσίως για τη Γάζα, την Ουκρανία και τη Γροιλανδία, ιδιωτικά τον παρακαλεί. Ένα πολιτικό παιχνίδι εικόνας, όπου η ισχύς δεν μετριέται με θεσμούς αλλά με ταπεινώσεις.

Η Γροιλανδία αποτέλεσε άλλο ένα επεισόδιο αυτής της παράστασης. Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν χρειάζεται καν να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να την αποκτήσει, υπονοώντας πως οι Ευρωπαίοι είναι τόσο αδύναμοι που θα υποκύψουν μόνοι τους. Ταυτόχρονα, κατηγόρησε τα κράτη του ΝΑΤΟ ότι «χρωστούν την ύπαρξή τους» στις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτηρίζοντάς τα αχάριστα και ανίκανα να επιβιώσουν χωρίς την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα. «Δεν απειλείστε από κανέναν γιατί είμαστε εμείς εδώ», είπε, συνοψίζοντας μια ολόκληρη φιλοσοφία εξάρτησης.

• Στο στόχαστρο μπήκε και η Βρετανία, με τον Τραμπ να χαρακτηρίζει «ηλίθια και αδύναμη» την απόφασή της να παραχωρήσει κυριαρχικά δικαιώματα στο αρχιπέλαγος Τσάγκος, όπου βρίσκεται σημαντική αμερικανοβρετανική στρατιωτική βάση. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η κίνηση δείχνει στους αντιπάλους της Δύσης –κυρίως την Κίνα και τη Ρωσία– ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε περίοδο παρακμής. Ένα «ευρωπαϊκό φθινόπωρο», όπως το περιέγραψε εμμέσως.

Ο Καναδάς δεν έμεινε εκτός. Ο Τραμπ επιτέθηκε στον πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, δηλώνοντας ότι «ο Καναδάς ζει χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες» και ότι θα έπρεπε να το θυμάται κάθε φορά που μιλά δημοσίως. Ήταν μια δήλωση που ακύρωνε δεκαετίες συμμαχίας, μετατρέποντας μια σχέση συνεργασίας σε σχέση υποτέλειας.

• Ακόμη πιο απρόσμενες ήταν οι αναφορές του στο Ισραήλ. Παρότι παραδοσιακά οι Αμερικανοί πρόεδροι αποφεύγουν κάθε κριτική, ο Τραμπ κατηγόρησε ανοιχτά το Τελ Αβίβ ότι «έκλεψε αμερικανική και ρωσική τεχνολογία» και την παρουσίασε ως δική του. Αποκάλυψε μάλιστα ότι είχε πει προσωπικά στον Μπενιαμίν Νετανιάχου να σταματήσει να παρουσιάζει τον «Σιδηρούν Θόλο» ως αποκλειστικά ισραηλινό επίτευγμα, αφού η τεχνολογία –όπως υποστήριξε– είναι αμερικανική.

Στο πιο προκλητικό ίσως σημείο, ο Τραμπ έφερε στη σκηνή του Νταβός την εσωτερική του αντιπαράθεση με τη βουλευτή Ιλχάν Ομάρ. Την χαρακτήρισε «μετανάστρια από τη Σομαλία που μας κάνει μαθήματα Συντάγματος», περιγράφοντας τη χώρα της ως «αποτυχημένο κράτος χωρίς στρατό, αστυνομία ή θεσμούς». Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι διέκοψε τη χρηματοδότηση «σομαλικών συμμοριών» μέσω περιορισμών στη μετανάστευση. Ήταν μια στιγμή όπου η εσωτερική πολιτική ρητορική μεταφέρθηκε αυτούσια σε διεθνές φόρουμ, προκαλώντας αμηχανία ακόμη και σε παραδοσιακούς συμμάχους.

• Το κοινό στοιχείο όλων αυτών των παρεμβάσεων δεν ήταν κάποια συνεκτική στρατηγική, αλλά η επιδεικτική εξουσία. Ο Τραμπ δεν μίλησε ως διαχειριστής της παγκόσμιας τάξης, αλλά ως σκηνοθέτης μιας παράστασης όπου εκείνος κρατά τον μοναδικό ρόλο του «ισχυρού άνδρα». Στο Νταβός, η διπλωματία αντικαταστάθηκε από το θέαμα και η πολιτική σοβαρότητα από τον σαρκασμό.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι αν ο Τραμπ πέτυχε να κερδίσει τις εντυπώσεις – αυτό είναι δεδομένο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν αυτό το μοντέλο εξωτερικής πολιτικής, βασισμένο στον δημόσιο εξευτελισμό και στην επίδειξη ισχύος, οδηγεί σε μεγαλύτερη σταθερότητα ή απλώς επιταχύνει τη διάλυση της ήδη εύθραυστης διεθνούς τάξης. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, το Νταβός δεν έμοιαζε με χώρο διαλόγου, αλλά με καθρέφτη ενός κόσμου που μπαίνει σε εποχή ωμής αντιπαράθεσης, με τον Τραμπ στον ρόλο του κεντρικού πρωταγωνιστή.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν διεθνή ΜΜΕ όπως το Bloomberg και οι Wall Street Journal, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποχώρησε ξαφνικά από ένα δείπνο VIP στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, κατά τη διάρκεια ομιλίας του υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λούτνικ, στην οποία επέκρινε την Ευρώπη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δηλώσεις του Λούτνικ υποτίμησαν την Ευρώπη και τη σχετική ισχύ της περιοχής σε σύγκριση με τις ΗΠΑ. Μαζί με την αποχώρηση της Λαγκάρντ, αρκετοί Ευρωπαίοι στην αίθουσα ένιωσαν άβολα, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα.

Ο Λούτνικ καθόταν σε ένα τραπέζι στο πίσω μέρος της αίθουσας μαζί με άλλους, μεταξύ των οποίων ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ για το εμπόριο Τζέιμσον Γκριρ και ο διευθύνων σύμβουλος της Blackrock Λάρι Φινκ, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα.

Ο Λούτνικ, ο τελευταίος που μίλησε στο δείπνο με τους VIP, επέκρινε τις ενεργειακές πολιτικές της Ευρώπης και τη φθίνουσα παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της, προκαλώντας τόσο χειροκροτήματα όσο και αποδοκιμασίες, σύμφωνα με όσα δήλωσαν οι παρευρισκόμενοι στα μέσα ενημέρωσης.

Η Wall Street Journal ανέφερε ότι η ΕΚΤ δήλωσε ότι δεν έχει να κάνει σχόλιο, ενώ ένας εκπρόσωπος του Λούτνικ είπε ότι κανείς δεν έφυγε βιαστικά. Η εφημερίδα επικαλέστηκε επίσης έναν παρευρισκόμενο που είπε ότι η Λαγκάρντ φαινόταν «κουρασμένη».

«Τον παρακολούθησα χθες με αυτά τα ωραία γυαλιά ηλίου…Τι συνέβη; Αλλά τον είδα να παριστάνει τον σκληρό τύπο», αστειεύτηκε σήμερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ.

Στην ομιλία του χθες ο Μακρόν είπε ότι προτιμά τον «σεβασμό» και το «κράτος δικαίου» από τους «νταήδες» και προέτρεψε τους ανθρώπους να μην «σπαταλούν χρόνο σε τρελές ιδέες» σε μια ομιλία που ακούστηκε σαν απάντηση στη διπλωματία του Ντόναλντ Τραμπ.

«Μπορείτε να είστε σίγουροι ότι εργάζομαι για αυτό το θέμα πίσω από τα παρασκήνια, αλλά δεν μπορώ να το κάνω δημόσια», δήλωσε ο Ρούτε κατά τη διάρκεια μίας συζήτησης στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός.

«Ο πρόεδρος Τραμπ και άλλοι ηγέτες έχουν δίκιο. Πρέπει να κάνουμε περισσότερα εκεί. Πρέπει να προστατεύσουμε την Αρκτική από τη ρωσική και κινεζική επιρροή», είπε. «Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό, διασφαλίζοντας ότι θα υπερασπιστούμε συλλογικά την περιοχή της Αρκτικής», προσέθεσε.

Ο Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ακόμη ότι απαιτείται «προσεκτική διπλωματία». «Βλέπω ότι υπάρχουν αυτές οι εντάσεις αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει αμφιβολία. Και πάλι, δεν θα σχολιάσω αυτό το θέμα, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί είναι, τελικά, η προσεκτική διπλωματία», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ ξεκαθάρισε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει προτεραιότητα για τη Συμμαχία. «Η Ουκρανία πρέπει να είναι η πρώτη μας προτεραιότητα. Η Ουκρανία έρχεται πρώτη διότι είναι κρίσιμη για την ευρωπαϊκή και την αμερικανική ασφάλεια», ανέφερε.

«Εάν εμείς οι Ευρωπαίοι εδώ στο ΝΑΤΟ πιστεύουμε ότι με τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ (δανείου) που μπόρεσε να εξασφαλίσει η Κομισιόν και με την ειρηνευτική διαδικασία να κινείται προς την σωστή κατεύθυνση μπορούμε να ξεχάσουμε την άμυνα της Ουκρανίας, να μην το κάνουμε», είπε ακόμα και προσέθεσε πως: «χρειάζονται την υποστήριξή μας σήμερα, αύριο και την επόμενη μέρα. Θέλω οι ευρωπαίοι σύμμαχοι να συνεχίσουν να είναι επικεντρωμένοι στο θέμα αυτό».

Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ απάντησε και σχετικά με τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεν θα βοηθήσουν στην υπεράσπιση των Ηνωμένων Πολιτειών αν τους ζητηθεί. «Χθες το βράδυ, στην συνέντευξη Τύπου, είπε ότι αμφιβάλλει αν οι Ευρωπαίοι θα έρθουν σε βοήθεια αν ενεργοποιηθεί το Άρθρο 5. Του λέω ότι ναι, θα έρθουν», δήλωσε ο Rutte στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. «Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι οι ΗΠΑ θα έρθουν να μας βοηθήσουν, και εμείς θα έρθουμε να βοηθήσουμε τις ΗΠΑ», πρόσθεσε.

Ο Ρούτε απέρριψε τους φόβους ότι η κρίση σχετικά τη Γροιλανδία θα μπορούσε να προκαλέσει την κατάρρευση της Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου. «Το ΝΑΤΟ είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για την άμυνα της Ευρώπης, αλλά και για την άμυνα των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε. «Για να παραμείνουν ασφαλείς οι Ηνωμένες Πολιτείες, χρειάζεστε μια ασφαλή Αρκτική, έναν ασφαλή Ατλαντικό και μια ασφαλή Ευρώπη», προσέθεσε.

Μιλώντας μαζί με τον Ρούτε στο Νταβός, ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ δήλωσε ότι πιστεύει ότι μπορεί να βρεθεί διπλωματική λύση για τη Γροιλανδία. «Υπάρχουν δύο σχολές σκέψης για τη Γροιλανδία. Η μία είναι η αποκλιμάκωση και η άλλη είναι η κλιμάκωση, για να ακολουθήσει αποκλιμάκωση. Και πιστεύω ότι τελικά θα βρούμε μια διέξοδο», είπε.

Μιλώντας κατά την πρώτη ημέρα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι στόχος της είναι η δημιουργία ενός εμπορικού μπλοκ δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων.

Όπως τόνισε, η συμφωνία θα «αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο του παγκόσμιου ΑΕΠ και, το σημαντικότερο, θα δημιουργήσει πλεονέκτημα πρώτου παίκτη για την Ευρώπη». «Η Ευρώπη θα επιλέγει πάντα τον κόσμο και ο κόσμος είναι έτοιμος να επιλέξει την Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σε μια ομιλία με έντονο τόνο, υπογράμμισε ότι «η Ευρώπη χρειάζεται νοοτροπία επείγοντος», σημειώνοντας ωστόσο πως αυτό το αίσθημα αρχίζει ήδη να διαμορφώνεται, ιδίως στον τομέα της άμυνας. Όπως είπε, οι πρόσφατες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία αποτελούν σαφή ένδειξη αυξημένης κινητοποίησης.

«Κάναμε περισσότερα για την άμυνα τον τελευταίο χρόνο απ’ ό,τι σε δεκαετίες πριν. Ξεκινήσαμε μια εκτίναξη δαπανών, που φτάνει έως τα 800 δισ. ευρώ έως το 2030», δήλωσε.

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, αποκαλύπτοντας ότι τα κράτη-μέλη θα διαθέσουν συνολικά 90 δισ. ευρώ στη χώρα την επόμενη διετία. «Τέσσερα χρόνια μετά, η Ρωσία δεν δείχνει κανένα σημάδι υποχώρησης ή ειρήνης. Αντιθέτως, εντείνει τις επιθέσεις της, σκοτώνοντας αμάχους καθημερινά», σημείωσε.

Κάλεσμα για επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης

Μία από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η δημιουργία μιας διασυνδεδεμένης και προσιτής ενεργειακής αγοράς, μιας πραγματικής ενεργειακής ένωσης, δήλωσε επίσης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

«Η ενέργεια αποτελεί σημείο ασφυξίας τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τα νοικοκυριά. Αρκεί να δει κανείς τις μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές μεταξύ των ευρωπαϊκών κόμβων ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα ενιαίο ενεργειακό σχέδιο που να συνδέει όλα τα κομμάτια. Αυτός είναι ο δικός μας οδικός χάρτης για προσιτή ενέργεια», ανέφερε.

Όπως τόνισε, η ΕΕ επενδύει μαζικά στην ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της μέσω διασυνδέσεων και δικτύων, δίνοντας έμφαση στις εγχώριες πηγές ενέργειας. «Προωθούμε όσο το δυνατόν περισσότερο την πυρηνική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές, ώστε να μειώσουμε τις τιμές και τις εξαρτήσεις, να βάλουμε τέλος στη μεταβλητότητα, τη χειραγώγηση των τιμών και τα σοκ στην προσφορά», σημείωσε. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να επιταχυνθεί, καθώς «η αξιόπιστη, ανθεκτική και φθηνή ενέργεια ευρωπαϊκής προέλευσης θα τροφοδοτήσει την οικονομική ανάπτυξη, θα ωφελήσει τους Ευρωπαίους πολίτες και θα διασφαλίσει την ανεξαρτησία μας».

Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε επίσης ότι, είτε πρόκειται για το εμπόριο και τις επιχειρήσεις, είτε για το κεφάλαιο ή την ενέργεια, η Ευρώπη χρειάζεται μια νοοτροπία επείγοντος.